15 dekabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - PARLAMENT - Azərbaycan deputatları İraq kürdlərinin “referendum”una qiymət verdilər
Azərbaycan deputatları İraq kürdlərinin “referendum”una qiymət verdilər
27.09.2017, 14:46

Sentyabrın 25-də İraq Kürdüstanında müstəqillik "referendum"u ilə əlaqədar səsvermə keçirilib. "Referendum"da iştirak edənlərin 93%-i müstəqilliyə “hə” cavabı verib. Səs verənlərin 6,71%-i isə müstəqilliyin əleyhinə çıxıb. Ümumilikdə, "referendum"da 3,3 milyon insan qatılıb. İraq hökuməti "referendum"un qanunsuz olduğunu bəyan edib. ABŞ, Almaniya, Fransa və BMT nümayəndələri İraq Kürdüstanının lideri Məsud Bərzani ilə görüşərək "referendum"un təxirə salınmasını istəsələr də, bu, mümkün olmayıb.

Türkiyə, İraq, İran və bir çox başqa ölkələr bu "referendum"u separaçılıq adlandırıblar.

Azərbaycan da illərdir separaçılıqdan əziyyət çəkir. Bu "referendum"un keçirilməsinə Azərbaycan deputatlarının münasibəti necədir?

Modern.az saytı bu sualla bir neçə deputata müraciət edib.

 

Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin üzvü Aydın Mirzəzadə deyib ki, İrqada kürdlərin yığcam yaşadığı ərazidə birtərəfli "referendum"un keçirilməsi çox təhlükəli bir tendensiyadır.

 

“Yeni dövlətlərin yaranması baş verə bilər. Amma bunun üçün mərkəzi hakimiyyətlə yerli hakimiyyətin razılığı əldə olunsun. Bu qarşıdurmaya deyil, sülhə, əminamanlığa, regionda stabilliyi artıran şərtlərin yaranmasına səbəb olsun. İraq Kürdüstanı təxminən 20 il bundan əvvəl ABŞ-ın dəstəyilə geniş muxtariyyətə sahib oldu. Hazırda həmin ərazi özünün muxtar üsul-idarəsinə malikdir. Ancaq onların bitərfli müstəqilliyik əldə etməsi regionda vəziyyəti gərginləşdirir. Artıq indidən İraq Kürdüstanı kürdlərin kompakt yaşadığı İraq, İran və Türkiyə ərazisinə iddia edir. Həmçinin, yeni müstəqil dövlət yaratmaqla regionda gərgin olan vəziyyəti daha da gərginləşdirir”.

Deputat bildirib ki, kürdlərin elan etdiyi müstəqil dövlətin yaşamaq şansı yoxdur.

“Onların dəniz çıxışı yoxdur, bölgənin ərzaq idxalı qonşu dövlətlərdən asılıdır, bölgədə olan neft resursları dünya bazarına Türkiyə və İraq vasitəsilə çıxarılır. Hesab edirəm ki, belə bir "referendum"un keçirilməsi regiondakı vəziyyəti daha da gərginləşdirir. Artıq hər üç dövlət regiona qarşı sanksiyaların elan edilməsi barəsində razılığa gəliblər. Hesab edirəm ki, ayrı-ayrı xalqların kompakt yaşadığı ərazilərin müstəqil dövlətindənsə, geniş muxtariyyətə malik olması daha məqbuldur. Əgər hər bir millətin yaşadığı bölgə ayrıca müxtəqil dövlət olarsa, onda dünya xəritəsini yenidən çəkmək  lazımdır. Belədə isə dünyanı müharibələr, qarşıdurmalar gözləyir. Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyi birmənalıdır. Azərbaycan İraqın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir. Hesab edirik ki, birtərəfli qaydada müstəqillik "referendum"unun keçirilməsi qəbuledilməzdir”. 

 

Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Asim Mollazadə bildirib ki, Azərbaycanın bu məsələdə bir mövqeyi var.

 

“Bu da beynəlxalq hüquq normalarının üzərində qurulub. Azərbaycan hər bir ölkənin ərazi böütövlüyünü, suverenliyini tanıyır. Hansısa bir qanun pozuntusunun nəticəsində yaradılan separatçı rejimi Azərbaycan heç vaxt dəstəkləmir. Həmçinin, kiminsə ərazisini zorla ələ keçirib, orada dövlət yaradan və yaxud öz ərazisinə qatan ölkələrin ərazi bütövlüyünü tanımır. Çünki biz özümüz də uzun illərdir ki, belə separatçı rejimin əməli nəticəsində müharibə vəziyyətində yaşayırıq. Mövcud sərhədlər ancaq qarşılıqlı razılıq əsasında dəyişə bilər. Xalqların öz müqəddəratını qurmaq hüquqi heç də yeni bir dövlət yaratmaq demək deyil. Bunun üçün yüzlərlə muxtariyyət variantları var”. 

 

Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin üzvü Tahir Kərimli deyib ki, İsrail özünün hakim olduğu dövlətlərdə belə bir təbliğat aparır ki, kürdlər Yaxın Şərqdə dördüncü xalqdır və onların öz dövləti olmalıdır.

 

“Mən bunu  inkar etmirəm. Millətin özünün dövlət qurmaq istəyi ola bilər. Ancaq kürdlərin müstəqil dövlət yaratması Azərbaycan üçün bir neçə aspektdən qəbuledilməzdir. Təəssüf ki, Azərbaycanda İraq kürdüstanına açıq dəstək nümayiş etdirənlər var.
Kürdlərin özünü müstəqil elan etməyi ermənilərin və digərlərinin Azərbaycanda etnik seperatizmini həvəsləndirə bilər. Bu da yolverilməzdir.
Həmçinin, bu, qonşu dövlətlərdə də seperatizmi gücləndirə bilər. Xüsusən kürdlərin yaşadığı İrqada, Türkiyədə, İranda...  Çünki o ərazilərdə milyonlarla kürd yaşayır. Həmin dövlətlərin də ərazi bütövlüyü sual altına düşə bilər. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra bəlli bir düzən yaranmışdı. O, düzən dövlətlərin sərhədlərini toxunulmaz elan etmişdi. Yalnız mövcud hakimiyyətin razılığı ilə sərhədlərin dəyişdirilməsi, yeni dövlətlərin yaradılması məsələsi ortaya çıxmışdı. SSRİ-nin dağılması ilə bağlı “Belovejsk sazişi”ni götürək. Sazişdə SSRİ-nin dağılmasına qarşılıqlı şəkildə razılıq verilib.
Bu cür "referendum"lar vasitəsilə müstəqil dövlətlərin yaradılması yolverilməzdir. Nəticədə hərbi qarşıdurmaya da gətirib çıxara bilər.
Bu addım Şimali İraq Kürdüstanının yeganə qazanc yeri olan neft kəmərini Türkiyə sanksiya tətbiq edib, bağlaya bilər. Bu da səfalət və aclığa səbəb olar”.

 

Deputat hesab edir ki, kürdlərin müstəqillik "referendum"unun nəticələrinin reallaşacağına inanmaq üçün tələsmək lazım deyil.

 

“Baxmayarq ki, İraq hökuməti danışıqlar aparmaqdan imtina edib. "Referendum"un nəticələrinin reallaşması istiqamətində mərkəzi höumətin və qonşu ölkələrin razılığı lazımdır. Mən hesab edirəm ki, Azərbaycan həmin dövlətin "referendum"un nəticələrini tanıya bilməz. Təbii ki, mən də bunun tərəfdarıyam”.


Mirmahmud KAZIMOĞLU
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
8 min azərbaycanlı ABŞ vətəndaşlığını qəbul edib
15.12.2017, 17:52

8 min azərbaycanlı ABŞ vətəndaşlığını qəbul edib

“Kanal 13”ün icraçı direktoruna 6 il həbs verildi
15.12.2017, 17:52

Kanal 13”ün icraçı direktoruna 6 il həbs verildi

Əkin yerlərinin yandırılmasına görə cəzalar müəyyənləşdi
15.12.2017, 17:48

Əkin yerlərinin yandırılmasına görə cəzalar müəyyənləşdi

“Müəllimlər, həkimlər yoxsul kontingentə daxildir”
15.12.2017, 17:41

“Müəllimlər, həkimlər yoxsul kontingentə daxildir”

Komitə sədri eyni mənzilin bir neçə nəfərə satılmasından DANIŞDI   
15.12.2017, 17:38

Komitə sədri eyni mənzilin bir neçə nəfərə satılmasından DANIŞDI  

Bir mənzilin bir neçə nəfərə satılmasının qarşısını alan dəyişiklik qəbul edildi
15.12.2017, 17:33

Bir mənzilin bir neçə nəfərə satılmasının qarşısını alan dəyişiklik qəbul edildi

Məmur olmaq istəyənlər üçün müsahibə elan edildi   
15.12.2017, 17:28

Məmur olmaq istəyənlər üçün müsahibə elan edildi  

Azərbaycanlı gənc deputatlar və eks-prezidentlə müzakirə aparacaq
15.12.2017, 17:21

Azərbaycanlı gənc deputatlar və eks-prezidentlə müzakirə aparacaq

Manatın 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
15.12.2017, 17:20

Manatın 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Azərbaycanda 7 dini icma ləğv edilib   
15.12.2017, 17:14

Azərbaycanda 7 dini icma ləğv edilib  

Deputatları mandatdan məhrum edən dəyişiklik qəbul olundu
15.12.2017, 17:10

Deputatları mandatdan məhrum edən dəyişiklik qəbul olundu

Zahid Oruc narazılıq etdi, Oqtay Əsədov ona irad tutdu
15.12.2017, 17:09

Zahid Oruc narazılıq etdi, Oqtay Əsədov ona irad tutdu

Azərbaycanda tibbi dərslik PROBLEMİ – tələbələr etiraz etdi
15.12.2017, 17:00

Azərbaycanda tibbi dərslik PROBLEMİ – tələbələr etiraz etdi

Azərbaycanda federasiya rəhbəri qəfil vəfat etdi
15.12.2017, 16:51

Azərbaycanda federasiya rəhbəri qəfil vəfat etdi

Vahid Əhmədov İntizam Komissiyasının dəyişilməsini istədi: “İndi taleyimiz öz əlimizdədir”
15.12.2017, 16:44

Vahid Əhmədov İntizam Komissiyasının dəyişilməsini istədi: “İndi taleyimiz öz əlimizdədir”

Goranboyda 3 yaşayış məntəqəsinə içməli su verildi
15.12.2017, 16:41

Goranboyda 3 yaşayış məntəqəsinə içməli su verildi

Rusiyanın tanınmış jurnalisti və eksperti Mətbuat Şurasında
15.12.2017, 16:38

Rusiyanın tanınmış jurnalisti və eksperti Mətbuat Şurasında

Siyavuş Novruzov Sevinc Osmanqızını təxribatçı adlandırdı
15.12.2017, 16:33

Siyavuş Novruzov Sevinc Osmanqızını təxribatçı adlandırdı

Milli Məclis Seçki Məcəlləsinə dəyişiklikləri müzakirə edir    
15.12.2017, 16:16

Milli Məclis Seçki Məcəlləsinə dəyişiklikləri müzakirə edir  

Xalqın milli sərvətinə çevrilmiş insan
15.12.2017, 16:11

Xalqın milli sərvətinə çevrilmiş insan

Atası yol qəzasında ölən jurnalist: “Məhkəmədən ədalətli qərar gözləyirəm”   
15.12.2017, 16:09

Atası yol qəzasında ölən jurnalist: “Məhkəmədən ədalətli qərar gözləyirəm”  

“Whatsapp”da yayılan dini mesajlara İNANMAYIN! - XƏBƏRDARLIQ
15.12.2017, 16:07

“Whatsapp”da yayılan dini mesajlara İNANMAYIN! - XƏBƏRDARLIQ

İlham Əliyev: “Biz ili uğurla başa vururuq”
15.12.2017, 15:55

İlham Əliyev: “Biz ili uğurla başa vururuq”

Azərbaycanda
15.12.2017, 15:47

Azərbaycanda "İlin ən yaxşı kitabxanası"nı Siz də tanıyın 

Rəsmi Kiyev Saakaşvili ilə bağlı təkzib yaydı
15.12.2017, 15:40

Rəsmi Kiyev Saakaşvili ilə bağlı təkzib yaydı

Sankt-Peterburqda terror aktının qarşısı alındı
15.12.2017, 15:36

Sankt-Peterburqda terror aktının qarşısı alındı

38 şəhər və rayonda monitorinq imtahanları keçirildi
15.12.2017, 15:30

38 şəhər və rayonda monitorinq imtahanları keçirildi

Bakıda dələduz “polkovnik” tutuldu
15.12.2017, 15:22

Bakıda dələduz “polkovnik” tutuldu

“Sürətin nəbzini tut” – Jurnalistlərə Formula 1-lə bağlı təlim keçirildi
15.12.2017, 15:20

“Sürətin nəbzini tut” – Jurnalistlərə Formula 1-lə bağlı təlim keçirildi

TEDxUNEC-in spikerləri uğura aparan yolu açıqladılar:
15.12.2017, 15:17

TEDxUNEC-in spikerləri uğura aparan yolu açıqladılar: "Bilik və təhsil"

Diaspor rəhbəri:
15.12.2017, 15:15

Diaspor rəhbəri: "Biz ukraynalı jurnalistlərlə əlaqələrimizi daha da genişləndirəcəyik"

 AMEA prezidenti: “Bütün magistrantlar işlə təmin olunur”
15.12.2017, 15:04

 AMEA prezidenti: “Bütün magistrantlar işlə təmin olunur”

Bakıya yeni avtobuslar gətirildi - FOTOLAR   
15.12.2017, 14:57

Bakıya yeni avtobuslar gətirildi - FOTOLAR  

İlham Əliyev Sumqayıt boruyayma zavodunun açılışında
15.12.2017, 14:54

İlham Əliyev Sumqayıt boruyayma zavodunun açılışında

Müğənni Röyanın keçmiş biznes ortağına hökm oxunub
15.12.2017, 14:53

Müğənni Röyanın keçmiş biznes ortağına hökm oxunub

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.09%)
Araz Ağalarov (14.1%)
Mübariz Mənsimov (18.0%)
Fərhad Əhmədov(14.5%)
Füzuli Məmmədov(50.4%)
Telman İsmayılov (0.13%)
İsgəndər Xəlilov(0.09%)
Vaqif Məmişov(0.04%)
Heç biri(1.55%)
Digərləri(0.82%)