18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
31.07.2017, 17:19

Nicat Nəsirli

Ceyrançöl düzü... Bir tərəfi Gürcüstana dirənən, ərazisini Samux, Şəmkir, Tovuz, Ağstafa rayonları arasında bölmüş səxavətli, minlərlə insana çörək verən 903 kv.km-lik bir düzdür. Ceyranı yoxdur, yalnız toz-torpağı, istisi, sonu görünməyən uzanıb gedən yolları var. 

Dünən bazar günü yaxın bir yoldaşla düzü əməlli-başlı gəzdik, bolluca toz udduq, torpaq adamlarının nə əziyyətlə təsərrüfat qurduqlarını gördük. Bu düzdə çoxlu kənd var, çörəyini daşdan çıxaran insanlar yaşayır burada. Ceyrançölün çətinlikləri çoxdur: yollar pis vəziyyətdə, hər avtomobil gedə bilməz, irəlidə biri gedirsə, ətrafı qatı toz seli bürüyür, göz-gözü görmür. Elmi məlumatlara görə, Ceyrançöldə  boz-qonur və açıq şabalıdı torpaqlar geniş yayılıb, bu torpaqlarda bitkinin inkişafı üçün lazım olan humus qatı çox zəifdir, karbonatın çoxluğu və rütubət torpaq örtüyünü şoranlaşdırır. Bu prosesi gözlə müşahidə etməklə aydın görmək olur.

Su burada həyatı əhəmiyyətə malikdir. Su mənbələri yalnız Kür çayından gələn kanallar hesabına formalaşır. Amma su hamıya çatmır. Böyük ərazilər su olmadığına görə əkilmir, əkilmədikcə, torpaq vəhşiləşir. Belə ərazilərdə nəzarətin olmaması fitosanitariya baxımından təhlükələr yaradır. Əkinçiliyə böyük həcmdə ziyan vuran çəyirtkələr, vəhşi siçovullar belə ərazilərdə kütləvi artır, sürətlə miqrasiya edərək təsərrüfatlara ziyan vurur. Sonra onların qarşısını almaq üçün həyata keçirilən tədbirlərə milyonlarla vəsait xərcləmək lazım gəlir.   

Ərzaq təhlükəsizliyi, yerli istehsalın gücləndiriılməsi mövzulları aktuallaşdığı bu dövrdə su dərdindən əkilməyən bu əraziləri gördükdə insan yalnız heyfslənir. Su olsaydı, Ceyrançöl bollu-bərəkətli bir əraziyə çevrilərdi. Ceyrançölün iri həcmli dövlət investisiyalarına, sahibkarların iqtisadi təşəbbüslərinə böyük ehtiyacı var. Bu böyük çölün ehtiyacları təkcə bunlar deyil.

Təsərrüfatlarda apardığım müşahidələr: əkin işlərinin müasir yeniliklər üzrərində qurulmasına ehtiyac var. Toxum, texnika təminatı yox səviyyəsindədir. Əkinçilərin ərazilərin uzaqlığı ucbatından böyük bazarlarla əlaqəsi yoxdur. Yüzlərlə vasitəçi yük maşınları ilə Ceyrançölə gedib məhsulları ucuz qiymətə alıb bazarlara daşıyır. Xeyir alverçiyə, əziyyət isə kəndçiyə qalır.


Ölkənin hər yerində olduğu kimi Ceyrançöldə də təsərrüfatlara ixtisaslı kadrlar-aqronomlar, zootexniklər, baytarlar hava və su kimi lazımdır. Bu sahədə təcili addımlar atılmalıdır. Kənd təsərrüfatı ixtisaslarını ehtiva edən peşə məktəbləri və kurslar açılmalı, gənclərə zəruri biliklər verilərək regionların ucqar bölgələrinə göndərilməlidir. Aqrar sektorda işləyən gənclərin sayı artırılmalıdır, bu faydalı iş əmsalı baxımından əhəmiyyətlidir. Cəmiyyətdə bütün proseslər insan amili ilə bağlıdır. Ən parlaq ideyaları belə insansız həyata keçirmək mümkün deyil.

Azərbaycanda Ceyrançöl kimi iqtisadi potensialı güclü olan, amma qayğıdan uzaq qalan düzlər çoxdur: Haramı düzü. Küdrü düzü. Şirinçöl və başqaları. Bu düzlərdə iri, müasir təsərrüfatlar qurmaq olar, oraları böyük iqtisadi zonalara çevirmək olar. Yerli icra hakimiyyəti orqanları, iqtisadi ekspertlər bu sahədə ciddi təkliflərlə çıxış etməli, dövlət isə stimullaşdırıcı tədbirləri ortaya qoymalıdır.

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
ABŞ-da silahlı insident
18.07.2018, 01:03

ABŞ-da silahlı insident

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı
18.07.2018, 00:49

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video
18.07.2018, 00:36

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu
18.07.2018, 00:20

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu
18.07.2018, 00:04

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir
17.07.2018, 23:48

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...
17.07.2018, 23:26

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.07.2018, 23:12

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO
17.07.2018, 22:56

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
17.07.2018, 22:41

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR
17.07.2018, 22:23

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır
17.07.2018, 22:11

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi
17.07.2018, 21:54

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır
17.07.2018, 21:40

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
17.07.2018, 21:26

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü
17.07.2018, 21:26

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
17.07.2018, 21:19

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi
17.07.2018, 21:04

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər
17.07.2018, 20:55

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi
17.07.2018, 20:41

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq
17.07.2018, 20:28

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov
17.07.2018, 20:14

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib
17.07.2018, 20:01

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib

Sumqayıtda yanğın olub
17.07.2018, 19:29

Sumqayıtda yanğın olub

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib
17.07.2018, 19:21

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib

Oğuzda avtomobil çaya düşdü
17.07.2018, 18:59

Oğuzda avtomobil çaya düşdü

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI
17.07.2018, 18:55

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb
17.07.2018, 18:47

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM
17.07.2018, 18:40

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB
17.07.2018, 18:32

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb
17.07.2018, 18:29

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı
17.07.2018, 18:20

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi
17.07.2018, 17:52

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib
17.07.2018, 17:40

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17.07.2018, 17:16

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

ARXİV