24 sentyabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
“Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
29.09.2017, 22:13

Stalinin hakimiyyəti dövründən sonra SSRİ-nin bütün siyasi liderləri ilə üz-üzə dayanmaq, onları diqqətlə seyr etmək və həm də ünsiyyətdə olmaq bir fotoqraf kimi İlya Filatovun qismətinə düşüb. Məhz həmin dövrdə dövlət qurumlarının inzibati binalarının ən görünən yerlərində asılmış birincilərin və “politbüro” üzvlərinin portretlərinin çoxusunun müəllifi İlya Filatov olub. Çox nadir hallarda jurnalistlərlə rəhbərlər haqqında təəssüratlarını bölüşən Kremlin fotoqrafı, nəhayət, 1993-cü ildə öz xatirələrini bölüşüşməyə razılıq verib.

Modern.az saytı həmin xatirələrin bəzi məqamlarını təqdim edir.

Kremldəki əsas fəaliyyətinə Xruşovun rəhbərliyi dövründən başlayan Filatov digər həmkarlarından yüksək peşəkarlığı ilə yanaşı, siyasi liderlərlə normal ünsiyyət qurmağı, necə deyərlər “dil tapmağıyla” da fərqlənib.

 

Xruşovun Amerikaya səfəri ərəfəsində Mərkəzi Komitədə sovet liderinin ailəsinin əhatəsində olan bir fotosunun dünyaya nümayiş etdirmək ideyası yarananda bu işi məhz Filatova həvalə ediblər. Fotoqraf həmin hadisəni belə xatırlayıb:

“Əlbəttə, bu məsuliyyətli bir iş idi. Böyük ailənin üzvlərinin harada yer tutmaları, geyimləri, məkan seçimi mənim üçün müəyyən problemlər yarada bilərdi. Ancaq düşündüyüm kimi olmadı. Mən Xruşovun bağ evinə gedib çatanda bütün ailə, babadan tutmuş nəvələrə qədər hamı hazır vəziyyətdə idi. Hətta kimin harada, kimin yanında duracağı da müəyyənləşmişdi. Ümumiyyətlə, hamının səbirsiz kimi qəbul etdiyi Xruşov şəkil məsələsində çox hövsələli bir insan idi. Məsələn, 1964-cü ildə, aprelin 16-da Xruşova Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı veriləndə mətbuat üçün şəkilləri mən çəkmişdim. Həmin vaxt mən Xruşovun şəkillərini çəkəndə o, mənim bütün göstərişlərimə sakitcə, böyük səbirlə riayət etmişdi və səhərisi gün ölkənin ən nüfuzlu qəzetləri olan “Pravda”nın, “İzvestiya”nın birinci səhifələrini çəkdiyim şəkillər bəzəmişdi...”

 

 

İlya Filatov 30 il ərzində Siyasi Büro üzvlərinin və üzvlüyə namizədlərin portretlərini yaradıb. 70-ci illərin əvvəllərində Mərkəzi Komitənin işlər idarəsindən “politbüro” üzvlərinin portretlərinin yenilənməsi də Filatova tapşırılıb. Bunun üçün Brejnevə xüsusi məktub yazılıb, Baş katibin razılığı alınıb. Bundan sonra siyasi büro üzvlərnin və üzvlüyə namizədlərin çəkiliş vaxtlarının qrafiki hazırlanıb. Həmin illər haqqında Kremlin fotoqrafının xatirələri də maraqlıdır:

“Təbii ki, ilk növbədə Brejnevdən başlamalı idim. Leonid İliçlə işləmək rahat və asan idi. Ümumiyyətlə, o, şəkil həvəskarı idi. Söhbət etməyi də çox sevirdi. Mən onu bir neçə dəfə də bağ evlərində çəkmişdin. Hətta bir dəfə şəkil çəkdirmək üçün atelyeyə də gəlmişdi. Gəlişindən bir saat əvvəl 25 mühafizəçi atelyeni əhatəyə almışdılar. Biz də öz növbəmizdə tədbirlər görmüşdük ki, çəkilişlər problemsiz ötüşsün. Şəkil məsələsində Brejnev tabe olan adam idi, fotoqrafın göstərişlərinə, məsləhətlərinə əməl edirdi. Bu baxımdan da işimiz uğurlu alınırdı.

Kosıgin, Çernenko, Qrişin şəkil çəkdirməyi çox xoşlayırdılar. Onlar hətta öz ailə tədbirlərinə, yubileylərə də məni dəvət edirdilər.

Heydər Əliyev isə cox diqqətli idi. Mən onun portretini çəkmək üçün Bakıya ezam olunmuşdum. Azərbaycanda yüksək qonaqpərvərliyin şahidi oldum. Çəkilişlərə bir həftə vaxt sərf olundu. Heydər Əliyev həmin günlər ərzində iş şəraitimizi, yaşayışımızı, istirahət və qidalanmağımızı daima diqqət mərkəzində saxlayırdı.

Qorbaçov şəkil məsələsinə laqeyd idi. Mən ilk dəfə onun şəklini çəkəndə başındakı xalı retuş vasitəsi ilə götürmüşdüm. Bu haqda ona deyəndə əlini yelləyib “necə istəyirsən elə də et” demişdi. O vaxtlar Qorbaçov çox tanınmırdı və heç televiziyada da görünmürdü.

Suslov şəkil şəkdirməyi də protokol qaydalarına uyğyn edirdi. Rəsmi göstəriş varsa, portret çəkilməlidir, yoxdursa heç bir şəkilə də ehtiyac yoxdur...”

 

 

Filatov həmin illərdə özünün yaşayışı haqqında da danışıb:

“Sözsüz ki, işimiz məsuliyyətli idi. Bəzən ən adi bir şəklin çəkilməsinə böyük vaxt sərf olunurdu. İşimə görə ayda 260 rubl əmək haqqı alırdım. Az məbləğdə qonorar da olurdu. Ən böyük qonorarımı, 2000 rublu Xruşovun dövründə almışdım. Ən böyük hədiyyəni isə mənə Çernenkonun həyat yoldaşı bəxş etmişdi. Bu həmin dövrdə mənim üçün çox dəyərli sayılan yapon istehsalı olan fotoaparat idi. Böyüklərin əhatəsində olsam da, sadə bir həyat tərzi sürürdüm, amma hər şey çox maraqlı idi...”

İlya Filatova Boris Yeltsinin də portretlərini yaratmaq qismət olub. Amma nədənsə fotoqraf  bu haqda danışmaq istəməyib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“KTMT-ya qoşulmaq olmaz” - Deputat
24.09.2018, 13:27

“KTMT-ya qoşulmaq olmaz” - Deputat

Qoyun oğruları saxlanılıb
24.09.2018, 13:24

Qoyun oğruları saxlanılıb

Türkiyənin azərbaycanlı deputatı Etimad İsmayılovun ölümündən DANIŞDI    
24.09.2018, 13:21

Türkiyənin azərbaycanlı deputatı Etimad İsmayılovun ölümündən DANIŞDI  

Hava şəraiti ilə bağlı yeni XƏBƏRDARLIQ
24.09.2018, 13:16

Hava şəraiti ilə bağlı yeni XƏBƏRDARLIQ

Kimlər fərdi təhsil ala bilər? - VİDEO
24.09.2018, 13:08

Kimlər fərdi təhsil ala bilər? - VİDEO

Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava PROQNOZU 
24.09.2018, 13:05

Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava PROQNOZU 

Azərbaycanda tütün məlumatlarından istifadəyə görə cərimənin məbləği bəlli olub - EKSKLÜZİV
24.09.2018, 13:02

Azərbaycanda tütün məlumatlarından istifadəyə görə cərimənin məbləği bəlli olub - EKSKLÜZİV

Naqif Həmzəyev baş konsulla görüşdü - FOTO
24.09.2018, 12:53

Naqif Həmzəyev baş konsulla görüşdü - FOTO

Ərdoğandan BMT ilə bağlı islahat TƏKLİFİ
24.09.2018, 12:44

Ərdoğandan BMT ilə bağlı islahat TƏKLİFİ

Polis məşhur oteldəki qətllə bağlı məlumat YAYDI
24.09.2018, 12:38

Polis məşhur oteldəki qətllə bağlı məlumat YAYDI

Avropa Birliyi hərbi gücünü 4 dəfə artıracaq
24.09.2018, 12:30

Avropa Birliyi hərbi gücünü 4 dəfə artıracaq

“İrşad Electronics”in rəhbərinin ölüm səbəbi bilindi - İNTİHAR
24.09.2018, 12:24

“İrşad Electronics”in rəhbərinin ölüm səbəbi bilindi - İNTİHAR

İpoteka kağızları elektronlaşdırılır
24.09.2018, 12:22

İpoteka kağızları elektronlaşdırılır

Lotereya oyunlarının Tiraj komissiyasında üzvlər azaldılır
24.09.2018, 12:17

Lotereya oyunlarının Tiraj komissiyasında üzvlər azaldılır

Deputat bankları dollar krediti olanlara güzəşt etməyə ÇAĞIRDI
24.09.2018, 12:16

Deputat bankları dollar krediti olanlara güzəşt etməyə ÇAĞIRDI

Gədəbəy sakininin evindən marixuana çıxdı  - Foto
24.09.2018, 12:12

Gədəbəy sakininin evindən marixuana çıxdı  - Foto

Gömrükdə əməliyyat: Avtomobildəki gizli yerdən 10 telefon tapıldı - FOTO
24.09.2018, 12:03

Gömrükdə əməliyyat: Avtomobildəki gizli yerdən 10 telefon tapıldı - FOTO

Pekin yenə Vaşinqtondan narazıdır
24.09.2018, 12:01

Pekin yenə Vaşinqtondan narazıdır

Etimad İsmayılovu qətlə yetirən Gözəl Dəmirov barəsində qərar verildi
24.09.2018, 11:59

Etimad İsmayılovu qətlə yetirən Gözəl Dəmirov barəsində qərar verildi

Pravoslav xristianları arasında PARÇALANMA - Moskva bu dəfə “dini zərbə” aldı
24.09.2018, 11:58

Pravoslav xristianları arasında PARÇALANMA - Moskva bu dəfə “dini zərbə” aldı

“Ozmo” və “Tutku” məktəb bufetlərindən niyə yığışdırılmır?
24.09.2018, 11:57

“Ozmo” və “Tutku” məktəb bufetlərindən niyə yığışdırılmır?

DTX və polis Astarada əməliyyat keçirdi
24.09.2018, 11:53

DTX və polis Astarada əməliyyat keçirdi

“Azərsu” Bakı Meriyasının ittihamlarına CAVAB VERDİ   
24.09.2018, 11:52

“Azərsu” Bakı Meriyasının ittihamlarına CAVAB VERDİ  

Əli Məslimlinin təklifini Ziyad Səmədzadə də dəstəklədi
24.09.2018, 11:46

Əli Məslimlinin təklifini Ziyad Səmədzadə də dəstəklədi

“Niyə Bakıda bircə valyutadəyişmə məntəqəsi də yoxdur?” - Deputat cavab TƏLƏB ETDİ   
24.09.2018, 11:42

“Niyə Bakıda bircə valyutadəyişmə məntəqəsi də yoxdur?” - Deputat cavab TƏLƏB ETDİ  

Fədayə Laçın məhkəmədə mahnı oxudu
24.09.2018, 11:41

Fədayə Laçın məhkəmədə mahnı oxudu

Azərbaycanda lotereyalarla bağlı qanun dəyişdirilir   
24.09.2018, 11:31

Azərbaycanda lotereyalarla bağlı qanun dəyişdirilir  

Gələn ilin dövlət büdcəsi Hökumətə təqdim olundu     
24.09.2018, 11:28

Gələn ilin dövlət büdcəsi Hökumətə təqdim olundu    

Vəsilə Vahidqızı: “Biz beynəlxalq uğur hekayələrini ekrana gətirmək istəyirik” - MÜSAHİBƏ   
24.09.2018, 11:25

Vəsilə Vahidqızı: “Biz beynəlxalq uğur hekayələrini ekrana gətirmək istəyirik” - MÜSAHİBƏ  

Bulvarda kişi meyiti tapıldı - FOTO
24.09.2018, 11:24

Bulvarda kişi meyiti tapıldı - FOTO

Deputatdan maraqlı addım - Tələbələrə dərsi Fəxri Xiyabanda keçdi - FOTO
24.09.2018, 11:24

Deputatdan maraqlı addım - Tələbələrə dərsi Fəxri Xiyabanda keçdi - FOTO

"Aqrolizinq" rəhbərliyi Şəkidə vətəndaşlarla görüşüb
24.09.2018, 11:19

"Aqrolizinq" rəhbərliyi Şəkidə vətəndaşlarla görüşüb

Milli Məclisdə 3 yeni qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılır
24.09.2018, 11:18

Milli Məclisdə 3 yeni qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılır

Əngəl olmadığın müddətdə əngəlli deyiləm! - VİDEO
24.09.2018, 11:11

Əngəl olmadığın müddətdə əngəlli deyiləm! - VİDEO

Azərbaycanda xalq artisti adı almış ermənilər - SİYAHI
24.09.2018, 11:05

Azərbaycanda xalq artisti adı almış ermənilər - SİYAHI

ARXİV