24 iyun 2018, Bazar
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
23.10.2017, 11:06

“Ölüm haqdır” deyirlər. Və hamı bu haqqından “istifadə” edəcək, kimi bir az gec, kimi bir az tez. Maraqlı olan, ölümdən sonra torpağa basdırılmaq məqamıdır.

 

Bu məqamda nədənsə, müsəlmanlar müsəlman, xristianlar xristian, yəhudilər yəhudi qəbiristanlığında dəfn edilir. Baxmayaraq ki, müxtəlif dindən olanlar uzun illər bir yerdə yaşayıb, qaynayıb-qarışıblar, hətta onların birgə nikahlarının da şahidi olmuşuq. Amma di gəl ki, bu geniş dünyada birgə həyat sürən müxtəlif dinin nümayəndələrinə o biri dünyanı birgə paylaşmaq dar gəlir. Yoxsa, niyə müsəlmanın xristian qəbiristanlığında dəfn edilməsi təhqir, yaxud xristianın müsəlman qəbiristanlığında dəfni yolverilməz sayılır?

 

Modern.az-ın məsələ ilə bağlı suallarını ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Elşad Mahmudov cavablandırıb.

 

E.Mahmudov deyib ki, müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik:

 

“İslam zühur edib dünyaya yayılandan günümüzə qədər dini adət-ənənə və tarixi təcrübəmizdə vəfat edən şəxsin mənsub olduğu dinə aid qəbiristanlığa, yəni ondan əvvəl yaşamış və dünyasını dəyişmiş dindaşlarının basdırıldığı qəbristanlıqda dəfn olunduğunu görürük.

 

Burada müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik. Tarix boyu müsəlman qəbiristanlıqları böyük diqqətlə xristian, yəhudi və digər din mənsublarının dəfn olunduğu qəbiristanlıqlardan ayrı şəkildə meydana gətirilib. İslam dinində ölülərin son mənzilə yola salınması, namazının qılınması, kəfənlənməsi, dəfn mərasimi, başsağlığı adət-ənənəsi, qəbir ziyarəti, dua ədəbinin həyata keçirilməsinin özünə aid qayda-qanunları mövcuddur. Bunlar müsəlman xalqlarının özünəməxsus dəfn və qəbiristanlıq adət - ənənəsini əsrlər boyu formalaşdırıb. Mədəniyyətin assimilyasiyaya məruz qalması, milli identikliyin yox olması, mentalitetin dəyişməsi, bunlarla əlaqəli dini və milli adət-ənənələrin ortadan qalxması hər bir cəmiyyət və xalq üçün arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxarır.

 

Buna görə də müsəlman qəbiristanlığının qeyri-müsəlman qəbiristanlığı ilə eyni məkanda, lakin qəbirlərin dini mənsubiyyətə görə ayrılıqda olmasında hər hansı bir problem olmamaqla bərabər, eyni məkanda qarışıq formada dəfn olunması uyğun görülmür və tövsiyə edilmir. Buna görə də dünyanın harasında olursa olsun, bütün müsəlmanlar imkan daxilində öz qəbiristanlıqlarını formalaşdırıb dünyasını dəyişənləri bu müsəlman qəbiristanlıqlarında dəfn etmələri daha uyğun hesab olunub. Əlbəttə ki, bu məsləhət zərurətlər zamanı istisna təşkil edə bilər”.

 

İlahiyyatçı bildirib ki, İslam müsəlman kişilərə sadəcə Əhli-Kitabdan (Yəhudi və Xristianlar) olan qeyri-müsəlman qadınlarla evliliyə icazə verir:

 

“Müsəlman kişilərin digər din mənsublarının qadınları ilə ailə qurmağına icazə vermir. Eyni zamanda, müsəlman qadınların istər Əhli-kitab olsun, istər başqa dinin nümayəndəsi olsun, qeyri-müsəlman kişilərlə ailə qurmağına icazə vermir”.

 

Digər ilahiyyatçı Elşad Miri həmkarından fərqli düşünür. O, Modern.az-a deyib ki, İslam dini müxtəlif dinlərdən olan insanların eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsini qadağan etmir:

 

“İlk dövrlərdə belə bir anlayış vardı ki, müsəlmanlar müşriklərlə eyni qəbiristanlıqda dəfn edilmirdilər. Çünki insanlar gedib qəbirlər vasitəsilə Allahdan nə isə istəyirdilər.  Bu kimi halların olmaması üçün müsəlmanların digər dindən olanlarla eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsinə icazə verilmirdi.

 

Sonrakı dövrlərdə belə anlayışlar ortadan qalxdı. Bu gün Avropada yaşayan müsəlmanların bəziləri heç müsəlman qəbiristanlığında dəfn olunmur. Əgər onların yaşadığı ölkədə müsəlman qəbiristanlığı yoxdursa, elə orada da dəfn olunur. Məsələn, Bakının özündə də Yasamal qəbiristanlığının bir hissəsində müsəlmanlar, bir hissəsində pravoslavları dəfn edirlər”.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Sən xərçəngə qalib gəlmək gücdəsən”   - Millət vəkili
24.06.2018, 01:02

“Sən xərçəngə qalib gəlmək gücdəsən” - Millət vəkili

Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
24.06.2018, 00:52

Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür

Türkiyə üçün tarixi gün: Xalq həm prezident, həm də parlamenti seçir
24.06.2018, 00:29

Türkiyə üçün tarixi gün: Xalq həm prezident, həm də parlamenti seçir

“Polis” 20 qəpik ödəməmək üçün avtobusun açarını qırdı - VİDEO
24.06.2018, 00:16

“Polis” 20 qəpik ödəməmək üçün avtobusun açarını qırdı - VİDEO

Dünya Çempionatı-2018: Almaniya son anda  qrupdan çıxma sanşı qazandı
23.06.2018, 23:59

Dünya Çempionatı-2018: Almaniya son anda  qrupdan çıxma sanşı qazandı

Mərkəzi Elmi Kitabxana və BDU arasında Memorandum imzalandı-FOTOLAR
23.06.2018, 23:31

Mərkəzi Elmi Kitabxana və BDU arasında Memorandum imzalandı-FOTOLAR

45 İŞİD terrorçusu məhv edildi
23.06.2018, 23:17

45 İŞİD terrorçusu məhv edildi

Sarkisyanın qardaşına qarşı yeyinti ittihamı
23.06.2018, 22:54

Sarkisyanın qardaşına qarşı yeyinti ittihamı

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 100 illiyi ilə bağlı sərgi - Fotolar
23.06.2018, 22:36

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 100 illiyi ilə bağlı sərgi - Fotolar

İngiltərədə minlərlə insan referendum tələb edir
23.06.2018, 22:29

İngiltərədə minlərlə insan referendum tələb edir

Selcan Nəsiblinin UĞURLU PERFORMANSI
23.06.2018, 22:13

Selcan Nəsiblinin UĞURLU PERFORMANSI

OPEK-dən Rusiyaya təklif
23.06.2018, 21:56

OPEK-dən Rusiyaya təklif

Azərbaycanda tülküyə işgəncə verən gənc cəzalandırıldı - VİDEO
23.06.2018, 21:37

Azərbaycanda tülküyə işgəncə verən gənc cəzalandırıldı - VİDEO

Azərbaycan kəndində saxlanılan erməni əsgərin ETİRAFLARI
23.06.2018, 21:16

Azərbaycan kəndində saxlanılan erməni əsgərin ETİRAFLARI

Dünya Çempionatı-2018: Meksika Cənubi Koreyaya da Almaniyanın aqibətini yaşatdı
23.06.2018, 21:00

Dünya Çempionatı-2018: Meksika Cənubi Koreyaya da Almaniyanın aqibətini yaşatdı

Səfirin oğlu azadlığa buraxıldı
23.06.2018, 20:39

Səfirin oğlu azadlığa buraxıldı

Messi ölümdən son anda döndü
23.06.2018, 20:16

Messi ölümdən son anda döndü

Azərbaycan neft hasilatının artırılması qərarını dəstəkləyir
23.06.2018, 20:00

Azərbaycan neft hasilatının artırılması qərarını dəstəkləyir

Dünya Çempionatı-2018: 7 qol vurulan oyunda Belçika qalib oldu, Video
23.06.2018, 19:22

Dünya Çempionatı-2018: 7 qol vurulan oyunda Belçika qalib oldu, Video

Müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalov vəfat etdi   
23.06.2018, 19:00

Müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalov vəfat etdi  

Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olundu - 36 şagird qovuldu, 850-si imtahana gəlmədi
23.06.2018, 18:48

Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olundu - 36 şagird qovuldu, 850-si imtahana gəlmədi

Türkiyənin F-16 tipli təyyarələri Bakıda
23.06.2018, 17:51

Türkiyənin F-16 tipli təyyarələri Bakıda

"Sınıq Körpü"də ticarət daha da asanlaşacaq
23.06.2018, 17:47

"Sınıq Körpü"də ticarət daha da asanlaşacaq

Şirvan sakini öz həmyerlisini qətlə yetirdi
23.06.2018, 17:45

Şirvan sakini öz həmyerlisini qətlə yetirdi

Hasar üstündə dava düşdü - 27 yaşlı oğlan baltalandı
23.06.2018, 17:29

Hasar üstündə dava düşdü - 27 yaşlı oğlan baltalandı

Cəbhədəki əməliyyat şəraiti tam nəzarət altındadır - RƏSMİ
23.06.2018, 17:24

Cəbhədəki əməliyyat şəraiti tam nəzarət altındadır - RƏSMİ

Müdafiə naziri Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binasının açılışında - FOTOLAR
23.06.2018, 17:05

Müdafiə naziri Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binasının açılışında - FOTOLAR

Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinin ilk buraxılışı keçirildi
23.06.2018, 16:43

Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinin ilk buraxılışı keçirildi

Dəniz nəqliyyatı işçiləri mükafatlandırıldı
23.06.2018, 16:33

Dəniz nəqliyyatı işçiləri mükafatlandırıldı

Vikipediya könüllüləri Ordu gününə öz töhfəsini verdilər - VİDEO   
23.06.2018, 16:32

Vikipediya könüllüləri Ordu gününə öz töhfəsini verdilər - VİDEO  

Prezident ona “Əməkdar mühəndis” fəxri adı verdi
23.06.2018, 16:31

Prezident ona “Əməkdar mühəndis” fəxri adı verdi

Magistraturaya müsabiqənin nəticələri açıqlandı
23.06.2018, 16:26

Magistraturaya müsabiqənin nəticələri açıqlandı

 “Ərdoğan prezident seçilməyə bilər” – Azərbaycandakı partiyalardan PROQNOZ
23.06.2018, 16:01

 “Ərdoğan prezident seçilməyə bilər” – Azərbaycandakı partiyalardan PROQNOZ

Maşınqayırma sənayesi işçiləri təltif olundu - SİYAHI
23.06.2018, 15:41

Maşınqayırma sənayesi işçiləri təltif olundu - SİYAHI

Prezident Mozambik, Xorvatiya və Sloveniya dövlət başçılarını təbrik etdi
23.06.2018, 15:16

Prezident Mozambik, Xorvatiya və Sloveniya dövlət başçılarını təbrik etdi

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(12.4%)
Braziliya(23.8%)
Almaniya(10.4%)
İngiltərə(2.48%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(5.97%)
Fransa(4.97%)
Belçika(2.48%)
Seneqal(3.48%)
Rusiya(21.8%)