21 iyun 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Bir uşağının yaşaması üçün ikinci uşağının ətini ona yedizdirənlər...” -  Leninqrad mühasirəsi 
“Bir uşağının yaşaması üçün ikinci uşağının ətini ona yedizdirənlər...” -  Leninqrad mühasirəsi 
07.09.2017, 22:03

8 sentyabr 1941-ci il Leninqrad mühasirəsinin 872 gün davam edən başlanğıc tarixidir. Sovet qoşunlarının müqavimətinə baxmayaraq alman qoşunları məhz bu tarixdən Leninqradın qurudan yolunu kəsməyə nail olublar. Şəhərlə əlaqə yalnız Ladoqa gölü və hava vasitəsi ilə saxlanılıb. Əslində Hitlerin Leninqradı mühasirəyə almaq planı olmayıb. Barbarossa planına görə Adolf Hitler Moskvanın işğalını Leninqradı zəbt etməklə başlamalı idi. Tarixçilərin qənaətinə görə, fürer öz planını məqsədli və düşünülmüş şəkildə dəyişib. Belə ki, Leninqradın işğalında canlı qüvvə və silah-sursat itkisinə yol verməmək, həm də bu işğala vaxt itirməmək üçün Hitler Leninqradı mühasirəyə almaq və vilayətin sakinlərini aclıqdan qıraraq asanlıqla ələ keçirmək niyyətində olub. Faktlar göstərir ki, Hitler qismən də olsa öz öz istədiyinə nail olub. Statistik göstəricilərə görə, Leninqradın mühasirəsi zamanı həlak olan 630 min nəfərdən yalnız 3 faizi artileriya atəşlərindən və hava hücumu zamanı atılan bombalardan ölüb. Amma sonradan aparılan araşdırmalara görə bu mühasirə zamanı ölənlərin sayı SSRİ-nin Nürnberq məhkəməsinə təqdim etdiyi kimi 630 min deyil, 2 milyona yaxın olub.

Modern.az saytı Leninqrad mühasirəsi haqqında yazını təqdim edir.

Almanlar mühasirə zamanı Leninqrad vilayətinin ən böyük ərzaq anbarını bombaladıqdan sonra 2-3 gün ərzində ərzaq qıtlığı bütün şəhəri bürüyüb. Əvvəlcə bunun müvəqqəti olduğunu düşünənlər qısa bir zamanda poblemin aradan qalxacağına ümid ediblər. Amma dəhşətli, ağılasığmaz hadisələr hələ qarşıda idi.

 

 

Şəhərdə dərhal şörəyin “kartoçka” ilə verilməsinə başlanılıb. İşləyənlərə 250, uşaqlara 125 qram çörək. Çörəyin keyfiyyəti haqqında isə həmin dövrdə heç danışmağa belə dəyməzdi. Digər bir tərəfdən 1941-ci ilin qış fəslinin 32 dərəcə soyuqla müşayiət olunması da leninqradlılar üçün yeni faciələrə səbəb olub. İçməli su problemi, evlərin isitmə sisteminin tamamilə dayandırrılması vəziyyəti günü-gündən ağırlaşdırıb.

Aclıqdan, soyuqdan, ən adi xəstəliklərdən ölüm hadisələri adi hala çevrilib. Şahidlərin xatirələrinə görə şəhərin küçələrində kiminsə qəfildən yıxılıb ölməsi heç də təəcüblü bir hadisə sayılmayıb.

Evləri qızdırmaq üçün sakinlər yanmağı mümkün olan hər şeydən istifadə ediblər, kitablardan, mebellərdən, məişət əşyalarından, hətta insan meyitlərindən...

 

 

Hadisələrin canlı şahidi olmuş, “Mühasirəli kitab”ın müəllifi, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı yazıçı Daniil Qranin müsahibələrinin birində həmin çətin dövr haqqında fikirlərini belə bölüşüb:

“Yaşamaq uğrunda mübarizə gedirdi. İnsanlar sağ qalmaq üçün bütün vasitələrə əl atırdılar. Qış çox sərt keçirdi. Soyuq qış günlərinin birində küçədə tək dayanmış təxminən 9-10 yaşlı bir oğlan diqqətimi çəkdi. Yaxınlaşıb soruşdum:

 

-         Hava soyuqdur, niyə evə getmirsən?

 

-         Ev də soyuqdur

 

-         Bəs səni evdə gözləmirlər?

 

-         Yox, anam ölüb. İndi onun meytini çarpayıda uzatmışam. Axşam isə atacam sobaya evi qızdırım. Onsuz da o ölüb...

 

Bu cür hallarla tez-tez rastlaşmaq olardı. İnsanların çoxusu bütün mənəvi, insani dəyərlərini itirirdilər. Mən təəccüb edirdim ki, nə yaxşı ki, leninqradlılar bütövlükdə insanlıqdan çıxmırdılar...”

Siçovullarla, göyərçinlərlə, tarakanlarla, hətta öz pişiyini öldürüb əti ilə qidalanmaq normal hal sayılıb. Ən acınacaqlısı isə açlıq hissi artıq şəhər sakinlərinin bəzilərində adam ətinə tamahı da gücləndirib. 1941-ci ilin dekabrında adam əti yeyənlərin sayı 26 idisə, bu rəqəm 1942-ci ilin yanvarında 336 nəfər, həmin ilin fevral ayında isə 494 nəfərə çatmışdır. Bu hələ statistikada göstərilən, bununla bağlı həbs olunanların sayıdır. Bu cür hadisələrlə bağlı arxivlərdə çoxsaylı faktlar var. Hətta belə faktlar da var ki, aclığa dözməyən kişilər qadını sevgi ilə özünə çəlb edərək sonradan onun ətinə “sahib” olmaq üçün  onları öldürməkdən belə çəkinməyiblər.

 

 

Yazıçı Daniil Qranin bununla bağlı çox acı faktları da açıqlayıb:

“Heç vaxt insanın ağlına gəlməyən hadisələrlə hər an rastlaşmaq mümkün idi. Bir uşağının yaşaması üçün ikinci uşağının ətini ona yedizdirən adamlar var idi. Adamlar var idi ki, venasını kəsib qanı ilə uşağını qidalandırırdı. Aclıqdan südü kəsilmiş analar var idi ki, döşünü kəsib uşağına qan əmizdirirdi...”

Bəli, Leninqrad öz tarixinin 872 gününü belə yaşayıb, ağır, zülmlərlə, dözülməyi bəlkə də mümkünlük çərçivəsinə sığışmayan anlarla, amma həm də sakinlərinin sədaqəti ilə...

Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, leninqradlılar, həmçinin, Leninqradın müdafiəsində dayananlar mühasirə zolağında dayanan almanlara təslim olmayıblar. Leninqradın ən ağır günlərində şəhərin müdafiəsində  Azərbaycan döyüşçüləri də -H. Əliyev, H. Bağırov, Səmədov qardaşları, M. Abbasov, M. Hüseynov, C. Əmirov və başqaları da mərdlik nümunələri göstəriblər.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Pambıqçıların zəhərlənməsi təxribat deyil” - Ekspert SƏBƏBLƏRİ göstərdi   
21.06.2018, 14:06

“Pambıqçıların zəhərlənməsi təxribat deyil” - Ekspert SƏBƏBLƏRİ göstərdi  

Metroda sərnişinləri üzdən tanıma sistemi işə düşəcək
21.06.2018, 14:00

Metroda sərnişinləri üzdən tanıma sistemi işə düşəcək

Putin-Tramp görüşü barədə yeni xəbər var
21.06.2018, 13:57

Putin-Tramp görüşü barədə yeni xəbər var

Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin keçmiş rəisinə yeni vəzifə verilib? - AÇIQLAMA   
21.06.2018, 13:37

Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin keçmiş rəisinə yeni vəzifə verilib? - AÇIQLAMA  

Təhsil Nazirliyinə yeni Aparat rəhbəri təyin edildi
21.06.2018, 13:33

Təhsil Nazirliyinə yeni Aparat rəhbəri təyin edildi

Azərbaycanda özəl məktəblər şəbəkəsini artırmaq lazımdır - Əli Əhmədov
21.06.2018, 13:27

Azərbaycanda özəl məktəblər şəbəkəsini artırmaq lazımdır - Əli Əhmədov

Pambıq tarlalarının sifarişçisi - “Aqrarkredit” şirkəti: “Ürəkbulanma zəhərlənmə demək deyil”
21.06.2018, 13:22

Pambıq tarlalarının sifarişçisi - “Aqrarkredit” şirkəti: “Ürəkbulanma zəhərlənmə demək deyil”

Azərbaycanlı deputatlar Çində - İmperator Sarayı ilə tanışlıq...
21.06.2018, 13:12

Azərbaycanlı deputatlar Çində - İmperator Sarayı ilə tanışlıq...

Məktəbdaxili qiymətləndirmədə YENİ QAYDALAR - Sentyabrdan tətbiq ediləcək
21.06.2018, 13:09

Məktəbdaxili qiymətləndirmədə YENİ QAYDALAR - Sentyabrdan tətbiq ediləcək

Hadi Rəcəbli: “Sosial məqsədlər 300 milyon manat lazımdır”   
21.06.2018, 13:07

Hadi Rəcəbli: “Sosial məqsədlər 300 milyon manat lazımdır”  

Sabah 37 dərəcə isti olacaq
21.06.2018, 13:06

Sabah 37 dərəcə isti olacaq

Ərdoğan çətin imtahan qarşısında - Türkiyədəki seçkilərin 5 mümkün ssenarisi
21.06.2018, 13:03

Ərdoğan çətin imtahan qarşısında - Türkiyədəki seçkilərin 5 mümkün ssenarisi

Sabahın havası – Bakıda 33 dərəcə isti olacaq
21.06.2018, 12:59

Sabahın havası – Bakıda 33 dərəcə isti olacaq

Dövlət büdcəsindən pensiya və müavinətlər üçün ayrılan məbləğ açıqlandı
21.06.2018, 12:56

Dövlət büdcəsindən pensiya və müavinətlər üçün ayrılan məbləğ açıqlandı

İsmayıllının Qalacıq kəndində körpünü sel dağıtdı - FOTOLAR
21.06.2018, 12:53

İsmayıllının Qalacıq kəndində körpünü sel dağıtdı - FOTOLAR

“Gürcü nəsri antologiyası” ilk dəfə Azərbaycan dilində
21.06.2018, 12:48

“Gürcü nəsri antologiyası” ilk dəfə Azərbaycan dilində

Qida Agentliyi iyulun 1-dən bu məhsulların idxalına nəzarət edəcək
21.06.2018, 12:44

Qida Agentliyi iyulun 1-dən bu məhsulların idxalına nəzarət edəcək

Türkiyədə ilk olaraq prezident seçkilərini bülletenlər sayılıacaq
21.06.2018, 12:42

Türkiyədə ilk olaraq prezident seçkilərini bülletenlər sayılıacaq

Məşhur pambıqçı zəhərlənmələrdən heyrətə gəlib: “Bizim vaxtımızda belə hadisələr olmurdu”  
21.06.2018, 12:35

Məşhur pambıqçı zəhərlənmələrdən heyrətə gəlib: “Bizim vaxtımızda belə hadisələr olmurdu”  

Yol polisi deputatların iddiaları ilə razılaşmadı
21.06.2018, 12:26

Yol polisi deputatların iddiaları ilə razılaşmadı

290 uşaq daimi dövlət təminatında yaşayır
21.06.2018, 12:15

290 uşaq daimi dövlət təminatında yaşayır

Nazirlər Kabinetində islahatlar davam etdirilir – RƏSMİ
21.06.2018, 12:09

Nazirlər Kabinetində islahatlar davam etdirilir – RƏSMİ

Baş nazir ana oldu
21.06.2018, 12:08

Baş nazir ana oldu

İşsizlərin NƏZƏRİNƏ – bu qanun layihəsinə dəyişiklik edilir
21.06.2018, 12:07

İşsizlərin NƏZƏRİNƏ – bu qanun layihəsinə dəyişiklik edilir

1.2 milyon insan sığorta ilə pensiya ala bilməyəcək – Komitə sədrindən AÇIQLAMA
21.06.2018, 12:01

1.2 milyon insan sığorta ilə pensiya ala bilməyəcək – Komitə sədrindən AÇIQLAMA

Məktəbə 6 yaşdan gec gedənlərin sayı azalıb
21.06.2018, 11:56

Məktəbə 6 yaşdan gec gedənlərin sayı azalıb

Diaqnostik qiymətləndirmədən keçən müəllimlərin maaşı açıqlandı
21.06.2018, 11:55

Diaqnostik qiymətləndirmədən keçən müəllimlərin maaşı açıqlandı

DİN-dən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ 
21.06.2018, 11:40

DİN-dən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ 

Binəqədidə avtomobillərdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
21.06.2018, 11:39

Binəqədidə avtomobillərdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı

Yevlaxda bir tona yaxın narkotik aşkarlandı
21.06.2018, 11:38

Yevlaxda bir tona yaxın narkotik aşkarlandı

Məktəbliləri pambıq tarlalarında işlətmək doğrudur? – Zəhərlənməyə daha bir REAKSİYA
21.06.2018, 11:30

Məktəbliləri pambıq tarlalarında işlətmək doğrudur? – Zəhərlənməyə daha bir REAKSİYA

İnternatlardakı 12 uşaq doğma ailələrinə qayıdıb
21.06.2018, 11:18

İnternatlardakı 12 uşaq doğma ailələrinə qayıdıb

KXCP-də sədrliyə yeni namizəd qadın oldu
21.06.2018, 11:07

KXCP-də sədrliyə yeni namizəd qadın oldu

 “Seçimim BANM-ın “İnformasiya təhlükəsizliyi mühəndisliyi”  ixtisası oldu” – 700 bal toplayan Əsra ilə MÜSAHİBƏ
21.06.2018, 11:06

 “Seçimim BANM-ın “İnformasiya təhlükəsizliyi mühəndisliyi”  ixtisası oldu” – 700 bal toplayan Əsra ilə MÜSAHİBƏ

“Mavi balina” oyununu daha bir qurucusu saxlanıldı
21.06.2018, 10:57

“Mavi balina” oyununu daha bir qurucusu saxlanıldı

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(14.4%)
Braziliya(22.7%)
Almaniya(11.7%)
İngiltərə(3.44%)
Portuqaliya(13.1%)
İspaniya(4.82%)
Fransa(5.51%)
Belçika(1.37%)
Seneqal(2.75%)
Rusiya(20%)