24 yanvar 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Mətbuatda ciddi araşdırmalar yoxdur  - Tanınmış jurnalistlər səbəblərdən DANIŞDILAR  
Mətbuatda ciddi araşdırmalar yoxdur  - Tanınmış jurnalistlər səbəblərdən DANIŞDILAR  
05.09.2017, 14:10

Bu gün Azərbaycan mətbuatında  jurnalistikanın müxtəlif janrlarından istifadə olunur. Xüsusilə xəbər və müsahibə janrlarına daha çox müraciət edilir.  Lakin jurnalist araşdırmalarına çox az rast gəlirik. Halbuki, jurnalist araşdırması önəmli yenilikləri ehtiva etməsi və cəmiyyət üçün böyük əhəmiyyətə malik olması ilə digər janrlardan fərqlənir.

Bəs jurnalist araşdırmalarının az olma səbəbi nədir?

Modern.az bu sualla bir neçə tanınmış jurnalistə müraciət edib.

Qulu Məhərrəmli mətbuatda jurnalist araşdırmalarının az olmasının bir neçə səbəbindən söz açıb:

“Birinci səbəb jurnalistlərin bu janra meylli olmamasıdır. Çünki  araşdırma peşəkarlıq və cəsarət tələb edir. İkincisi, media qurumları başlarını salamat saxlamaq, üz-göz olmamaq üçün  araşdırma janrına müraciət etmirlər. Üçüncü, jurnalist araşdırması üçün ciddi maliyyə, vaxt  və peşə vərdişi lazımdır. Məhz bu səbəblərdən Azərbaycan mediasında jurnalist araşdırmaları ya azdır, ya da qəhətə çəkilir. Bəzi insanlar düşünür ki, bu janr statistik məlumatlar, tarixi faktlar əsasında müxtəlif sahələri araşdıraraq material hazırlamaqdır. Əslində dünya jurnalistikasında  araşdırma janrı deyiləndə daha çox cəmiyyətdən gizlədilən, qapalı saxlanan mövzulara toxunmaq və sənədləri ortaya çıxarmaqdır. Sənədlərlə işləmək, mənbələri müəyyənləşdirmək, müqayisə aparmaq, lazım olan yerləri aşkar etmək jurnalistdən bacarıq tələb edir. Tutaq ki, cəmiyyət üçün təhlükə törədən bir məsələ var. Jurnalist problemin  ardınca gedir və araşdırır. Bunun üçün onlar müəyyən vərdişlərə yiyələnməlidirlər”.

Q. Məhərrəmlinin fikrincə, bu gün Azərbaycan oxucularının jurnalist araşdırmalarına  tələbatı çoxdur:

“Nəinki oxucuların, həmçinin cəmiyyətin, dövlətin  bu janra tələbatı var. Hökumət ayırdığı büdcənin necə xərcləndiyini, korrupsiya faktlarını, cəmiyyətdən gizlədilən məlumatları bilməlidir. Məsələn, Amerikada ən çox oxunan material araşdırmalardır. Media cəmiyyətin hakimiyyət üzərində ictimai nəzarətidir. Əgər media qurumu  müstəqildirsə və heç kimdən asılı vəziyyətdə deyilsə, o zaman araşdırma materialları daha çox olur. Çünki “ac qulağım, dinc qulağım” deyib bu cür materiallardan kənarda qalan media qurumları da var. Halbuki, cəmiyyəti irəli aparan və dövlətin qüdrətini möhkəmləndirən amillərdən biri faktların  araşdırma janrı vasitəsilə üzə çıxarılmasıdır. Belə olan halda jurnalistika əsas missiyasını yerinə yetirmiş olur”.

Arif Əliyev düşünür ki, son zamanlar jurnalist araşdırmalarına rast gəlmək mümkündür:

“Mətbuatda xüsusilə də maliyyə sahəsində jurnalist araşdırmalarına rast gəlmək olur. Amma  böyük mənada  əlbəttə, jurnalist araşdırması bir janr olaraq Azərbaycan mediasında ən zəif təmsil olunan janrlardan biridir. Bunun da konkret və sadə səbəbləri var. Birinci səbəb maliyyədir. Çünki araşdırma uzunmüddətli və hətta ciddi xərc tələb edən əməkdir. İkincisi, nə mətbuat orqanlarında, nə də jurnalistlərdə araşdırma materialı hazırlamaq üçün həvəs var.  O cümlədən, burada professional  və texniki səbəblər mövcuddur. Jurnalist araşdırması eyni zamanda, gizli mətləbləri üzə çıxarmaq deyil. Bu, əldə olan sənədlərlə işləmək bacarığıdır. Bizdə isə bu sənədlər son dərəcədə məhduddur, informasiya əldə etmək çox çətindir. Bunun nəticəsində araşdırma materiallarının sayı da azdır.
Bu gün bəlkə də Azərbaycan oxucusunun bu janra tələbatı Qərb oxucusundan da çoxdur. Çünki qapalı mətləblər kifayət qədərdir. Bu səbəbdən ayrı-ayrı fərdlər və ya qurumların fəaliyyətini açıqlamaq lazımdır”.

Tapdıq Fərhadoğlu bildirib ki, araşdırma materialı hazırlamaq üçün  məlumatlar açıq olmalıdır:

“Jurnalist araşdırmaları üçün müstəqil jurnalist və mətbuat olmalıdır. Mətbuat çəkinmədən hər şeyi araşdırmağı bacarmalıdır. Eyni zamanda, jurnalist peşəkar olmalıdır. Digər tərəfdən araşdırma üçün lazım olan məlumatların açıq olması da önəmli məsələdir. Azərbaycanda jurnalistlərin bu janra olan marağı kifayət qədərdir. Sadəcə olaraq, məlumatlar əlçatımlı olmalıdır. Əgər siz sosial şəbəkələrdə məlumatların oxunma sayına baxsanız, araşdırma janrının oxucu sevgisi qazandığını görərsiniz”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Mir Cəfər Bağırovun saxta ölümü, qamçılanması və xilası
24.01.2018, 00:47

Mir Cəfər Bağırovun saxta ölümü, qamçılanması və xilası

Bakıda yeni dələduzluq variantı - Video
24.01.2018, 00:34

Bakıda yeni dələduzluq variantı - Video

Uzun müddət yarğanda gizlənən, Xalq yazıçısının əsərində təndiq olunan Cümhuriyyət qəhrəmanı
24.01.2018, 00:17

Uzun müddət yarğanda gizlənən, Xalq yazıçısının əsərində təndiq olunan Cümhuriyyət qəhrəmanı

İlham Əliyev: “Azərbaycanda daxili risk və ya təhdidlər mövcud deyil”
23.01.2018, 23:55

İlham Əliyev: “Azərbaycanda daxili risk və ya təhdidlər mövcud deyil”

Fransa prezidenti: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini tapmaq olduqca vacibdir"
23.01.2018, 23:43

Fransa prezidenti: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini tapmaq olduqca vacibdir"

Bakı-İstanbul aviareysində problem yaranıb
23.01.2018, 23:29

Bakı-İstanbul aviareysində problem yaranıb

Azərbaycan nefti bahalaşdı
23.01.2018, 23:16

Azərbaycan nefti bahalaşdı

Adamyanı qətlə yetirən “azərbaycanlılar”, yaxud Balayanın sərsəmləməsi – DAĞLIQ QARABAĞ OLAYLARI
23.01.2018, 22:58

Adamyanı qətlə yetirən “azərbaycanlılar”, yaxud Balayanın sərsəmləməsi – DAĞLIQ QARABAĞ OLAYLARI

Tanınmış jurnalist urək tutmasından dünyasını dəyişdi
23.01.2018, 22:42

Tanınmış jurnalist urək tutmasından dünyasını dəyişdi

Sərnişinlər yollarda qaldı - Video
23.01.2018, 22:34

Sərnişinlər yollarda qaldı - Video

Bitkoin bir qədər də ucuzlaşdı
23.01.2018, 22:18

Bitkoin bir qədər də ucuzlaşdı

Diqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin fotoları AŞPA sessiyasında nümayiş etdirildi - VİDEO
23.01.2018, 22:04

Diqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin fotoları AŞPA sessiyasında nümayiş etdirildi - VİDEO

ABŞ PYD/YPG-yə dəstəyini kəsəcək
23.01.2018, 21:54

ABŞ PYD/YPG-yə dəstəyini kəsəcək

İlham Əliyev: “Neftin qiymətinin sabitləşdirilməsi üzrə OPEC+ sazişini dəstəkləyirik”
23.01.2018, 21:40

İlham Əliyev: “Neftin qiymətinin sabitləşdirilməsi üzrə OPEC+ sazişini dəstəkləyirik”

Səməd Seyidovun sədrliyi ilə AŞPA-nın plenar iclası keçirilib
23.01.2018, 21:35

Səməd Seyidovun sədrliyi ilə AŞPA-nın plenar iclası keçirilib

İlham Əliyev: “Azərbaycanda bütün azadlıqlar təmin olunur” - Video
23.01.2018, 21:21

İlham Əliyev: “Azərbaycanda bütün azadlıqlar təmin olunur” - Video

"Türkiyənin öz təhlükəsizliyini qorumağa haqqı var" – NATO rəsmisi
23.01.2018, 21:08

"Türkiyənin öz təhlükəsizliyini qorumağa haqqı var" – NATO rəsmisi

Türkiyə Afrində daha bir şəhid verdi
23.01.2018, 20:56

Türkiyə Afrində daha bir şəhid verdi

Azərbaycan şirkəti Ukraynada yol çəkəcək
23.01.2018, 20:43

Azərbaycan şirkəti Ukraynada yol çəkəcək

Kürdəmir sakini intihar etdi
23.01.2018, 20:30

Kürdəmir sakini intihar etdi

İlham Əliyev Gürcüstanın baş naziri ilə regional məsələləri müzakirə etdi
23.01.2018, 20:16

İlham Əliyev Gürcüstanın baş naziri ilə regional məsələləri müzakirə etdi

“Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinı ümidvaram”- Anders Samuelsen
23.01.2018, 20:03

“Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinı ümidvaram”- Anders Samuelsen

İlham Əliyev: “Rusiya ilə hərbi-texniki əməkdaşlığa dair yeni sazişlər üzrə danışıqlar aparırıq”
23.01.2018, 19:51

İlham Əliyev: “Rusiya ilə hərbi-texniki əməkdaşlığa dair yeni sazişlər üzrə danışıqlar aparırıq”

Kürdəmirdə 68 yaşlı qadın intihar edib
23.01.2018, 18:56

Kürdəmirdə 68 yaşlı qadın intihar edib

Goranboyda minaatan mərmisi tapılıb
23.01.2018, 18:47

Goranboyda minaatan mərmisi tapılıb

Əbülfəz Qarayev vətəndaşları qəbul edəcək
23.01.2018, 18:38

Əbülfəz Qarayev vətəndaşları qəbul edəcək

Gözəl Bayramlıya hökm oxundu: 3 il
23.01.2018, 18:31

Gözəl Bayramlıya hökm oxundu: 3 il

"Bakı-Tbilisi-Qars Gürcüstanın nəqliyyat xəritəsini dəyişdirib”
23.01.2018, 18:26

"Bakı-Tbilisi-Qars Gürcüstanın nəqliyyat xəritəsini dəyişdirib”

Bu ilki Oskar namizədlərinin adları AÇIQLANDI
23.01.2018, 18:13

Bu ilki Oskar namizədlərinin adları AÇIQLANDI

Azərbaycanda fond sədri Avropa İttifaqının nümayəndəsi ilə görüşdü
23.01.2018, 18:02

Azərbaycanda fond sədri Avropa İttifaqının nümayəndəsi ilə görüşdü

“Azərbaycan özünü əsl müstəqil ölkə kimi təsdiq edə bilib” - YENİLƏNİB
23.01.2018, 18:01

Azərbaycan özünü əsl müstəqil ölkə kimi təsdiq edə bilib” - YENİLƏNİB

Piyadanı vurub qaçan sürücü tutuldu   
23.01.2018, 17:49

Piyadanı vurub qaçan sürücü tutuldu  

 Almaniya Qarabağdakı erməni separatçılarına viza verməyib - Azərbaycan ALQIŞLADI
23.01.2018, 17:36

 Almaniya Qarabağdakı erməni separatçılarına viza verməyib - Azərbaycan ALQIŞLADI

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ   
23.01.2018, 17:23

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ  

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatında 2-ci şəhid verdi
23.01.2018, 17:17

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatında 2-ci şəhid verdi

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(42%)
SOCAR(14%)
Azersun Holding(10%)
Azercell(4%)
Bakcell(8%)
Nar mobile(2%)
Gilan Holdinq(4%)
Nurgun Group(2%)
Paşa Holding(4%)
Akkord(10%)