18 iyun 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Cümhuriyyətlə ilə bağlı yeni araşdırmalar aparılıb  - “AXC-100”
Cümhuriyyətlə ilə bağlı yeni araşdırmalar aparılıb  - “AXC-100”
23.08.2017, 14:48

Gələn il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək. Bir çox mədəni-humanitar qurumlar, QHT-lər, eləcə də dövlət təşkilatları, elmi müəsssisələr bu istiqamətdə müəyyən işlər görməyi planlaşdırır.

Lakin təəssüf ki, müəyyən istisnaları nəzərə almaqla, media orqanlarının böyük əksəriyyəti yubileyinə sayılı aylar qalan şanlı tariximizə yer ayırmaqda hələlik, maraqlı deyillər.

 

Ola bilsin, tələsmirlər. Lakin bu, elə böyük tarixdir ki, hələ bir neçə ay bundan əvvəl silsilə yazılar yazılmağa başlanılmalı, media orqanları, saytlar Cümhuriyyətimizə aid məqalələr d’rc etməli idilər.

 

Modern.az silsilə şəklində aiddiyyatı orqan və mədəni-humanitar təşkilatların “AXC-100” mövzusunda görəcəyi işlərlə bağlı ictimaiyyəti bilgiləndirməyə, həmçinin, bu istiqamətdə çalışan ayrı-ayrı araşdırmaçıların da görəcəyi işlər barəsində məlumatları mütəmadi olaraq yayımlamağa çalışır.

 

Tanınmış jurnalistlər Modern.az saytına açıqlamasında media orqanlarının Cümhuriyyətlə bağlı mövzuları necə işləmələrinə, hansı istiqamətlər üzrə yazmaların vacibliyini vurğulayıblar.

 

Media eksperti, professor Qulu Məhərrəmli mediaya səslənərək, AXC ilə bağlı aşağıdakı istiqamətlər üzrə yazıları işıqlandırmağın vacibliyini qeyd edib:

 

“Cümhuriyyətə aid mövzuları işıqlandırmada üç əsas istiqamət vacibdir: birincisi, Cümhuriyyətin yaranışı, mövcudluğu, onun seçdiyi demokratik dövlət, parlamentli dövlət quruluşuna aid yazılar yazılmalı, mövzular işlənməlidir. 1918-ci ildə uzun fasilədən sonra Azərbaycan yenidən tarix səhnəsinə çıxır və belə bir dövlət yaranır. Bu, fövqəladə bir hadisədir. Əsas istiqamətin biri budur.

 

İkinci istiqamət - “Cümhuriyyət demokratik dövlət kimi”. Burada onun təsisatları, parlamenti, hökuməti, idarəolunma mexanizmi işıqlanmalıdır.

 

Üçüncü xətt isə Cümhuriyyət əxlaqı ilə bağlı olmalıdır. Yəni, bu dövləti kimlər və hansı tarixi şərtlər altında qurdu. Bəzilərinə elə gəlir ki, dövlət çox asanlıqla qurulub və bu cür situasiyada da tanınıb. Cümhuriyyət qurucuları tanınmalı və təbliğ olunmalıdır. Xüsusən də 1918-ci ilin mayından o ilin sonuna qədər çox mürəkkəb tarixi hadisələr olub. Gəncədən Bakıya qədər Qafqaz İslam Ordusu və yeni yaranan Azərbaycan ordusunun apardığı birgə döyüş əməliyyatları, Bakının azad olunması və s. O qədər rəngarəng, o qədər işıqlandırılmalı mövzular var ki… Bir də bu günlə dünən arasındakı əlaqəyə də toxunulmalıdır. Oxucunun yaddaşında cümhuriyyətimizin tarixi əhəmiyyəti həkk olunmalıdır. Biz göydən düşməmişik. Konstitusiyamızda da yazılıb ki, Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Xalq Cümhuriyətinin varisidir. Bu bağlılığı işıqlandırmaq lazımdır. Həmçinin, “AXC dövrü nə dərəcədə öyrənilir və təbliğ olunur” mövzusu da mediada işıqlandırılmalıdır”.

 

Mətbuat tarixi üzrə araşdırmaçı, “Şərq” qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlı da mediaya bu istiqamətdə bir sıra vacib təkliflər verir. Onun sözlərinə görə, AXC-nin siyasi tarixi ilə yanaşı, mətbuat tarixi da əsaslı şəkildə mediada işıqlandırılmalıdır:

 

“Birinci növbədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti mediası tarixinin bütöv şəkildə biblioqrafiyası hazırlanmalıdır. Ora həm anadilli, həm rusdilli, həm də AXC dövründə müxtəlif dillərdə çıxan qəzet-jurnallar daxil edilməlidir. Xarici dillərdə - fransız, alman, polyakca - qəzet-jurnallardan xəbərsizik. Bu cür biblioqrafiyanın hazırlanmasına ciddi ehtiyac var. İkincisi, AXC dövrünün öyrənilməsində ən önəmli mənbələrdən biri də “Azərbaycan” qəzetidir. Yaxşı olardı ki, o qəzet bütövlükdə transliterasiya olunsun.  Biz bu işi indidən başlaya bilərik. Hörmətli tarixçimiz Firdovsiyyə xanım Əhmədova ilə də bu barədə danışmışıq. Bunu layihə şəklində yubileylə bağlı görüləcək işlərin siyahısına təqdim etmək fikrimiz də var. Bu, çox vacib işlərdən biridir. “Azərbaycan” qəzetinin nəşri çox önəmlidir. Həmin dönəmdə müstəqilliyi qorumaq üçün çalışan, bu barədə dayanmadan yazıları işıqlandıran mətbuat orqanları da çap edilməlidir.

 

Onların informasiya, xəbər siyasətləri necə idi, bax, bu tədqiq olunmalıdır. Mən özüm yaxın zamanda- 4-5 aya “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dönəmində informasiya təhlükəsizliyi” adlı elmi araşdırma ortaya qoyacağam. Artıq bütün materialları hazırlamışam. Burada ordu quruculuğundan tutmuş, xarici təxribatlar, xarici ölkələrin Azərbaycanın müstəqilliyinə qarşı apardıqları əks təbliğat siyasəti də yer alıb. Həmçinin, düşünürəm ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə fəaliyyət göstərən bütün jurnalistlərin qısa siyahısı hazırlansın. Biz AXC dövrü mətbuatı deyəndə ancaq Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Hacıbəyli qardaşları, Fərhad Ağazadə, Şəfiqə Əfəndizadə, Çəmənzəminli kimi sayı ondan çox olan şəxsləri nəzərdə tuturuq.

 

Amma o dövrdə çalışan elə qələm sahibləri var ki, onların da AXC-nin qurulması və güclənməsi yolunda zəhmətləri olub. Onlar qələmlərilə ermənilərə qarşı mübarizədə aktiv fəaliyyət göstəriblər. Ümumiyyətlə, AXC dövrünün mətbuatının qarşıya qoyduğu məsələlərdən biri də erməni millətçiliyinə qarşı mübarizə olub. Bu yolda əmək sərf edən bütün jurnalistlərimizin adı həmin siyahıya salınmalıdır”. 

 

N. Nihad


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dünya çempionatının ilk oyununda Messiyə göz açmağa imkan verməyən fabrik işçisi - FOTO
18.06.2018, 15:14

Dünya çempionatının ilk oyununda Messiyə göz açmağa imkan verməyən fabrik işçisi - FOTO

“Facebook” uşaqlar üçün bunu  qadağan etdi
18.06.2018, 15:00

“Facebook” uşaqlar üçün bunu  qadağan etdi

Dünya çempionu velosipeddən yıxılaraq dünyasını dəyişib
18.06.2018, 14:45

Dünya çempionu velosipeddən yıxılaraq dünyasını dəyişib

Ombudsmanların XV Bakı Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
18.06.2018, 14:29

Ombudsmanların XV Bakı Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək

İŞİD Suriyada əsas istinadgahını itirib
18.06.2018, 14:18

İŞİD Suriyada əsas istinadgahını itirib

Güclü külək və leysan 500 ailəyə ziyan vurub
18.06.2018, 14:07

Güclü külək və leysan 500 ailəyə ziyan vurub

“İmtahan verəcək bəzi müəllimlər də hazırlıq kursları və repetitorlara müraciət edirlər” 
18.06.2018, 13:47

“İmtahan verəcək bəzi müəllimlər də hazırlıq kursları və repetitorlara müraciət edirlər” 

Rəsmi Bakıdan deputatın həbsinə REAKSİYA: “Qriqoryan Xocalı soyqırımında iştirak edib”  
18.06.2018, 13:32

Rəsmi Bakıdan deputatın həbsinə REAKSİYA: “Qriqoryan Xocalı soyqırımında iştirak edib”  

Ötən gün 76 cinayət faktı qeydə alınıb
18.06.2018, 13:14

Ötən gün 76 cinayət faktı qeydə alınıb

Bakıda intihara cəhd - özünü damdan atmaq istədi
18.06.2018, 13:03

Bakıda intihara cəhd - özünü damdan atmaq istədi

Azərbaycanda tanınmış QHT rəhbəri niyə həbs olundu? - SƏBƏB
18.06.2018, 12:58

Azərbaycanda tanınmış QHT rəhbəri niyə həbs olundu? - SƏBƏB

Bakıda 1500-dən çox pivə bakalı oğurlayan şəxs saxlanıldı
18.06.2018, 12:52

Bakıda 1500-dən çox pivə bakalı oğurlayan şəxs saxlanıldı

Sabahın hava PROQNOZU - Bakıda 31 dərəcə isti
18.06.2018, 12:48

Sabahın hava PROQNOZU - Bakıda 31 dərəcə isti

Şimali və Cənubi Koreya arasındakı müharibəyə bu tarixdə SON QOYULACAQ
18.06.2018, 12:29

Şimali və Cənubi Koreya arasındakı müharibəyə bu tarixdə SON QOYULACAQ

Yaponiyada zəlzələnin dəhşətli fəsadları - 230 nəfər.... - YENİLƏNİB
18.06.2018, 12:16

Yaponiyada zəlzələnin dəhşətli fəsadları - 230 nəfər.... - YENİLƏNİB

Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradacaq
18.06.2018, 11:59

Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradacaq

Alimlər döş xərçənginin qarşısını almağın asan yolunu aşkarladılar
18.06.2018, 11:42

Alimlər döş xərçənginin qarşısını almağın asan yolunu aşkarladılar

“Qara qızıl” ucuzlaşır
18.06.2018, 11:16

“Qara qızıl” ucuzlaşır

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri 2%-dən çox artıb
18.06.2018, 11:02

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri 2%-dən çox artıb

Neymar son 20 ilin antirekordunu təzələdi - DÇ tarixində...
18.06.2018, 10:49

Neymar son 20 ilin antirekordunu təzələdi - DÇ tarixində...

Azərbaycanlılara qəddarlıq etmiş erməni generalın oğlu da istefa verdi - ŞOK FAKTLAR - VİDEO
18.06.2018, 10:44

Azərbaycanlılara qəddarlıq etmiş erməni generalın oğlu da istefa verdi - ŞOK FAKTLAR - VİDEO

ABŞ koalisiyası Suriya ordusuna zərbə endirib
18.06.2018, 10:35

ABŞ koalisiyası Suriya ordusuna zərbə endirib

Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu
18.06.2018, 10:32

Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu

Azərbaycanda aqrar sektor 9% böyüyüb
18.06.2018, 10:30

Azərbaycanda aqrar sektor 9% böyüyüb

Yaponiyadakı zəlzələdə ölən və yaralananlar arasında soydaşlarımız yoxdur - RƏSMİ
18.06.2018, 10:24

Yaponiyadakı zəlzələdə ölən və yaralananlar arasında soydaşlarımız yoxdur - RƏSMİ

Sumqayıtda dənizdə boğulan 51 yaşlı kişinin meyiti tapılıb
18.06.2018, 10:05

Sumqayıtda dənizdə boğulan 51 yaşlı kişinin meyiti tapılıb

DÇ-2018: Bu gün daha 3 oyun keçiriləcək - TƏQVİM
18.06.2018, 09:25

DÇ-2018: Bu gün daha 3 oyun keçiriləcək - TƏQVİM

Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var
18.06.2018, 09:16

Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var

Türkiyədə ağır yol qəzası: 3 ölü, 39 yaralı
18.06.2018, 09:05

Türkiyədə ağır yol qəzası: 3 ölü, 39 yaralı

“GünayBank”ın sədr müavini 100 milyonu götürüb ölkədən qaçdı
18.06.2018, 00:24

“GünayBank”ın sədr müavini 100 milyonu götürüb ölkədən qaçdı

Dünya Çempionatı-2018-də daha bir şok: Brazilya da xal itirdi
17.06.2018, 23:57

Dünya Çempionatı-2018-də daha bir şok: Brazilya da xal itirdi

Məscidlərə kitab paylanıldı
17.06.2018, 23:43

Məscidlərə kitab paylanıldı

Çobanı ildırım vurdu
17.06.2018, 23:23

Çobanı ildırım vurdu

Sürücü sərnişinlərin həyatını təhlükəyə atdı - Video
17.06.2018, 22:56

Sürücü sərnişinlərin həyatını təhlükəyə atdı - Video

Qan rəngində Arpaçay
17.06.2018, 22:27

Qan rəngində Arpaçay

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(17.2%)
Braziliya(17.2%)
Almaniya(14.8%)
İngiltərə(6.17%)
Portuqaliya(13.5%)
İspaniya(4.93%)
Fransa(4.93%)
Belçika(1.23%)
Seneqal(2.46%)
Rusiya(17.2%)