20 fevral 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
“Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
29.09.2017, 22:13

Stalinin hakimiyyəti dövründən sonra SSRİ-nin bütün siyasi liderləri ilə üz-üzə dayanmaq, onları diqqətlə seyr etmək və həm də ünsiyyətdə olmaq bir fotoqraf kimi İlya Filatovun qismətinə düşüb. Məhz həmin dövrdə dövlət qurumlarının inzibati binalarının ən görünən yerlərində asılmış birincilərin və “politbüro” üzvlərinin portretlərinin çoxusunun müəllifi İlya Filatov olub. Çox nadir hallarda jurnalistlərlə rəhbərlər haqqında təəssüratlarını bölüşən Kremlin fotoqrafı, nəhayət, 1993-cü ildə öz xatirələrini bölüşüşməyə razılıq verib.

Modern.az saytı həmin xatirələrin bəzi məqamlarını təqdim edir.

Kremldəki əsas fəaliyyətinə Xruşovun rəhbərliyi dövründən başlayan Filatov digər həmkarlarından yüksək peşəkarlığı ilə yanaşı, siyasi liderlərlə normal ünsiyyət qurmağı, necə deyərlər “dil tapmağıyla” da fərqlənib.

 

Xruşovun Amerikaya səfəri ərəfəsində Mərkəzi Komitədə sovet liderinin ailəsinin əhatəsində olan bir fotosunun dünyaya nümayiş etdirmək ideyası yarananda bu işi məhz Filatova həvalə ediblər. Fotoqraf həmin hadisəni belə xatırlayıb:

“Əlbəttə, bu məsuliyyətli bir iş idi. Böyük ailənin üzvlərinin harada yer tutmaları, geyimləri, məkan seçimi mənim üçün müəyyən problemlər yarada bilərdi. Ancaq düşündüyüm kimi olmadı. Mən Xruşovun bağ evinə gedib çatanda bütün ailə, babadan tutmuş nəvələrə qədər hamı hazır vəziyyətdə idi. Hətta kimin harada, kimin yanında duracağı da müəyyənləşmişdi. Ümumiyyətlə, hamının səbirsiz kimi qəbul etdiyi Xruşov şəkil məsələsində çox hövsələli bir insan idi. Məsələn, 1964-cü ildə, aprelin 16-da Xruşova Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı veriləndə mətbuat üçün şəkilləri mən çəkmişdim. Həmin vaxt mən Xruşovun şəkillərini çəkəndə o, mənim bütün göstərişlərimə sakitcə, böyük səbirlə riayət etmişdi və səhərisi gün ölkənin ən nüfuzlu qəzetləri olan “Pravda”nın, “İzvestiya”nın birinci səhifələrini çəkdiyim şəkillər bəzəmişdi...”

 

 

İlya Filatov 30 il ərzində Siyasi Büro üzvlərinin və üzvlüyə namizədlərin portretlərini yaradıb. 70-ci illərin əvvəllərində Mərkəzi Komitənin işlər idarəsindən “politbüro” üzvlərinin portretlərinin yenilənməsi də Filatova tapşırılıb. Bunun üçün Brejnevə xüsusi məktub yazılıb, Baş katibin razılığı alınıb. Bundan sonra siyasi büro üzvlərnin və üzvlüyə namizədlərin çəkiliş vaxtlarının qrafiki hazırlanıb. Həmin illər haqqında Kremlin fotoqrafının xatirələri də maraqlıdır:

“Təbii ki, ilk növbədə Brejnevdən başlamalı idim. Leonid İliçlə işləmək rahat və asan idi. Ümumiyyətlə, o, şəkil həvəskarı idi. Söhbət etməyi də çox sevirdi. Mən onu bir neçə dəfə də bağ evlərində çəkmişdin. Hətta bir dəfə şəkil çəkdirmək üçün atelyeyə də gəlmişdi. Gəlişindən bir saat əvvəl 25 mühafizəçi atelyeni əhatəyə almışdılar. Biz də öz növbəmizdə tədbirlər görmüşdük ki, çəkilişlər problemsiz ötüşsün. Şəkil məsələsində Brejnev tabe olan adam idi, fotoqrafın göstərişlərinə, məsləhətlərinə əməl edirdi. Bu baxımdan da işimiz uğurlu alınırdı.

Kosıgin, Çernenko, Qrişin şəkil çəkdirməyi çox xoşlayırdılar. Onlar hətta öz ailə tədbirlərinə, yubileylərə də məni dəvət edirdilər.

Heydər Əliyev isə cox diqqətli idi. Mən onun portretini çəkmək üçün Bakıya ezam olunmuşdum. Azərbaycanda yüksək qonaqpərvərliyin şahidi oldum. Çəkilişlərə bir həftə vaxt sərf olundu. Heydər Əliyev həmin günlər ərzində iş şəraitimizi, yaşayışımızı, istirahət və qidalanmağımızı daima diqqət mərkəzində saxlayırdı.

Qorbaçov şəkil məsələsinə laqeyd idi. Mən ilk dəfə onun şəklini çəkəndə başındakı xalı retuş vasitəsi ilə götürmüşdüm. Bu haqda ona deyəndə əlini yelləyib “necə istəyirsən elə də et” demişdi. O vaxtlar Qorbaçov çox tanınmırdı və heç televiziyada da görünmürdü.

Suslov şəkil şəkdirməyi də protokol qaydalarına uyğyn edirdi. Rəsmi göstəriş varsa, portret çəkilməlidir, yoxdursa heç bir şəkilə də ehtiyac yoxdur...”

 

 

Filatov həmin illərdə özünün yaşayışı haqqında da danışıb:

“Sözsüz ki, işimiz məsuliyyətli idi. Bəzən ən adi bir şəklin çəkilməsinə böyük vaxt sərf olunurdu. İşimə görə ayda 260 rubl əmək haqqı alırdım. Az məbləğdə qonorar da olurdu. Ən böyük qonorarımı, 2000 rublu Xruşovun dövründə almışdım. Ən böyük hədiyyəni isə mənə Çernenkonun həyat yoldaşı bəxş etmişdi. Bu həmin dövrdə mənim üçün çox dəyərli sayılan yapon istehsalı olan fotoaparat idi. Böyüklərin əhatəsində olsam da, sadə bir həyat tərzi sürürdüm, amma hər şey çox maraqlı idi...”

İlya Filatova Boris Yeltsinin də portretlərini yaratmaq qismət olub. Amma nədənsə fotoqraf  bu haqda danışmaq istəməyib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Güclü yağış Bakıda iki evin damını çökdürdü
20.02.2018, 01:01

Güclü yağış Bakıda iki evin damını çökdürdü

İmtahana ayaqqabı ilə gəlmək qadağan olundu
20.02.2018, 00:44

İmtahana ayaqqabı ilə gəlmək qadağan olundu

İrandakı iğtişaşlarda  3 polis öldü
20.02.2018, 00:28

İrandakı iğtişaşlarda  3 polis öldü

Bakıdakı restoranda müsiqiçilərin əlbəyaxa davası
20.02.2018, 00:13

Bakıdakı restoranda müsiqiçilərin əlbəyaxa davası

“Sovetski”dən köçürülmənin ikinci mərhələsinə başlanılır
19.02.2018, 23:59

“Sovetski”dən köçürülmənin ikinci mərhələsinə başlanılır

Türkiyə, İran və Rusiya XİN rəhbərləri Astanaya toplanır
19.02.2018, 23:44

Türkiyə, İran və Rusiya XİN rəhbərləri Astanaya toplanır

Azərbaycan nefti 1 dollar bahalaşdı
19.02.2018, 23:29

Azərbaycan nefti 1 dollar bahalaşdı

Kremlin axtardığı azərbaycanlı – 100 min dollardan imtina edən ARMED MİŞEL
19.02.2018, 23:13

Kremlin axtardığı azərbaycanlı – 100 min dollardan imtina edən ARMED MİŞEL

Tələbələrdən rəsmi Vaşinqtona etiraz
19.02.2018, 22:59

Tələbələrdən rəsmi Vaşinqtona etiraz

İsveç nümayəndələrinə Qarabağ həqiqətləri çatdırıldı
19.02.2018, 22:46

İsveç nümayəndələrinə Qarabağ həqiqətləri çatdırıldı

“Bu, Suriyanın bölünməsinə gətirib çıxaracaq” - Bəkir Bozdağ
19.02.2018, 22:29

“Bu, Suriyanın bölünməsinə gətirib çıxaracaq” - Bəkir Bozdağ

Avtobusın minik maşını ilə toqquşma anı - Video
19.02.2018, 22:14

Avtobusın minik maşını ilə toqquşma anı - Video

Marketlər dərman sata bilməyəcək
19.02.2018, 22:03

Marketlər dərman sata bilməyəcək

Ərdoğan iranlı həmkarı ilə Afrindəki vəziyyəti müzakirə etdi
19.02.2018, 21:51

Ərdoğan iranlı həmkarı ilə Afrindəki vəziyyəti müzakirə etdi

“Azərbaycana danışıqlar arenası kimi ehtiyac yarana bilər” - Ekspert
19.02.2018, 21:37

“Azərbaycana danışıqlar arenası kimi ehtiyac yarana bilər” - Ekspert

Azay Quliyev Vyanaya gedir
19.02.2018, 21:26

Azay Quliyev Vyanaya gedir

Şəhriyar Məmmədyarov beynəlxalq turnirə qatılacaq
19.02.2018, 21:17

Şəhriyar Məmmədyarov beynəlxalq turnirə qatılacaq

Ukrayna ilə Rusiya arasında növbəti  gərginlik
19.02.2018, 21:09

Ukrayna ilə Rusiya arasında növbəti  gərginlik

Milyarder vergiləri artırmağa çağırdı
19.02.2018, 21:01

Milyarder vergiləri artırmağa çağırdı

Müharibədə ölən azərbaycanlının məzarı 75 il sonra tapıldı
19.02.2018, 20:52

Müharibədə ölən azərbaycanlının məzarı 75 il sonra tapıldı

Ölkə başçısından səfir və konsul təyinatı - SƏRƏNCAM   
19.02.2018, 20:45

Ölkə başçısından səfir və konsul təyinatı - SƏRƏNCAM  

Prezident şəhid ailələri, müharibə və 20 yanvar əlillərinin müavinətini artırdı
19.02.2018, 20:31

Prezident şəhid ailələri, müharibə və 20 yanvar əlillərinin müavinətini artırdı

Paytaxtda qadın meyiti tapıldı
19.02.2018, 20:14

Paytaxtda qadın meyiti tapıldı

Bakı–Quba–Rusiya yolunun tikintisinə 150 milyon manat ayrıldı
19.02.2018, 20:01

Bakı–Quba–Rusiya yolunun tikintisinə 150 milyon manat ayrıldı

95 yeni planet aşkarlandı
19.02.2018, 18:57

95 yeni planet aşkarlandı

Zakir Həsənov: “Müharibə hər an başlaya bilər”
19.02.2018, 18:54

Zakir Həsənov: “Müharibə hər an başlaya bilər”

İranın müdafiə naziri Azərbaycana gəlir
19.02.2018, 18:45

İranın müdafiə naziri Azərbaycana gəlir

Xəzərin dibinin bölünməsi ilə bağlı müzakirə aparıldı
19.02.2018, 18:38

Xəzərin dibinin bölünməsi ilə bağlı müzakirə aparıldı

Bu ölkədə bəzi dərmanlar ərzaq mağazalarında satılacaq
19.02.2018, 18:32

Bu ölkədə bəzi dərmanlar ərzaq mağazalarında satılacaq

Ərdoğan və Putin Afrin məsələsini müzakirə ediblər
19.02.2018, 18:20

Ərdoğan və Putin Afrin məsələsini müzakirə ediblər

Arif Babayev “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
19.02.2018, 18:11

Arif Babayev “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib

İlham Əliyev komitə sədrinin ölümü ilə bağlı NEKROLOQ imzaladı
19.02.2018, 17:59

İlham Əliyev komitə sədrinin ölümü ilə bağlı NEKROLOQ imzaladı

Atası avtomobil qəzasında ölən jurnalistin şikayəti əsasında məhkəmə başladı
19.02.2018, 17:55

Atası avtomobil qəzasında ölən jurnalistin şikayəti əsasında məhkəmə başladı

Prezidentliyə namizədliyi irəli sürülən 13 nəfər - SİYAHI
19.02.2018, 17:46

Prezidentliyə namizədliyi irəli sürülən 13 nəfər - SİYAHI

Deputat səfirlə əməkdaşlığı müzakirə etdi
19.02.2018, 17:35

Deputat səfirlə əməkdaşlığı müzakirə etdi

ARXİV