16 dekabr 2017, Şənbə
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
“Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
29.09.2017, 22:13

Stalinin hakimiyyəti dövründən sonra SSRİ-nin bütün siyasi liderləri ilə üz-üzə dayanmaq, onları diqqətlə seyr etmək və həm də ünsiyyətdə olmaq bir fotoqraf kimi İlya Filatovun qismətinə düşüb. Məhz həmin dövrdə dövlət qurumlarının inzibati binalarının ən görünən yerlərində asılmış birincilərin və “politbüro” üzvlərinin portretlərinin çoxusunun müəllifi İlya Filatov olub. Çox nadir hallarda jurnalistlərlə rəhbərlər haqqında təəssüratlarını bölüşən Kremlin fotoqrafı, nəhayət, 1993-cü ildə öz xatirələrini bölüşüşməyə razılıq verib.

Modern.az saytı həmin xatirələrin bəzi məqamlarını təqdim edir.

Kremldəki əsas fəaliyyətinə Xruşovun rəhbərliyi dövründən başlayan Filatov digər həmkarlarından yüksək peşəkarlığı ilə yanaşı, siyasi liderlərlə normal ünsiyyət qurmağı, necə deyərlər “dil tapmağıyla” da fərqlənib.

 

Xruşovun Amerikaya səfəri ərəfəsində Mərkəzi Komitədə sovet liderinin ailəsinin əhatəsində olan bir fotosunun dünyaya nümayiş etdirmək ideyası yarananda bu işi məhz Filatova həvalə ediblər. Fotoqraf həmin hadisəni belə xatırlayıb:

“Əlbəttə, bu məsuliyyətli bir iş idi. Böyük ailənin üzvlərinin harada yer tutmaları, geyimləri, məkan seçimi mənim üçün müəyyən problemlər yarada bilərdi. Ancaq düşündüyüm kimi olmadı. Mən Xruşovun bağ evinə gedib çatanda bütün ailə, babadan tutmuş nəvələrə qədər hamı hazır vəziyyətdə idi. Hətta kimin harada, kimin yanında duracağı da müəyyənləşmişdi. Ümumiyyətlə, hamının səbirsiz kimi qəbul etdiyi Xruşov şəkil məsələsində çox hövsələli bir insan idi. Məsələn, 1964-cü ildə, aprelin 16-da Xruşova Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı veriləndə mətbuat üçün şəkilləri mən çəkmişdim. Həmin vaxt mən Xruşovun şəkillərini çəkəndə o, mənim bütün göstərişlərimə sakitcə, böyük səbirlə riayət etmişdi və səhərisi gün ölkənin ən nüfuzlu qəzetləri olan “Pravda”nın, “İzvestiya”nın birinci səhifələrini çəkdiyim şəkillər bəzəmişdi...”

 

 

İlya Filatov 30 il ərzində Siyasi Büro üzvlərinin və üzvlüyə namizədlərin portretlərini yaradıb. 70-ci illərin əvvəllərində Mərkəzi Komitənin işlər idarəsindən “politbüro” üzvlərinin portretlərinin yenilənməsi də Filatova tapşırılıb. Bunun üçün Brejnevə xüsusi məktub yazılıb, Baş katibin razılığı alınıb. Bundan sonra siyasi büro üzvlərnin və üzvlüyə namizədlərin çəkiliş vaxtlarının qrafiki hazırlanıb. Həmin illər haqqında Kremlin fotoqrafının xatirələri də maraqlıdır:

“Təbii ki, ilk növbədə Brejnevdən başlamalı idim. Leonid İliçlə işləmək rahat və asan idi. Ümumiyyətlə, o, şəkil həvəskarı idi. Söhbət etməyi də çox sevirdi. Mən onu bir neçə dəfə də bağ evlərində çəkmişdin. Hətta bir dəfə şəkil çəkdirmək üçün atelyeyə də gəlmişdi. Gəlişindən bir saat əvvəl 25 mühafizəçi atelyeni əhatəyə almışdılar. Biz də öz növbəmizdə tədbirlər görmüşdük ki, çəkilişlər problemsiz ötüşsün. Şəkil məsələsində Brejnev tabe olan adam idi, fotoqrafın göstərişlərinə, məsləhətlərinə əməl edirdi. Bu baxımdan da işimiz uğurlu alınırdı.

Kosıgin, Çernenko, Qrişin şəkil çəkdirməyi çox xoşlayırdılar. Onlar hətta öz ailə tədbirlərinə, yubileylərə də məni dəvət edirdilər.

Heydər Əliyev isə cox diqqətli idi. Mən onun portretini çəkmək üçün Bakıya ezam olunmuşdum. Azərbaycanda yüksək qonaqpərvərliyin şahidi oldum. Çəkilişlərə bir həftə vaxt sərf olundu. Heydər Əliyev həmin günlər ərzində iş şəraitimizi, yaşayışımızı, istirahət və qidalanmağımızı daima diqqət mərkəzində saxlayırdı.

Qorbaçov şəkil məsələsinə laqeyd idi. Mən ilk dəfə onun şəklini çəkəndə başındakı xalı retuş vasitəsi ilə götürmüşdüm. Bu haqda ona deyəndə əlini yelləyib “necə istəyirsən elə də et” demişdi. O vaxtlar Qorbaçov çox tanınmırdı və heç televiziyada da görünmürdü.

Suslov şəkil şəkdirməyi də protokol qaydalarına uyğyn edirdi. Rəsmi göstəriş varsa, portret çəkilməlidir, yoxdursa heç bir şəkilə də ehtiyac yoxdur...”

 

 

Filatov həmin illərdə özünün yaşayışı haqqında da danışıb:

“Sözsüz ki, işimiz məsuliyyətli idi. Bəzən ən adi bir şəklin çəkilməsinə böyük vaxt sərf olunurdu. İşimə görə ayda 260 rubl əmək haqqı alırdım. Az məbləğdə qonorar da olurdu. Ən böyük qonorarımı, 2000 rublu Xruşovun dövründə almışdım. Ən böyük hədiyyəni isə mənə Çernenkonun həyat yoldaşı bəxş etmişdi. Bu həmin dövrdə mənim üçün çox dəyərli sayılan yapon istehsalı olan fotoaparat idi. Böyüklərin əhatəsində olsam da, sadə bir həyat tərzi sürürdüm, amma hər şey çox maraqlı idi...”

İlya Filatova Boris Yeltsinin də portretlərini yaratmaq qismət olub. Amma nədənsə fotoqraf  bu haqda danışmaq istəməyib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qadınlarla bağlı daha bir qadağa ləğv edildi
16.12.2017, 20:42

Qadınlarla bağlı daha bir qadağa ləğv edildi

“Terror dövləti yaradılmasına imkan verməyəcəyik”-Ərdoğandan ABŞ-a XƏBƏRDARLIQ
16.12.2017, 20:28

“Terror dövləti yaradılmasına imkan verməyəcəyik”-Ərdoğandan ABŞ-a XƏBƏRDARLIQ

Özünü eyvandan atmaq istəyən qadın xilas edildi
16.12.2017, 20:18

Özünü eyvandan atmaq istəyən qadın xilas edildi

Avropanın ən yaşlı qadını qocalar evində öldü
16.12.2017, 20:02

Avropanın ən yaşlı qadını qocalar evində öldü

Şəki sakinini it parçaladı
16.12.2017, 19:53

Şəki sakinini it parçaladı

“Çakır”ın kədərli həyat hekayəsi: anasını əmisinə ərə veriblər
16.12.2017, 17:47

“Çakır”ın kədərli həyat hekayəsi: anasını əmisinə ərə veriblər

Ərdoğan: “İslam dünyasının yenidən formalaşmağa ehtiyacı var”   
16.12.2017, 17:32

Ərdoğan: “İslam dünyasının yenidən formalaşmağa ehtiyacı var”  

Mehriban Əliyeva ordenlə təltif olundu
16.12.2017, 17:06

Mehriban Əliyeva ordenlə təltif olundu

“Azərbaycanlılar heç vaxt evtanaziyaya getməz” - Deputat və psixoloqdan AÇIQLAMA   
16.12.2017, 16:33

“Azərbaycanlılar heç vaxt evtanaziyaya getməz” - Deputat və psixoloqdan AÇIQLAMA   

İlham Əliyev Qətər əmirini təbrik edib
16.12.2017, 16:20

İlham Əliyev Qətər əmirini təbrik edib

Rusiya ABŞ-a qarşı ittiham irəli sürdü   
16.12.2017, 16:17

Rusiya ABŞ-a qarşı ittiham irəli sürdü  

25 dil bilən azərbaycanlı poliqlot  - O, 20 günə bir dili öyrətmək zəmanəti verir - MÜSAHİBƏ   
16.12.2017, 16:11

25 dil bilən azərbaycanlı poliqlot  - O, 20 günə bir dili öyrətmək zəmanəti verir - MÜSAHİBƏ  

Zakir Həsənov Ordu komandirlərinə tapşırıqlar verdi
16.12.2017, 15:55

Zakir Həsənov Ordu komandirlərinə tapşırıqlar verdi

Dünyaca məşhur geyim firması mağazalarını bağlayır
16.12.2017, 15:49

Dünyaca məşhur geyim firması mağazalarını bağlayır

Dövlət qurumlarındakı bu vəzifələr təyinat gözləyir   
16.12.2017, 15:45

Dövlət qurumlarındakı bu vəzifələr təyinat gözləyir  

Adı işdə, özü evdə olanlar...    
16.12.2017, 15:16

Adı işdə, özü evdə olanlar...   

Rusiyada azərbaycanlı qardaşını güllələdi
16.12.2017, 15:03

Rusiyada azərbaycanlı qardaşını güllələdi

Rövşən Lənkəranskinin qardaşı vəzifəsindən azad edilib
16.12.2017, 15:01

Rövşən Lənkəranskinin qardaşı vəzifəsindən azad edilib

 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
16.12.2017, 14:36

 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir

“DÇ-2018”ə  gedən milli komandalarla bağlı iddialar açıqlandı - SİYAHI
16.12.2017, 14:12

“DÇ-2018”ə  gedən milli komandalarla bağlı iddialar açıqlandı - SİYAHI

Əfqanıstanda 26 İŞİD-çi öldürüldü
16.12.2017, 14:03

Əfqanıstanda 26 İŞİD-çi öldürüldü

Murad Dadaşov “Pole çudes”də Leonid Yakuboviçə Azərbaycan nefti bağışlayıb - VİDEO   
16.12.2017, 13:58

Murad Dadaşov “Pole çudes”də Leonid Yakuboviçə Azərbaycan nefti bağışlayıb - VİDEO  

Fərasətinə, bərəkallah
16.12.2017, 13:42

Fərasətinə, bərəkallah

Piyada cərimələri artırılsınmı... - Ekspert “HƏ” deyir   
16.12.2017, 13:37

Piyada cərimələri artırılsınmı... - Ekspert “HƏ” deyir  

Polis Bakıda ölən kişinin yaxınlarını axtarır - FOTO   
16.12.2017, 13:24

Polis Bakıda ölən kişinin yaxınlarını axtarır - FOTO  

Məsud Yılmazın oğlunun meyiti tapıldı   
16.12.2017, 13:21

Məsud Yılmazın oğlunun meyiti tapıldı  

Bakıda intihara cəhd edən kişinin qarşısı alındı   
16.12.2017, 13:18

Bakıda intihara cəhd edən kişinin qarşısı alındı  

“BakuBus”un avtobusları 17 nömrəli marşrutda işə başladı
16.12.2017, 13:09

“BakuBus”un avtobusları 17 nömrəli marşrutda işə başladı

Yol polisi sürücülərə müraciət etdi
16.12.2017, 13:06

Yol polisi sürücülərə müraciət etdi

Cehiz “Karvan” xalçası
16.12.2017, 13:04

Cehiz “Karvan” xalçası

Astara sakinində 2 kq tiryək aşkarlandı
16.12.2017, 13:02

Astara sakinində 2 kq tiryək aşkarlandı

Lerikdə öz ailə üzvlərinin qızıllarını oğurlayan saxlanıldı  
16.12.2017, 12:59

Lerikdə öz ailə üzvlərinin qızıllarını oğurlayan saxlanıldı  

Azərbaycan toylarında yengəlik sıradan çıxır   
16.12.2017, 12:47

Azərbaycan toylarında yengəlik sıradan çıxır  

Qadın sürücü ağır qəza törətdi - Özü həlak oldu, qızı yaralandı  
16.12.2017, 12:19

Qadın sürücü ağır qəza törətdi - Özü həlak oldu, qızı yaralandı  

Ana-balanı maşın vurdu - 8 yaşlı uşaq öldü   
16.12.2017, 12:16

Ana-balanı maşın vurdu - 8 yaşlı uşaq öldü  

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.12%)
Araz Ağalarov (13.1%)
Mübariz Mənsimov (17.1%)
Fərhad Əhmədov(13.6%)
Füzuli Məmmədov(53.0%)
Telman İsmayılov (0.12%)
İsgəndər Xəlilov(0.08%)
Vaqif Məmişov(0.04%)
Heç biri(1.74%)
Digərləri(0.85%)