24 noyabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - QARABAĞ - 1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
21.08.2017, 17:12

Bir neçə gündən sonra  Füzulinin  Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğalının 24-cü ili tamam olacaq. Belə ki, rayon 1993-cü ilin 23 avqustunda işğal olunub.

 

Ərazi 1386 kv.km olan Fizulidə 78 kənd, 1 qəsəbə var. İşğaldan əvvəl rayonda 86 ümumtəhsil və 2 texniki-peşə məktəbi, 65 uşaq bağçası, 90 kitabxana, 79 klub, 1 tarix-diyarşünaslıq muzeyi, 9 musiqi məktəbi, 7 xəstəxana, 16 həkim məntəqəsi, 9 feldşer-mama məntəqəsi fəaliyyət göstərirdi. Füzuli rayonu 1650-dən çox şəhid verib.

 

1994-cü ilin yanvarında həyata keçirilən uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində rayonun 78 yaşayış məntəqəsindən 22-si düşməndən azad edilib və hazırda Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Fizulinin azad olunmuş ərazilərində məcburi köçkünlər üçün xeyli yeni qəsəbə salınıb. İşğaldan azad edilmiş 30 min kv.km ərazidə hazırda 50 mindən çox sakin yaşayır. Rayonun Horadiz qəsəbəsinə isə şəhər statusu verilib və hazırda orada geniş miqyaslı bərpa işləri aparılır.

 

Füzuli rayonu ərazisində onlarla tarixi və dini abidələr yerləşir ki onların da çoxunun ermənilər tərəfindən dağıdılmasına dair faktlar var. Belə abidələrdən ən məşhuru  Azıx mağarasıdır.

 

Modern.az saytı  “1993-cü ilin o günü” layihəsini davam etdirir. Müsahibimiz o zaman Füzulidə  xüsusi təyinatlı taborun komandiri olmuş Tariyel Qəhrəmanovdur. O, 1993-cü ilin 21 avqustunu ürək ağrısı ilə xatırlayır...

 

 

“Hər kəs öz torpağını müdafiə etmək istəyirdi”

 

“Avqust ayında Füzulidə ümumi vəziyyət hökm sürürdü. O dövrdə insanların fikri torpaqları müdafiə etmək idi. Bir döyüşçü kimi heç vaxt ağlıma da gəlməyib ki, nə vaxtsa Füzuli işğal oluna bilər. O dövrün insanları çox vətənpərvər idi. Hər kəs könüllü olaraq öz torpağını müdafiə etmək istəyirdi. Ordunun olub-olmamasından asılı olmayaraq insanlar torpaqları müdafiə etməyi düşünürdü. İnsanların əksəriyyəti 1988-ci ildən döyüşə-döyüşə gəlib çıxmışdı”

 

 “86 km ərazini saxlamağa gücümüz yox idi”

 

Keçmiş döyüşçü deyir ki, əslində, Füzulinin işğal olunmasının qarşısını almaq olardı.

 

“1992-ci ilin aprel ayında Füzuliyə 702 nömrəli hərbi hissə gəldi. Amma Ermənistanla Füzulinin arasında 86 km məsafə vardı. Həmin qüvvə ilə 86 km ərazini saxlamaq mümkün deyildi. Eyni zamanda silah təchizatı yox idi. Bir neçə dəfə Vahid Əhmədov(indiki deputat) icra hakimiyyəti ilə Füzuliyə gəlmişdi. Hardasa avqustun 20-i olardı. Söhbət Füzulinin işğalının qarşısını almaqdan gedəndə o zamankı briqada komandirimiz Piriyev dilləndi. Dedi ki, bu qüvvə ilə 86 km ərazini saxlaya bilmərəm. Bir neçə batalyon olsa da, amma hamısı yarımçıq idi. Silah təchizatı da yox idi. O zaman mən də  çıxış etmək üçün əlimi qaldırdım və dedim ki, Füzuli işğal olunmayıb. Ona görə də dövlət silahla yaxşı təchiz olunmuş 2 batalyon göndərsin. Biri Füzuliyə daxil olan yolun sağını, digəri də solunu müdafiə etsin. O zaman Füzuli işğal olunmayacaq. Təbii ki, dediklərimə heç reaksiya da verən olmadı. 2 gündən sonra Füzuli işğal olundu”.

 

 O zamankı idarəçilik sistemi - Əlikram Hümbətov, Rəhim Qazıyev....

 

Tariyel Qəhrəmanov deyir ki, torpaqlar işğal olunanda, o zamankı rəhbərlər hakimiyyət davası edirdi.

 

“Baxın, görün, Əlikram Hümbətov kim idi? Heç bir hərbi savadı olmayan, özünü öz aləmində rəhbər elan etmiş şəxs idi. Sürücüdən nə hərbçi ola bilərdi ki! Ümumiyyətlə, torpaqların işğal olunmasının əsas səbəbkarı o dövrün  hakimiyyətdə olan uğursuz  simaları idi. Düzdür, rəhmətlik Elçibəy insan kimi əvəzolunmaz birisi idi. Hətta. siyasətçi kimi də pis deyildi. Amma o dövrün idarəçiliyini bacara bilən şəxs ola bilməzdi. Təəssüf ki, prezident olduğu dövrdə ətrafına uğursuz insanları topladı. Məsələn, Fəhmin Hacıyevi gətirib daxili qoşunların komandanı qoydu.  Fizika müəllimi Rəhim Qazıyevi gətirib müdafiə naziri təyin etdi. Bu eksperiment xalqımız üçün çox pis nəticələndi. Rəhim Qazıyevin təkidi ilə iyunun 28-də Füzulidə ilk hücum əməliyyatı keçirilib. Guya istiqlaliyyətimizin bir aylığıdır. Elçibəyə töhfə etməliyik. Həmin gün hərbçilərimizi məcbur etdi ki, Füzuliyə hücum edib bir neçə kəndi işğaldan azad etsinlər. 32 tank toplaya bilmişdilər. O zaman tankı Tramvay Parkının müdiri Baba Nəzərli qəbul etmişdi. Silah sursata o baxırdı. Tramvay Parkının müdirinin qəbul etdiyi tank nə olmalı idi ki?! Demək olar ki, 32 tankdan 26-sı işləmədi. Heç bir işə yaramadı. Ona görə də Füzuli xalqının gözü qorxdu. O səbəbdən ki, 32 tankla ermənidən bir kəndimizi ala bilmədiksə, təəssüf!”

 

 “2 günə Füzulinin bir neçə kəndini işğaldan azad etdik”

 

Müsahibimiz indi də o zamankı hadisələr yadına düşəndə “kaş Heydər Əliyev bir az da tez hakimiyyətə gələydi” deyir.

 

“O hakimiyyətə gələndən sonra ordunu nizama salmağa başladı. Əslində, Füzulinin işğalı 1993-ci ilin aprelində başlayıb. Rayonun Qəcər kəndi işğal olunub. May ayına qədər gedən döyüşlərdə çox böyük itkilər verdik. Amma o torpaqları qoruyub saxladıq. Bizdə döyüşlər dövlət səviyyəsində getməyib. Dövlət səviyyəsində hakimiyyət davası gedirdi. Nə qorunub saxlanıbsa, sadə insanların hesabına baş verib.

 

Heydər Əliyev hakimiyyətə gələnə qədər hakimiyyət davası gedib. Bu gün də şükür edirik ki, o torpaqlar bizdədir. 70.000-dən artıq əhali orada yaşayır. 1993-cü ilin 3 oktyabrından 5 yanvarına qədər ermənilər Füzulinin kəndlərini işğal etdi. Haradasa həmin torpaqları bir günün içində verib bir günün içində də geri aldıq. Əsasən Horadiz, Əhmədalılar, Qazaxlar, Mirzənağıllar, Arayıtılı, Şükür Vəli, Alıxanlı, Kür Mahmudlu  kəndlərini geri aldıq. Bu gün də insanlar orada yaşayır. Həmin dövrdə xüsusi təyinatlı taborun komandiri idim. 460 nəfərlə yanvarın 4-dən 5-nə keçən gecə erməni mövqelərinin arxasına canlı qüvvə keçirmişəm.  Bir-iki gün gedən döyüşlərdə 3 tank, 6 top, onlarla  silah-sursat yüzlərlə də erməni meyiti götürdük”. 


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Əli Həsənovun nəvəsi məhkəməyə qolu qandallı gətirildi
24.11.2017, 11:23

Əli Həsənovun nəvəsi məhkəməyə qolu qandallı gətirildi

Bakıda Türk dünyasıyla bağlı beynalxalq konfrans keçirilir
24.11.2017, 11:22

Bakıda Türk dünyasıyla bağlı beynalxalq konfrans keçirilir

UNESCO-da almanların Azərbaycana gəlişinin 200 illiyi qeyd olundu
24.11.2017, 11:20

UNESCO-da almanların Azərbaycana gəlişinin 200 illiyi qeyd olundu

Hindistanda sərnişin qatarı relsdən çıxdı: 3 ölü, 13 yaralı
24.11.2017, 11:20

Hindistanda sərnişin qatarı relsdən çıxdı: 3 ölü, 13 yaralı

Azərbaycan nümayəndə heyəti Çində müzakirələr apardı - FOTOLAR
24.11.2017, 11:07

Azərbaycan nümayəndə heyəti Çində müzakirələr apardı - FOTOLAR

Ərdoğanın müşaviri Bakıda “imam Mehdi” ilə görüşdü, qalmaqal yarandı
24.11.2017, 10:58

Ərdoğanın müşaviri Bakıda “imam Mehdi” ilə görüşdü, qalmaqal yarandı

Bakı məktəblisi Avropa çempionu olub   
24.11.2017, 10:57

Bakı məktəblisi Avropa çempionu olub  

Pakistanda terror:  polis rəisi və mühafizəsi öldü
24.11.2017, 10:56

Pakistanda terror:  polis rəisi və mühafizəsi öldü

Baş redaktorlar Əflatun Amaşovun hər iki təklifini DƏSTƏKLƏDİLƏR   
24.11.2017, 10:48

Baş redaktorlar Əflatun Amaşovun hər iki təklifini DƏSTƏKLƏDİLƏR  

Milli Məclis dekabrın 1-də 31 məsələyə baxacaq
24.11.2017, 10:40

Milli Məclis dekabrın 1-də 31 məsələyə baxacaq

Səfir dəvət etdi, Yaqub Mahmudov Bolqarıstana getdi - FOTOLAR
24.11.2017, 10:34

Səfir dəvət etdi, Yaqub Mahmudov Bolqarıstana getdi - FOTOLAR

Şahzadələrin saxlanıldığı “Dünyanın ən lüks həbsxanası” - İlk dəfə kameralar çəkdi - VİDEO
24.11.2017, 10:25

Şahzadələrin saxlanıldığı “Dünyanın ən lüks həbsxanası” - İlk dəfə kameralar çəkdi - VİDEO

“Ayə, harayə gedirsən ayə?” mahnısı AzTV-də efirə verilməyib - AÇIQLAMA
24.11.2017, 10:21

“Ayə, harayə gedirsən ayə?” mahnısı AzTV-də efirə verilməyib - AÇIQLAMA

Çinin CMİG şirkəti Bakı Ali Neft Məktəbi ilə əməkdaşlıq edəcək
24.11.2017, 10:20

Çinin CMİG şirkəti Bakı Ali Neft Məktəbi ilə əməkdaşlıq edəcək

Ağdamda baş vermiş zəlzələnin nəticələri AÇIQLANDI
24.11.2017, 10:15

Ağdamda baş vermiş zəlzələnin nəticələri AÇIQLANDI

Mərkəzi Bankdan QƏRAR: Tariflər aşağı salındı
24.11.2017, 10:05

Mərkəzi Bankdan QƏRAR: Tariflər aşağı salındı

Sona Əliyeva: “Deputat olmağım tək mənim qərarım deyildi” - MÜSAHİBƏ   
24.11.2017, 10:04

Sona Əliyeva: “Deputat olmağım tək mənim qərarım deyildi” - MÜSAHİBƏ  

Avropa İttifaqı Ermənistanı qara siyahıya daxil edəcək
24.11.2017, 10:02

Avropa İttifaqı Ermənistanı qara siyahıya daxil edəcək

Ermənistan atəşkəsi 122 dəfə pozdu
24.11.2017, 09:28

Ermənistan atəşkəsi 122 dəfə pozdu

İslamda rəsm çəkmək qadağası aradan götürülüb - MÖVQE
24.11.2017, 09:23

İslamda rəsm çəkmək qadağası aradan götürülüb - MÖVQE

Azərbaycanlı jurnalist Almaniyadan sığınacaq istədi   
24.11.2017, 09:20

Azərbaycanlı jurnalist Almaniyadan sığınacaq istədi  

Fəzail Ağamalı partiyasının üzvlərini təbrik etdi   
24.11.2017, 09:18

Fəzail Ağamalı partiyasının üzvlərini təbrik etdi  

Ermənistan dünyada yeganə mono-etnik dövlətdir   
24.11.2017, 09:08

Ermənistan dünyada yeganə mono-etnik dövlətdir  

AvroLiqada 5-ci tur - Bütün NƏTİCƏLƏR
24.11.2017, 08:40

AvroLiqada 5-ci tur - Bütün NƏTİCƏLƏR

Saatlı rayonunda zəlzələ oldu   
24.11.2017, 08:33

Saatlı rayonunda zəlzələ oldu  

Rusiyada ÜAK-ın yerinə yeni Azərbaycan diaspor təşkilatı yaradılır
24.11.2017, 08:30

Rusiyada ÜAK-ın yerinə yeni Azərbaycan diaspor təşkilatı yaradılır

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24.11.2017, 08:23

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Sualtı qayığın yoxa çıxdığı ərazidə güclü partlayış
24.11.2017, 01:00

Sualtı qayığın yoxa çıxdığı ərazidə güclü partlayış

Daha bir şəhər İŞİD-dən təmizləndi
24.11.2017, 00:42

Daha bir şəhər İŞİD-dən təmizləndi

“Yerə sərilən çılpaq, ölü qadını canlı bir yavru əmməkdədir...”-Rəsulzadənin soyqırımı harayı
24.11.2017, 00:28

“Yerə sərilən çılpaq, ölü qadını canlı bir yavru əmməkdədir...”-Rəsulzadənin soyqırımı harayı

Yaponiyada zəlzələ oldu
24.11.2017, 00:13

Yaponiyada zəlzələ oldu

Azərbaycanla həmsərhəd ərazidə silahlı insident: Deputat öldü, Yenilənib
23.11.2017, 23:58

Azərbaycanla həmsərhəd ərazidə silahlı insident: Deputat öldü, Yenilənib

Azərbaycan nefti bahalaşdı
23.11.2017, 23:43

Azərbaycan nefti bahalaşdı

İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Yenilənib,  Fotolar
23.11.2017, 23:28

İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Yenilənib,  Fotolar

Məşhur futbolçu həbs edildi
23.11.2017, 23:18

Məşhur futbolçu həbs edildi

ARXİV