23 may 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Mətbuatda ciddi araşdırmalar yoxdur  - Tanınmış jurnalistlər səbəblərdən DANIŞDILAR  
Mətbuatda ciddi araşdırmalar yoxdur  - Tanınmış jurnalistlər səbəblərdən DANIŞDILAR  
05.09.2017, 14:10

Bu gün Azərbaycan mətbuatında  jurnalistikanın müxtəlif janrlarından istifadə olunur. Xüsusilə xəbər və müsahibə janrlarına daha çox müraciət edilir.  Lakin jurnalist araşdırmalarına çox az rast gəlirik. Halbuki, jurnalist araşdırması önəmli yenilikləri ehtiva etməsi və cəmiyyət üçün böyük əhəmiyyətə malik olması ilə digər janrlardan fərqlənir.

Bəs jurnalist araşdırmalarının az olma səbəbi nədir?

Modern.az bu sualla bir neçə tanınmış jurnalistə müraciət edib.

Qulu Məhərrəmli mətbuatda jurnalist araşdırmalarının az olmasının bir neçə səbəbindən söz açıb:

“Birinci səbəb jurnalistlərin bu janra meylli olmamasıdır. Çünki  araşdırma peşəkarlıq və cəsarət tələb edir. İkincisi, media qurumları başlarını salamat saxlamaq, üz-göz olmamaq üçün  araşdırma janrına müraciət etmirlər. Üçüncü, jurnalist araşdırması üçün ciddi maliyyə, vaxt  və peşə vərdişi lazımdır. Məhz bu səbəblərdən Azərbaycan mediasında jurnalist araşdırmaları ya azdır, ya da qəhətə çəkilir. Bəzi insanlar düşünür ki, bu janr statistik məlumatlar, tarixi faktlar əsasında müxtəlif sahələri araşdıraraq material hazırlamaqdır. Əslində dünya jurnalistikasında  araşdırma janrı deyiləndə daha çox cəmiyyətdən gizlədilən, qapalı saxlanan mövzulara toxunmaq və sənədləri ortaya çıxarmaqdır. Sənədlərlə işləmək, mənbələri müəyyənləşdirmək, müqayisə aparmaq, lazım olan yerləri aşkar etmək jurnalistdən bacarıq tələb edir. Tutaq ki, cəmiyyət üçün təhlükə törədən bir məsələ var. Jurnalist problemin  ardınca gedir və araşdırır. Bunun üçün onlar müəyyən vərdişlərə yiyələnməlidirlər”.

Q. Məhərrəmlinin fikrincə, bu gün Azərbaycan oxucularının jurnalist araşdırmalarına  tələbatı çoxdur:

“Nəinki oxucuların, həmçinin cəmiyyətin, dövlətin  bu janra tələbatı var. Hökumət ayırdığı büdcənin necə xərcləndiyini, korrupsiya faktlarını, cəmiyyətdən gizlədilən məlumatları bilməlidir. Məsələn, Amerikada ən çox oxunan material araşdırmalardır. Media cəmiyyətin hakimiyyət üzərində ictimai nəzarətidir. Əgər media qurumu  müstəqildirsə və heç kimdən asılı vəziyyətdə deyilsə, o zaman araşdırma materialları daha çox olur. Çünki “ac qulağım, dinc qulağım” deyib bu cür materiallardan kənarda qalan media qurumları da var. Halbuki, cəmiyyəti irəli aparan və dövlətin qüdrətini möhkəmləndirən amillərdən biri faktların  araşdırma janrı vasitəsilə üzə çıxarılmasıdır. Belə olan halda jurnalistika əsas missiyasını yerinə yetirmiş olur”.

Arif Əliyev düşünür ki, son zamanlar jurnalist araşdırmalarına rast gəlmək mümkündür:

“Mətbuatda xüsusilə də maliyyə sahəsində jurnalist araşdırmalarına rast gəlmək olur. Amma  böyük mənada  əlbəttə, jurnalist araşdırması bir janr olaraq Azərbaycan mediasında ən zəif təmsil olunan janrlardan biridir. Bunun da konkret və sadə səbəbləri var. Birinci səbəb maliyyədir. Çünki araşdırma uzunmüddətli və hətta ciddi xərc tələb edən əməkdir. İkincisi, nə mətbuat orqanlarında, nə də jurnalistlərdə araşdırma materialı hazırlamaq üçün həvəs var.  O cümlədən, burada professional  və texniki səbəblər mövcuddur. Jurnalist araşdırması eyni zamanda, gizli mətləbləri üzə çıxarmaq deyil. Bu, əldə olan sənədlərlə işləmək bacarığıdır. Bizdə isə bu sənədlər son dərəcədə məhduddur, informasiya əldə etmək çox çətindir. Bunun nəticəsində araşdırma materiallarının sayı da azdır.
Bu gün bəlkə də Azərbaycan oxucusunun bu janra tələbatı Qərb oxucusundan da çoxdur. Çünki qapalı mətləblər kifayət qədərdir. Bu səbəbdən ayrı-ayrı fərdlər və ya qurumların fəaliyyətini açıqlamaq lazımdır”.

Tapdıq Fərhadoğlu bildirib ki, araşdırma materialı hazırlamaq üçün  məlumatlar açıq olmalıdır:

“Jurnalist araşdırmaları üçün müstəqil jurnalist və mətbuat olmalıdır. Mətbuat çəkinmədən hər şeyi araşdırmağı bacarmalıdır. Eyni zamanda, jurnalist peşəkar olmalıdır. Digər tərəfdən araşdırma üçün lazım olan məlumatların açıq olması da önəmli məsələdir. Azərbaycanda jurnalistlərin bu janra olan marağı kifayət qədərdir. Sadəcə olaraq, məlumatlar əlçatımlı olmalıdır. Əgər siz sosial şəbəkələrdə məlumatların oxunma sayına baxsanız, araşdırma janrının oxucu sevgisi qazandığını görərsiniz”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Keçmiş baş nazirin mənzilindən 30 milyon dollar tapıldı
23.05.2018, 16:19

Keçmiş baş nazirin mənzilindən 30 milyon dollar tapıldı

Tələbə qəbulunda daha bir YENİLİK   
23.05.2018, 16:18

Tələbə qəbulunda daha bir YENİLİK  

135 nömrəli avtobusda insident - Asayişi pozan şəxs tərksilah edildi
23.05.2018, 16:18

135 nömrəli avtobusda insident - Asayişi pozan şəxs tərksilah edildi

Ali məktəblərdə dərslər başa çatır - Hansı universitet imtahana hazır deyil?..
23.05.2018, 16:12

Ali məktəblərdə dərslər başa çatır - Hansı universitet imtahana hazır deyil?..

“Türk lirəsinin ucuzlaşması Azərbaycana da təsir edəcək”
23.05.2018, 16:04

“Türk lirəsinin ucuzlaşması Azərbaycana da təsir edəcək”

“Veysəloğlu” Belarusiyadan idxal etdiyi kərə yağlarının keyfiyyətinə zəmanət verir
23.05.2018, 16:04

“Veysəloğlu” Belarusiyadan idxal etdiyi kərə yağlarının keyfiyyətinə zəmanət verir

Şəhid zabitin atası: “Nəvələrim elə bil atalarının şəhid olduqlarını bilirlər” - FOTO
23.05.2018, 16:02

Şəhid zabitin atası: “Nəvələrim elə bil atalarının şəhid olduqlarını bilirlər” - FOTO

İnsan psixologiyasını məhv edən informasiyadan necə uzaqlaşmalı?
23.05.2018, 15:50

İnsan psixologiyasını məhv edən informasiyadan necə uzaqlaşmalı?

Əli Həsənovdan Rüstəm İbrahimbəyovla bağlı ÇAĞIRIŞ
23.05.2018, 15:39

Əli Həsənovdan Rüstəm İbrahimbəyovla bağlı ÇAĞIRIŞ

Milli Məclis 20 məsələni gündəliyə saldı
23.05.2018, 15:30

Milli Məclis 20 məsələni gündəliyə saldı

I sinfə qəbul üçün müraciət edənlərin sayı açıqlandı
23.05.2018, 15:28

I sinfə qəbul üçün müraciət edənlərin sayı açıqlandı

Türkiyədə 70 hərbçi axtarışa verildi
23.05.2018, 15:26

Türkiyədə 70 hərbçi axtarışa verildi

“BakuBus”dan piyadanın vurulması ilə bağlı AÇIQLAMA
23.05.2018, 15:10

“BakuBus”dan piyadanın vurulması ilə bağlı AÇIQLAMA

Bizi dözülməz istilər gözləyir - Nazirlik rəsmisi: “Yüksək temperatur proqnozlaşdırırıq”
23.05.2018, 14:49

Bizi dözülməz istilər gözləyir - Nazirlik rəsmisi: “Yüksək temperatur proqnozlaşdırırıq”

Dörd ayda Azərbaycana gələn və gedənlərin sayı AÇIQLANDI
23.05.2018, 14:47

Dörd ayda Azərbaycana gələn və gedənlərin sayı AÇIQLANDI

Mədət Quliyevin sinif yoldaşı: “Onun polis olması hamını təəccübləndirdi” - MÜSAHİBƏ
23.05.2018, 14:45

Mədət Quliyevin sinif yoldaşı: “Onun polis olması hamını təəccübləndirdi” - MÜSAHİBƏ

Paşinyanın yeni təyinatları Moskvanın narazılığına səbəb olub
23.05.2018, 14:38

Paşinyanın yeni təyinatları Moskvanın narazılığına səbəb olub

Özünü təlimçi kimi sınamaq istəyən təqaüdçülərin nəzərinə!
23.05.2018, 14:20

Özünü təlimçi kimi sınamaq istəyən təqaüdçülərin nəzərinə!

Sumqayıtda avtomobil qaçıran şəxsin başqa cinayəti üzə çıxdı
23.05.2018, 14:19

Sumqayıtda avtomobil qaçıran şəxsin başqa cinayəti üzə çıxdı

Binəqədi-Xırdalan yolunda hərəkət məhdudlaşdırılır
23.05.2018, 14:16

Binəqədi-Xırdalan yolunda hərəkət məhdudlaşdırılır

İftar süfrəsinə “Coca-Cola” qoymaq haramdır?..   
23.05.2018, 13:56

İftar süfrəsinə “Coca-Cola” qoymaq haramdır?..  

ADU-nun kitabxanası yapon dilində kitablarla təchiz olunub
23.05.2018, 13:55

ADU-nun kitabxanası yapon dilində kitablarla təchiz olunub

UNEC iddialara cavab verdi - FOTOLAR
23.05.2018, 13:50

UNEC iddialara cavab verdi - FOTOLAR

Universitetlərin nəzdində  kolleclər açılacaq - Təhsildə YENİLİK   
23.05.2018, 13:48

Universitetlərin nəzdində  kolleclər açılacaq - Təhsildə YENİLİK  

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ   
23.05.2018, 13:39

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ  

Hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ edildi
23.05.2018, 13:37

Hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ edildi

ŞAH və... MAT
23.05.2018, 13:35

ŞAH və... MAT

Paşinyan vətəndaşlara müraciət etdi: “Aksiyalara son verin”
23.05.2018, 13:34

Paşinyan vətəndaşlara müraciət etdi: “Aksiyalara son verin”

“Cavid Qurbanov həqiqəti deyir - Nazirləri tərifləməklə məşğul olmamalıyıq” - MÜSAHİBƏ
23.05.2018, 13:31

“Cavid Qurbanov həqiqəti deyir - Nazirləri tərifləməklə məşğul olmamalıyıq” - MÜSAHİBƏ

Zakir Həsənov NATO generalları ilə müzakirə apardı
23.05.2018, 13:22

Zakir Həsənov NATO generalları ilə müzakirə apardı

Oğuzda  qadın itkin düşüb - FOTO   
23.05.2018, 13:06

Oğuzda  qadın itkin düşüb - FOTO  

Nəsimi rayonunda banka basqın edən şəxs tutulub
23.05.2018, 12:41

Nəsimi rayonunda banka basqın edən şəxs tutulub

“İnternetdən istifadə ilə bağlı tədbirlər görülməlidir” – DİN rəsmisi
23.05.2018, 12:38

İnternetdən istifadə ilə bağlı tədbirlər görülməlidir” – DİN rəsmisi

Azyaşlıya kəbin kəsən bəzi din xadimləri cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub
23.05.2018, 12:38

Azyaşlıya kəbin kəsən bəzi din xadimləri cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub

Növbədənkənar iclasın vaxtı məlum oldu
23.05.2018, 12:38

Növbədənkənar iclasın vaxtı məlum oldu

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (19.5%)
Meral Akşener (13.0%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (60.9%)
Selahattin Demirtaş (1.62%)
Temel Karamollaoğlu (0.81%)
Doğu Perinçek (4.06%)