22 oktyabr 2017, Bazar
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
Ceyrançölün tozlu yollarında düşüncələr...  
31.07.2017, 17:19

Nicat Nəsirli

Ceyrançöl düzü... Bir tərəfi Gürcüstana dirənən, ərazisini Samux, Şəmkir, Tovuz, Ağstafa rayonları arasında bölmüş səxavətli, minlərlə insana çörək verən 903 kv.km-lik bir düzdür. Ceyranı yoxdur, yalnız toz-torpağı, istisi, sonu görünməyən uzanıb gedən yolları var. 

Dünən bazar günü yaxın bir yoldaşla düzü əməlli-başlı gəzdik, bolluca toz udduq, torpaq adamlarının nə əziyyətlə təsərrüfat qurduqlarını gördük. Bu düzdə çoxlu kənd var, çörəyini daşdan çıxaran insanlar yaşayır burada. Ceyrançölün çətinlikləri çoxdur: yollar pis vəziyyətdə, hər avtomobil gedə bilməz, irəlidə biri gedirsə, ətrafı qatı toz seli bürüyür, göz-gözü görmür. Elmi məlumatlara görə, Ceyrançöldə  boz-qonur və açıq şabalıdı torpaqlar geniş yayılıb, bu torpaqlarda bitkinin inkişafı üçün lazım olan humus qatı çox zəifdir, karbonatın çoxluğu və rütubət torpaq örtüyünü şoranlaşdırır. Bu prosesi gözlə müşahidə etməklə aydın görmək olur.

Su burada həyatı əhəmiyyətə malikdir. Su mənbələri yalnız Kür çayından gələn kanallar hesabına formalaşır. Amma su hamıya çatmır. Böyük ərazilər su olmadığına görə əkilmir, əkilmədikcə, torpaq vəhşiləşir. Belə ərazilərdə nəzarətin olmaması fitosanitariya baxımından təhlükələr yaradır. Əkinçiliyə böyük həcmdə ziyan vuran çəyirtkələr, vəhşi siçovullar belə ərazilərdə kütləvi artır, sürətlə miqrasiya edərək təsərrüfatlara ziyan vurur. Sonra onların qarşısını almaq üçün həyata keçirilən tədbirlərə milyonlarla vəsait xərcləmək lazım gəlir.   

Ərzaq təhlükəsizliyi, yerli istehsalın gücləndiriılməsi mövzulları aktuallaşdığı bu dövrdə su dərdindən əkilməyən bu əraziləri gördükdə insan yalnız heyfslənir. Su olsaydı, Ceyrançöl bollu-bərəkətli bir əraziyə çevrilərdi. Ceyrançölün iri həcmli dövlət investisiyalarına, sahibkarların iqtisadi təşəbbüslərinə böyük ehtiyacı var. Bu böyük çölün ehtiyacları təkcə bunlar deyil.

Təsərrüfatlarda apardığım müşahidələr: əkin işlərinin müasir yeniliklər üzrərində qurulmasına ehtiyac var. Toxum, texnika təminatı yox səviyyəsindədir. Əkinçilərin ərazilərin uzaqlığı ucbatından böyük bazarlarla əlaqəsi yoxdur. Yüzlərlə vasitəçi yük maşınları ilə Ceyrançölə gedib məhsulları ucuz qiymətə alıb bazarlara daşıyır. Xeyir alverçiyə, əziyyət isə kəndçiyə qalır.


Ölkənin hər yerində olduğu kimi Ceyrançöldə də təsərrüfatlara ixtisaslı kadrlar-aqronomlar, zootexniklər, baytarlar hava və su kimi lazımdır. Bu sahədə təcili addımlar atılmalıdır. Kənd təsərrüfatı ixtisaslarını ehtiva edən peşə məktəbləri və kurslar açılmalı, gənclərə zəruri biliklər verilərək regionların ucqar bölgələrinə göndərilməlidir. Aqrar sektorda işləyən gənclərin sayı artırılmalıdır, bu faydalı iş əmsalı baxımından əhəmiyyətlidir. Cəmiyyətdə bütün proseslər insan amili ilə bağlıdır. Ən parlaq ideyaları belə insansız həyata keçirmək mümkün deyil.

Azərbaycanda Ceyrançöl kimi iqtisadi potensialı güclü olan, amma qayğıdan uzaq qalan düzlər çoxdur: Haramı düzü. Küdrü düzü. Şirinçöl və başqaları. Bu düzlərdə iri, müasir təsərrüfatlar qurmaq olar, oraları böyük iqtisadi zonalara çevirmək olar. Yerli icra hakimiyyəti orqanları, iqtisadi ekspertlər bu sahədə ciddi təkliflərlə çıxış etməli, dövlət isə stimullaşdırıcı tədbirləri ortaya qoymalıdır.

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Məktəblilər hərbi hissədə - Foto
22.10.2017, 13:47

Məktəblilər hərbi hissədə - Foto

Kaxa Kaladze Tbilisi meri seçildi
22.10.2017, 13:24

Kaxa Kaladze Tbilisi meri seçildi

“Haqqınızı halal edin” - Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı
22.10.2017, 13:02

“Haqqınızı halal edin” - Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı

Sabah Bakıda yağış yağacaq
22.10.2017, 12:39

Sabah Bakıda yağış yağacaq

Azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda seçkilərin ilkin nəticələri məlum olub
22.10.2017, 12:21

Azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda seçkilərin ilkin nəticələri məlum olub

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü
22.10.2017, 11:58

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü

İmişlidə 81 yaşlı kişi intihar etdi
22.10.2017, 11:42

İmişlidə 81 yaşlı kişi intihar etdi

Əfqanıstanda oteldə partlayış: 2 ölü
22.10.2017, 11:17

Əfqanıstanda oteldə partlayış: 2 ölü

Bakıda sərxoş kişi parkomantı sındırdı
22.10.2017, 10:55

Bakıda sərxoş kişi parkomantı sındırdı

İlham Əliyev Ərdoğanla Bakıdan Qarsa qatarla gedəcək - Video
22.10.2017, 10:39

İlham Əliyev Ərdoğanla Bakıdan Qarsa qatarla gedəcək - Video

 Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir
22.10.2017, 10:20

 Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir

Sloveniyada prezident seçkiləri keçirilir
22.10.2017, 09:59

Sloveniyada prezident seçkiləri keçirilir

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 123 dəfə pozub
22.10.2017, 09:44

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 123 dəfə pozub

Astana-Bakı sərnişin təyyarəsində  problem
22.10.2017, 09:26

Astana-Bakı sərnişin təyyarəsində  problem

“Röyal Park” yaşayış massivində partlamamış sursat aşkarlandı
22.10.2017, 09:03

“Röyal Park” yaşayış massivində partlamamış sursat aşkarlandı

Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək
22.10.2017, 00:48

Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb
22.10.2017, 00:32

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu
22.10.2017, 00:14

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu
21.10.2017, 23:55

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video
21.10.2017, 23:38

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video

Ukraynanın 70 gündə xilas planı
21.10.2017, 23:21

Ukraynanın 70 gündə xilas planı

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO
21.10.2017, 22:58

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi
21.10.2017, 22:35

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...
21.10.2017, 22:11

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı
21.10.2017, 21:52

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı
21.10.2017, 21:37

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı

Barselonada aksiyalar başlayıb
21.10.2017, 21:16

Barselonada aksiyalar başlayıb

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi
21.10.2017, 20:59

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı
21.10.2017, 20:41

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb
21.10.2017, 20:18

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb

Marneulidə azərbaycanlı namizədlər arasında dava olub
21.10.2017, 20:02

Marneulidə azərbaycanlı namizədlər arasında dava olub

Ərdoğan yenə ABŞ-ı hədəf aldı
21.10.2017, 19:51

Ərdoğan yenə ABŞ-ı hədəf aldı

Prezidentin Ehtiyat Fondunda nə qədər vəsait olur... - Gələn ilin məbləği məlum oldu   
21.10.2017, 17:54

Prezidentin Ehtiyat Fondunda nə qədər vəsait olur... - Gələn ilin məbləği məlum oldu  

Polis intihar etmək istəyən qızı xilas etdi   
21.10.2017, 17:49

Polis intihar etmək istəyən qızı xilas etdi  

Parisdə Azərbaycan Evinin 25 illik yubileyi qeyd edilib - FOTOLAR
21.10.2017, 17:36

Parisdə Azərbaycan Evinin 25 illik yubileyi qeyd edilib - FOTOLAR

ARXİV
SORĞU
Hansı kommunal xidmətin işindən razısınız?
“Azəriqaz”(5.28%)
“Azərişıq”(25.1%)
“Azərsu”(10.1%)
“Azəristiliktəchizat”(3.52%)
Heç biri(55.9%)