16 yanvar 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - DÜNYA - 3-cü dünya müharibəsi gəlir – hazırlıq belə gedir...
3-cü dünya müharibəsi gəlir – hazırlıq belə gedir...
30.08.2017, 09:30

İkinci dünya müharibəsindən bu yana böyük güclər arasında ciddi döyüşlərin olmamasına baxmayaraq, dünyanın mövcud hərbi-siyasi mənzərəsi üçüncü qlobal konfliktin əsasının qoyulması üçün zəmin yaradır. 

Növbəti qlobal münaqişə - 3-cü dünya müharibəsinin başlanması üçünsə 3 əsas istiqamət var. Bu haqda söz açacağıq.

 

Qərb mətbuatı yazıb ki, 2-ci dünya müharibəsindən sonrakı post müharibə Avropası sülhə, sosial ədalətə və harmoniyaya can atıb.

 

Lakin  bu proyektləri millətçilik müşayiət edib və bu zərərli vərdiş Avropanın sülh platformasını aradan qaldırır. Buna görə də, artan millətçilik fonunda Avropada qanlı münaqişələrin olacağı riski artır. 

 

Perspektivdə böyük güclər arasında konflikt soyuq müharibə formasını ala bilər, bundan sonra qaynar münaqişəyə keçid etməsi isə mümkündür.

 

 

Bəs supergüclər müharibəyə necə hazırlaşır?

 

İlk növbədə demək lazımdır ki, böyük silahlanma yarışında qütblərin birinin başında Amerika, digərində isə Rusiya dayanır. Silahlanma periodunda supergüclərlə yanaşı, digər ölkələr də aktivlik göstərir. İndi isə böyük dövlətlərin hərbi arsenalı barədə ən son məlumatları təqdim edək.

 

Rusiya – Vladimir Putinin hakimiyyətə gəlişindən sonra dünya arenasında “ikinci SSRİ” imicini yarada bildi desək, yanılmarıq. Rusiyanı bu qədər qürrələndirən əsas məsələ onun hərbi gücüdür, digər parametrlərə görə isə, Rusiya dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrini üstələyə bilmir. Amma Moskvanın güc nümayiş etdirməsini başa düşməmək də sadəlövhlük olardı, çünki dünya hazırda müharibəyə hamilədir – bu mənada hərbi gücün olarsa, proseslərə yön verə bilərsən ya da asanlıqla diktə etmək gücünü özündə taparsan.

 

Rusiyanın aktiv hərbi personalı 1 milyon 27 min nəfərdir. Ən son məlumatlara görə, Rusiyanın balansında 31305 zirehli döyüş texnikası, 15402 tankı var.  Özü hərəkət edən hərbi texnikaların sayı isə 5974-dür. 4633 top artilleriyası və 3797 reaktiv yaylım atəşi sistemləri var.

 

İndi isə Rusiyanın hərbi hava qüvvələrinin arsenalında olanlara diqqət yetirək.

 

Rusiyanın 3437 hərbi təyyarəsi var – bunun da 772-si döyüş təyyarəsidir, 464  döyüş helikopterlərinə sahibdir. Digərləri isə təlim və daşıma xidmətlərini həyata keçirir.

 

Hərbi dəniz qüvvələri də say və güc baxımından göz oxşayır. Rusiya hərbi dəniz qüvvələrinin balansında 355 gəmi var. Bunlardan biri döyüş təyyarələrini daşıyır.

 

4 freqatı, 12 dağıdıcı döyüş gəmisi, 12 korveti, 55 sualtı gəmisi, 66 sahil-mühafizə gəmisi, 35 mina daşıyan gəmisi var.

 

Bundan başqa Rusiya dünya ən müasir qitələrarası ballistik raketlərə, qanadlı raketlərə, hava hücumundan müdafiə sistemlərinə malikdir – elə NATO və onun müttəfiqlərini də vahiməyə salan əsas səbəb budur.  

 

Çin

 

Çin ordusunun şəxsi heyəti daha çoxdur – aktiv hərbi personalı 2 milyon 337 min nəfərdir. Tanklarının sayına görə, Çin Rusiyadan geridə qalır (9162).

 

Özüyeriyən texnikalar 1712, artilleriyası 6249, reaktiv yaylım atəşi sistemləri isə 1773-dür.

 

Ümumi hərbi təyyarələrinin sayı 2863-dür ki, bunun da 1068-i döyüş təyyarəsidir. Çinin hərbi hava qüvvələrində 909 helikopter var – bunun da cəmi 198-i döyüş helikopterləridir.

 

Çin hərbi dəniz qüvvələri bəzi göstəriciləri də təqdim edirik: 

 

667 hərbi gəmi.  1 təyyarədaşıyan gəmi, 48 freqat, 25 döyüş gəmisi, 24 korvet, 69 sualtı gəmi, 12 sahil-mühafizə gəmisi, 6 minadaşıyan gəmi. Çində də ən müasir ballistik raketlər və hava hücumundan müdafiə sistemləri mövcuddur. 

 

Şimali Koreya

 

Amerika üçün böyük təhlükə mənbəyi olan Şimali Koreya ordusunun 1 milyon 195 min aktiv şəxsi heyəti var. 4208 tank, 4111 zirehli  döyüş texnikasına, 2247 özüyeriyən texnikaya  sahibdir. Reaktiv yaylım atəşi sistemlərinin sayı isə 2417-dir.

 

Hərbi hava qüvvələrinin balansı isə belədir: 458 döyüş təyyarəsi, 20 döyüş helikopteri və digərləri.

 

Şimali Koreyanın hərbi hava qüvvələri:

 

Ümumilikdə 947 hərbi təyyarəsi, 204 helikopter - 458 döyüş təyyarəsi, 20 döyüş helikopteri.

 

Hərbi dəniz qüvvələri:

 

976 hərbi gəmisi var. Lakin Şimali Koreyanın bir dənə də olsun təyyarədaşıyan gəmisi yoxdur. 3 freqatı var. Öz hərbi gücü ilə lovğalanan Şimali Koreyanın Rusiya, Amerika, Çin hətta İrandan fərqli olaraq dağıdıcı gücə malik olan gəmiləri də yoxdur.  

 

2 korveti, 70 sualtı gəmisi, 213 sahil-mühafizə gəmisi, 24 minadaşıyan gəmisi var. Şimali Koreya Rusiya, Çin, kimi nüvə silahına malikdir.

 

Müsəlman dünyasının lider ölkələrindən biri olan İranın hərbi arsenalı elə də zəif deyil. İranın aktiv hərbi personalı 550 min nəfər civarındadır. Ehtiyatda olan hərbçilərin sayı isə 1 milyon 835 min nəfərdir.

 

İranın hərbi balansında olanları təqdim edirik:  

 

1661 tank, 1318 zirehli texnika, 327 özüyeriyən silah, 1476 reaktiv yaylım atəşi sistemi, 138 döyüş təyyarəsi, 12 döyüş helikopteri, 405 hərbi gəmi, 6 freqat, 3 korvet, 33 sualtı gəmi, 257 sahil-mühafizə gəmisi, 5 minadaşıyan gəmi. Lakin İranı geridə qoyan bir məqam var - onun təyyarədaşıyan gəmisi yoxdur.

 

Avropa ölkələrindən İtaliyanın isə aktiv hərbi personalı 326 min nəfərdir.

 

İtaliyanın 589 tankı, 6975 zirehli texnikası, 167 özüyeriyən silahı, topu, 21 reaktiv yaylım atəşi sistemi, 113 döyüş təyyarəsi, 59 döyüş helikopteri, 2 təyyarədaşıyan gəmisi, 13 freqatı, 4 dağıdıcı gəmisi, 5 korveti, 6 sualtı gəmisi, 12 sahil-mühafizə gəmisi, 11 minadaşıyan gəmisi var.

 

Fransa – aktiv hərbçilərin sayı 208 min.

 

Fransa 426 tank, 6867 zirehli döyüş texnikası, 325 özüyeriyən silah, toplar, 44 reaktiv yaylım atəşi sistemi, 284 döyüş təyyarəsi, 48 döyüş helikopteri, 4 təyyarədaşıyan gəmi, 11 freqat, 11 dağıdıcı gəmi, 10 sualtı gəmi, 20 sahil-mühafizə gəmisi, 18 minadaşıyan gəmiyə sahibdir. Fransanın balansında korvet yoxdur.

 

Böyük Britaniyanın 153 min hərbçisi var.

 

Britaniyanın balansında olanlar:

 

411 tank, 5961 zirehli döyüş texnikası, 91 özüyeriyən silah, toplar, 47 reaktiv yaylım atəşi sistemi, 93 döyüş təyyarəsi, 67 döyüş helikopteri, 1 təyyarədaşıyan gəmi, 13 freqat, 6 dağıdıcı gəmi, 10 sualtı gəmi, 29 sahil-mühafizə gəmisi, 17 minadaşıyan gəmi.

 

Maraqlıdır ki, Böyük Britaniya kimi supergücün korveti yoxdur.

 

Gələk Amerika Birləşmiş Ştatlarına. ABŞ dünyada iqtisadi göstəricilərinə görə əsas rəqibi Rusiyanı əməlli-başlı geridə qoyur. Amerikanın supergüc olmasını təsdiqləyən başqa bir fakt budur ki, Vaşinqtonun iqtisadi gücü ilə yanaşı, çoxlu müttəfiqləri də var – Rusiya isə özünə daha çox düşmən qazanır ki, bu da Moskvanın öz zərərinə işləyir.

 

Amerika bəzi hərbi göstəricilərə görə, Rusiyadan geri qalır – tank istehsalı, hava hücumundan müdafiə sistemlərinin, ballistik raketlərin  parametrlərinə görə.

 

Son on illikdə ABŞ-da tank istehsalı aşağı səviyyəyə düşüb. Ölkədə tank istehsal edən yeganə müəssisə Ohayo ştatındakı Lima zavodudur. Bu zavod ildə cəmi 12 “Abrams” tankı buraxır.

 

Lakin Rusiya Avropadakı qoşunlarını yeni nəsil tanklarla təchiz etmək niyyətindədir və onlar Amerikanın müvafiq texnikalarından daha dözümlüdür.

 

Amerikanın aktiv hərbçilərinin sayı 1 milyon 143 min nəfərdir.

 

Amerikanın balansında 8861 tank, 41072 zirehli döyüş texnikası, 1934 özüyeriyən silah, toplar, 1331 reaktiv yaylım atəşi sistemləri var.

 

 

Amerikanın hərbi hava qüvvələri:

 

Ümumi hərbi təyyarələrin sayı 13 min 900-dən çoxdur (2 min 312 döyüş təyyarəsi var). 5 min 739 yükdaşıyan təyyarə, 6 min 196 hərbi helikopter ( bunun 959-u döyüş helikopteridir).

 

Hərbi dəniz qüvvələri:

 

20 təyyarədaşıyan gəmi, 10 freqat, 63 dağıdıcı gəmi, 75 dağıdıcı gəmi, 13 sahil-mühafizə gəmisi, 11 minadaşıyan gəmi.

 

Yazının əvvəlində 3-cü dünya müharibəsinin start götürməsi üçün 3 istiqamət olduğunu qeyd etdik.

 

21-ci əsrdə 3 cəbhədəki tablo gələcək müharibədən xəbər verir. Biri Avropadır. Mümkündür ki, Avropa-Rusiya cəbhəsi Ukrayna münaqişəsinə görə, açıq konfrontasiyaya getsinlər.

 

İkincisi isə, Suriya böhranı və İŞİD təhlükəsinin ortaya qoyduğu qanlı toqquşmalardır.

 

Üçüncü əsas təhlükə isə Asiya-Sakit okeanı regionundan gəlməkdədir. Əsasən də ABŞ-la Çinin üzə-üzə gəlməsi fonunda bu təhlükə miqyasına görə, dəhşətli nəticələrə gətirib çıxara bilər.

 

Avropa Liderləri Şəbəkəsinin analizinə görə, Rusiya Avropada təlimlərə 80 min, NATO isə 15 min şəxsi heyət toplayır.

 

Hər iki təlimlə biri digərinin potensialını, imkanlarını araşdırır və müharibə taktikasını testdən keçirir və yeni müharibə planları hazırlayırlar.

 

Rusiya NATO ilə münaqişəyə girməyə hazırlaşır və NATO da rəsmi Moskva ilə mümkün konfrontasiyanı nəzərdən keçirir.

 

Avropada, xüsusilə Polşada Amerika qoşunlarının yerləşdirilməsi isə Qərblə Rusiya arasındakı münasibətləri gərginləşdirir.

 

Belə bir məqamda isə Rusiya Baltikyanı ölkələri hədələyir və Kalininqrada “İsgəndər-M” raketlərini yerləşdirib.

 

Yaxın Şərqdə isə münaqişələrin alovlanması – İraq, Suriya, Yəmən, Pakistan, Əfqanıstanda vəziyyətin dramatikləşməsi, üstəgəl İŞİD kimi güclü bazası olan terror təşkilatının şaxələnməsi dünyanı uçuruma aparır.

Paradoks isə bundan ibarətdir ki, terrorla mübarizədə bir çox dövlət müttəfiq kimi görünsə də, onların öz aralarında da dərin fikir ayrılıqları mövcuddur. Rusiya təbii ki, Suriyanın mövcud hakimiyyətini dəstəkləyir.

 

Lakin Suriya müxalifətini dəstəkləyən və ekstremistlərə qarşı mübarizə apardığını söyləyən dövlətlər vacib, həlledici məsələlərdə ortaq məxrəcə gələ bilmirlər.

 

Məsələn, ABŞ-Türkiyə əməkdaşlığı istənilən nəticəni vermir. Türkiyə, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı özü də müttəfiq imitasiyası yaradırlar, amma, vəziyyət heç də göründüyü kimi deyil.

 

Asiya-Sakit okeanı regionundakı Çinin ABŞ-la münasibətləri, üstəgəl Rusiya ilə rəqabəti, Şimali Koreya ilə Cənubi Koreya arasındakı gərginlik nəticələri daha təhlükəli edə bilər. Hələ nəzərə alaq ki, Şimali Koreya ABŞ-la, Yaponiya ilə az qala müharibə vəziyyətindədir. Bu azmış kimi, Yaponiyanın Rusiya ilə ərazi mübahisələri mövcuddur.

 

Əgər mümkün diplomatik müdaxilələr və siyasi rıçaqlarla problemlərin dərinləşməsinin qarşısı alınmasa, bu zaman həqiqətən də dünya yeni qlobal müharibəyə qədəm qoyacaq.


Aqşin KƏRİMOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
tural
30.08.2017, 04:39

Maraqlı yazıdır. Təşəkkürlər!

Ramin
04.09.2017, 17:43

Yaxsi olar 3-cu dunya muharibesi baslasa.

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Prezidentdən NATO-ya xəbərdarlıq
16.01.2018, 21:24

Prezidentdən NATO-ya xəbərdarlıq

Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ
16.01.2018, 21:11

Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ

Azərbaycan YUNESKO əməkdaşlığı müzakirə edildi
16.01.2018, 20:53

Azərbaycan YUNESKO əməkdaşlığı müzakirə edildi

Rəşad Sadıqovun komandası ilk qələbə qazandı
16.01.2018, 20:38

Rəşad Sadıqovun komandası ilk qələbə qazandı

Sabah paytaxtın üç rayonu qazsız qalacaq
16.01.2018, 20:28

Sabah paytaxtın üç rayonu qazsız qalacaq

Nəcməddin Sadıkov NATO iclasında iştirak edib - Foto
16.01.2018, 20:14

Nəcməddin Sadıkov NATO iclasında iştirak edib - Foto

Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi - EKSKLÜZİV
16.01.2018, 20:02

Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi - EKSKLÜZİV

“Azerspace-2” peykinin hazırlıq mərhələsindən son görüntülər
16.01.2018, 19:51

“Azerspace-2” peykinin hazırlıq mərhələsindən son görüntülər

“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”
16.01.2018, 18:57

“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb
16.01.2018, 18:45

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16.01.2018, 18:32

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi
16.01.2018, 18:26

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub
16.01.2018, 18:20

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16.01.2018, 18:09

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı   
16.01.2018, 17:41

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı  

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır
16.01.2018, 17:25

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16.01.2018, 17:16

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO   
16.01.2018, 17:13

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
16.01.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

İlham Əliyev:
16.01.2018, 17:10

İlham Əliyev: "Türkiyə və Azərbaycan 2018-ci ildə də böyük layihələr həyata keçirəcək" - YENİLƏNİB

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü
16.01.2018, 17:04

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi
16.01.2018, 16:59

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi
16.01.2018, 16:59

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova
16.01.2018, 16:57

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı
16.01.2018, 16:48

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı
16.01.2018, 16:48

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16.01.2018, 16:22

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub
16.01.2018, 16:09

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”
16.01.2018, 16:03

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”

 İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 
16.01.2018, 16:02

İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub
16.01.2018, 15:59

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16.01.2018, 15:55

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı
16.01.2018, 15:38

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub
16.01.2018, 15:37

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub

Saakaşvili yenə ifadə verdi
16.01.2018, 15:18

Saakaşvili yenə ifadə verdi

ARXİV
SORĞU
Aylıq məvacibinizi ən çox nəyə xərcləyirsiniz?
- Ərzağa(54.6%)
- Geyimə(3.81%)
- Müalicəyə(5.93%)
- Kommunal xidmət haqlarına(12.2%)
- Təhsilə(2.54%)
- İstirahətə(1.27%)
- Kitaba(0.84%)
- Rüşvətə(4.66%)
- Əyləncəyə(0.42%)
- Digər şeylərə(13.5%)