23 noyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
Xristianla müsəlman eyni qəbiristanlıqda dəfn oluna BİLƏRMİŞ
23.10.2017, 11:06

“Ölüm haqdır” deyirlər. Və hamı bu haqqından “istifadə” edəcək, kimi bir az gec, kimi bir az tez. Maraqlı olan, ölümdən sonra torpağa basdırılmaq məqamıdır.

 

Bu məqamda nədənsə, müsəlmanlar müsəlman, xristianlar xristian, yəhudilər yəhudi qəbiristanlığında dəfn edilir. Baxmayaraq ki, müxtəlif dindən olanlar uzun illər bir yerdə yaşayıb, qaynayıb-qarışıblar, hətta onların birgə nikahlarının da şahidi olmuşuq. Amma di gəl ki, bu geniş dünyada birgə həyat sürən müxtəlif dinin nümayəndələrinə o biri dünyanı birgə paylaşmaq dar gəlir. Yoxsa, niyə müsəlmanın xristian qəbiristanlığında dəfn edilməsi təhqir, yaxud xristianın müsəlman qəbiristanlığında dəfni yolverilməz sayılır?

 

Modern.az-ın məsələ ilə bağlı suallarını ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Elşad Mahmudov cavablandırıb.

 

E.Mahmudov deyib ki, müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik:

 

“İslam zühur edib dünyaya yayılandan günümüzə qədər dini adət-ənənə və tarixi təcrübəmizdə vəfat edən şəxsin mənsub olduğu dinə aid qəbiristanlığa, yəni ondan əvvəl yaşamış və dünyasını dəyişmiş dindaşlarının basdırıldığı qəbristanlıqda dəfn olunduğunu görürük.

 

Burada müxtəlif istisnalar olmaqla bərabər, bütün dünya dinlərində eyni tendensiyanın olduğunu müşahidə edirik. Tarix boyu müsəlman qəbiristanlıqları böyük diqqətlə xristian, yəhudi və digər din mənsublarının dəfn olunduğu qəbiristanlıqlardan ayrı şəkildə meydana gətirilib. İslam dinində ölülərin son mənzilə yola salınması, namazının qılınması, kəfənlənməsi, dəfn mərasimi, başsağlığı adət-ənənəsi, qəbir ziyarəti, dua ədəbinin həyata keçirilməsinin özünə aid qayda-qanunları mövcuddur. Bunlar müsəlman xalqlarının özünəməxsus dəfn və qəbiristanlıq adət - ənənəsini əsrlər boyu formalaşdırıb. Mədəniyyətin assimilyasiyaya məruz qalması, milli identikliyin yox olması, mentalitetin dəyişməsi, bunlarla əlaqəli dini və milli adət-ənənələrin ortadan qalxması hər bir cəmiyyət və xalq üçün arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxarır.

 

Buna görə də müsəlman qəbiristanlığının qeyri-müsəlman qəbiristanlığı ilə eyni məkanda, lakin qəbirlərin dini mənsubiyyətə görə ayrılıqda olmasında hər hansı bir problem olmamaqla bərabər, eyni məkanda qarışıq formada dəfn olunması uyğun görülmür və tövsiyə edilmir. Buna görə də dünyanın harasında olursa olsun, bütün müsəlmanlar imkan daxilində öz qəbiristanlıqlarını formalaşdırıb dünyasını dəyişənləri bu müsəlman qəbiristanlıqlarında dəfn etmələri daha uyğun hesab olunub. Əlbəttə ki, bu məsləhət zərurətlər zamanı istisna təşkil edə bilər”.

 

İlahiyyatçı bildirib ki, İslam müsəlman kişilərə sadəcə Əhli-Kitabdan (Yəhudi və Xristianlar) olan qeyri-müsəlman qadınlarla evliliyə icazə verir:

 

“Müsəlman kişilərin digər din mənsublarının qadınları ilə ailə qurmağına icazə vermir. Eyni zamanda, müsəlman qadınların istər Əhli-kitab olsun, istər başqa dinin nümayəndəsi olsun, qeyri-müsəlman kişilərlə ailə qurmağına icazə vermir”.

 

Digər ilahiyyatçı Elşad Miri həmkarından fərqli düşünür. O, Modern.az-a deyib ki, İslam dini müxtəlif dinlərdən olan insanların eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsini qadağan etmir:

 

“İlk dövrlərdə belə bir anlayış vardı ki, müsəlmanlar müşriklərlə eyni qəbiristanlıqda dəfn edilmirdilər. Çünki insanlar gedib qəbirlər vasitəsilə Allahdan nə isə istəyirdilər.  Bu kimi halların olmaması üçün müsəlmanların digər dindən olanlarla eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsinə icazə verilmirdi.

 

Sonrakı dövrlərdə belə anlayışlar ortadan qalxdı. Bu gün Avropada yaşayan müsəlmanların bəziləri heç müsəlman qəbiristanlığında dəfn olunmur. Əgər onların yaşadığı ölkədə müsəlman qəbiristanlığı yoxdursa, elə orada da dəfn olunur. Məsələn, Bakının özündə də Yasamal qəbiristanlığının bir hissəsində müsəlmanlar, bir hissəsində pravoslavları dəfn edirlər”.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Yeməyiniz bol, mədəniz gen olsun!
23.11.2017, 11:11

Yeməyiniz bol, mədəniz gen olsun!

Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq
23.11.2017, 11:00

Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq

AMEA tərcüməçi axtarır   
23.11.2017, 10:58

AMEA tərcüməçi axtarır  

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"
23.11.2017, 10:16

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı   
23.11.2017, 10:10

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı  

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
23.11.2017, 10:07

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA

 Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI
23.11.2017, 10:00

Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu
23.11.2017, 09:58

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB
23.11.2017, 09:25

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir
23.11.2017, 09:19

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM   
23.11.2017, 09:09

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM  

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq
23.11.2017, 09:07

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR
23.11.2017, 09:03

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”
23.11.2017, 08:54

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”

Onun özü yox, əməlləri danışır...   
23.11.2017, 08:38

Onun özü yox, əməlləri danışır...  

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi   
23.11.2017, 08:30

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ   
23.11.2017, 08:28

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ  

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
23.11.2017, 01:22

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib
23.11.2017, 00:56

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib

Kapitanın hakimdən penalti xahişi
23.11.2017, 00:36

Kapitanın hakimdən penalti xahişi

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib
23.11.2017, 00:21

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov
23.11.2017, 00:12

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü
22.11.2017, 23:56

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı
22.11.2017, 23:41

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü
22.11.2017, 23:22

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video
22.11.2017, 23:07

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib
22.11.2017, 22:49

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək
22.11.2017, 22:21

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir
22.11.2017, 22:10

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN
22.11.2017, 21:53

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb
22.11.2017, 21:45

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı
22.11.2017, 21:14

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...   
22.11.2017, 20:54

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...  

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb
22.11.2017, 20:43

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur
22.11.2017, 20:26

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur

ARXİV