22 fevral 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - 5 sentyabr 1960-cı il... Məhəmməd Əlinin Qızıl medalını çaya tulladığı tarix - “Axı mən dilənçi deyiləm” 
5 sentyabr 1960-cı il... Məhəmməd Əlinin Qızıl medalını çaya tulladığı tarix - “Axı mən dilənçi deyiləm” 
05.09.2017, 21:45

1960-cı ilin sentayabrın 5-də Olimpiya oyunlarında Məhəmməd Əli ilk böyük qələbəsini qazanır, bu mötəbər turnirdə o qızıl medala layiq görülür. Qələbə ilə vətənə dönən Məhəmməd Əli özünü göstərmək məqsədilə ağ adamlar üçün nəzərdə tutulan kafelərin birinə gedir. Boynunda qızıl medal, qürur və şəstlə... Sifariş vermək istəyəndə xidmətçi qəbul etmir:

 

- Biz zəncilərə xidmət etmirik.

 

- Axı mən dilənçi deyiləm.

 

Xidmətçi ilə arasında söhbət alınmır və qızıl medallı çempion kafeni tərk edir. Sarsıntı keçirən Məhəmməd Əli Ohayo çayının sahilinə gəlir və qızıl medalını çaya atır.

Modern.az saytı boks kralı Məhəmməd Əli haqqında yazını təqdim edir.

 

“Mümkün deyil sözü fakt deyil. Bu sadəcə bir fikirdir. Mümkün deyil sözü hökm deyil. Bu bir iddiadır və özünü təsdiqləməyə bir şansdır. Mümkün olmayan mümkündür” fikirlərinin müəllifi əfsanəvi boksçu Məhəmməd Əli özünün idman karyerasında mümkün olmayanları mümkün edib.

Əslində onun adı Kassius Marsellus Kleydir. 1964-cü ildə islam dinini qəbul etdikdən sonra o bütün planetdə artıq Məhəmməd Əli adı ilə məhşurlaşıb.

On iki yaşında olarkən həyatında baş verən adi bar hadisə onu idmana gətirib. Belə ki, balaca Kleyin velosipedini oğurlayanda o bu barədə polisə xəbər verib və xahiş edib ki, oğrunu tutub payını vermək lazımdır. Polis işçisi zərərçəkmişdən “payını vermək” ifadəsinin mənasını soruşanda Kley cavab verib ki, yəni yaxşıca əzişdirmək, döymək lazımdır. Onda polis zabiti soruşub:

 

- Sən bunu bacarırsanmı?

 

Bu sual Məhəmməd Əlini düşündürüb və o qərara gəlib ki, hökmən boksla məşğul olacaq.

 

Əfsanəvi boksçu 1960-63-cü illərdə keçirdiyi bütün 19 görüşdə qələbə qazanıb ki, bunlardan 15-i nokautla başa çatıb.

1967-ci ildə Məhəmməd Əli Amerika ordusunda hərbi xidmətə çağırılıb. O, orduda xidmət etməkdən imtina edib. Boks kralı Amerika Birləşmiş Ştatlarının Vyetnama qarşı başladığı müharibəni qətiyyətlə pisləyərək bəyan edib ki, müqəddəs Qurana görə ölkəsi bu mübarizədə haqsızdır. Bu bəyanatdan sonra ABŞ-ın Boks Federasiyası Məhəmməd Əlinin bütün titullarını əlindən alıb və o üç il müddətinə boksdan uzaqlaşdırılıb.

Məhəmməd Əlinin ilk məğlubiyyəti 1971-ci ildə olub. Co Freyzerlə ağır çəkili boksçuların çempion kəməri uğrunda mübarizədə o rəqibinə uduzub. Bu məğlubiyyət ona pis təsir edib və o səbirsizliklə Co Freyzeylə növbəti görüşünü gözləyib. Nəhayət, bu görüş 1974-cü ildə baş tutub ki, Məhəmməd Əli bu döyüşdən qalib çıxıb.

1978-ci ildə Məhəmməd Əlinin SSRİ-yə səfəri baş tutub. Bu səfəri yüksək qiymətləndirən əfsanəvi boksçu sovetlər birliyində həmkarları ilə rinqdə də görüşüb. Məşhur idmançını qəbul edən Leonid İliç Brejnev Məhəmməd Əliyə müəllifi olduğu “Kiçik torpaq” kitabını və saat bağışlayıb. Səfərdən geri döndükdən sonra SSRİ haqqında təəssüratlarını bölüşən Məhəmməd Əli Leonid İliç Brejnev haqqında fikirlərini belə söyləyib:

 

- Mən heç vaxt düşünməzdim ki, Leonid İliç Brejnev bu dərəcədə sadə, mehriban və sakit insandır.

 

Məhəmməd Əli 1981-ci ildə boksu tərk edib. Bunu rəsmi elan etdikdən bir müddət sonra jurnalistlərdən biri ondan soruşub:

- Sizcə müasir boksda nə çatışmır?

 

Məhəmməd Əli gülümsəyərək cavab verib:

- Sualı bir az dəqiq versəydiniz daha yaxşı olardı. Bu sualı belə qoymaq lazım idi ki, boksda kim çatışmır? Mən isə böyük məmnuniyyətlə cavab verərdim ki, Məhəmməd Əli.

 

Məhəmməd Əlinin jurnalistə digər bir cavabı da maraqlı olub. Amerikada baş vermiş 11 sentyabr terror hadisələri ilə bağlı jurnalist soruşub:

- 11 sentyabr terror hadisəsini törədən terrorçularla eyni bir dinə etiqad edəndə özünüzü necə hiss edirsiniz?

- Siz Hitler ilə eyni dinə etiqad edəndə özünüzü necə hiss edirsinizsə mən də elə.

 

Məhəmməd Əli boksu tərk etdikdən sonra ictimai işlərdə fəallıq göstərib. O, 2002-ci ilin noyabr ayında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sülh elçisi kimi Əfqanıstana səfər edib, BMT-nin xüsusi qonağı kimi üç gün ərzində xoşməramlı səfir qismində Kabildə bir sıra görüşlər keçirib.

2005-ci il noyabrın 9-da Ağ Evdə keçirilən mərasimdə Məhəmməd Əli prezident Corc Buş tərəfindən Azadlıq Medalı ilə təltif edilib. Həmin ilin dekabrın 17-də o, Almaniyanın Ottohan Sülh Qızıl Medalına da layiq görülüb.

Məhəmməd Əli rinqləri dəyişdiyi kimi həyat yoldaşlarını da tez-tez dəyişib. Boks kralının dörd xanımdan iki oğlu, yeddi qızı var. Qızı Leyla 1999-cu ildən atasının yolunu davam etdirərək boksla məşğul olub və dünya çempionu titulunu qazanıb.

Əfsanəvi boksçu uzun illər parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkib. Bu xəstəlik onda fiziki çatışmazlıq, yaddaşında və danışığında böyük problemlər yaradıb. Ancaq onun hansı vəziyyətində olmasına baxmayaraq Məhəmməd Əli böyük nüfuz və hörmət sahibi olub. Onun haqqında bir neçə kitab yazılıb və film çəkilib.

Məhəmməd Əli 2016-cı ildə 74 yaşında vəfat edib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Məhv edilmiş 8 ailə - “Onları tapmaq üçün “Qırmızı Xaç”a, 11 dövlətə müraciət etdik” - Xocalı DƏHŞƏTİ
22.02.2018, 09:03

Məhv edilmiş 8 ailə - “Onları tapmaq üçün “Qırmızı Xaç”a, 11 dövlətə müraciət etdik” - Xocalı DƏHŞƏTİ

Azərbaycanda axtarışda olan daha 26 nəfər saxlanıldı   
22.02.2018, 09:00

Azərbaycanda axtarışda olan daha 26 nəfər saxlanıldı  

Bu gün Avroliqada 15 oyun olacaq - 1/8 finalçılar bilinəcək   
22.02.2018, 08:47

Bu gün Avroliqada 15 oyun olacaq - 1/8 finalçılar bilinəcək  

Çempionlar Liqasında 1/8 final yekunlaşdı - Bütün NƏTİCƏLƏR   
22.02.2018, 08:44

Çempionlar Liqasında 1/8 final yekunlaşdı - Bütün NƏTİCƏLƏR  

Azərbaycanlı deputatlar ATƏT PA-nın qış sessiyasında...  
22.02.2018, 08:37

Azərbaycanlı deputatlar ATƏT PA-nın qış sessiyasında...  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ 
22.02.2018, 08:36

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ 

Bu ərazidə kritik humanitar  vəziyyət yaranıb
22.02.2018, 00:57

Bu ərazidə kritik humanitar  vəziyyət yaranıb

Pullar sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər - Video
22.02.2018, 00:44

Pullar sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər - Video

Goranboyda rəis işçini döydü
22.02.2018, 00:26

Goranboyda rəis işçini döydü

Myanmada partlayış: 2 ölü, 22 yaralı
22.02.2018, 00:14

Myanmada partlayış: 2 ölü, 22 yaralı

Lənkəranda naməlum kişi meyiti tapıldı
21.02.2018, 23:57

Lənkəranda naməlum kişi meyiti tapıldı

Rusiya klubu Avropa Liqasının 1/8 finalında
21.02.2018, 23:45

Rusiya klubu Avropa Liqasının 1/8 finalında

Yeni binaların tikintisi Komitə ilə razılaşdırılmayacaq
21.02.2018, 23:29

Yeni binaların tikintisi Komitə ilə razılaşdırılmayacaq

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
21.02.2018, 23:13

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

500-dək məhkum Novruz bayramını evində keçirə bilər - Video
21.02.2018, 22:58

500-dək məhkum Novruz bayramını evində keçirə bilər - Video

Saakaşvili 2021-ci ilədək Ukraynaya buraxılmayacaq
21.02.2018, 22:43

Saakaşvili 2021-ci ilədək Ukraynaya buraxılmayacaq

Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib
21.02.2018, 22:30

Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib

Gürcülər Almaniyadan kütləvi deportasiya edilir
21.02.2018, 22:14

Gürcülər Almaniyadan kütləvi deportasiya edilir

Ər arvadını xəstəxanalıq etdi
21.02.2018, 21:55

Ər arvadını xəstəxanalıq etdi

Afrində daha 3 kənd terrorçulardan azad edildi
21.02.2018, 21:41

Afrində daha 3 kənd terrorçulardan azad edildi

Məcburi köçkünün qaçırılan avtomobili su kanalından tapıldı
21.02.2018, 21:28

Məcburi köçkünün qaçırılan avtomobili su kanalından tapıldı

Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu müəyyənləşdi
21.02.2018, 21:12

Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu müəyyənləşdi

Bakıda 200-ə yaxın pandus quraşdırılıb
21.02.2018, 20:59

Bakıda 200-ə yaxın pandus quraşdırılıb

Afrində 1780 terrorçu zərərsizləşdirilib
21.02.2018, 20:44

Afrində 1780 terrorçu zərərsizləşdirilib

Teyyub Qurban vəfat edib
21.02.2018, 20:26

Teyyub Qurban vəfat edib

Efiopiya Azərbaycanda fəxri konsulluq açdı
21.02.2018, 20:15

Efiopiya Azərbaycanda fəxri konsulluq açdı

Qanunsuz ağac kəsimi aşkarlandı
21.02.2018, 20:02

Qanunsuz ağac kəsimi aşkarlandı

Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus kvadrokopter ələ keçirilib
21.02.2018, 19:51

Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus kvadrokopter ələ keçirilib

“Google Pay” istifadəyə verildi
21.02.2018, 18:52

“Google Pay” istifadəyə verildi

İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir
21.02.2018, 18:48

İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir

Avtobus dərəyə yuvarlandı - 30 ölü
21.02.2018, 18:41

Avtobus dərəyə yuvarlandı - 30 ölü

Prezident məcburi köçkünlərin aylıq müavinətini artırdı
21.02.2018, 18:35

Prezident məcburi köçkünlərin aylıq müavinətini artırdı

İtkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı MƏLUMAT
21.02.2018, 18:27

İtkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı MƏLUMAT

Yol tikintisində fərqlənən şəxslər təltif edildi - SİYAHI
21.02.2018, 18:22

Yol tikintisində fərqlənən şəxslər təltif edildi - SİYAHI

“Azərxalça”ya 2 milyon manat ayrıldı
21.02.2018, 18:14

“Azərxalça”ya 2 milyon manat ayrıldı

ARXİV