23 avqust 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - REPORTAJ - Stalinin sevimlisi, Xruşovun çəkindiyi, Brejnevin qısqandığı “GÜLMƏYƏN ADAM”
Stalinin sevimlisi, Xruşovun çəkindiyi, Brejnevin qısqandığı “GÜLMƏYƏN ADAM”
08.08.2017, 22:00

Gürcüstanda tütün fabrikinin açılışında iştirak edən Kosıgin rəsmi tədbirdən sonra kollektivlə söhbət edərkən siqareti tərgitməyinə baxmayaraq fabrikin direktorundan bir siqaret istəyir. Direktor böyük məmnunniyyətlə cibindən qutunu çıxarıb onu siqaretə qonaq edir. Kosıgin siqaret qutusuna diqqət yetirir, ABŞ istehsalı olduğunu görüb fabriki tərk edir. Elə həmin gün də fabrikin direktoru vəzifəsindən azad edilir...

Modern.az saytı 16 il SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsində işləmiş Aleksey Kosıgin haqqında yazını təqdim edir.

Kosıginin xalq arasında böyük populyarlığı olub. Onu məmur kimi deyil, işgüzar, bacarıqlı və həm də olduqca səliqəli, yaraşıqlı bir insan kimi seviblər. SSRİ-nin iqtisadi cəhətdən dirçəliş illəri məhz onun adı ilə bağlıdır. Elə bu gün də Rusiya iqtisadiyyatının inkişafınının bazasının Kosıgin tərəfindən qoyulduğunu söyləyənlər az deyil.

SSRİ-də fəhlə və qulluqçuların 5 günlük iş rejiminə keçirilməsi, aztəminatlı ailələrdə uşaqlara müavinətlərin verilməsi, mağazalarda ərzaq çeşidlərinin çoxalması, sovet vətəndaşlarının istirahəti üçün yeni sanatoriyaların, istirahət evlərinin istifadəyə verilməsi, mənzil təminatının yaxşılaşması, zavod və fabriklərin açılması və bu kimi bir çox məsələlərin həlli məhz Kosıginin gərgin əməyinin nəticəsi olub.

Gənc yaşlarından təyin olduğu vəzifələrdə ən qısa müddət ərzində fərqli iş prinsipi ilə ad çıxaran Kosıgin ilk yüksək vəzifələrini İosif Stalindən alıb. Ona Rusiyanın Nazirlər şurasının sədri, xalq komissarı (nazir) kimi vəzifələr həvalə olunub. Bəlkə də elə buna görədir ki, ona “Stalinin sevimlisi” titulunu veriblər . Stalin isə öz növbəsində Kosıgini “arifmometr” adlandırıb. Fenomenal yaddaşa malik olan Kosıgin öz çıxışlarında heç vaxt kağızlardan istifadə etməyib. Siyasi Büronun iclaslarında, müşavirələrdə rəqəmli faktların söylənilməsi lazım gələndə hamının gözü Kosıginə zillənib. O, heç bir çətinlik çəkmədən lazımi rəqəmləri, göstəriciləri birbaşa yaddaşından söyləyə bilib. Bu bacarığı xüsusilə Stalinin çox xoşuna gəlib.


Xalq arasında böyük nüfuzu olmasına baxmayaraq istər Stalinin hakimiyyəti dövründə, istər Xruşovun, istərsə də Brejnevin SSRİ-yə rəhbərliyi zamanı siyasi rəhbərlik, xüsusilə də Siyasi Büronun üzvləri Kosıgini sevməyiblər. Səbəb nə olub? Onu sərt adam adlandırıblar. Qromıkoya “Cənab Yox” adı verildiyi kimi Kosıginə də “Gülməyən Adam” adı verilib. Əslində sərtlik Kosıginin xarakterinə yad olub və lazım gəldikdə yerində gülməyi də bacarıb. Sadəcə bir çox yüksəkçinlilər sərt və ciddi olmaq arasındakı fərqi anlamayıblar.

Kosıgin uzun-uzadı və boş-boş danışmağı sevən adam olmayıb. Müşavirələrdə müzakirə olan məsələlərə Kosıgin məntiqli və konkret münasibət bildirib. Birinci şəxsin fikrindən asılı olmayaraq o özünün tam əsaslandırılmış fikirlərini söyləməkdən çəkinməyib. Belə münasibət xüsusilə Xruşovun ürəyincə olmayıb və tarixçilərin qənaətinə görə Xruşov Kosıgindən çəkinib. Ümumiyyətlə Kosıgin Xruşovu ciddi siyasi fiqur kimi qəbul etməyib və onun devrilməsi ilə bağlı tarixi plenumda Xruşovu “leninçi” olmamaqda ittiham edib.

Daha bir fakt. Siyasi Büronun iclaslarının birində mühüm dövlət məsələsi həll olunarkən xokkey azarkeşləri olan Brejnev, Podqornıy və Qreçko hansısa bir oyun haqqında qızğın fikir mübadiləsi aparıblar. Bir neçə dəqiqə bunlara qulaq asan Kosıgin əsəblərinə hakim kəsilməyərək əlini stolun üstünə çırparaq iclası tərk edib.

Kosıgin Siyasi Büronun yeganə üzvü olub ki, sovet qoşunlarının Əfqanıstana yerildilməsinə kəskin etirazını bildirib. Bundan sonra Brejnev komandasının Kosıginə soyuq münasibəti bir az da artıb.


Həmkarları tərəfindən Kosıginin qəbul edilməməsinin daha bir səbəbi olub. O, uzun-uzadı süfrə məclislərini, boğazdan yuxarı deyilmiş sağlıqları, böyük hədiyyələr almağı, intiriqalara qoşulmağı, həddini aşan əyləncələri sevməyib. Saflığını həmişə qoruyub saxlamağı bacaran Kosıgin xarici səfərlər zamanı ona verilən ən bahalı hədiyyələri belə SSRİ-yə dönən kimi dövlət fonduna təhvil verib.

Bu və digər ali xüsusiyyətləri və insani keyfiyyətləri Brejnevdə Kosıginə qarşı qısqanclıq hissi yaradıb. Leonid İliçin qısqanclığının son həddi isə Kremldə keçirilən bayram tədbirlərinin birində son həddə çatıb. Həmin tədbirdə Brejnevin “xüsusi rəğbət” bəslədiyi SSRİ xalq artisti Lyudmila Zıkinanin çıxışından sonra təbrik üçün söz Kosıginə verilib. Kosıgin öz təbrikinin girişini Zıkinanın ifasına münasibəti ilə başlayıb: “Mən Lyudmila Zıkinanın həm ifalarını, həm də özünü çox sevirəm...” Kosıgin bu sevgi məsələsini sırf rəmzi mənada işlədib. Çünki onun dəfələrlə özünün etiraf etdiyi kimi həyatda ən çox sevdiyi qadın həyat yoldaşı Klavdiya olub.

16 il SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri olan Kosıginin apardığı iqtisadi islahatlar “Kosıgin islahatları” adı ilə termin kimi işlədilib. SSRİ-nin baş mühəndisi adlandırılan Kosıgin sadə həyat tərzi sürüb. Bütün vəzifələrindən azad olunduqdan sonra dövlətin ona ayırdığl bağ evini də kitablarını və şəxsi əşyalarını götürərək tərk edib.


Yüksək vəzifələrdə işlədiyi illər ərzində Kosıginin adı heç bir qalmaqalda, pul məsələlərində hallanmayıb. Borc almağı və verməyi sevməyən Kosıginin bütün həyatı boyu yalnız bir dəfə borcu olub. Belə ki, 1966-cı ildə Türkiyədə işgüzar səfərdə olanda SSRİ və Türkiyə arasında danışıqlar aparılarkən əsas mövzu iqtisadi böhranla üzləşən Türkiyənin SSRİ-dən sərfəli şərtlərlə kredit almaq məsələsi olub. İşgüzar görüşlərdən sonra Kosıgin Türkiyənin tarixi yerləri ilə tanış olmağı arzulayıb. Ali qonağın arzusu həyata keçirilib. Gəzinti zamanı onu Topkapıya da aparıblar. Bir az gəzintidən sonra Kosıgin sarayın daxilində olan hovuzun ətrafında ayaq saxlayıb. Bu zaman “Hürriyət” qəzetinin müxbiri ona yaxınlaşaraq türk inanclarının biri haqqında ona məlumat verib: “Bir arzu tutub hovuza dəmir pul  atanda həmin arzu həyata keçir”. Kosıgin bunu ciddi qəbul etməsə də maraqla qarşılayıb. Onu müşayiət edən Türkiyənin maliyyə naziri hovuza qəpik tullayıb. Həmin jurnalist, Aysəgül Dora çantasından qəpik çıxardıb Kosıginə uzadıb:

- Yəqin ki, sizin cibinizdə qəpik yoxdur.

Kosıgin qəpikləri alıb hovuza atıb. Səhərisi gün “Hürriyət” qəzetinin manşetində “Ayşəgül SSRİ-yə 150 qəpik borc verdi” yazısı günün ən maraqlı hadisəsinə çevrilib. Bu hadisədən sonra Kosıgin jurnalisti SSRİ-nin səfirliyinə dəvət edib. Böyük hörmətlə qonağını qəbul edən Kosıgin cibindən qəpiklər çıxardaraq jurnalistə uzadıb:

- Mənim heç vaxt heç kimə borcum olmayıb.

Sonralar Kosıgin həmin jurnalisti SSRİ-yə qonaq dəvət edib.

Aleksey Kosıgin 1980-ci ilin oktyabrında səhhəti ilə əlaqədar öz ərizəsi ilə tutduğu bütün vəzifələrdən azad edilib. Elə həmin ilin dekabrın 18-də vəfat edib. Kosıginin vəfatını 3 gün gizli saxlayıblar. Səbəb isə dekabrın 19-da Brejnevin ad gününün təntənəsi olub.




İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Ağ Evə giriş bağlanıb
23.08.2017, 00:59

Ağ Evə giriş bağlanıb

Güləşçimiz bürünc medal qazandı
23.08.2017, 00:43

Güləşçimiz bürünc medal qazandı

23.08.2017, 00:18

"Türyançay" Dövlət Təbiət Qoruğu yanğından qorunub

24 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın  işğal günü anılır
23.08.2017, 00:01

24 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın işğal günü anılır

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatıb
22.08.2017, 23:51

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatıb

Heyvan kəsiminə nəzarət gücləndiriləcək - Video
22.08.2017, 23:38

Heyvan kəsiminə nəzarət gücləndiriləcək - Video

Terrorçu Barselonada daha böyük hücum planlaşdırırmış
22.08.2017, 23:22

Terrorçu Barselonada daha böyük hücum planlaşdırırmış

Paytaxtda xeyli bina söküləcək
22.08.2017, 23:06

Paytaxtda xeyli bina söküləcək

Bakıda avtobus sürücüsünə silah çəkən şəxs saxlanılıb - VİDEO
22.08.2017, 22:47

Bakıda avtobus sürücüsünə silah çəkən şəxs saxlanılıb - VİDEO

Terrorçular 80-dən çox uşaqdan kamikadze kimi istifadə ediblər
22.08.2017, 22:31

Terrorçular 80-dən çox uşaqdan kamikadze kimi istifadə ediblər

"Bu şansdan maksimum istifadə etməyə çalışacağıq" - Qurban Qurbanov
22.08.2017, 22:14

"Bu şansdan maksimum istifadə etməyə çalışacağıq" - Qurban Qurbanov

Azərbaycan və Aİ arasında yeni danışıqlar başlayır
22.08.2017, 21:58

Azərbaycan və Aİ arasında yeni danışıqlar başlayır

Aviazərbələr nəticəsində 50 dinc sakin öldürülüb
22.08.2017, 21:45

Aviazərbələr nəticəsində 50 dinc sakin öldürülüb

Ən faydalı tərəvəz hansıdır? – AMERİKALI DİETOLOQLARIN SON QƏNAƏTİ
22.08.2017, 21:32

Ən faydalı tərəvəz hansıdır? – AMERİKALI DİETOLOQLARIN SON QƏNAƏTİ

Necə “aldanırıq” – MARKETOLOQLARIN AĞILLI  HİYLƏSİ
22.08.2017, 21:16

Necə “aldanırıq” – MARKETOLOQLARIN AĞILLI  HİYLƏSİ

Düşmən ordusunun iki zabiti yaralanıb
22.08.2017, 20:59

Düşmən ordusunun iki zabiti yaralanıb

"Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmaq üçün hər şeyi edəcəyik"- "Kopenhagen"in baş məşqçisi
22.08.2017, 20:46

"Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmaq üçün hər şeyi edəcəyik"- "Kopenhagen"in baş məşqçisi

Allahşükür Paşazadə dövlətlərarası təşkilatın rəhbərliyində təmsil olunacaq
22.08.2017, 20:30

Allahşükür Paşazadə dövlətlərarası təşkilatın rəhbərliyində təmsil olunacaq

Gənclər üçün "krizis telefon xətti" bərpa edildi
22.08.2017, 20:16

Gənclər üçün "krizis telefon xətti" bərpa edildi

Gürcüstana əlavə 3 helikopter, 15 texnika, 126 canlı qüvvə göndərilib
22.08.2017, 20:02

Gürcüstana əlavə 3 helikopter, 15 texnika, 126 canlı qüvvə göndərilib

ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirir
22.08.2017, 19:41

ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirir

Ağcabədidə avtomobil hasara çırpılıb, xəsarət alanlar var
22.08.2017, 18:58

Ağcabədidə avtomobil hasara çırpılıb, xəsarət alanlar var

Sumqayıtda 5 yaşlı qızın quduzluqdan ölməsinə görə həkimlər cəzalandırılıb
22.08.2017, 18:45

Sumqayıtda 5 yaşlı qızın quduzluqdan ölməsinə görə həkimlər cəzalandırılıb

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin hərbi qulluqçuları təltif olundu - SİYAHI
22.08.2017, 18:29

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin hərbi qulluqçuları təltif olundu - SİYAHI

Elşad Həmidova "Əməkdar həkim" fəxri adı verilib
22.08.2017, 18:26

Elşad Həmidova "Əməkdar həkim" fəxri adı verilib

Prezident Gədəbəyə və Şəmkirə 6 milyon manat ayırdı
22.08.2017, 18:23

Prezident Gədəbəyə və Şəmkirə 6 milyon manat ayırdı

Lerikdə 3 nəfərin öldüyü yanğına görə ailənin oğlu saxlanılıb
22.08.2017, 18:18

Lerikdə 3 nəfərin öldüyü yanğına görə ailənin oğlu saxlanılıb

İspaniyanın nüfuzlu “Marca” qəzeti “Qarabağ”dan üzr istədi
22.08.2017, 18:16

İspaniyanın nüfuzlu “Marca” qəzeti “Qarabağ”dan üzr istədi

Elmar Novruzova general-mayor rütbəsi verildi
22.08.2017, 18:12

Elmar Novruzova general-mayor rütbəsi verildi

Mütəllibov Hacı Əbdülə güldü: “Mən sovet dövründə Məşhəd ziyarətində olmuşam”
22.08.2017, 18:06

Mütəllibov Hacı Əbdülə güldü: “Mən sovet dövründə Məşhəd ziyarətində olmuşam”

Avtobus sürücüsünü silahla hədələyənin dələduzluq əməlləri ortaya çıxdı
22.08.2017, 17:43

Avtobus sürücüsünü silahla hədələyənin dələduzluq əməlləri ortaya çıxdı

Azərbaycana gələn ərəblərin sayı AÇIQLANDI
22.08.2017, 17:33

Azərbaycana gələn ərəblərin sayı AÇIQLANDI

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
22.08.2017, 17:14

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Azərbaycan Gürcüstana əlavə kömək göndərdi
22.08.2017, 17:12

Azərbaycan Gürcüstana əlavə kömək göndərdi

FHN geyim mağazasındakı yanğınla bağlı məlumat yaydı 
22.08.2017, 17:07

FHN geyim mağazasındakı yanğınla bağlı məlumat yaydı 

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(49.1%)
SOCAR-dan(7.25%)
Lukoil-dan(17.7%)
Bunların heç birindən - başqasından(25.8%)