22 oktyabr 2017, Bazar
Ana Səhifə - - İnsanlar intihar üçün niyə müxtəlif yollar seçirlər - SƏBƏBLƏR
İnsanlar intihar üçün niyə müxtəlif yollar seçirlər - SƏBƏBLƏR
13.08.2017, 17:14

Depressiya, zərərli vərdişlərdən asılılıq, şizofreniya, sağalmaz xəstəliklər aşkarlanan insanlar intihara meylli qrupa daxildir. Alimlər, mütəxəssislər intiharın çıxış yolu olmadığını dəfələrlə vurğulasalar da, problemin aradan qaldırılmasına nail ola bilmirlər.

Əksinə, ilbəil intihar edənlər və intiharın üsulları artmağa başlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) hesablamalarına görə, hər il bir milyondan çox insan bilərəkdən həyatına qəsd edir.

 

Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanda da “sudan səbəblər” dediyimiz ölümlərlə qarşılaşırıq. Kimisi qaytara bilməyəcəyi borca girir, kimisi ailə basqısına məruz qalır, kimisi imtahanda bal toplaya bilmir, kimisi sadəcə qeyri-insani rəfatara tab gətirmir... Səbəblər müxtəlif olsa da, qayə birdir: həyatala vidalaşmaq. Bütün səbəbləri birləşdirən isə intihar edən insanların iradəcə zəif olmasıdır. Məsələnin maraqlı tərəfi iradəcə zəif insanların o an hansı üsulla həyatla vidalaşmasına qərar verməsidir.

 

Psixoloq Orxan Oruc Modern.az-a deyib ki, insanın hansı intihar növünü seçməsi şəraitlə bağlıdır:

 

İnsan canından bezəndə belə, canını fikirləşir

 

“Tutaq ki, əlində özünü asmağa qalın kəndiri varsa, onunla asacaq. İkincisi, yaşadığı yerlə, coğrafi mövqe ilə bağlıdır. Hətta ölkələrin intihar statistikasına baxsaq, su hövzəsi olan ölkələrdə insanların özünü suya ataraq intihar etməsinin üstünlük təşkil etdiyini görərik. Yaxud dağlıq ərazidə yaşayanlar özünü qayalıqdan atır və s. Yəni coğrafi şərtlər insanın intihar növünü seçməsinə təsir göstərir.

 

Digər tərəfdən, müasir dövrdə coğrafi şərtlər öz əhəmiyyətini itirməkdədir. İndi intihar növləri “dəb”lə bağlıdır. Hansı dövrdə hansı intihar növü aktual olursa, yaxud gündəmə gəlirsə, buna meylli insanlar üçün əlverişli vasitəyə çevrilir. Kim isə özünü öldürmək haqqında fikirləşir: “özümü assam birdən çətin olar, bir neçə saniyə göydən asılı qalaram canım yanar”. Yaxud düşünür ki, “özümü suya atsam birdən gec boğularam” və s.”.

 

İntihara ağılsızlıq kimi baxanlar bir gün ağılsızlıq edir...

 

Psixoloq bildirir ki, insan canından bezəndə belə, ən rahat ölüm vasitəsini seçməyə çalışır:

“Ona görə də gündəmdə hansı intihar növü varsa, depressiv insanlar arasında virus kimi yayılır. Əgər intihar kimisə şantaj etmək, yaxud qorxutmaq məqsədi daşımırsa, insan həqiqətən də araşdırma aparır. Şəhər yerlərində daha çox hündürmərtəbəli binalardan, yaxud körpüdən tullanaraq intihar edənlərə rast gəlirik. Kənd yerlərində çaya, kanala atan, özünü ipdən asanları çox görürük.

 

Sözsüz ki, burada kütləvi informasiya vasitələrinin də təsiri var. İntiharla bağlı xəbər yayılır və buna meylli insana göydəndüşmə olur. Yaxud da insan ola bilər ki, nə vaxtsa intihar edəcəyini ağlına belə gətirmir. Hətta intihara ağılsızlıq kimi baxan adam səhəri gün affekt vəziyyətində özünə qıya da bilər. İnsana bu hiss gələndə avtomatik olaraq xəbərlərdə izlədiyi intihar növlərini “sınaq”dan keçirməyə başlayır”.

 

Son peşmanlıq nəyə yarar?...

 

Psixoloq deyir ki, insanın affekt halında olmasının müddətilə bağlı müxtəlif fikirlər var:

“Amma ümumilikdə affekt halı bir neçə saniyə çəkir. Affekt halına təsir edən səbəbdən də çox şey asılıdır. Elə insanlar var ki, onun affekt halı günlərlə çəkə bilər. Tutaq ki, insan hər hansı hadisənin şahidi olur, yaxud özü hadisənin iştirakçısına çevrilir, başqaları tərəfindən təhqir olunur. Həmin an olmasa da, affekt vəziyyətində həmin adamı öldürməyə qərar verir.

İntihara cəhd edən insanlarla söhbətdə bəlli olur ki, son anda peşmanlıq hissi keçirir. Amma bəzilərinin geriyə dönüşü olmadığında bu peşmanlıq heç bir fayda vermir. İntihar kadrlarına baxanda belə, məsələn, özünü yandıran insanın yanğını söndürməyə çalışdığını görürük.

Yaxud özünü asan insanın boynunda qançır izləri olur və s. Çünki insanın ən böyük instinktlərindən biri yaşamaq instinktidir.

 

Bütün fəaliyyətimiz, işlərimiz, zehni və fiziki əməyimiz bizim yaşamağımıza yönəlib. O vəziyyətdə belə, insan özünü xilas etməyə çalışır. Amma insanın məsələn, suda boğulma anında, ipdən asılma və s. intihar anında  hansı hisləri keçirdiyini açıqlamaq, intihara meylli insanlara növbəti vasitənin təqdim olunmasıdır. Ümumiyyətlə, intihar barədə məlumatların internetdə olması arzuolunan deyil”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Fransanın Azərbaycandakı Səfirliyindən viza alınması üçün yeni qayda
22.10.2017, 15:36

Fransanın Azərbaycandakı Səfirliyindən viza alınması üçün yeni qayda

Temur Abazov Marneuli meri seçilib
22.10.2017, 15:21

Temur Abazov Marneuli meri seçilib

ABŞ-ın sabiq prezidentləri bir arada
22.10.2017, 15:02

ABŞ-ın sabiq prezidentləri bir arada

Saakaşvilinin tərəfdarları Kiyevdə mitinq keçirir
22.10.2017, 14:37

Saakaşvilinin tərəfdarları Kiyevdə mitinq keçirir

60 illik ömründə Allahın yazdığını pozan adam,  İlham İsmayılla MÜSAHİBƏ
22.10.2017, 14:19

60 illik ömründə Allahın yazdığını pozan adam,  İlham İsmayılla MÜSAHİBƏ

Məktəblilər hərbi hissədə - Foto
22.10.2017, 13:47

Məktəblilər hərbi hissədə - Foto

Kaxa Kaladze Tbilisi meri seçildi
22.10.2017, 13:24

Kaxa Kaladze Tbilisi meri seçildi

“Haqqınızı halal edin” - Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı
22.10.2017, 13:02

“Haqqınızı halal edin” - Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı

Sabah Bakıda yağış yağacaq
22.10.2017, 12:39

Sabah Bakıda yağış yağacaq

Azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda seçkilərin ilkin nəticələri məlum olub
22.10.2017, 12:21

Azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda seçkilərin ilkin nəticələri məlum olub

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü
22.10.2017, 11:58

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü

İmişlidə 81 yaşlı kişi intihar etdi
22.10.2017, 11:42

İmişlidə 81 yaşlı kişi intihar etdi

Əfqanıstanda oteldə partlayış: 2 ölü
22.10.2017, 11:17

Əfqanıstanda oteldə partlayış: 2 ölü

Bakıda sərxoş kişi parkomantı sındırdı
22.10.2017, 10:55

Bakıda sərxoş kişi parkomantı sındırdı

İlham Əliyev Ərdoğanla Bakıdan Qarsa qatarla gedəcək - Video
22.10.2017, 10:39

İlham Əliyev Ərdoğanla Bakıdan Qarsa qatarla gedəcək - Video

 Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir
22.10.2017, 10:20

 Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir

Sloveniyada prezident seçkiləri keçirilir
22.10.2017, 09:59

Sloveniyada prezident seçkiləri keçirilir

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 123 dəfə pozub
22.10.2017, 09:44

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 123 dəfə pozub

Astana-Bakı sərnişin təyyarəsində  problem
22.10.2017, 09:26

Astana-Bakı sərnişin təyyarəsində  problem

“Röyal Park” yaşayış massivində partlamamış sursat aşkarlandı
22.10.2017, 09:03

“Röyal Park” yaşayış massivində partlamamış sursat aşkarlandı

Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək
22.10.2017, 00:48

Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb
22.10.2017, 00:32

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu
22.10.2017, 00:14

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu
21.10.2017, 23:55

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video
21.10.2017, 23:38

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video

Ukraynanın 70 gündə xilas planı
21.10.2017, 23:21

Ukraynanın 70 gündə xilas planı

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO
21.10.2017, 22:58

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi
21.10.2017, 22:35

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...
21.10.2017, 22:11

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı
21.10.2017, 21:52

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı
21.10.2017, 21:37

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı

Barselonada aksiyalar başlayıb
21.10.2017, 21:16

Barselonada aksiyalar başlayıb

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi
21.10.2017, 20:59

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı
21.10.2017, 20:41

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb
21.10.2017, 20:18

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb

ARXİV
SORĞU
Hansı kommunal xidmətin işindən razısınız?
“Azəriqaz”(5.28%)
“Azərişıq”(25.1%)
“Azərsu”(10.1%)
“Azəristiliktəchizat”(3.52%)
Heç biri(55.9%)