28 may 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Nəzir qutuları yığışdırılsın! - Deputatdan sərt İTTİHAM    
Nəzir qutuları yığışdırılsın! - Deputatdan sərt İTTİHAM    
06.09.2017, 15:45

Azərbaycanın istənilən bölgəsinə səfər edərkən yol boyu quraşdırılan nəzir qutularına rast gəlmək olar. Təbii ki, nəzir qutuları pirlərin, məscidlərin həyətində də quraşdırılır. Hər gün minlərlə insan axını müşayiət olunan yerlərdə nəzir qutularına atılan məbləğ də azlıq təşkil etmir. Anlayırıq ki, nəzir, ianə dinə xas məsələlərdəndir. Amma quraşdırlan nəzir qutularının hansı mexanizmlə işlədiyini bilmirik. Yığılan pulların hara xərcləndiyindən də tam olaraq xəbərsizik.

Məsələn, bəzi xarici  ölkələrdə nəzir qutularından yığılan vəsaitlərin hara xərclənməsi barədə ictimaiyyətə şəffaf hesabat təqdim edilir. Götürək, Türkiyəni. Orada məscidlərdən yığılan ianələrə dövlət nəzarəti var. Belə ki, hansısa məscidə sədəqə verilən zaman ölkənin Maliyyə Nazirliyindən verilən nömrəli hesabat blanklarından istifadə olunur. Məscid nəzirin məbləğinə uyğun mədaxil qəbzi verir.

Azərbaycanda nəzir qutuları onun yerləşdiyi məscidin dini icmasının nəzarətindədir, icmalar isə yığılan ianələrlə bağlı Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə (QMİ) hesabat verirlər. Nəzir qutularına toplanan ianələrin xərclənməsində sui-istifadə hallarının olduğu barədə tez-tez müxtəlif fikirlər səsləndirlir.

Bəs, yığılan vəsaitə dövlət nəzarəti tətbiq etmək olmazmı? Bizim ölkəmizdə nəzir qutuları ilə bağlı necə bir mexanizm hazırlanmalıdır?

Eyni zamanda, nəzir qutularının xüsusi komissiya tərəfindən açılması, aktlaşdırılması, yığılan vəsaitin bir yerə toplanması qaydaları işlənə bilərmi? Və ya nəzir qutularında yığılan vəsaitdən vergi tutula bilərmi?


Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin üzvü, deputat  Fazil Mustafa Modern.az-a məsələnin ciddi problem olduğunudeməklə, həm də nəzir qutularının yığışdırılmasının zəruriliyini xüsusi vurğulayıb.

“Nəzir qutuları yığışdırılmalıdır”

“Bu məsələ hər birimizi düşündürür. Düşünürəm ki, nəzir qutularını tamamilə yığışdırmaq lazımdır. Nəzir qutuları hər hansı bir şəkildə məscidə yardım qutuları ola bilər. Amma kiməsə vəsait ödənilməsi anlayışı doğru deyil. Ümumiyyətlə, dində “nəzir qutusu” anlayışı yoxdur. Əgər bunu dinlə əsaslandırırlarsa, dinlə ciddi əlaqəsi yoxdur. Bu məsələdə insanlar bilməlidirlər ki, dinlə əlaqəsi olmayan hər hansı atributların yaşanması mümkün deyil. Məsələn, bir müddət əvvəl  bayraqlarla bağlı bir iş gördük. O zaman qanunvericilikdə nəzərdə tutduq ki, dini atribut olmayan bayraqları hər hansı yerdə, məsciddə daşımaq qeyri-mümkündür. Çünki bu gün dini bayraq anlayışı yoxdur. Bu cür hallar sadəcə bir ənənədir. Ənənələrin bu cür yaşaması doğru deyil. Amma müəyyən mexanizm ola bilərsə belə, nəzir qutularının  qanunvericilikdə nəzərdə tutulması doğru deyil”.

“Yığılan bəzi vəsaitlər xaricə göndərilir”

Deputatın sözlərinə görə, əslində cahil insanlar nəzir qutularına  sədəqə verməkdə maraqlıdırlar.

“Bir də görürsünüz ki, Bibiheybət məscidi yolunda kimsə maşınını saxlayıb qutuya 5 manat salır ki, yol getdiyinə görə ürəyində nəsə bir pis şey qalmasın. Halbuki, dində belə rüşvət yoxdu. Bu cür cahilliklə, savadsızlıqla bağlı olan məsələləri cəmiyyətdə xüsusi maarifləndirici addımlar atmaqla  ortadan qaldırmağa çalışmaq lazımdır. Mətbuat bu məsələni diqqətdə saxlamalıdır. Azərbaycanda onsuz da müəyyən vəsaitlər yığılaraq İrana, İraqa, ordakı müəyyən ayətullahların cibinə gedir. Onlar da həmin vəsaiti ermənilərə göndərirlər ki, “gedin, azərbaycanlılarla vuruşun, onların qanını tökün”. Bunların qarşısı alınmalıdır”.

“Heç bir mexanizm şəffaflıq yarada bilməz”

Dini yazar Kənan Rövşənoğlu deyir ki, dünyada ianədən vergi tutulmur.


“Çünki məqsəd yardım etməkdirsə, dövlət hansı adla vergi tutmalıdır?!. Əksinə, bir çox ölkələrdə xeyriyyə işlərinə görə vergilərdə güzəştlər olur. Çünki dediyim kimi, burda məqsəd cəmiyyətdə daha az təminatlı, ehtiyaclı insanlara yardım etməkdir. Bunu dövlətlə yanaşı, vətəndaşlar edirsə, dövlət bunu edənləri vergiyə cəlb etməməlidir, əksinə təşviq etməlidir. Çünki dövlətin çiynindəki yükü azaldırlar. İkincisi, bir adam fond yaradır və ya məscid icması nəzir qutusu qoyursa,  bunu hansı formada mərkəzləşdirə bilər? Bunun heç bir mexanizmi yoxdur. Dünyanın bütün ölkələrində dini mərkəzlərin, ibadət ocaqlarının ianə toplaması normal qarşılanır. Çünki bu müəyyən mənada inanc məsələsidir. Nəzir verən də inanmalıdır, qutulara toplanan vəsait insanlara, ehtiyaclara xərclənəcək... Əksə halda, heç bir mexanizm, nəzarət institutu burada şəffaflıq yarada bilməz. Bu səbəbdən də məsələnin həll yolu insanların nəzirləri inandıqları adamlara və ya yerlərə - hansı ki, şəffaf şəkildə xərclənəcəyinə ümid edirlər - vermələridir”.


“Vətəndaş inandığı yerə nəzir verməlidir”

Kənan Rövşənoğlunun sözlərinə görə, burada  inam məsələsi xüsusi rol oynayır.

“Hər yerdə qoyulan qutu nəzir vermək üçün əsas yaratmır. Vətəndaş inandığı, verdiyi pulun həqiqətən ünvanına xərclənəcəyinə ümid etdiyi yerə nəzir verməlidir. Qutu və ya bank hesabı, bu mahiyyəti dəyişmir. İnsanlar yardımlaşmalıdır, bunu ən çox təkid edən isə dindir. Bu səbəbdən də ianələrin məscidlərdə, ibadət yerlərdində toplanması normaldır. Sadəcə, problem onun kimin vasitəsilə xərclənməsidir”


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin məzarından eşidilən İNİLTİ
28.05.2018, 01:11

Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin məzarından eşidilən İNİLTİ

23 aydan ƏBƏDİYYƏT düzəldənlər - AXC qəhrəmanları, kimlikləri, məzarları
28.05.2018, 00:36

23 aydan ƏBƏDİYYƏT düzəldənlər - AXC qəhrəmanları, kimlikləri, məzarları

Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 yaşı tamam oldu - ŞANLI YUBİLEY 
28.05.2018, 00:02

Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 yaşı tamam oldu - ŞANLI YUBİLEY 

Nəsib bəy Yusifbəylinin məşəqqətli həyatı və  ölümü – Oğurlanan pullar, gizli qalan qatil   
27.05.2018, 23:45

Nəsib bəy Yusifbəylinin məşəqqətli həyatı və  ölümü – Oğurlanan pullar, gizli qalan qatil  

Azərbaycan Cümhuriyyətinin canlı varisi
27.05.2018, 23:15

Azərbaycan Cümhuriyyətinin canlı varisi

Gəncə-Sankt-Peterburq və Sankt-Peterburq-Gəncə reysləri yubanır
27.05.2018, 23:06

Gəncə-Sankt-Peterburq və Sankt-Peterburq-Gəncə reysləri yubanır

Bu yaz da Şuşaya gedə bilmədik...
27.05.2018, 22:51

Bu yaz da Şuşaya gedə bilmədik...

Azərbaycan cüdoçuları Avropa kubokunda 8 medal qazanıblar
27.05.2018, 22:38

Azərbaycan cüdoçuları Avropa kubokunda 8 medal qazanıblar

Ordumuzun 100 illiyi ilə bağlı fantastik pullar hazırlandı 
27.05.2018, 22:20

Ordumuzun 100 illiyi ilə bağlı fantastik pullar hazırlandı 

Türkiyə PKK-ya tarixi zərbə vurdu
27.05.2018, 22:06

Türkiyə PKK-ya tarixi zərbə vurdu

Ermənilər suyumuzu zəhərləyir
27.05.2018, 21:55

Ermənilər suyumuzu zəhərləyir

Dezodorantlar ozon təbəqəsinə zərər verir
27.05.2018, 21:43

Dezodorantlar ozon təbəqəsinə zərər verir

AXC-100-ə  həsr olunan qiraət müsabiqəsinin finalı keçirilib
27.05.2018, 21:31

AXC-100-ə  həsr olunan qiraət müsabiqəsinin finalı keçirilib

Rəsmi Pekin ABŞ-ı suverenliyini pozmaqda günahlandırıb
27.05.2018, 21:14

Rəsmi Pekin ABŞ-ı suverenliyini pozmaqda günahlandırıb

Hindistanda  bu virusdan ölənlərin sayı 14 nəfərə çatıb
27.05.2018, 20:54

Hindistanda  bu virusdan ölənlərin sayı 14 nəfərə çatıb

Ramazanın 12-ci gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ
27.05.2018, 20:40

Ramazanın 12-ci gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ

Saqqız çeynəmək arıqlamağa kömək edir
27.05.2018, 20:28

Saqqız çeynəmək arıqlamağa kömək edir

Polad Bülbüloğlu Bakının Moskvadan əsas gözləntisini açıqladı
27.05.2018, 20:12

Polad Bülbüloğlu Bakının Moskvadan əsas gözləntisini açıqladı

Rikkardo Monako Qran-prisinin qalibi olub
27.05.2018, 20:06

Rikkardo Monako Qran-prisinin qalibi olub

Azay Quliyevin  Cümhuriyyət haqqında məqaləsi  tanınmış dünya  portalında dərc edilib
27.05.2018, 18:37

Azay Quliyevin  Cümhuriyyət haqqında məqaləsi  tanınmış dünya  portalında dərc edilib

Ronaldu “Real”dan gedir?
27.05.2018, 17:52

Ronaldu “Real”dan gedir?

4 ayda Azərbaycanda 505 traktor, 130 avtomobil istehsal olunub
27.05.2018, 17:13

4 ayda Azərbaycanda 505 traktor, 130 avtomobil istehsal olunub

Ağır atletika üzrə yeniyetmələr arasında Azərbaycan birinciliyi başa çatdı
27.05.2018, 17:02

Ağır atletika üzrə yeniyetmələr arasında Azərbaycan birinciliyi başa çatdı

Biləsuvarda 16 yaşlı qız intihar etdi
27.05.2018, 16:20

Biləsuvarda 16 yaşlı qız intihar etdi

Azərbaycan XİN-dən Paşinyanın oğlunun Qarabağda hərbi xidmət keçməsinə REAKSİYA
27.05.2018, 16:11

Azərbaycan XİN-dən Paşinyanın oğlunun Qarabağda hərbi xidmət keçməsinə REAKSİYA

İsmayıllıda 60 kənd işıqsız, 7 kənd qazsız qaldı, mal-qaranı sel apardı
27.05.2018, 16:05

İsmayıllıda 60 kənd işıqsız, 7 kənd qazsız qaldı, mal-qaranı sel apardı

Türkiyənin məşhur aktyoru yol qəzasında öldü
27.05.2018, 15:57

Türkiyənin məşhur aktyoru yol qəzasında öldü

Fransalı nazir UFAZ-da oldu
27.05.2018, 15:54

Fransalı nazir UFAZ-da oldu

Məmmədyarovdan Ermənistana MESAJ: “Qoşunlarınızı dərhal Qarabağdan çıxarın!”
27.05.2018, 15:35

Məmmədyarovdan Ermənistana MESAJ: “Qoşunlarınızı dərhal Qarabağdan çıxarın!”

Gürcüstanda intihar edən azərbaycanlı tələbə haqda yeni AÇIQLAMA…
27.05.2018, 15:24

Gürcüstanda intihar edən azərbaycanlı tələbə haqda yeni AÇIQLAMA…

Makron Azərbaycana gələcək
27.05.2018, 15:18

Makron Azərbaycana gələcək

Sabahın havası - Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
27.05.2018, 15:08

Sabahın havası - Bakıda 27 dərəcə isti olacaq

"Qarabağdakı hazırki vəziyyət münaqişənin həlli üçün yol deyil" - Fransadan ÇAĞIRIŞ
27.05.2018, 15:06

"Qarabağdakı hazırki vəziyyət münaqişənin həlli üçün yol deyil" - Fransadan ÇAĞIRIŞ

Avronest rəhbərliyindən Diaspor Komitəsinin sədrinə məktub gəldi
27.05.2018, 15:01

Avronest rəhbərliyindən Diaspor Komitəsinin sədrinə məktub gəldi

Fransa Qarabağ münaqişəsinin həllinə kömək edəcək - AÇIQLAMA
27.05.2018, 14:41

Fransa Qarabağ münaqişəsinin həllinə kömək edəcək - AÇIQLAMA

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (21.6%)
Meral Akşener (12.8%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (57.2%)
Selahattin Demirtaş (1.54%)
Temel Karamollaoğlu (1.54%)
Doğu Perinçek (5.15%)