25 iyun 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Arutinovun Qarabağ xəyalı, Bağırovun məntiqli cavabı - Malenkovu təəccübləndirən məktub…
Arutinovun Qarabağ xəyalı, Bağırovun məntiqli cavabı - Malenkovu təəccübləndirən məktub…
09.10.2017, 22:16

1945-ci il oktyabrın 27-də gecədən xeyli keçmiş Stalin bağ evində Ermənistanın birinci katibi Arutinovu qəbul edir. Qısa dialoqdan sonra Arutinov Stalinə bir zərf uzadaraq Ermənistan kommunistlərinin xahişini rəhbərə çatdırır:

- Yoldaş Stalin, Ermənistan kommunistləri və zəhmətkeşləri sizin köməkliyinizlə illərdən bəri hökm sürən bir ədalətsizliyə son qoymağı sizdən xahiş edir.

 

- Hansı ədalətsizlikdən söhbət gedir, nəyi nəzərdə tutursunuz?

 

- Xahiş edirik Dağlıq Qarabağ məsələsini araşdırıb Ermənistan SSR-in tərkibinə verilməsi ilə bağlı erməni xalqının haqqını və arzusunu nəzərə alasınız.

 

Stalin zərfi açır, Arutinovun əsassız arqumentlərini oxuya-oxuya özünəməxsus ciddi səslə soruşur:

- Siz elə düşünürsünüz ki, SSRİ daxilində sərhədləri dəyişmək asandır? Və siz bu məsələ ilə bağlı yoldaş Bağırovla söhbət etmisiniz?

 

- Xeyr, yoldaş Stalin, bu haqda söhbətimiz olmayıb...

 

Modern.az saytı sovetlər dönəmində ermənilərin Dağlıq Qarabağ iddiası ilə bağlı növbəti cəhdlərinin biri haqqında yazını təqdim edir.

1937-ci ildə Malenkov və Mikoyanın Ermənistana gəlişi ilə respublikanın bütün rəhbərliyi, o cümlədən Ermənistanın birinci katibi də vəzifəsindən azad olunaraq “NKVD”-nin “ağuşuna” atılır. Kremlin nümayəndələri respublikaya kimin rəhbər təyin ediləcəyini düşünəndə Beriyanın təklifi ilə çox yaxın dostluq münasibətində olduğu Qriqori Arutinov birinci katib təyin olunur. Və beləliklə Arutinov 1937-ci ildən 1953-cü ilə qədər Beriyanın himayədarlığı altında Ermənistana rəhbərlik edir.

Bir çox erməni tarixçiləri Arutinovu “simasını dəyişməyən siyasətçi” kimi təqdim edirlər. Ancaq bu titulu Arutinova verənlər yəqin bir məsələni unudublar. Ermənistana rəhbərlik etdiyi illərdə Beriyanı özünə Allah sayan Arutinov, Stalinin ölümündən və Beriyanın həbsindən sonra, Lavrenti deyib dost qəbul etdiyi himayədarına ilk lənət edən, Xruşovun kabinetində Beriyanı cinayətkar adlandıran məmurlardan biri olub. Daha doğrusu, Arutinov əsl erməni xislətinə xas olan xəyanətkarlığını layiqincə nümayiş etdirib.

Erməni tarixçiləri Arutinovu həm də “cəsarətli siyasətçi” adlandırırlar. Bu adı isə belə əsaslandırırlar ki, o, böyük cəsarətlə Dağlıq Qarabağ məsələsini Stalinin qarşısında qaldırıb. Bu fikirdə də böyük yanlışlıq var. Çünki həmin dövrdə “cəsarətli” Arutinovun azərbaycanlı həmkarı Mircəfər Bağırov daha cəsarətli və Moskvada daha böyük nüfuza malik olub. Məhz Arutinovun çin olmayan Dağlıq Qarabağ röyasını da Bağırov alt-üst edib.

Beləliklə, Arutinovun Stalinə ünvanladığı  Dağlıq Qarabağla bağlı məktubunu rəhbər araşdırmaq üçün MK-nın katibi Malenkova yönəldir.

1945-ci ilin noyabr ayında Mircəfər Bağırov məsələ ilə bağlı Malenkovdan məktub alır. Məktubda Arutinovun Dağlıq Qarabağın Ermənistan SSR-nin tərkibinə verilməsi haqqında təklif irəli sürülür və bununla bağlı bir çox “əsaslar” göstərilir.

Erməni həmkarının təklif-məktubuna Bağırov çox tutarlı və məntiqli cavab hazırlayır. Bağırov ilk növbədə məktubda qeyd edir ki, Dağlıq Qarabağ heç də Arutinovun söylədiyi kimi Ermənistan SSR ilə həmsərhəd deyil, Ermənistan SSR ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti arasında əhalinin əksəriyyəti azərbaycanlılar olan Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın, Dəstəfur (indiki Daşkəsən) rayonları yerləşir.

 

Daha sonra Mircəfər Bağırov aşağıdakıları qeyd edir:

“Eyni zamanda ÜIK(b)P MK nəzərinə çatdırmağı lazım bilirik ki, DQMV-in Ermənistan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə baxarkən, Azərbaycan SSR ilə bitişik və əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarət olan Ermənistan SSR-nin Əzizbəyov, Vedi, Qarabağlar rayonlarının Azərbaycan SSR-yə verilməsi məsələsinə də baxılmalıdır... Eyni zamanda Gürcüstan SSR-in Borçalı rayonunun Azərbaycan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə də baxılmalıdır. Çünki əhalisi tamamilə, azərbaycanlılardır və Azərbaycan SSR-lə bilavasitə yanaşıdır. Nəhayət, biz xahiş edirik, Dağıstan MSSR-in Dərbənd və Qasımkənd rayonları ərazisinin də Azərbaycan SSR tərkibinə daxil edilməsi məsələsinə də baxılsın. Keçmişdə Azərbaycanın bir hissəsi olan və Bakı quberniyasının tərkibinə daxil idi. Bu rayonların əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və onların əksəriyyəti heyvandarlıqla məşğuldur, ilin 9 ayını Azərbaycan ərazisində yaşayırlar”.

1945-ci ilin dekabrın 10-da Bağırov cavab məktubunu Malenkova göndərir. Malenkov tutarlı və məntiqli cavabdan hətta təəcüblənir və bu məsələni Stalinlə rəsmi şəkildə deyil, sadəcə şifahi adi bir söhbətdə Arutinovun “cəsarətli” təklif-məktubunu ermənilərin “xəyallar arxivinə” göndərir.

Beləliklə də, ermənilərin 1945-ci ildəki Qarabağ arzusu bu dəfə də iflasa uğrayır...


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
nesimi
10.10.2017, 12:25

1937-ci ilde ermeniler oz arzusuna catmasalar da 1988-1990-ci illerde oz meqsedlerine catdilar.bir az da ireli gedereq etraf rayonlari da isgal etdiler.

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkiyə ordusu 24 terrorçunu məhv etdi
25.06.2018, 13:45

Türkiyə ordusu 24 terrorçunu məhv etdi

BMqT-nin nümayəndəsi qaçqın problemi haqda məlumatlandırıldı   
25.06.2018, 13:41

BMqT-nin nümayəndəsi qaçqın problemi haqda məlumatlandırıldı  

“Hərbi paradla çox ciddi siyasi mesajlar veriləcək” - Politoloq gözlənilən hadisəni ŞƏRH ETDİ
25.06.2018, 13:36

“Hərbi paradla çox ciddi siyasi mesajlar veriləcək” - Politoloq gözlənilən hadisəni ŞƏRH ETDİ

Türkiyə parlamentinin Şuşadan olan azərbaycanlı millət vəkili Modern.az-a DANIŞDI
25.06.2018, 13:18

Türkiyə parlamentinin Şuşadan olan azərbaycanlı millət vəkili Modern.az-a DANIŞDI

Xızıda maşın aşdı - sürücü öldü
25.06.2018, 13:12

Xızıda maşın aşdı - sürücü öldü

Sabahkı istilərlə bağlı rəsmi XƏBƏRDARLIQ
25.06.2018, 13:10

Sabahkı istilərlə bağlı rəsmi XƏBƏRDARLIQ

“Türkiyə mühüm bir mərhələyə qədəm qoydu” - Depuat seçkiləri QİYMƏTLƏNDİRDİ
25.06.2018, 12:44

“Türkiyə mühüm bir mərhələyə qədəm qoydu” - Depuat seçkiləri QİYMƏTLƏNDİRDİ

İran prezidenti də Ərdoğanı təbrik etdi
25.06.2018, 12:44

İran prezidenti də Ərdoğanı təbrik etdi

Sabah paradda bu silahlar ilk dəfə göstəriləcək - SİYAHI   
25.06.2018, 12:38

Sabah paradda bu silahlar ilk dəfə göstəriləcək - SİYAHI  

Tərcümə Mərkəzinin nəşrləri xarici mətbuatda
25.06.2018, 12:30

Tərcümə Mərkəzinin nəşrləri xarici mətbuatda

Saxta manatı dollara satmaq istəyən Gəncə sakini saxlanıldı
25.06.2018, 12:28

Saxta manatı dollara satmaq istəyən Gəncə sakini saxlanıldı

Xanım jurnalistə ağır itki üz verdi   
25.06.2018, 12:28

Xanım jurnalistə ağır itki üz verdi  

Nərimanovda piyadanı vurub öldürən sürücü tutuldu
25.06.2018, 12:27

Nərimanovda piyadanı vurub öldürən sürücü tutuldu

Yerevan meriyası önündə aksiyalar BAŞLAYIB
25.06.2018, 12:23

Yerevan meriyası önündə aksiyalar BAŞLAYIB

Fuad Muradov Türkiyədə millət vəkili seçilən azərbaycanlıya zəng etdi   
25.06.2018, 12:18

Fuad Muradov Türkiyədə millət vəkili seçilən azərbaycanlıya zəng etdi  

Putin Ərdoğana: “Qələbə sizin böyük avtoritetinizdən xəbər verir”
25.06.2018, 12:15

Putin Ərdoğana: “Qələbə sizin böyük avtoritetinizdən xəbər verir”

Neft gəlirlərini indi elə xərcləmək lazımdır ki… - Deputat istiqamətləri sadaladı   
25.06.2018, 12:12

Neft gəlirlərini indi elə xərcləmək lazımdır ki… - Deputat istiqamətləri sadaladı  

1 ton 400 kq narkotik dövriyyədən çıxarılıb - Əli Həsənov
25.06.2018, 12:05

1 ton 400 kq narkotik dövriyyədən çıxarılıb - Əli Həsənov

Dəmirəlin doktoru, Bülent Arınçın oğlu, “Fənərbaxça”nın keçmiş futbolçusu deputat seçildi
25.06.2018, 11:58

Dəmirəlin doktoru, Bülent Arınçın oğlu, “Fənərbaxça”nın keçmiş futbolçusu deputat seçildi

Azərbaycanın ÜDM-i artıb: Nazir tapşırıq verdi
25.06.2018, 11:54

Azərbaycanın ÜDM-i artıb: Nazir tapşırıq verdi

Baytarlıq Xidmətinin rəhbərliyi yoxlama apardı
25.06.2018, 11:51

Baytarlıq Xidmətinin rəhbərliyi yoxlama apardı

Leysan yağışları Daşkəsəndə problem yaratdı
25.06.2018, 11:25

Leysan yağışları Daşkəsəndə problem yaratdı

Bakıda məşhur falçı məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı
25.06.2018, 11:21

Bakıda məşhur falçı məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı

Cənubi və Şimali Koreyada yaşayan qohumlar görüşdürüləcək   
25.06.2018, 11:01

Cənubi və Şimali Koreyada yaşayan qohumlar görüşdürüləcək  

Gəncədə YAP fəalları “atışdılar” - FOTOLAR
25.06.2018, 10:51

Gəncədə YAP fəalları “atışdılar” - FOTOLAR

“Bütün taksitlər Milana aparır” lotereyasının birinci tirajı keçirildi
25.06.2018, 10:46

“Bütün taksitlər Milana aparır” lotereyasının birinci tirajı keçirildi

BANM-ın tələbələri yay istehsalat təcrübəsində
25.06.2018, 10:44

BANM-ın tələbələri yay istehsalat təcrübəsində

Sabahkı paradın aparıcısı məlum oldu   
25.06.2018, 10:33

Sabahkı paradın aparıcısı məlum oldu  

Lent.az-ın 10 yaşı tamam oldu
25.06.2018, 10:26

Lent.az-ın 10 yaşı tamam oldu

Ukrayna dünyanı heyrətə salacaq silahların sınaqlarını KEÇİRDİ
25.06.2018, 10:20

Ukrayna dünyanı heyrətə salacaq silahların sınaqlarını KEÇİRDİ

Füzuli bölgəsində taxıl biçini hələ yekunlaşmayıb
25.06.2018, 10:11

Füzuli bölgəsində taxıl biçini hələ yekunlaşmayıb

Əmanətlərin Sığortalanması Fondu sorğu elan etdi
25.06.2018, 10:00

Əmanətlərin Sığortalanması Fondu sorğu elan etdi

İyunun 27-də 70 min şagird buraxılış imtahanı verəcək
25.06.2018, 09:57

İyunun 27-də 70 min şagird buraxılış imtahanı verəcək

Bolqarıstan baş naziri Ərdoğanı təbrik etdi   
25.06.2018, 09:54

Bolqarıstan baş naziri Ərdoğanı təbrik etdi  

Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır
25.06.2018, 09:51

Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(11.5%)
Braziliya(24.7%)
Almaniya(10.6%)
İngiltərə(2.21%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(5.30%)
Fransa(4.42%)
Belçika(2.65%)
Seneqal(3.53%)
Rusiya(23.0%)