22 sentyabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Dahilərin qeyri-adi və əzablı xəstəlikləri – MARAQLI
Dahilərin qeyri-adi və əzablı xəstəlikləri – MARAQLI
15.08.2017, 23:52

Modern.az dünyanın elm, mədəniyyət və ədəbiyyat sahəsindəki ən böyük nümayəndələrindən sayılan bir neçə dahinin üzləşdiyi amansız xəstəlikləri təqdim edir:

Albert Eynşteyn - Modern fizikanın atası hesab edilən Albert Eynşteyn Asperger sindromundan əziyyət çəkirdi.  Bu xəstəliyə uğrayan adamlar  özünü uzun müddət yuxunun caynağından xilas edə bilmir. Mütəmadi olaraq, huşsuz vəziyyətə düşə bilərlər. Beyin yarımkürələri  arasındakı əlaqə çox zəif olur. 

Salvador Dali - Bir rəssam üçün əsl faciə  sayılası fiziki asılılıq- Parkinson xəstəliyinin daşıyıcısı idi.  Diqqətin yayınması, unutqanlıq, yaddaşsızlıqla müşahidə olunan xəstəlik get-gedə cinsi həyat və psixoloji müqaviməti də zəiflədir. Dalinin həyatında daha çox birinci hal müşahidə olunurdu. Rəssa 48 yaşına qədər cinsi fobiyanın daşıyıcısı olub. 

Pablo Pikasso - Daha bir böyük rəssam – ispan Pikasso isə miqrendən əziyyət çəkirdi. Unutqanlıq və informasiyanı  öyrənmə, onu yadda saxlama kimi beyin prosesləri onda çox zəif gedirdi.  Xüsusən də nəyisə öyrənmək onun üçün çox çətin idi. Baş ağrısının- miqrenin təsiriylə şəkillərə fərqli yön verə bilirdi.

Qeyd edək ki, Nitşe başda olmaqla dünyanın bir çox dahilərində bu müşahidə olunub.

İsaak Nyuton -  Bütün zamanların ən böyük alimlərindən olan məşhur fizik, filosof Nyuton başqa bir psixoloji pozuntu- Aspelger sindromuna uğrayıb. Bu sindromdan əziyyət çəkən insanlarda beyinin bütün hissələri eyni cür işləyir. Hər iki yarımkürənin fəaliyyəti bərabər olur. Bu sindromunlu  insanlar müxtəlif ixtisasları eyni səviyyədə bilirlər. Məsələn, Nyuton həm mühəndis, həm fizik, həm riyaziyyatçı, həm də filosof olub. Eyni sözləri Da Vinçi haqqında da demək olar. O, həm rəssam, həm ixtiraçı, həm filosof, həm də riyaziyyatçı kimi tanınırdı.

Aligyeri Dante – “İlahi Komediya”nın müəllifi Dantede norkolepsiya və əzələ zəifliyi xəstəlikləri olub. Norkolepsiya gündüzlər özündə daim yatmaq ehtiyacınə hiss etməkdir. Əzələ zəifliyi isə bu xəstəliyin nəticəsidir.

Con Neş - dünyanın ən məşhur alimlərindən biri olan Nobel mükafatçılı alim şizofreniyadan əziyyət çəkirdi. O, gənc yaşlarından ta ömrünün son günlərinə qədər kimlərinsə onu izlədiyini düşünürdü. Bu insanlardan biri isə tələbəlik dövründəki otaq yoldaşı idi. Barəsində çəkilən “Ağıl oyunları” filmində Con Neşin dahiliyin “bəxş etdiyi” əzablara necə tab gətirdiyini demək olar.

 

Çarlz Darvin - Dəri xəstəlikləri və ciddi infeksiyadan əziyyət çəkirdi. Bu xəstəlik o qədər irəliləmişdi ki, Darvinin bədənində həşəratlar, qurdlar da gəzişməkdə idi. Darvin isə öz ənənəsinə sadiq qalaraq, kitabında “bədən qurdları”ndan da bəhs etmişdi.

 

Fridrix Nitsşe - XIX əsrin böyük filosolarından olan Fridrix Nitsşe özünün ən güclü ideyalarını ömrünün son 20 ilində - dəhşətli psixoloji sarsıntılardan əziyyət çəkən zaman yaradıb. Amma bu 20 il çox dəhşətli idi. Həkimlərin nüvəli mozaik şizofreniyası diaqnozu qoyduqları filosof hərəkətləri ilə bütün insanları təəccübləndirirdi. Bu xəstəliyin bir çox ağır simptomlarını özündə daşıyırdı. Məsələn, meqalomiyaya – yəni böyüklük iddiası xəstəliyinə tutulmuşdu. Özünü qısa vaxtda dünyanın bir nömrəli insanı olacağını deyirdi. Fotolarının məbəddə asılmasını istəyirdi. Bir tərəfdən belə deyirdi, amma o biri tərəfdən isə keçi kimi tullanır, küçədə atları qucaqlayır, ayaqqabısından çirkab su içirdi.

Nitsşenin ruhi xəstəliyinə səbəb isə 3 dəfə iflic keçirməsi olub. Məhz üçüncüdən sonra daimi olaraq xəstəxanaya yerləşdirilib, ömrünün son 11 ilini orada keçirib. Maraqlısı budur ki, “Zərdüşt belə deyirdi” kimi güclü fəlsəfi əsər bu illərdə yazılıb. Bu illərdə dünya fəlsəfi məktəbinə yenilik gətirən ali insan ideyası, yüksək əxlaq ideyası və faşizm ideyalarını yaradıb.

 

Ernest Heminquey - 1960-cı ildə Kubadan Amerikaya dönən Ernest Heminquey bir yazıçı kimi təbliğ etdiyi ideyaların öldüyü cəmiyyətdə güclü depressiyaya qapılır. Artıq yaza bilmədiyini görür və könüllü olaraq psixoloji xəstəxanaya müraciət edir. Kəskin depressiya və əsəb pozğunluğu, zehni pozğunluq da bu vaxtdan sonra başlayır. Klinikadan çıxdıqdan sonra daha əvvəlki kimi yaza bilməyəcəyini anlayır və intihara cəhd edir. O klinikadakı vəziyyətini bu cür təsvir edirdi: “Mənə elektroşok təyin edən həkimlər yazıçıları anlamırlar: Mənim kapitalım olan beyinimi dağıtmaq və yaddaşımı silib məni həyatın kəndarına atmağın mənası nə idi? Bu parlaq müalicə idi, amma onlar pasiyenti itirdilər”.

 

Ədəbiyyata “itirilmiş nəsil” və “asyberq metodu” kimi ideyaları, “Qoca və dəniz”, “Əcəl zəngi” kimi əsərləri bəxş edən Hemninquey sonra yenidən müalicə olunur. Amma  axır ki, istəyinə çatır. Depressiyanın pik həddində özünü ov tüfəngi ilə vurur.

 

N.Nihad

 

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Lənkəranda 22 yaşlı gənc qatarın altında qaldı - Yenilənib
22.09.2017, 00:56

Lənkəranda 22 yaşlı gənc qatarın altında qaldı - Yenilənib

Minlərlə niderlandlı qadından pisuar etirazı
22.09.2017, 00:43

Minlərlə niderlandlı qadından pisuar etirazı

Hacıqabulda məsciddən oğurluq
22.09.2017, 00:30

Hacıqabulda məsciddən oğurluq

Bu gündən Məhərrəm ayı başlayır
22.09.2017, 00:14

Bu gündən Məhərrəm ayı başlayır

Türkiyədə təyyarə qəzaya uğradı: 1 ölü, 4 yaralı - Yenilənib, VİDEO
21.09.2017, 23:55

Türkiyədə təyyarə qəzaya uğradı: 1 ölü, 4 yaralı - Yenilənib, VİDEO

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşdı
21.09.2017, 23:29

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşdı

Bakıda Çexiyanın müstəqillik günü qeyd edilib
21.09.2017, 23:16

Bakıda Çexiyanın müstəqillik günü qeyd edilib

Kredit tarixçəsi ilə bağlı qayda təsdiqlənib
21.09.2017, 22:33

Kredit tarixçəsi ilə bağlı qayda təsdiqlənib

Kompüter qarşısında saatlarla oturursunuzsa, BU ÇAYDAN İÇİN
21.09.2017, 22:19

Kompüter qarşısında saatlarla oturursunuzsa, BU ÇAYDAN İÇİN

Tramp toyuğa, Merkel kababa, Saakaşvili Kiyev kotletinə “bəh-bəh” deyir – PREZİDENTLƏRİN QİDA MENYUSU
21.09.2017, 22:04

Tramp toyuğa, Merkel kababa, Saakaşvili Kiyev kotletinə “bəh-bəh” deyir – PREZİDENTLƏRİN QİDA MENYUSU

Ermənistan parlamentinin deputatları Bakıya gəlib
21.09.2017, 21:46

Ermənistan parlamentinin deputatları Bakıya gəlib

İraqda İŞİD-ə qarşı əməliyyat başladı
21.09.2017, 21:27

İraqda İŞİD-ə qarşı əməliyyat başladı

Bərzani Makronun xahişini rədd etdi
21.09.2017, 21:14

Bərzani Makronun xahişini rədd etdi

Hərəkət olmayan yolda sürücülər CƏRİMƏLƏNİR - VİDEO
21.09.2017, 20:59

Hərəkət olmayan yolda sürücülər CƏRİMƏLƏNİR - VİDEO

Göyçay sakini özünü kanala atıb intihar etdi
21.09.2017, 20:45

Göyçay sakini özünü kanala atıb intihar etdi

QHT-hökumət münasibətləri mövzusunda regional konfrans keçirib
21.09.2017, 20:31

QHT-hökumət münasibətləri mövzusunda regional konfrans keçirib

"Harvi" qasırğası 593 milyon dollar ziyan vurdu
21.09.2017, 20:14

"Harvi" qasırğası 593 milyon dollar ziyan vurdu

Əhliman Əmiraslanov Milli Məclisdə vətəndaşları  qəbul edib - FOTO
21.09.2017, 20:02

Əhliman Əmiraslanov Milli Məclisdə vətəndaşları  qəbul edib - FOTO

Lütfizadənin cənazəsinin Bakıya gətirilməsi 7-10 gün çəkə bilər
21.09.2017, 19:53

Lütfizadənin cənazəsinin Bakıya gətirilməsi 7-10 gün çəkə bilər

Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb
21.09.2017, 18:57

Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR
21.09.2017, 18:42

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb
21.09.2017, 18:35

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib
21.09.2017, 18:20

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır   
21.09.2017, 18:18

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır  

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV
21.09.2017, 18:15

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib
21.09.2017, 18:13

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır
21.09.2017, 18:05

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  
21.09.2017, 17:52

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı
21.09.2017, 17:41

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR
21.09.2017, 17:34

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək   
21.09.2017, 17:33

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək  

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib
21.09.2017, 17:26

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA   
21.09.2017, 17:22

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA  

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21.09.2017, 17:17

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”   
21.09.2017, 17:11

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”  

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (47.3%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(7.97%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(12.7%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(31.9%)