27 sentyabr 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - TƏHSİL - “Ac qurd”ların ağzına düşə bilmək qorxusu...
“Ac qurd”ların ağzına düşə bilmək qorxusu...
25.08.2017, 13:07

26 illik ömrü olan test sisteminin ləğvinə hazırlıq anonsu  ictimai rəydə, həm aqressiyadan uzaq, normal qarşılanır, həm də açığı xeyli narahatedici və düşündürücüdür:

 

Məleykə Abbaszadə hansı çevrələrlə bizi necə bir modelə sarı aparır! 

 

Dəyəri ilk növbədə, rüşvət yollarını bağlamaq, kasıb təbəqənin qiymətli gövhərinə çevrilməklə ölçülən təhsilin uğurlu modeli bu uzun illərdə heç bir təkmilləşmə, ictimai iradlar üzrə düzəliş olmadan irəlilədisə də, ürəkaçan sonucları getdikcə məhdud nəticə almağa başlayırdı; axsamanı hər kəs dərk edirdi.

 

Əslində ən gözəl islahat belə, müəyyən zamandan sonra reformaya məhkumluq ortaya çıxarır, lakin bu istiqamətdə qərarsızlıq sistemə olduğu kimi saxlanması üçün gərəksiz yerə uzun ömür yazdı.

 

Doğrudur, bu sistemin əksər qüsurları təhsilin özü ilə birbaşa bağlılıq təşkil edir.

 

Tədrisin sistemli mürəkkəbləşməsi, təhsilə marağın çoxsaylı sosial-ictimai səbəblərdən ölməsi, cəmiyyətdə mənəvi mühitin zəifləməsi kimi psixoloji faktorlar  buraxılış və qəbul prosesində illərdir,  biabırçı mənzərə və təhsil siyasətini həyata keçirənlərlə qəbula cavabdeh instansiya arasında  gizli-açıq ziddiyyət, bəzən qarşıdurma yaradır.

 

İslahat birbaşa təhsil proqramları, dərsliklər əsasında aparılmalıykən, üstəgəl, cəmiyyətdə təhsilin gücü ilə bağlı müxtəlif piar üsullar gündəmdə olmalıykən, üstəgəl, ailə nəzarəti vacib səviyyəyə qalxmalıykən, elə məhz  test sisteminin üzərinə tənqidlər, gileylər yüklənməli olurdu.

 

İlk baxışdan haqlılıq da var idi.

 

Şagirdin, tələbənin test modelində dürüst cavaba “ya bu, ya o” dilemmasıyla, “hansı olar olar” ciddiyətsizliyi ilə  yaxınlaşması təxmin yanaşma olduğu üçün savad, zəka itiliyi, dünyagörüş   kriteriyası ilə bağlılıq daşımır.

Ona görə də əksər hallarda ironik bir sitiuasiya ortaya çıxır: əsl oxuyan, ya kodlaşma, ya başqa nədənlərdən kənarda qalarkən, oxumayan məhz təxminlərin “güc”ü sayəsində “zəfər” qazanmış olur. 

 

Test bütün detallarıyla çağdaş gəncliyin olmaq xəyallarından uzaqlaşdırır, kim olmanın məcburiyyəti içərisində yekəldir.

 

Digər tərəfdən, hər dəfə qəbul  ballarını dəyişmək tələbə yetişdirmək siyasətini primitivləşdirirdi.

 

Ucdantutma böyük əksəriyyətə bu aşağı ballar hesabına ali təhsil auditoriyası vermək test sisteminin özünə hörməti azaldır, çəkisini aşağı salırdı.

 

Amma Dövlət İmtahan Mərkəzi nədən belə edir, imtahan siyasətini səviyyəsizləşdirirdi -bu dabəllidir.

 

Həqiqətin böyüyü budur ki, pedaqoji kontingentə qayğıkeşliyi önə qoymaq, quruca divarın, cansız partanın-lövhənin dərdini çəkmək, birtərəfli təəssübkeşliklə təhsilə yanaşmaq təhsilin mahiyyətinə, hədəflərinə, əhəmiyyətinə xəyanət yaradır. 

 

Beləcə bir-birinə bağlı səbəblər ucbatından təhsil çox etibarsız, eybəcər bir platforma üzərinə gəlib çıxır.

 

Təbii ki, bu acı reallığı hamı görməsəydi, test sisteminin yerinə alternativ modelin hazırlanması mesajı Məleykə Abbaszadəni elə anındaca ictimai nifrətə, kin-küdurətə rast gətirəcəkdi.

 

Çünki söhbət,   qüsurlar bir tərəfə, aşağı zümrənin xəzinəsi kimi ictimai dəyər qazanmış,  bütüniqtidarlara nüfuz gətirmiş bir modeldən gedir.

 

Yeni modelə transformasiyada hamı Dövlət İmtahan Mərkəzi rəhbərinin məlum açıqlamasının yanındadır.

Fəqət, hər kəsi nigaran qoyan, düşündürən mühüm bir sual var: alternativ necə bir modelin müzakirəsi aparılır?

 

Qapalı çevrələrdə təklif edilən variantlarda aşağı zümrənin maraqları necə qorunur?

Yeni üsul rüşvət amilinə can verməyəcək,  tələbə qəbulunda kasıbın şansına sədd çəkməyəcək ki?  

 

Bu əndişənin cavabı hətta sentyabr ayında da deyil, məhz yeni sistemin tətbiqini öhdəsinə alan zamandan etibarən veriləcək. Çünki bu gündən hər verilən təsəllinin sonunda əsassız nigarançılıq yox, təəssüf ki, elə məhz haqlı emosioal gərginlik özünü təsdiqləyir.

 

Həm də ali məktəblərin daxilində hazırlıq və qəbul haqqında yazda parlamentdə müzakirəyə gələn fikir heç də yaxşı olmayan bir düzənin simptomlarını göstərir.

 

Məlum anons təhsilin pul mənbələri uğrunda hissə-hissə gedən bir mübarizənin tərkibi də ola bilər. 

 

Arxalı adamların, əməlli mövqe sahiblərinin “ac qurd” kimi bu sferanın üzərinə saldıra bilməsi,  qəbul prosesini şəffaflıqdan qoparıb, maddi maraqları nüvəsində daşıyan yeni bir modelə çevirmək mücadiləsinin vergül-pauzası bəlkə başa çatır, iri bir bədxah nöqtəyə yaxınlaşma baş verir-bilmirik.

 

Ali məktəblərinin daxilində görünən-görünməyən müəllim-tələbə qarşıdurması, kütləvi aksiyalar  zaman-zaman birincilərin test üsuluna nifrətindən doğmurdumu?

 

Bunları bilə-bilə müdrik qərarlara arxayın olmaq çətindir və pis ehtimallar bədbinləşməyə, qorxuya əsas yaradır.

 

ASAN xidmət modeli və bəzi nazirliklərin elektron qaydada vətəndaşla təmas qurması, rüşvətin yolunu kəsmək, tamahın, nəfsin qapısını bağlamaq kimi pozitiv  addımlar ən yuxarıdan start götürən reformalar kimi, təhsilə göz dikən “ac qurdlar”ı da bu  karlı “ov”da, arxaik metod üçün çarpışmada  uduzdura bilər. İçimizə bir qədər ümid qığılcımı isə burdan gəlir.

 

Vəfa Allahverdiyeva 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkiyənin İraqa qoşun yeritməyə hazır olması ABŞ-ı hiddətləndirdi
27.09.2017, 00:56

Türkiyənin İraqa qoşun yeritməyə hazır olması ABŞ-ı hiddətləndirdi

Azərbaycanda ilk: qan dövranı dayandırılmaqla əməliyyat - Video
27.09.2017, 00:42

Azərbaycanda ilk: qan dövranı dayandırılmaqla əməliyyat - Video

Suriyada Rusiyaya məxsus vertolyot vuruldu
27.09.2017, 00:24

Suriyada Rusiyaya məxsus vertolyot vuruldu

Bakıda sovet mənşəli küçə adları - VİDEO
27.09.2017, 00:10

Bakıda sovet mənşəli küçə adları - VİDEO

Dünyada ən böyük almazı 53 milyon dollara satıldı
26.09.2017, 23:53

Dünyada ən böyük almazı 53 milyon dollara satıldı

"TurAz Qartalı-2017": Azərbaycan və Türkiyə şahinləri səmada - Video
26.09.2017, 23:36

"TurAz Qartalı-2017": Azərbaycan və Türkiyə şahinləri səmada - Video

Azərbaycan nefti 26 aydan sonra 60 dollar oldu
26.09.2017, 23:24

Azərbaycan nefti 26 aydan sonra 60 dollar oldu

Çilidə zəlzələ oldu
26.09.2017, 23:06

Çilidə zəlzələ oldu

Bank vətəndaşdan 320 dollar əlavə ödəniş aldı - Video
26.09.2017, 22:50

Bank vətəndaşdan 320 dollar əlavə ödəniş aldı - Video

ABŞ-dan Şimali Koreyaya yeni sanksiya
26.09.2017, 22:34

ABŞ-dan Şimali Koreyaya yeni sanksiya

ATV-də işdən çıxarılan aparıcı ÖLKƏNİ TƏRK ETDİ   
26.09.2017, 22:21

ATV-də işdən çıxarılan aparıcı ÖLKƏNİ TƏRK ETDİ  

Türkiyədə bina çökdü: 1 ölü, 1 yaralı
26.09.2017, 22:06

Türkiyədə bina çökdü: 1 ölü, 1 yaralı

Vanqanın qənaətləri: vaxtından əvvəl cinsi həyat  SONSUZLUĞA SƏBƏB OLUR
26.09.2017, 21:53

Vanqanın qənaətləri: vaxtından əvvəl cinsi həyat  SONSUZLUĞA SƏBƏB OLUR

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək
26.09.2017, 21:40

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək

Havaların dəyişməsi ilə bu əlamətlər yaranırsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN
26.09.2017, 21:26

Havaların dəyişməsi ilə bu əlamətlər yaranırsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN

İraq Kürd muxtariyyətinə üç gün vaxt verdi
26.09.2017, 21:12

İraq Kürd muxtariyyətinə üç gün vaxt verdi

Sabah Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu üzrə işçi qrup toplanır
26.09.2017, 20:55

Sabah Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu üzrə işçi qrup toplanır

"Roma" oyunçuları Bakı Olimpiya Stadionunda məşqə çıxdı
26.09.2017, 20:42

"Roma" oyunçuları Bakı Olimpiya Stadionunda məşqə çıxdı

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı
26.09.2017, 20:27

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı

ATV rəhbərliyi müğənniləri toylarda pulsuz oxumağa məcbur edirmiş
26.09.2017, 20:16

ATV rəhbərliyi müğənniləri toylarda pulsuz oxumağa məcbur edirmiş

Bakıda pulsuz "Wi-Fi" xidməti olan ərazilərin əhatəsi genişlənib
26.09.2017, 20:02

Bakıda pulsuz "Wi-Fi" xidməti olan ərazilərin əhatəsi genişlənib

Azərbaycan NATO əlaqələri müzakirə edilib
26.09.2017, 19:51

Azərbaycan NATO əlaqələri müzakirə edilib

Afrika taununa görə karantin elan olundu
26.09.2017, 18:54

Afrika taununa görə karantin elan olundu

Rusiyada təyyarə qəzası, pilot öldü
26.09.2017, 18:25

Rusiyada təyyarə qəzası, pilot öldü

İsveçdə məscid yandırıldı
26.09.2017, 18:13

İsveçdə məscid yandırıldı

Tofiq Sarıcalinskini ordenlə təltif edilib
26.09.2017, 18:09

Tofiq Sarıcalinskini ordenlə təltif edilib

Prezident onları təltif etdi - ADLAR   
26.09.2017, 17:53

Prezident onları təltif etdi - ADLAR  

Salyanda yol tikintisinə 3,5 milyon manat ayrıldı
26.09.2017, 17:47

Salyanda yol tikintisinə 3,5 milyon manat ayrıldı

Türkiyənin müdafiə naziri sabah Bakıya gəlir
26.09.2017, 17:31

Türkiyənin müdafiə naziri sabah Bakıya gəlir

Rayon baytarlıq xidmətləri gücləndirilir   
26.09.2017, 17:26

Rayon baytarlıq xidmətləri gücləndirilir  

ATV-nin yeni rəhbəri “ATV Səhər” və “Yoxlama” verilişlərini bağladı
26.09.2017, 17:18

ATV-nin yeni rəhbəri “ATV Səhər” və “Yoxlama” verilişlərini bağladı

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
26.09.2017, 17:11

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Nəğmələrlə dolu ürək
26.09.2017, 16:59

Nəğmələrlə dolu ürək

Milli Məclisin 2 oktyabr iclasının tam GÜNDƏLİYİ
26.09.2017, 16:50

Milli Məclisin 2 oktyabr iclasının tam GÜNDƏLİYİ

27 sentyabrda muzeylərə giriş pulsuz olacaq
26.09.2017, 16:47

27 sentyabrda muzeylərə giriş pulsuz olacaq

ARXİV
SORĞU
Qarabağ” - “Roma” oyunundan nə gözləyirsiniz?
Heç-heçə(37.8%)
“Qarabağ” qələbə qazanacaq(43.2%)
“Roma” qalib gələcək(18.9%)