16 dekabr 2017, Şənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Arutinovun Qarabağ xəyalı, Bağırovun məntiqli cavabı - Malenkovu təəccübləndirən məktub…
Arutinovun Qarabağ xəyalı, Bağırovun məntiqli cavabı - Malenkovu təəccübləndirən məktub…
09.10.2017, 22:16

1945-ci il oktyabrın 27-də gecədən xeyli keçmiş Stalin bağ evində Ermənistanın birinci katibi Arutinovu qəbul edir. Qısa dialoqdan sonra Arutinov Stalinə bir zərf uzadaraq Ermənistan kommunistlərinin xahişini rəhbərə çatdırır:

- Yoldaş Stalin, Ermənistan kommunistləri və zəhmətkeşləri sizin köməkliyinizlə illərdən bəri hökm sürən bir ədalətsizliyə son qoymağı sizdən xahiş edir.

 

- Hansı ədalətsizlikdən söhbət gedir, nəyi nəzərdə tutursunuz?

 

- Xahiş edirik Dağlıq Qarabağ məsələsini araşdırıb Ermənistan SSR-in tərkibinə verilməsi ilə bağlı erməni xalqının haqqını və arzusunu nəzərə alasınız.

 

Stalin zərfi açır, Arutinovun əsassız arqumentlərini oxuya-oxuya özünəməxsus ciddi səslə soruşur:

- Siz elə düşünürsünüz ki, SSRİ daxilində sərhədləri dəyişmək asandır? Və siz bu məsələ ilə bağlı yoldaş Bağırovla söhbət etmisiniz?

 

- Xeyr, yoldaş Stalin, bu haqda söhbətimiz olmayıb...

 

Modern.az saytı sovetlər dönəmində ermənilərin Dağlıq Qarabağ iddiası ilə bağlı növbəti cəhdlərinin biri haqqında yazını təqdim edir.

1937-ci ildə Malenkov və Mikoyanın Ermənistana gəlişi ilə respublikanın bütün rəhbərliyi, o cümlədən Ermənistanın birinci katibi də vəzifəsindən azad olunaraq “NKVD”-nin “ağuşuna” atılır. Kremlin nümayəndələri respublikaya kimin rəhbər təyin ediləcəyini düşünəndə Beriyanın təklifi ilə çox yaxın dostluq münasibətində olduğu Qriqori Arutinov birinci katib təyin olunur. Və beləliklə Arutinov 1937-ci ildən 1953-cü ilə qədər Beriyanın himayədarlığı altında Ermənistana rəhbərlik edir.

Bir çox erməni tarixçiləri Arutinovu “simasını dəyişməyən siyasətçi” kimi təqdim edirlər. Ancaq bu titulu Arutinova verənlər yəqin bir məsələni unudublar. Ermənistana rəhbərlik etdiyi illərdə Beriyanı özünə Allah sayan Arutinov, Stalinin ölümündən və Beriyanın həbsindən sonra, Lavrenti deyib dost qəbul etdiyi himayədarına ilk lənət edən, Xruşovun kabinetində Beriyanı cinayətkar adlandıran məmurlardan biri olub. Daha doğrusu, Arutinov əsl erməni xislətinə xas olan xəyanətkarlığını layiqincə nümayiş etdirib.

Erməni tarixçiləri Arutinovu həm də “cəsarətli siyasətçi” adlandırırlar. Bu adı isə belə əsaslandırırlar ki, o, böyük cəsarətlə Dağlıq Qarabağ məsələsini Stalinin qarşısında qaldırıb. Bu fikirdə də böyük yanlışlıq var. Çünki həmin dövrdə “cəsarətli” Arutinovun azərbaycanlı həmkarı Mircəfər Bağırov daha cəsarətli və Moskvada daha böyük nüfuza malik olub. Məhz Arutinovun çin olmayan Dağlıq Qarabağ röyasını da Bağırov alt-üst edib.

Beləliklə, Arutinovun Stalinə ünvanladığı  Dağlıq Qarabağla bağlı məktubunu rəhbər araşdırmaq üçün MK-nın katibi Malenkova yönəldir.

1945-ci ilin noyabr ayında Mircəfər Bağırov məsələ ilə bağlı Malenkovdan məktub alır. Məktubda Arutinovun Dağlıq Qarabağın Ermənistan SSR-nin tərkibinə verilməsi haqqında təklif irəli sürülür və bununla bağlı bir çox “əsaslar” göstərilir.

Erməni həmkarının təklif-məktubuna Bağırov çox tutarlı və məntiqli cavab hazırlayır. Bağırov ilk növbədə məktubda qeyd edir ki, Dağlıq Qarabağ heç də Arutinovun söylədiyi kimi Ermənistan SSR ilə həmsərhəd deyil, Ermənistan SSR ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti arasında əhalinin əksəriyyəti azərbaycanlılar olan Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın, Dəstəfur (indiki Daşkəsən) rayonları yerləşir.

 

Daha sonra Mircəfər Bağırov aşağıdakıları qeyd edir:

“Eyni zamanda ÜIK(b)P MK nəzərinə çatdırmağı lazım bilirik ki, DQMV-in Ermənistan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə baxarkən, Azərbaycan SSR ilə bitişik və əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarət olan Ermənistan SSR-nin Əzizbəyov, Vedi, Qarabağlar rayonlarının Azərbaycan SSR-yə verilməsi məsələsinə də baxılmalıdır... Eyni zamanda Gürcüstan SSR-in Borçalı rayonunun Azərbaycan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə də baxılmalıdır. Çünki əhalisi tamamilə, azərbaycanlılardır və Azərbaycan SSR-lə bilavasitə yanaşıdır. Nəhayət, biz xahiş edirik, Dağıstan MSSR-in Dərbənd və Qasımkənd rayonları ərazisinin də Azərbaycan SSR tərkibinə daxil edilməsi məsələsinə də baxılsın. Keçmişdə Azərbaycanın bir hissəsi olan və Bakı quberniyasının tərkibinə daxil idi. Bu rayonların əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və onların əksəriyyəti heyvandarlıqla məşğuldur, ilin 9 ayını Azərbaycan ərazisində yaşayırlar”.

1945-ci ilin dekabrın 10-da Bağırov cavab məktubunu Malenkova göndərir. Malenkov tutarlı və məntiqli cavabdan hətta təəcüblənir və bu məsələni Stalinlə rəsmi şəkildə deyil, sadəcə şifahi adi bir söhbətdə Arutinovun “cəsarətli” təklif-məktubunu ermənilərin “xəyallar arxivinə” göndərir.

Beləliklə də, ermənilərin 1945-ci ildəki Qarabağ arzusu bu dəfə də iflasa uğrayır...


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
nesimi
10.10.2017, 04:25

1937-ci ilde ermeniler oz arzusuna catmasalar da 1988-1990-ci illerde oz meqsedlerine catdilar.bir az da ireli gedereq etraf rayonlari da isgal etdiler.

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qadınlarla bağlı daha bir qadağa ləğv edildi
16.12.2017, 20:42

Qadınlarla bağlı daha bir qadağa ləğv edildi

“Terror dövləti yaradılmasına imkan verməyəcəyik”-Ərdoğandan ABŞ-a XƏBƏRDARLIQ
16.12.2017, 20:28

“Terror dövləti yaradılmasına imkan verməyəcəyik”-Ərdoğandan ABŞ-a XƏBƏRDARLIQ

Özünü eyvandan atmaq istəyən qadın xilas edildi
16.12.2017, 20:18

Özünü eyvandan atmaq istəyən qadın xilas edildi

Avropanın ən yaşlı qadını qocalar evində öldü
16.12.2017, 20:02

Avropanın ən yaşlı qadını qocalar evində öldü

Şəki sakinini it parçaladı
16.12.2017, 19:53

Şəki sakinini it parçaladı

“Çakır”ın kədərli həyat hekayəsi: anasını əmisinə ərə veriblər
16.12.2017, 17:47

“Çakır”ın kədərli həyat hekayəsi: anasını əmisinə ərə veriblər

Ərdoğan: “İslam dünyasının yenidən formalaşmağa ehtiyacı var”   
16.12.2017, 17:32

Ərdoğan: “İslam dünyasının yenidən formalaşmağa ehtiyacı var”  

Mehriban Əliyeva ordenlə təltif olundu
16.12.2017, 17:06

Mehriban Əliyeva ordenlə təltif olundu

“Azərbaycanlılar heç vaxt evtanaziyaya getməz” - Deputat və psixoloqdan AÇIQLAMA   
16.12.2017, 16:33

“Azərbaycanlılar heç vaxt evtanaziyaya getməz” - Deputat və psixoloqdan AÇIQLAMA   

İlham Əliyev Qətər əmirini təbrik edib
16.12.2017, 16:20

İlham Əliyev Qətər əmirini təbrik edib

Rusiya ABŞ-a qarşı ittiham irəli sürdü   
16.12.2017, 16:17

Rusiya ABŞ-a qarşı ittiham irəli sürdü  

25 dil bilən azərbaycanlı poliqlot  - O, 20 günə bir dili öyrətmək zəmanəti verir - MÜSAHİBƏ   
16.12.2017, 16:11

25 dil bilən azərbaycanlı poliqlot  - O, 20 günə bir dili öyrətmək zəmanəti verir - MÜSAHİBƏ  

Zakir Həsənov Ordu komandirlərinə tapşırıqlar verdi
16.12.2017, 15:55

Zakir Həsənov Ordu komandirlərinə tapşırıqlar verdi

Dünyaca məşhur geyim firması mağazalarını bağlayır
16.12.2017, 15:49

Dünyaca məşhur geyim firması mağazalarını bağlayır

Dövlət qurumlarındakı bu vəzifələr təyinat gözləyir   
16.12.2017, 15:45

Dövlət qurumlarındakı bu vəzifələr təyinat gözləyir  

Adı işdə, özü evdə olanlar...    
16.12.2017, 15:16

Adı işdə, özü evdə olanlar...   

Rusiyada azərbaycanlı qardaşını güllələdi
16.12.2017, 15:03

Rusiyada azərbaycanlı qardaşını güllələdi

Rövşən Lənkəranskinin qardaşı vəzifəsindən azad edilib
16.12.2017, 15:01

Rövşən Lənkəranskinin qardaşı vəzifəsindən azad edilib

 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
16.12.2017, 14:36

 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir

“DÇ-2018”ə  gedən milli komandalarla bağlı iddialar açıqlandı - SİYAHI
16.12.2017, 14:12

“DÇ-2018”ə  gedən milli komandalarla bağlı iddialar açıqlandı - SİYAHI

Əfqanıstanda 26 İŞİD-çi öldürüldü
16.12.2017, 14:03

Əfqanıstanda 26 İŞİD-çi öldürüldü

Murad Dadaşov “Pole çudes”də Leonid Yakuboviçə Azərbaycan nefti bağışlayıb - VİDEO   
16.12.2017, 13:58

Murad Dadaşov “Pole çudes”də Leonid Yakuboviçə Azərbaycan nefti bağışlayıb - VİDEO  

Fərasətinə, bərəkallah
16.12.2017, 13:42

Fərasətinə, bərəkallah

Piyada cərimələri artırılsınmı... - Ekspert “HƏ” deyir   
16.12.2017, 13:37

Piyada cərimələri artırılsınmı... - Ekspert “HƏ” deyir  

Polis Bakıda ölən kişinin yaxınlarını axtarır - FOTO   
16.12.2017, 13:24

Polis Bakıda ölən kişinin yaxınlarını axtarır - FOTO  

Məsud Yılmazın oğlunun meyiti tapıldı   
16.12.2017, 13:21

Məsud Yılmazın oğlunun meyiti tapıldı  

Bakıda intihara cəhd edən kişinin qarşısı alındı   
16.12.2017, 13:18

Bakıda intihara cəhd edən kişinin qarşısı alındı  

“BakuBus”un avtobusları 17 nömrəli marşrutda işə başladı
16.12.2017, 13:09

“BakuBus”un avtobusları 17 nömrəli marşrutda işə başladı

Yol polisi sürücülərə müraciət etdi
16.12.2017, 13:06

Yol polisi sürücülərə müraciət etdi

Cehiz “Karvan” xalçası
16.12.2017, 13:04

Cehiz “Karvan” xalçası

Astara sakinində 2 kq tiryək aşkarlandı
16.12.2017, 13:02

Astara sakinində 2 kq tiryək aşkarlandı

Lerikdə öz ailə üzvlərinin qızıllarını oğurlayan saxlanıldı  
16.12.2017, 12:59

Lerikdə öz ailə üzvlərinin qızıllarını oğurlayan saxlanıldı  

Azərbaycan toylarında yengəlik sıradan çıxır   
16.12.2017, 12:47

Azərbaycan toylarında yengəlik sıradan çıxır  

Qadın sürücü ağır qəza törətdi - Özü həlak oldu, qızı yaralandı  
16.12.2017, 12:19

Qadın sürücü ağır qəza törətdi - Özü həlak oldu, qızı yaralandı  

Ana-balanı maşın vurdu - 8 yaşlı uşaq öldü   
16.12.2017, 12:16

Ana-balanı maşın vurdu - 8 yaşlı uşaq öldü  

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.12%)
Araz Ağalarov (13.1%)
Mübariz Mənsimov (17.1%)
Fərhad Əhmədov(13.6%)
Füzuli Məmmədov(53.0%)
Telman İsmayılov (0.12%)
İsgəndər Xəlilov(0.08%)
Vaqif Məmişov(0.04%)
Heç biri(1.74%)
Digərləri(0.85%)