14 dekabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - Dünyanı saran intihar epidemiyası – İnsanlar hansı yollarla həyatdan köçür?
Dünyanı saran intihar epidemiyası – İnsanlar hansı yollarla həyatdan köçür?
08.08.2017, 13:01

Dünyada hər 40 saniyədə 1 nəfər həyatına son qoyur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hər il 1 milyona yaxın insanın könüllü olaraq həyatı ilə vidalaşdığını hesablayıb. 

 

Lakin təşkilatın ekspertləri bir çox ölkələrin intiharlarların miqyasını kiçiltdyini və dolğun informasiya vermədiklərini bildirib. Modern.az intiharla bağlı kiçik araşdırma aparıb. Hesab olunur ki, bədbəxt hadisə kimi qeydə alınan intiharlarla birlikdə dünyada 3 milyona qədər insanın həyatdan köçdüyü təxmin edilir. Digər tərəfdən, hər il 20 milyondan artıq insanın da intihara cəhd göstərdiyi, onların yalnız 20%-nin tibbi yardım üçün müraciət etdiyi məlumdur.

 

Maraqlıdır ki, kişilər qadınlara nisbətən 3 dəfə daha çox intihar edir. 70 yaşdan sonra isə bu fərq 6-8 dəfəyə qədər artır. 15-29 yaşlı gənclət arasında da intihar əsas ölüm səbəbidir. Bu gedişlə 2030-cu ildə intiharlar dünyadakı əsas ölüm səbəblərindən biri kimi hazrki 10-cu pillədən 4-cü pilləyə qədər irəliləyəcək. Xüsusən. depressiyadan əziyyət çəkən insanların qlobal miqyasda artması intiharların geniş vüsət almasına yol açır. Belə ki, intiharçıların 60%-dən çox depressiyadan əziyyət çəkir.

 

Hər il 300 min çinli, 260 min hindistanlı, 40 min amerikalı, 32 min rusiyalı, 31 min yapon, 29 min koreyalı və 15 min ukraynalı intihar edir. İntiharçıların 30%-ə qədərinin yaşadığı Çində buna qarşı uzun illəridir ki, dövlət xətti ilə mübarizə aparılır. Ekspertlər intihar faktlarının xüsusən, keçmiş kommunist respublikalarında daha çox baş verdiyini hesablayıb.

 

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı intiharın ümumlikdə, 800 ayrı-ayrı növünü hesablayıb. Onlar arasında ən geniş yayılmış intihar növləri özünü asma, odlu silahdan atəş, hündürlükdən tullanma, yandırma, dərman zəhərlənməsi, qatar altına atma, avtomobil qəzası törətmə, dəm qazından zəhərlənmə və s. daxildir.

 

Regiondan asılı olaraq intihar metodları da fərqlidir. Belə ki, Çin sakinləri daha çox dərmanla zəhərlənməyə, odlu silahın açıq satışda olduğu ABŞ-da tapançadan isitfadə edərək həyatla vidalaşma, Tailandda isə özünü yandırmadan geniş isitfadə olunur.

İntiharçıların 47%-i asma, 28%-i dərmanla zəhərlənməyə, 13%-i hündürlükdən tullanmaya və s. üstünlük verir.    

 

Hesablamalara görə, kişiəlr qadınlara nisbətən daha radikal intihar varinatları seçir. Bu na görə onlar arasında ölüm halları daha yüksək olur. Maraqlıdır ki, subay yaxud dul qalanlar evil adamlarla müqayisədə 3 dəfə daha çox intihar edir. Bundan başqa, müxtəlif sənət peşələri arasında musiqiçilər, tibb bacıları, maliyyəçilər, psixiatrlar və stomotoloqlar daha çox intihara meylli sayılır. Kitabxanaçı və satıcı peşlərinin saihbləri arasında intihar ehtimalı isə digər peşələrlə müqayisədə ən aşağı səviyyədədir.

 

Depressiya, manyakal-depressiv psixoz, şizofreniya, alkoqolizm, uşaqlıqda cinsi zorakılığa uğrayanlar. işsizlər, ailəsində intiharçılar olan, epilepsiya, skleroz, QİÇS kimi xəsətliklərdən əziyyət çəkənlər və s. intihar riski qrupuna daxildirlər.

Çoxsaylı araşdırmalar müharibə dövründə intiharçıların sayının kəskin azaldığını göstərir.

 

Pataloqoanatomların sözlərinə görə, intiharçıların beynindəki hormonal funksiyalar dəyişir. Ənənəvi olaraq yaxşı əhval-ruhiyyədən xəbər verən serotonin hormonu bu zaman azalır.

 

 


Vüqar İSMAYILOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
ABŞ-dan neftin qiymətinə dair PROQNOZ
14.12.2017, 13:55

ABŞ-dan neftin qiymətinə dair PROQNOZ

Qripdən ildə 646 minədək adam ölür
14.12.2017, 13:52

Qripdən ildə 646 minədək adam ölür

Putin: "Özüm özümə rəqib yetişdirəsi deyiləm"
14.12.2017, 13:51

Putin: "Özüm özümə rəqib yetişdirəsi deyiləm"

Qanunsuz dini təbliğat aparan 159 nəfər saxlanılıb
14.12.2017, 13:47

Qanunsuz dini təbliğat aparan 159 nəfər saxlanılıb

ADU bir gün xəlifələrin ixtiyarına verildi - REPORTAJ  
14.12.2017, 13:41

ADU bir gün xəlifələrin ixtiyarına verildi - REPORTAJ  

Lənkəranda mağaza və aptek qarət edənlər tutuldu
14.12.2017, 13:36

Lənkəranda mağaza və aptek qarət edənlər tutuldu

İlham Əliyev: “Böyük Britaniya Azərbaycanın ən böyük xarici investorudur” - YENİLƏNİB   
14.12.2017, 13:32

İlham Əliyev: Böyük Britaniya Azərbaycanın ən böyük xarici investorudur” - YENİLƏNİB  

Azercell ölkədə ilk VoLTE texnologiyalı zəngi reallaşdırdı   
14.12.2017, 13:05

Azercell ölkədə ilk VoLTE texnologiyalı zəngi reallaşdırdı  

Ağdaşda 17 yaşlı gənc qısqanclıq zəminində qətlə yetirilib 
14.12.2017, 13:03

Ağdaşda 17 yaşlı gənc qısqanclıq zəminində qətlə yetirilib 

14.12.2017, 13:02

"Əli və Nino" Zaqrebdə təqdim olundu

Saakaşvili Ukraynada qalmaq niyyətindədir
14.12.2017, 13:01

Saakaşvili Ukraynada qalmaq niyyətindədir

Kəmaləddin Heydərov nöqsanlardan DANIŞDI  
14.12.2017, 13:00

Kəmaləddin Heydərov nöqsanlardan DANIŞDI  

Azərbaycandan 900 nəfər başqa ölkələrdəki silahlı dəstələrə qoşulub
14.12.2017, 12:53

Azərbaycandan 900 nəfər başqa ölkələrdəki silahlı dəstələrə qoşulub

Azərbaycanda 16 vəhabi terrorçu məhv edilib
14.12.2017, 12:48

Azərbaycanda 16 vəhabi terrorçu məhv edilib

Bakının "Ekspo 2025" Ümumdünya sərgisinə ev sahibliyinə namizəd olması ilə bağlı təqdimat
14.12.2017, 12:47

Bakının "Ekspo 2025" Ümumdünya sərgisinə ev sahibliyinə namizəd olması ilə bağlı təqdimat

Sabahın hava PROQNOZU
14.12.2017, 12:47

Sabahın hava PROQNOZU

Azərbaycanda botoks etdirən xanımların yaşı cavanlaşıb
14.12.2017, 12:44

Azərbaycanda botoks etdirən xanımların yaşı cavanlaşıb

“Azərbaycan” Nəşriyyatının “ayaqyolu problemi” həll olunur
14.12.2017, 12:36

“Azərbaycan” Nəşriyyatının “ayaqyolu problemi” həll olunur

DİN 3 nəfərin öldüyü qəza haqda məlumat yaydı
14.12.2017, 12:31

DİN 3 nəfərin öldüyü qəza haqda məlumat yaydı

“Rəşid Behbudov heç vaxt ad günü keçirmək istəmirdi” - XATİRƏ   
14.12.2017, 12:27

“Rəşid Behbudov heç vaxt ad günü keçirmək istəmirdi” - XATİRƏ  

Sərdar Cəlaloğlu Putini İslam Birliyinə qoşulmağa çağırdı
14.12.2017, 12:21

Sərdar Cəlaloğlu Putini İslam Birliyinə qoşulmağa çağırdı

Sosial mənzillər şəhərciyindən yeni xəbər var  
14.12.2017, 12:17

Sosial mənzillər şəhərciyindən yeni xəbər var  

Müsavat başqanının müavini istefa verib
14.12.2017, 12:08

Müsavat başqanının müavini istefa verib

Azərbaycan hərbçisi şəhid oldu   
14.12.2017, 12:05

Azərbaycan hərbçisi şəhid oldu  

Ermənistan ABŞ vətəndaşını terrorçuluqda ittiham etdi
14.12.2017, 11:53

Ermənistan ABŞ vətəndaşını terrorçuluqda ittiham etdi

Azərbaycanda 950 qramlıq uşaq doğuldu
14.12.2017, 11:52

Azərbaycanda 950 qramlıq uşaq doğuldu

Dövlət İmtahan Mərkəzindən 17 dekabr imtahanı ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ   
14.12.2017, 11:43

Dövlət İmtahan Mərkəzindən 17 dekabr imtahanı ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ  

Milli Məclisin sabahkı iclasının gündəliyi dəyişdi  
14.12.2017, 11:38

Milli Məclisin sabahkı iclasının gündəliyi dəyişdi  

Dünya əhalisinin yarısı tibbi xidmət görmür
14.12.2017, 11:36

Dünya əhalisinin yarısı tibbi xidmət görmür

Yol polisi qəza törətdi
14.12.2017, 11:30

Yol polisi qəza törətdi

“Təhsillə elmi birləşdirmək lazımdır” - Deputatlar AMEA institutlarının ləğvini istədilər
14.12.2017, 11:24

“Təhsillə elmi birləşdirmək lazımdır” - Deputatlar AMEA institutlarının ləğvini istədilər

Uçuş aparatları vergidən azad olunur
14.12.2017, 11:15

Uçuş aparatları vergidən azad olunur

2018-ci ildən xam pambığın alış qiyməti artırılacaq
14.12.2017, 11:00

2018-ci ildən xam pambığın alış qiyməti artırılacaq

“Azərişıq”dan borclu abonentlərə XƏBƏRDARLIQ - enerji təchizatı dayandırılacaq
14.12.2017, 10:57

“Azərişıq”dan borclu abonentlərə XƏBƏRDARLIQ - enerji təchizatı dayandırılacaq

Xarici ölkələrə işləyən azərbaycanlı casuslar AŞKARLANIB
14.12.2017, 10:55

Xarici ölkələrə işləyən azərbaycanlı casuslar AŞKARLANIB

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.05%)
Araz Ağalarov (18.3%)
Mübariz Mənsimov (22.4%)
Fərhad Əhmədov(18.9%)
Füzuli Məmmədov(37.5%)
Telman İsmayılov (0.17%)
İsgəndər Xəlilov(0.11%)
Vaqif Məmişov(0%)
Heç biri(1.67%)
Digərləri(0.71%)