24 fevral 2018, Şənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
23.10.2017, 11:06

“Ölüm haqdır” deyirlər. Və hamı bu haqqından “istifadə” edəcək, kimi bir az gec, kimi bir az tez. Maraqlı olan, ölümdən sonra torpağa basdırılmaq məqamıdır.

 

Bu məqamda nədənsə, müsəlmanlar müsəlman, xristianlar xristian, yəhudilər yəhudi qəbiristanlığında dəfn edilir. Baxmayaraq ki, müxtəlif dindən olanlar uzun illər bir yerdə yaşayıb, qaynayıb-qarışıblar, hətta onların birgə nikahlarının da şahidi olmuşuq. Amma di gəl ki, bu geniş dünyada birgə həyat sürən müxtəlif dinin nümayəndələrinə o biri dünyanı birgə paylaşmaq dar gəlir. Yoxsa, niyə müsəlmanın xristian qəbiristanlığında dəfn edilməsi təhqir, yaxud xristianın müsəlman qəbiristanlığında dəfni yolverilməz sayılır?

 

Modern.az-ın məsələ ilə bağlı suallarını ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Elşad Mahmudov cavablandırıb.

 

E.Mahmudov deyib ki, müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik:

 

“İslam zühur edib dünyaya yayılandan günümüzə qədər dini adət-ənənə və tarixi təcrübəmizdə vəfat edən şəxsin mənsub olduğu dinə aid qəbiristanlığa, yəni ondan əvvəl yaşamış və dünyasını dəyişmiş dindaşlarının basdırıldığı qəbristanlıqda dəfn olunduğunu görürük.

 

Burada müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik. Tarix boyu müsəlman qəbiristanlıqları böyük diqqətlə xristian, yəhudi və digər din mənsublarının dəfn olunduğu qəbiristanlıqlardan ayrı şəkildə meydana gətirilib. İslam dinində ölülərin son mənzilə yola salınması, namazının qılınması, kəfənlənməsi, dəfn mərasimi, başsağlığı adət-ənənəsi, qəbir ziyarəti, dua ədəbinin həyata keçirilməsinin özünə aid qayda-qanunları mövcuddur. Bunlar müsəlman xalqlarının özünəməxsus dəfn və qəbiristanlıq adət - ənənəsini əsrlər boyu formalaşdırıb. Mədəniyyətin assimilyasiyaya məruz qalması, milli identikliyin yox olması, mentalitetin dəyişməsi, bunlarla əlaqəli dini və milli adət-ənənələrin ortadan qalxması hər bir cəmiyyət və xalq üçün arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxarır.

 

Buna görə də müsəlman qəbiristanlığının qeyri-müsəlman qəbiristanlığı ilə eyni məkanda, lakin qəbirlərin dini mənsubiyyətə görə ayrılıqda olmasında hər hansı bir problem olmamaqla bərabər, eyni məkanda qarışıq formada dəfn olunması uyğun görülmür və tövsiyə edilmir. Buna görə də dünyanın harasında olursa olsun, bütün müsəlmanlar imkan daxilində öz qəbiristanlıqlarını formalaşdırıb dünyasını dəyişənləri bu müsəlman qəbiristanlıqlarında dəfn etmələri daha uyğun hesab olunub. Əlbəttə ki, bu məsləhət zərurətlər zamanı istisna təşkil edə bilər”.

 

İlahiyyatçı bildirib ki, İslam müsəlman kişilərə sadəcə Əhli-Kitabdan (Yəhudi və Xristianlar) olan qeyri-müsəlman qadınlarla evliliyə icazə verir:

 

“Müsəlman kişilərin digər din mənsublarının qadınları ilə ailə qurmağına icazə vermir. Eyni zamanda, müsəlman qadınların istər Əhli-kitab olsun, istər başqa dinin nümayəndəsi olsun, qeyri-müsəlman kişilərlə ailə qurmağına icazə vermir”.

 

Digər ilahiyyatçı Elşad Miri həmkarından fərqli düşünür. O, Modern.az-a deyib ki, İslam dini müxtəlif dinlərdən olan insanların eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsini qadağan etmir:

 

“İlk dövrlərdə belə bir anlayış vardı ki, müsəlmanlar müşriklərlə eyni qəbiristanlıqda dəfn edilmirdilər. Çünki insanlar gedib qəbirlər vasitəsilə Allahdan nə isə istəyirdilər.  Bu kimi halların olmaması üçün müsəlmanların digər dindən olanlarla eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsinə icazə verilmirdi.

 

Sonrakı dövrlərdə belə anlayışlar ortadan qalxdı. Bu gün Avropada yaşayan müsəlmanların bəziləri heç müsəlman qəbiristanlığında dəfn olunmur. Əgər onların yaşadığı ölkədə müsəlman qəbiristanlığı yoxdursa, elə orada da dəfn olunur. Məsələn, Bakının özündə də Yasamal qəbiristanlığının bir hissəsində müsəlmanlar, bir hissəsində pravoslavları dəfn edirlər”.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
"Boko Haram"  105 məktəblini qaçırıb
24.02.2018, 01:01

"Boko Haram"  105 məktəblini qaçırıb

Uşaq 8 ay adsız qalıb - Video
24.02.2018, 00:45

Uşaq 8 ay adsız qalıb - Video

Hindistan ballistik raketi sınaqdan keçirdi
24.02.2018, 00:24

Hindistan ballistik raketi sınaqdan keçirdi

Xızıda fabrik sürücüsünü döyərək 200 metr sürüdülər
24.02.2018, 00:08

Xızıda fabrik sürücüsünü döyərək 200 metr sürüdülər

Fələstin ABŞ-ı təxribatda suçlayır
23.02.2018, 23:55

Fələstin ABŞ-ı təxribatda suçlayır

Bakıdakı sığınacağa yerləşdirilən iki uşağın valideyni tapılmır - Video
23.02.2018, 23:41

Bakıdakı sığınacağa yerləşdirilən iki uşağın valideyni tapılmır - Video

Bu qurum fəaliyyətini dayandırdı
23.02.2018, 23:28

Bu qurum fəaliyyətini dayandırdı

Yollardakı qəzanın ilginc səbəbi
23.02.2018, 23:14

Yollardakı qəzanın ilginc səbəbi

Azərbaycan nefti bahalaşdı
23.02.2018, 22:59

Azərbaycan nefti bahalaşdı

Somalidə partlayış: 18 ölü, 20 yaralı
23.02.2018, 22:43

Somalidə partlayış: 18 ölü, 20 yaralı

“Ermənistanın seçkiqabağı  nağılbazlığı daxili istehlaka ünvanlanıb” - XİN
23.02.2018, 22:27

“Ermənistanın seçkiqabağı  nağılbazlığı daxili istehlaka ünvanlanıb” - XİN

ABŞ Məcburi Köçkün Gənclərə İngilis dili öyrənməyə kömək edir
23.02.2018, 22:15

ABŞ Məcburi Köçkün Gənclərə İngilis dili öyrənməyə kömək edir

ATƏT PA-nın sessiyasında Xocalı soyqırımı haqqında danışılıb   
23.02.2018, 21:59

ATƏT PA-nın sessiyasında Xocalı soyqırımı haqqında danışılıb  

Azərbaycanda bu sahələrdə artıma nail olunub
23.02.2018, 21:48

Azərbaycanda bu sahələrdə artıma nail olunub

Berlində Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü  anılıb - Foto
23.02.2018, 21:34

Berlində Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü  anılıb - Foto

Suriyada xəstəxana raket atəşinə tutuldu
23.02.2018, 21:21

Suriyada xəstəxana raket atəşinə tutuldu

Bakıda İran Kino Günləri başladı
23.02.2018, 21:07

Bakıda İran Kino Günləri başladı

ABŞ səfirliyi bu tarixdə Qüdsə köçürüləcək
23.02.2018, 20:55

ABŞ səfirliyi bu tarixdə Qüdsə köçürüləcək

Bu yollarda təmir yekunlaşdı - Fotolar
23.02.2018, 20:41

Bu yollarda təmir yekunlaşdı - Fotolar

Zakir Həsənov Belarusda medal aldı
23.02.2018, 20:26

Zakir Həsənov Belarusda medal aldı

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib
23.02.2018, 20:15

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

Bir həftədə 200 şagird və müəllim müayinə olunub
23.02.2018, 20:01

Bir həftədə 200 şagird və müəllim müayinə olunub

Daha bir yolda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır
23.02.2018, 19:51

Daha bir yolda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır

Uşağa qulluğa görə verilən müavinət də artırıldı
23.02.2018, 19:00

Uşağa qulluğa görə verilən müavinət də artırıldı

48 yaşlı qadının əli emal avadanlığının arasında qalıb
23.02.2018, 18:56

48 yaşlı qadının əli emal avadanlığının arasında qalıb

Azərbaycanda aqrar sahənin texniki təminatı gücləndirilir
23.02.2018, 18:46

Azərbaycanda aqrar sahənin texniki təminatı gücləndirilir

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırıldı
23.02.2018, 18:42

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırıldı

“AppLab” proqramının məzunları və yeni iştirakçıları bir arada
23.02.2018, 18:37

“AppLab” proqramının məzunları və yeni iştirakçıları bir arada

İordaniya Kralı Azərbaycan Prezidentinə məktub göndərib
23.02.2018, 18:34

İordaniya Kralı Azərbaycan Prezidentinə məktub göndərib

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinət artırıldı
23.02.2018, 18:27

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinət artırıldı

“Köçürülmənin sadələşdirilməsi tələbələr üçün yaradılan ən yaxşı imkandır”
23.02.2018, 18:18

“Köçürülmənin sadələşdirilməsi tələbələr üçün yaradılan ən yaxşı imkandır”

Qarabağda 16 nəfər ölüb, 89 nəfər yaralanıb
23.02.2018, 18:08

Qarabağda 16 nəfər ölüb, 89 nəfər yaralanıb

Kadırov Stalinin goruna söydü
23.02.2018, 17:59

Kadırov Stalinin goruna söydü

Regionlarda keçirilən festivallar bölgələrimizin mədəni zənginliyini nümayiş etdirir  
23.02.2018, 17:45

Regionlarda keçirilən festivallar bölgələrimizin mədəni zənginliyini nümayiş etdirir  

Makedoniyalı siyasətçi: ”Xocalı soyqırımı Ermənistana ləkədir”    
23.02.2018, 17:30

Makedoniyalı siyasətçi: ”Xocalı soyqırımı Ermənistana ləkədir”  

ARXİV
SORĞU
Hansı supermarketdən alver edirsiniz?
“ARAZ” marketləri(16.2%)
“Bazarstore”(10.8%)
“Neptun” marketləri(2.70%)
“Favorit” marketi(6.75%)
“Makromarket”(2.70%)
“Bizim market”(1.35%)
“Rahat market”(2.70%)
“Bravo” marketləri(10.8%)
“Oba market”(9.45%)
Heç biri - digər mağazalar(36.4%)