23 noyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...
İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...
23.10.2017, 21:31

Böyük Vətən müharibəsi ilə bağlı ən çox xatırlanan hadisələrdən biri də 1942-ci ildə almanların işğal etdiyi Kiyev şəhərində alman qoşunlarının futbol komandası ilə Kiyev “Dinamo”su arasında keçirilən oyundur. SSRİ dövründə bu oyun haqqında kitablar yazılıb, filmlər çəkilib, mətbuat öz səhifələrində bu olaya geniş yer ayırıb. Kiyevli futbolçular qələbə qazanarsa güllələnəcəklərini bilsələr də, almanları məğlub etməsi əfsanələşdirilərək çəmiyyətə təqdim olunub.

Həqiqətənmi almanlar məğlub olduqlarına görə kiyevli futbolçuları oyundan sonra stadionda güllələyiblər?

Modern.az saytı tarixi oyunla bağlı mifləri və həqiqətləri təqdim edir.

 

Sovet ideologiyası öz ənənəsinə sadiq qalaraq oyunla bağlı kiyevli futbolçuların “əfsanəvi qəhrəmanlıq obrazını” yaradıb və bu oyunu tarixə öz istədikləri kimi həkk edib. Belə ki, sovet dönəminin oyunla bağlı təqdimatına görə Kiyevin işğalından sonra alman qoşunları “NKVD”-nin komandası olan “Dinamo” ilə matç keçirmək təklifini veriblər. 1942-ci ilin iyun ayından başlanan oyunlar avqusta qədər davam edib. Kiyev futbolçuları bütün oyunlardan qalib çıxıblar. Turnirin gedişi almanların heç də könlünü açmayıb, əksinə qəzəblərinə səbəb olub. Nəhayət, avqustun 9-da onlar utanc gətirən oyunlara son qoymaq qərarına gəliblər. Həmin gün “Zenit” stadionda kiyevli futbolçular alman hərbi-hava qüvvələrinin komandası ilə görüşüblər. Birinci hissə 3-1 kiyevlilərin xeyrinə bitib. Fasilə zamanı SS zabitləri Kiyev futbolşularının geyinib-soyunma otağına daxil olublar. Alman zabitlərindən biri oyunun hakimini də çağırtdırıb. Yüksəkçinli alman zabiti fikrini bir cümlə ilə ifadə edib: “Qələbəniz taleyinizin faciəsinə bərabər olacaq...”

İkinci hissə başlanıb. Ukraynalı futbolçular xəbərdarlığa məhəl qoymayaraq almanları 5-3 hesabı ilə məğlub ediblər. Sovet ideologiyasının təqdim etdiyi bu oyunda ən maraqlı məqam isə ondan ibarətdir ki, guya oyunun sonunda qapıçı ilə təkbətək çıxan kiyevli hücumçu 100 faizlik qol vurmaq şansından imtina edərək topu zərbə ilə qapıya deyil, arxa tərəfə ötürərək alman futbolçularını qıcıqlandırıb. Oyundan sonra bütün futbolçular həbs olunaraq almanlar tərəfindən güllələniblər.

 

Bəs həqiqət necədir? 90-cı illərdən sonra həmin oyunun canlı şahidlərinin söylədikləri tam fərqlidir.

Belə ki, həqiqətən də almanlar futbol turnirinin küçirilməsinin təşəbbüskarı olublar. Turnirdə iştirak edən komanda Kiyev “Dinamo”su deyil, “Start” komandası olub. Bu komandanın tərkibində “Dinamo”çular da olub. Komandanın bütün futbolçuları 1 saylı çörək zavodunun işçiləri olub. Turniri təşkil etməkdə almanlar işğal altında olan Kiyevdə həyatı canlandırmaq məqsədini daşıyıb. Oyun zamanı almanların ünvanlarına yağdırdıqları lənətə görə “Start” komandasının azarkeşlərindən bir neçəsi almanlar tərəfindən həbs olunub. Hətta azarkeşlərin çılğınlığının qarşısını almaq üçün havaya atəşlər açılıb.

Oyun “Start”-ın qələbəsi ilə başa çatıb. Komandanın heç bir oyunçusu həbs edilməyib və güllələnməyib. Hətta bu oyundan sonra “Start”-ın alman futbolçuları ilə daha iki görüşü keçirilib.

 

Bəs futbolçular nə vaxt və hansı səbəbdən güllələniblər? Əvvəla qeyd etmək lazımdır ki, heç də bütün furbolçular güllələnməyib.

Həbslər bir neçə aydan sonra başlayıb. Belə ki, SS zabitlərinə 1 saylı çörək zavodunda almanlar üçün hazırlanan çörəklərin içərisinə şüşə qırıntıları qatmaq haqqında məlumat çatdırılıb. Bu məlumatdan sonra zavodun 200-dən artıq işçisi həbs olunuraq Sırets düşərgəsinə göndərilib. Həbs olunanların arasında “Start” komandasının oyunçuları da olub. Bütün həbs ounanlar ən ağır işləri görməyə cəlb olunublar.

Futbolçulardan dörd nəfər isə güllələnməyə məhkum olunub. Nikolay Korotkix, İvan Kuzmenko, Aleksey Klimenko və Nikolay Truseviç Kiyev “Dinamo”sunun oyunçuları olub.

 

Futbolşuların güllələnmə səbəbləri haqqında bir neçə versiya var. Amma bu versiyaların heç biri tarixi avqust oyunundakı qələbə ilə bağlı deyil.

Əsas versiya dinamoçuların “NKVD” ilə sıx əlaqədə olmalarıdır. Hətta furbolçuların evində axtarış aparılarkən “NKVD” ilə bağlı sənəd və şəkillər də tapılıb.

Bütün bu versiyalara, miflərə və həqiqətlərə baxmayaraq, bu hadisədə bir gerçəklik var: İşğal olunmuş torpaqda işğalçını məğlub etmək həqiqəti...

Məhz elə buna görə də bu tarixi matçın əsas qəhrəmanlarının, güllələnmiş futbolçuların Ukrayna paytaxtının Labanovski adına mərkəzi stadionunun qarşısında möhtəşəm monumenti ucalıb...

 

Kiyev şəhəri, 21 oktyabr, 2017-ci il

Foto müəllifindir

 

 


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq
23.11.2017, 11:00

Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq

AMEA tərcüməçi axtarır   
23.11.2017, 10:58

AMEA tərcüməçi axtarır  

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"
23.11.2017, 10:16

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı   
23.11.2017, 10:10

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı  

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
23.11.2017, 10:07

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA

 Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI
23.11.2017, 10:00

Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu
23.11.2017, 09:58

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB
23.11.2017, 09:25

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir
23.11.2017, 09:19

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM   
23.11.2017, 09:09

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM  

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq
23.11.2017, 09:07

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR
23.11.2017, 09:03

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”
23.11.2017, 08:54

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”

Onun özü yox, əməlləri danışır...   
23.11.2017, 08:38

Onun özü yox, əməlləri danışır...  

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi   
23.11.2017, 08:30

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ   
23.11.2017, 08:28

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ  

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
23.11.2017, 01:22

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib
23.11.2017, 00:56

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib

Kapitanın hakimdən penalti xahişi
23.11.2017, 00:36

Kapitanın hakimdən penalti xahişi

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib
23.11.2017, 00:21

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov
23.11.2017, 00:12

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü
22.11.2017, 23:56

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı
22.11.2017, 23:41

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü
22.11.2017, 23:22

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video
22.11.2017, 23:07

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib
22.11.2017, 22:49

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək
22.11.2017, 22:21

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir
22.11.2017, 22:10

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN
22.11.2017, 21:53

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb
22.11.2017, 21:45

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı
22.11.2017, 21:14

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...   
22.11.2017, 20:54

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...  

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb
22.11.2017, 20:43

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur
22.11.2017, 20:26

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur

Bu rayonlara qar yağdı
22.11.2017, 20:16

Bu rayonlara qar yağdı

ARXİV