24 aprel 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - “O dövrə aid heç bir sənəddə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ifadəsinə rast gəlinmir” - POLEMİKA  
“O dövrə aid heç bir sənəddə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ifadəsinə rast gəlinmir” - POLEMİKA  
21.10.2017, 15:36

Gələn il Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək.

Modern.az saytı 1918-ci il 28 may tarixində əsası qoyulan bu möhtəşəm tarixə aid “AXC-100” silsiləsi altında hazırladığı müsahibə, araşdırma, məqalələri davam etdirir.

 

Bu dəfə təqdim etdiyimiz yazı bəlkə də, bundan sonrakı bütün yazılar üçün vacib bir açar rolunu oynayacaq. Çünki burada birbaşa haqqında danışdığımız və cəmi 23 ay yaşamasına baxmayaraq, dövlətçilik tariximiz üçün böyük işlər görən Azərbaycan Cümhuriyyəti dövlətinin adından  bəhs edirik.

 

Diqqət etdinizsə, biz burada “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” deyil, “Azərbaycan Cümhuriyyəti” ifadəsini işlətdik. Cümhuriyyət dövrünün araşdırıcısı Ədalət Tahirzadə və başqa bir neçə tədqiqatçının bu sətirlərin müəllifinə tövsiyəsindən sonra biz də dövlətin adını “Azərbaycan Cümhuriyyəti”  kimi yazmağa başladıq.

Amma razılaşarsınız ki, media heç, hətta elmi-araşdırma kitablarında da birinci versiya işlədilir.

 

Biz bunu qətiyyən qüsur kimi göstərmək fikrində deyilik. Ən azından tariximizin ən vacib sənədlərindən biri olan “İstiqlal Bəyannamə”sində “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti”nin adı keçir.

 

Sadəcə, tədqiqatçıların müəyyən tövsiyəsini çatdırırıq: onların sözlərinə görə, dövlətin var olduğu 23 ay ərzində bütün rəsmi sənədlər, dövlət rəmzləri, yazışmalar, diplomatik nümunələrin hamısında, hətta pul vahidində “Azərbaycan Cümhuriyyəti” sözü işlədilib. Yəni, “Xalq” sözü olmayıb.

 

Dövlətin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə “Açıq söz” qəzetində yazdığı “Cümhuriyyət” adlı məqaləsində də bu anlayışın mahiyyətini açıqlayıb. Bildirib ki, “bizə Cümhuriyyəti-ənam lazımdı”.

Həmçinin, Rəsulzadə özünün mühacirətdə olduğu zaman-1923-cü ildə yazdığı “Azərbaycan Cümhuriyyəti” kitabında da dövlətin adının məhz o cür olduğunu göstərib. Elə kitabın adından da bunu görə bilərik.

Araşdırmaçı jurnalist, Cümhuriyyət dövrü ilə bağlı araşdırmaların müəllifi Füzuli Sabiroğlu Modern.az-a açıqlamasında o dövrlə bağlı rast gəldiyi heç bir sənəddə övlətin adının “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” kimi yazıldığını görmədiyini deyir:

“Mən indiyə qədər rast gəldiyim o dövrün nə sənədlərində, nə də qəzet materiallarında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və ya Azərbaycan Demokratik Respublikası ifadəsinə rast gəlməmişəm. Mən düşünürəm ki, bu 80-ci illərin sonunda ortaya çıxmış bir ifadədir”.

Bəs, dövlətçilik tariximizin ən uğurlu səhifələrindən olan bir dövlətin adının nisbətən də olsa, səhv adlandırılması gələcəkdə tarixizm aspektindən hər hansı fəsada səbəb ola bilər?

Füzuli Sabiroğlunun bu suala cavabı maraqlıdır:

 

“Sovet dövrü tarixşünaslığında Cümhuriyyət həmişə bəy-xan dövləti, burjuaziyanın maraqlarını müdafiə edən, kasıbları əzən və istismar edən bir quruluş kimi təqdim olunub. 1980-ci illərin sonunda Cümhuriyyətin əsl mahiyyətinin xalqa çatdırılması prosesi başladı və ola bilər ki, "Xalq" və "Demokratik" ifadələrinin işlədilməsinin bu təbliğatın təsir gücünü artıracağını düşünüblər. Bu gün isə Cümhuriyyətin mahiyyəti, məqsədləri, uğurları və uğursuzluqları hamıya məlumdu. Onun adının necə deyilməsinin isə hansısa fəsadı ola biləcəyini düşünmürəm. Ancaq əlbəttə ki, rəsmi sənədlərdə olduğu kimi- “Azərbaycan Cümhuriyyəti” işlədilməsi daha düzgün olardı”.

 

E.Nihad

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Fransadan Novruz Məmmədova təbrik gəldi   
24.04.2018, 16:29

Fransadan Novruz Məmmədova təbrik gəldi  

1 milyonun ölkədən çıxarılmasının qarşısı alındı 
24.04.2018, 16:24

1 milyonun ölkədən çıxarılmasının qarşısı alındı 

Üç deputat Azərbaycanın beynəlxalq nümayəndə heyətlərinin tərkibindən çıxarılacaq - ADLAR   
24.04.2018, 16:23

Üç deputat Azərbaycanın beynəlxalq nümayəndə heyətlərinin tərkibindən çıxarılacaq - ADLAR  

Nazim İbrahimov qızının toyunu niyə təxirə saldı...
24.04.2018, 16:15

Nazim İbrahimov qızının toyunu niyə təxirə saldı...

Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi
24.04.2018, 16:09

Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi

Fuad Muradov Dövlət Komitəsinin kollektivinə təqdim olundu - FOTO
24.04.2018, 16:00

Fuad Muradov Dövlət Komitəsinin kollektivinə təqdim olundu - FOTO

Yeni nazir Muxtar Babayev tanınmış bəstəkarın oğluymuş - VİDEO
24.04.2018, 15:38

Yeni nazir Muxtar Babayev tanınmış bəstəkarın oğluymuş - VİDEO

Ramiz Mehdiyev Nazim İbrahimovu İTTİHAM ETDİ
24.04.2018, 15:32

Ramiz Mehdiyev Nazim İbrahimovu İTTİHAM ETDİ

İspaniyanın baş nazirindən Azərbaycanla bağlı mesajlar
24.04.2018, 15:24

İspaniyanın baş nazirindən Azərbaycanla bağlı mesajlar

Hüseyn Abdullayev Vergilər Nazirliyində istintaq olunur - Vəkili DANIŞDI
24.04.2018, 15:23

Hüseyn Abdullayev Vergilər Nazirliyində istintaq olunur - Vəkili DANIŞDI

Elmira Axundova vəzifəyə gedən deputatlara səsləndi: “Milli Məclisi unutmasınlar”   
24.04.2018, 15:15

Elmira Axundova vəzifəyə gedən deputatlara səsləndi: “Milli Məclisi unutmasınlar”  

Çindən 6 min qutu ipəkqurdu toxumları gətirilib
24.04.2018, 15:11

Çindən 6 min qutu ipəkqurdu toxumları gətirilib

Ekspert: “Mark Zukerberq, İlon Mask innovasiyaya ac olduqları üçün bu səviyyəyə çatıblar” – MÜSAHİBƏ
24.04.2018, 14:58

Ekspert: “Mark Zukerberq, İlon Mask innovasiyaya ac olduqları üçün bu səviyyəyə çatıblar” – MÜSAHİBƏ

Kadırov Trampla Merkeli hədələdi
24.04.2018, 14:57

Kadırov Trampla Merkeli hədələdi

“Həsənağa Turabovun ətrafındakı adamlar qəsdən ona səhv məlumat verirdilər, aktyor da hirslənirdi”
24.04.2018, 14:55

“Həsənağa Turabovun ətrafındakı adamlar qəsdən ona səhv məlumat verirdilər, aktyor da hirslənirdi”

Ermənistanda qüvvələr NİSBƏTİ - “Qarabağ klanı” hakimiyyətdən gedir?
24.04.2018, 14:29

Ermənistanda qüvvələr NİSBƏTİ - “Qarabağ klanı” hakimiyyətdən gedir?

Fransa prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK - Qarabağla bağlı mesaj verdi 
24.04.2018, 14:21

Fransa prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK - Qarabağla bağlı mesaj verdi 

Trampla Makron ağac əkdi - FOTO
24.04.2018, 14:02

Trampla Makron ağac əkdi - FOTO

Nazir müavini deputatlara çağırış etdi
24.04.2018, 13:54

Nazir müavini deputatlara çağırış etdi

Maşın bazarında qiymətlər stabilləşib   
24.04.2018, 13:46

Maşın bazarında qiymətlər stabilləşib  

Deputat dollar kreditlərinin bağlanmasını təklif etdi
24.04.2018, 13:42

Deputat dollar kreditlərinin bağlanmasını təklif etdi

Musa Tükənovun oğlu: “Atama qarşı ittiham öz təsdiqini tapmır”   
24.04.2018, 13:39

Musa Tükənovun oğlu: “Atama qarşı ittiham öz təsdiqini tapmır”  

“Müflisləşmə və iflas” haqqında qanun dəyişdirildi   
24.04.2018, 13:30

“Müflisləşmə və iflas” haqqında qanun dəyişdirildi  

Dövlət sərhədini pozan şəxslər saxlanılıb - FOTO
24.04.2018, 13:19

Dövlət sərhədini pozan şəxslər saxlanılıb - FOTO

Parlament işsizlikdən sığorta ilə bağlı cəzaları SƏRTLƏŞDİRDİ  
24.04.2018, 13:18

Parlament işsizlikdən sığorta ilə bağlı cəzaları SƏRTLƏŞDİRDİ  

"Peşə təhsili haqqında" qanun layihəsi qəbul olundu
24.04.2018, 13:17

"Peşə təhsili haqqında" qanun layihəsi qəbul olundu

Fərəc Quliyev deputatların maaşından GİLEYLƏNDİ
24.04.2018, 13:14

Fərəc Quliyev deputatların maaşından GİLEYLƏNDİ

Yeni medal təsis edildi
24.04.2018, 13:11

Yeni medal təsis edildi

Azərbaycan XİN-dən Ermənisitandakı çevrilişə REAKSİYA: “Danışıqlara hazırıq”
24.04.2018, 13:10

Azərbaycan XİN-dən Ermənisitandakı çevrilişə REAKSİYA: “Danışıqlara hazırıq

Yeni ekologiya və təbii sərvətlər naziri prinsiplərini AÇIQLADI: “Şəffaflıq, sosial ədalət...”
24.04.2018, 13:04

Yeni ekologiya və təbii sərvətlər naziri prinsiplərini AÇIQLADI: “Şəffaflıq, sosial ədalət...”

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı - Temperatur qalxır
24.04.2018, 12:59

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı - Temperatur qalxır

Ombudsmanın illik hesabatı qəbul olundu
24.04.2018, 12:56

Ombudsmanın illik hesabatı qəbul olundu

Əflatun Amaşov hesabata etiraz etdi
24.04.2018, 12:55

Əflatun Amaşov hesabata etiraz etdi

Ombudsman amnistiya üçün müraciət etdi    
24.04.2018, 12:46

Ombudsman amnistiya üçün müraciət etdi   

Bakıda sayt əməkdaşının maşının qabağını kəsib təpiklədilər - VİDEO
24.04.2018, 12:41

Bakıda sayt əməkdaşının maşının qabağını kəsib təpiklədilər - VİDEO

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(6.57%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(3.94%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.63%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(73.6%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(3.94%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(9.21%)