18 iyun 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - İntihar edənlərə görə ən ağrısız yollar... - Dəhşətli addımın SİRLƏRİ
İntihar edənlərə görə ən ağrısız yollar... - Dəhşətli addımın SİRLƏRİ
09.08.2017, 09:29

İnformasiya texnologiyaları əsrinin təsirlərindəndir ki, bu gün hamı harasa tələsir. Kimisi işə, kimisiə evə, kimisi tətilə, kimisə də ölümə...

Təəssüflə qeyd etmək istərdik ki, ölümə tələsənlərin sayı durmadan artır. Kimisi özünü yandırmaqla, kimisi hündürmərtəbəli binadan özünü atmaqla, kimisi damarını kəsərək, kimisi də iki körpə balasını sinəsinə basaraq intihar yolunu seçir. Lap iyulun 26-da Şəmkirdə iki azyaşlı körpəsini də götürüb ölümün ağuşuna atılan Pərvanə Mahmudova kimi... İntihar çıxış yolu deyil. Amma başqa çarə  tapmayanların ən çox üz tutduğu yol məhz intihardır. Özü də fərqli üsullarla. Bəs nədir insanı şirin canından bezdirən səbəblər? Onları intiharın müxtəlif formalarını seçməyə nə vadar edir? Ölüm ya olum?...

 

Depressiyaya meylli olanlar...

 

Tanınmış psixoloq Elnur Rüstəmov mövzuyla bağlı fikirlərini Modern.az-la bölüşüb.

O qeyd edib ki, uzun müddət xəstəlikdən əziyyət çəkən, tənha, zərərli vərdişlərdən asılı olan insanlar risk qrupuna daxildir:

“Onlar intihara meylli insanlar kimi qəbul olunur və risk qrupuna daxil edilirlər. Amma bu gün intihar edənlər arasında bu kriteriyalara cavab verməyən adamlar da var. Bu da intiharın sosial-psixoloji faktorlardan baş verdiyinin göstəricisidir. İntihar edən insanların böyük əksəriyyəti depressiya vəziyyətində olur. Əhvalları aşağı olur, ruh düşkünlüyü yaşayırlar. Onlar birdən-birə intihara cəhd etmirlər. Sadəcə o haqda fikirləşirlər. Eyni zamanda, bunların bir qismi intihar edən zaman affekt vəziyyətində olurlar. Situasiyanı kontrol edə bilmir və ani qərarlar verirlər. Ona görə də tövsiyə olunur ki, depressiyada olan insanlara psixoloji dəstək göstərilsin”.

 

İntihar “dəb”i...

E.Rüstəmov deyir ki, fərd özü depressiyada olanda intiharı hansı formada həyata keçirəcəyi barədə düşünür:

“Bu minvalla da araşdırmalara başlayır. Araşdırma zamanı yaxın vaxtda və hansı şəkildə intihar edənlər barədə yazılanları oxuyur. Başlayır onun üzərində fikirləşməyə. Ona görə də intiharlar az qala “dəb”lə gedir. Müəyyən müddətdə özünü yandırmaq, hündürlükdən atılmaq, sirkə içmək və s. ən çox müraciət edilən intihar formaları idi. Buna da birbaşa bizim informasiya və internet əsrində yaşamağımız təsir edir. Əvvəllər klassik formalar vardı: asmaq, kəsici-deşici alətlə özünə qəsd etmək, dərman pereparatlarından istifadə. Amma bu gün intiharın ağla gələn və gəlməyən çox sayda formaları təzahür edir”.

 

Canından bezən insan belə, son anda canının daha az ağrımasını istəyir

 

Psixoloq bildirir ki, insanlar intiharı seçərkən əsasən daha ağrısız varianta üstünlük verirlər:

 

“Əslində intiharın çox sayda kütlə tərəfindən bilinməyən növləri var. Bu növləri mətbuata açıqlamağı doğru saymıram. Çünki bu halda olan insanları yönləndirmiş və onlara mənfi təsir etmiş olarıq. Dünyanın inkişaf etmiş bəzi ölkələri intihara görə birinci yeri tuturlar. Bura İsveç, Norveç, Şimali Avropa ölkələrini daxil edə bilərik.

Azərbaycanda da intihar hallarının artdığını müşahidə edirik. Bunun da bir çox səbəbləri var. Aparıcı səbəb kimi psixoloji faktor, ailədaxili konfliktlər, münaqişələr, fərdin ailə və ərafla münasibətlərinin gərginliyi, zərərli vərdişlərdən asılılıq və s.ni göstərmək olar.

Qeyd edim ki, intihara cəhd intihar halı kimi dəyərləndirilmir. Məsələn, yüksək dozada alkoqolun, həblərin, uyuşdurucu maddələrin qəbulu şüuraltı intihardır. Sadəcə, statistikada bunlar intihar kimi qeydə alınmır. Hətta sovetlər dönəmində də statistika bu cür gedirdi.

İntihar affekt vəziyyətində verilən qərar ola bilər. Bu yaxınlarda Şəmkirdə ana və iki azyaşlı uşağının intiharı nadir rast gəlinən hadisədir. Hər zaman belə hallar baş vermir. Məsələnin dəhşətli tərəfi ananın məhz uşaqları ilə birgə intihar etməsidir. Həyatı boyu körpəsini qoruyan, ona zərər verilməsinin qarşısını alan biri onları özü ilə ölümə aparır. Dəhşət bundadır. İnsan intihar haqqında düşünəndə belə, hər zaman kiməsə görə bu fikirdən vaz keçir. Kimi atasına, kimi anasına, kimi sevdiyinə, kimi də balasına görə. Ancaq ümumən götürəndə normal insanda belə,  intihar düşüncəsi ola bilər. Ancaq bu o demək deyil ki, o intiharı reallaşdırır. Reallaşdırmaq məqamı kəskin psixoz, affekt hallarında ola bilər. Fərd kəskin stress vəziyyətində qərarları kontrol edə bilmir. Bu da an məsələsidir. Ən azı 10 saniyə müddətində bundan vaz keçə bilər. Həmin müddəti atlada bilən insan peşmanlıq hissi duyur. Ən bariz nümunə toksikologiyadır. Gedib baxsanız, görərsiniz ki, insanların müəyyən bir qismi konfliktlər üzündən intihar məqsədilə özünü zəhərləyir. Onlar sonradan etdikləri əmələ görə peşman olduqlarını etiraf edirlər”.

 

“İntihar etmək istəyirsinizsə, bunu sabaha qədər təxirə salın”

 

Mütəxəssis bildirir ki, intihar edən insan o an belə, canının daha az ağrımasını istəyir:

“Bu həyatda problemsiz insan yoxdur. Dərd varsa, dərman da var. Ancaq fərd depressiya halında dərdinin dərmanını tapa bilmir. Nəticədə özünə qapanır və intihara əl atır.

Fərd kəskin psixoz, yaxud affekt halında nə edəcəyini bilmir. Şəxsin hansı intihar üsulunu seçməsi həmin an olduğu yerdən çox asılıdır. İntiharın böyük bir qismi ani verilən qərarla olur. Doğrudur, fərd uzun müddət bu barədə düşünür. Amma addımı anidən atır. Bəzən intiharı konkret olaraq harada reallaşdırcağı barədə qərar vermir. Versə belə, son qərar olmur. İnsan intiharı seçəndə belə daha ağrısız yolu seçməyə çalışır. Bütün hallarda intihar edən insanların peşman olduğunu görürük. Müəyyən olunub ki, özünü suya atan, yaxud ipdən asan adamların boyunlarında qançır izləri aşkarlanır. Bu isə onların son anda qurtulmaq istədiyinə işarədir. O an qərarı verir, amma peşman olanda geri dönüşü olmur.

İntihar çıxış yolu deyil. Kəskin stress halında olan insan diqqətini başqa bir şeyə yönəltsə, yaxud “sabah edərəm” deyib təxirə salsa, vəziyyətdən çıxmış olar. Mən əminəm ki, insan sabah intihar düşüncəsində olmayacaq. İntihar dinimizdə də qəbul olunmur.

Sırf intihar hadisəsilə bağlı böyük tədqiqat əsəri yazan fransız sosisoloq və filosofu Emil Dürkaym olub. O, intiharın bütün müstəvilərdə sosial-psixoloji tərəflərini əsərində geniş təhlil edib. Digər mütəfəkkir, intiharın kriminalistika tərəfini araşdıran isə italyan kriminalist və psixiatoru Çezare Lambrozzodur.

İnsan problemi olduğunda müraciət edəcəyi bir yerin varlığını duymalıdır. Ən azı  yaxınlarından, doğmalardan dəstək almalıdır. Etiraf etmək lazımdır ki, indi qohumlar əvvəlki qədər yaxın deyillər. Çünki hər kəsin öz qayğıları var”.

 

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Onlayn taksi sifarişi xidmətlərinin sayı artacaq
18.06.2018, 17:00

Onlayn taksi sifarişi xidmətlərinin sayı artacaq

Salyan sakini intihar edib
18.06.2018, 16:52

Salyan sakini intihar edib

“Mərkəzi Bankın açıqlaması dolayısıyla FED-dən asılılıq deməkdir”  
18.06.2018, 16:36

Mərkəzi Bankın açıqlaması dolayısıyla FED-dən asılılıq deməkdir  

Ermənistanda hakimiyyət qarşıdurması - Xüsusi xidmətin rəhbərini neytrallaşdırmaq istəyirlər
18.06.2018, 16:22

Ermənistanda hakimiyyət qarşıdurması - Xüsusi xidmətin rəhbərini neytrallaşdırmaq istəyirlər

Məşhur səyyahın 500 il əvvəl kraliçaya yazdığı məktub tapıldı
18.06.2018, 16:11

Məşhur səyyahın 500 il əvvəl kraliçaya yazdığı məktub tapıldı

18.06.2018, 15:48

"Lotu Quli"nin adamları saxlanıldı - ƏMƏLİYYAT

Avropa İttifaqı Krımla bağlı sanksiyaların müddətini uzadıb
18.06.2018, 15:36

Avropa İttifaqı Krımla bağlı sanksiyaların müddətini uzadıb

Dünya çempionatında  Messiyə göz açmağa imkan verməyən fabrik işçisi - FOTO
18.06.2018, 15:14

Dünya çempionatında  Messiyə göz açmağa imkan verməyən fabrik işçisi - FOTO

“Facebook” uşaqlar üçün bunu  qadağan etdi
18.06.2018, 15:00

“Facebook” uşaqlar üçün bunu  qadağan etdi

Dünya çempionu velosipeddən yıxılaraq dünyasını dəyişib
18.06.2018, 14:45

Dünya çempionu velosipeddən yıxılaraq dünyasını dəyişib

Ombudsmanların XV Bakı Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
18.06.2018, 14:29

Ombudsmanların XV Bakı Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək

İŞİD Suriyada əsas istinadgahını itirib
18.06.2018, 14:18

İŞİD Suriyada əsas istinadgahını itirib

Güclü külək və leysan 500 ailəyə ziyan vurub
18.06.2018, 14:07

Güclü külək və leysan 500 ailəyə ziyan vurub

“Yüksək bal toplayan müəllimlərə hələ tam bilikli pedaqoq kimi baxmaq olmaz” - Ekspertdən İRAD  
18.06.2018, 13:47

“Yüksək bal toplayan müəllimlərə hələ tam bilikli pedaqoq kimi baxmaq olmaz” - Ekspertdən İRAD  

Rəsmi Bakıdan deputatın həbsinə REAKSİYA: “Qriqoryan Xocalı soyqırımında iştirak edib”  
18.06.2018, 13:32

Rəsmi Bakıdan deputatın həbsinə REAKSİYA: “Qriqoryan Xocalı soyqırımında iştirak edib”  

Ötən gün 76 cinayət faktı qeydə alınıb
18.06.2018, 13:14

Ötən gün 76 cinayət faktı qeydə alınıb

Bakıda intihara cəhd - özünü damdan atmaq istədi
18.06.2018, 13:03

Bakıda intihara cəhd - özünü damdan atmaq istədi

Azərbaycanda tanınmış QHT rəhbəri niyə həbs olundu? - SƏBƏB
18.06.2018, 12:58

Azərbaycanda tanınmış QHT rəhbəri niyə həbs olundu? - SƏBƏB

Bakıda 1500-dən çox pivə bakalı oğurlayan şəxs saxlanıldı
18.06.2018, 12:52

Bakıda 1500-dən çox pivə bakalı oğurlayan şəxs saxlanıldı

Sabahın hava PROQNOZU - Bakıda 31 dərəcə isti
18.06.2018, 12:48

Sabahın hava PROQNOZU - Bakıda 31 dərəcə isti

Şimali və Cənubi Koreya arasındakı müharibəyə bu tarixdə SON QOYULACAQ
18.06.2018, 12:29

Şimali və Cənubi Koreya arasındakı müharibəyə bu tarixdə SON QOYULACAQ

Yaponiyada zəlzələnin dəhşətli fəsadları - 230 nəfər.... - YENİLƏNİB
18.06.2018, 12:16

Yaponiyada zəlzələnin dəhşətli fəsadları - 230 nəfər.... - YENİLƏNİB

Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradacaq
18.06.2018, 11:59

Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradacaq

Alimlər döş xərçənginin qarşısını almağın asan yolunu aşkarladılar
18.06.2018, 11:42

Alimlər döş xərçənginin qarşısını almağın asan yolunu aşkarladılar

“Qara qızıl” ucuzlaşır
18.06.2018, 11:16

“Qara qızıl” ucuzlaşır

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri 2%-dən çox artıb
18.06.2018, 11:02

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri 2%-dən çox artıb

Neymar son 20 ilin antirekordunu təzələdi - DÇ tarixində...
18.06.2018, 10:49

Neymar son 20 ilin antirekordunu təzələdi - DÇ tarixində...

Azərbaycanlılara qəddarlıq etmiş erməni generalın oğlu da istefa verdi - ŞOK FAKTLAR - VİDEO
18.06.2018, 10:44

Azərbaycanlılara qəddarlıq etmiş erməni generalın oğlu da istefa verdi - ŞOK FAKTLAR - VİDEO

ABŞ koalisiyası Suriya ordusuna zərbə endirib
18.06.2018, 10:35

ABŞ koalisiyası Suriya ordusuna zərbə endirib

Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu
18.06.2018, 10:32

Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu

Azərbaycanda aqrar sektor 9% böyüyüb
18.06.2018, 10:30

Azərbaycanda aqrar sektor 9% böyüyüb

Yaponiyadakı zəlzələdə ölən və yaralananlar arasında soydaşlarımız yoxdur - RƏSMİ
18.06.2018, 10:24

Yaponiyadakı zəlzələdə ölən və yaralananlar arasında soydaşlarımız yoxdur - RƏSMİ

Sumqayıtda dənizdə boğulan 51 yaşlı kişinin meyiti tapılıb
18.06.2018, 10:05

Sumqayıtda dənizdə boğulan 51 yaşlı kişinin meyiti tapılıb

DÇ-2018: Bu gün daha 3 oyun keçiriləcək - TƏQVİM
18.06.2018, 09:25

DÇ-2018: Bu gün daha 3 oyun keçiriləcək - TƏQVİM

Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var
18.06.2018, 09:16

Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(16.8%)
Braziliya(16.8%)
Almaniya(15.6%)
İngiltərə(6.02%)
Portuqaliya(13.2%)
İspaniya(4.81%)
Fransa(4.81%)
Belçika(1.20%)
Seneqal(2.40%)
Rusiya(18.0%)