21 avqust 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
31.07.2017, 17:19

Nicat Nəsirli

Ceyrançöl düzü... Bir tərəfi Gürcüstana dirənən, ərazisini Samux, Şəmkir, Tovuz, Ağstafa rayonları arasında bölmüş səxavətli, minlərlə insana çörək verən 903 kv.km-lik bir düzdür. Ceyranı yoxdur, yalnız toz-torpağı, istisi, sonu görünməyən uzanıb gedən yolları var. 

Dünən bazar günü yaxın bir yoldaşla düzü əməlli-başlı gəzdik, bolluca toz udduq, torpaq adamlarının nə əziyyətlə təsərrüfat qurduqlarını gördük. Bu düzdə çoxlu kənd var, çörəyini daşdan çıxaran insanlar yaşayır burada. Ceyrançölün çətinlikləri çoxdur: yollar pis vəziyyətdə, hər avtomobil gedə bilməz, irəlidə biri gedirsə, ətrafı qatı toz seli bürüyür, göz-gözü görmür. Elmi məlumatlara görə, Ceyrançöldə  boz-qonur və açıq şabalıdı torpaqlar geniş yayılıb, bu torpaqlarda bitkinin inkişafı üçün lazım olan humus qatı çox zəifdir, karbonatın çoxluğu və rütubət torpaq örtüyünü şoranlaşdırır. Bu prosesi gözlə müşahidə etməklə aydın görmək olur.

Su burada həyatı əhəmiyyətə malikdir. Su mənbələri yalnız Kür çayından gələn kanallar hesabına formalaşır. Amma su hamıya çatmır. Böyük ərazilər su olmadığına görə əkilmir, əkilmədikcə, torpaq vəhşiləşir. Belə ərazilərdə nəzarətin olmaması fitosanitariya baxımından təhlükələr yaradır. Əkinçiliyə böyük həcmdə ziyan vuran çəyirtkələr, vəhşi siçovullar belə ərazilərdə kütləvi artır, sürətlə miqrasiya edərək təsərrüfatlara ziyan vurur. Sonra onların qarşısını almaq üçün həyata keçirilən tədbirlərə milyonlarla vəsait xərcləmək lazım gəlir.   

Ərzaq təhlükəsizliyi, yerli istehsalın gücləndiriılməsi mövzulları aktuallaşdığı bu dövrdə su dərdindən əkilməyən bu əraziləri gördükdə insan yalnız heyfslənir. Su olsaydı, Ceyrançöl bollu-bərəkətli bir əraziyə çevrilərdi. Ceyrançölün iri həcmli dövlət investisiyalarına, sahibkarların iqtisadi təşəbbüslərinə böyük ehtiyacı var. Bu böyük çölün ehtiyacları təkcə bunlar deyil.

Təsərrüfatlarda apardığım müşahidələr: əkin işlərinin müasir yeniliklər üzrərində qurulmasına ehtiyac var. Toxum, texnika təminatı yox səviyyəsindədir. Əkinçilərin ərazilərin uzaqlığı ucbatından böyük bazarlarla əlaqəsi yoxdur. Yüzlərlə vasitəçi yük maşınları ilə Ceyrançölə gedib məhsulları ucuz qiymətə alıb bazarlara daşıyır. Xeyir alverçiyə, əziyyət isə kəndçiyə qalır.


Ölkənin hər yerində olduğu kimi Ceyrançöldə də təsərrüfatlara ixtisaslı kadrlar-aqronomlar, zootexniklər, baytarlar hava və su kimi lazımdır. Bu sahədə təcili addımlar atılmalıdır. Kənd təsərrüfatı ixtisaslarını ehtiva edən peşə məktəbləri və kurslar açılmalı, gənclərə zəruri biliklər verilərək regionların ucqar bölgələrinə göndərilməlidir. Aqrar sektorda işləyən gənclərin sayı artırılmalıdır, bu faydalı iş əmsalı baxımından əhəmiyyətlidir. Cəmiyyətdə bütün proseslər insan amili ilə bağlıdır. Ən parlaq ideyaları belə insansız həyata keçirmək mümkün deyil.

Azərbaycanda Ceyrançöl kimi iqtisadi potensialı güclü olan, amma qayğıdan uzaq qalan düzlər çoxdur: Haramı düzü. Küdrü düzü. Şirinçöl və başqaları. Bu düzlərdə iri, müasir təsərrüfatlar qurmaq olar, oraları böyük iqtisadi zonalara çevirmək olar. Yerli icra hakimiyyəti orqanları, iqtisadi ekspertlər bu sahədə ciddi təkliflərlə çıxış etməli, dövlət isə stimullaşdırıcı tədbirləri ortaya qoymalıdır.

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Hacıqabulda yük maşını aşıb, bir nəfər xəsarət alıb
21.08.2017, 18:58

Hacıqabulda yük maşını aşıb, bir nəfər xəsarət alıb

Rostovda fövqəladə vəziyyət elan edilib
21.08.2017, 18:46

Rostovda fövqəladə vəziyyət elan edilib

Mərkəzi Bankın qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək
21.08.2017, 18:36

Mərkəzi Bankın qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək

“Dövlət Departamentinin hesabatında həqiqəti əks etdirməyən məlumatlar var” 
21.08.2017, 18:26

“Dövlət Departamentinin hesabatında həqiqəti əks etdirməyən məlumatlar var” 

"İçərişəhər" Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib
21.08.2017, 18:21

"İçərişəhər" Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib

Samuxda çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə vəsait ayrıldı
21.08.2017, 18:14

Samuxda çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə vəsait ayrıldı

Prezident Göygölə 3 milyon manat ayırdı
21.08.2017, 18:07

Prezident Göygölə 3 milyon manat ayırdı

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə müsabiqənin nəticələri AÇIQLANDI
21.08.2017, 17:54

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə müsabiqənin nəticələri AÇIQLANDI

Türkiyədə fəaliyyədə olan təşkilat Milli Məclisin deputatını təltif etdi
21.08.2017, 17:52

Türkiyədə fəaliyyədə olan təşkilat Milli Məclisin deputatını təltif etdi

Jurnalistlər “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıblar
21.08.2017, 17:48

Jurnalistlər “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıblar

Şuşalıların müraciəti yayıldı
21.08.2017, 17:32

Şuşalıların müraciəti yayıldı

1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
21.08.2017, 17:12

1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR

Avqustun 22-nə manatın məzənnəsi
21.08.2017, 17:12

Avqustun 22-nə manatın məzənnəsi

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans - FOTO
21.08.2017, 17:02

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans - FOTO

53 yaşlı baş redaktor: “Duyğulandım”
21.08.2017, 16:57

53 yaşlı baş redaktor: “Duyğulandım”

Dilqəmlə Şahbaz girovluqdan buraxılacaq?   
21.08.2017, 16:52

Dilqəmlə Şahbaz girovluqdan buraxılacaq?  

Ölkəyə hazırkı turist axını İslam Oyunları ilə bağlıdır – MONİTORİNQ
21.08.2017, 16:38

Ölkəyə hazırkı turist axını İslam Oyunları ilə bağlıdır – MONİTORİNQ

Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq
21.08.2017, 16:31

Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq

İlham Əliyev: Azərbaycan üçün heç bir problem görmürəm, heç bir risk, təhlükə yoxdur
21.08.2017, 16:22

İlham Əliyev: Azərbaycan üçün heç bir problem görmürəm, heç bir risk, təhlükə yoxdur

Prezident tapşırıq verdi – Azərbaycan Gürcüstandakı meşə yanğınlarını söndürmək üçün kömək göndərdi
21.08.2017, 15:59

Prezident tapşırıq verdi – Azərbaycan Gürcüstandakı meşə yanğınlarını söndürmək üçün kömək göndərdi

Məcburi köçkünü aldatdılar – məhkəmə isə obyektiv qərar çıxaracağına söz verdi
21.08.2017, 15:49

Məcburi köçkünü aldatdılar – məhkəmə isə obyektiv qərar çıxaracağına söz verdi

Barselona terrorunun 15-ci qurbanı
21.08.2017, 15:45

Barselona terrorunun 15-ci qurbanı

Bəzi savadsız məmurlar azəri sözündən istifadə edir – İTTİHAM
21.08.2017, 15:39

Bəzi savadsız məmurlar azəri sözündən istifadə edir – İTTİHAM

Açıq Hökumət Platforması jurnalistlər üçün təlim keçirib
21.08.2017, 15:34

Açıq Hökumət Platforması jurnalistlər üçün təlim keçirib

YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ
21.08.2017, 15:28

YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ

Prezident Vilyam Hacıyevi ordenlə təltif etdi
21.08.2017, 15:17

Prezident Vilyam Hacıyevi ordenlə təltif etdi

Qazaxıstanda azərbaycanlıya məxsus 2 milyon dollarlıq qaçaqmal zinət əşyası AŞKARLANDI
21.08.2017, 15:02

Qazaxıstanda azərbaycanlıya məxsus 2 milyon dollarlıq qaçaqmal zinət əşyası AŞKARLANDI

İsmayıllıda sürücü piyadanı vurub öldürdü
21.08.2017, 14:58

İsmayıllıda sürücü piyadanı vurub öldürdü

Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək
21.08.2017, 14:37

Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək

İlham Əliyev sabiq dövlət və hökumət başçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB 
21.08.2017, 14:20

İlham Əliyev sabiq dövlət və hökumət başçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB 

Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu
21.08.2017, 13:49

Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu

Ermənistan ordusunun hərbçisi öldü - YENİLƏNİB
21.08.2017, 13:49

Ermənistan ordusunun hərbçisi öldü - YENİLƏNİB

Bakı sakinini sosial şəbəkə ilə şantaj edən şəxs yaxalandı
21.08.2017, 13:45

Bakı sakinini sosial şəbəkə ilə şantaj edən şəxs yaxalandı

Ölkədə istirahət günlərində 11 nəfər yol qəzalarında ölüb
21.08.2017, 13:42

Ölkədə istirahət günlərində 11 nəfər yol qəzalarında ölüb

Avropada növbəti avtomobil terroru: Ölən və yaralananlar var
21.08.2017, 13:32

Avropada növbəti avtomobil terroru: Ölən və yaralananlar var

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(50.8%)
SOCAR-dan(6.14%)
Lukoil-dan(18.4%)
Bunların heç birindən - başqasından(24.5%)