23 noyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi?
Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi? +
27.10.2017, 11:49

Ötən il italiyalı cərrah Sercio Kanavero ölü donorun bədəninə insan başını köçürən ilk insan olacağını vəd edərkən, bu, böyük bir səs-küyə səbəb olmuşdu. Bəli, o, dünyada ilk dəfə olaraq, insanda baş köçürməsi (məsələyə necə baxmağınızdan asılı olaraq, bədən köçürməsi də ola bilər) əməliyyatını yerinə yetirmək niyyətindədir.

 

Həqiqətən də, onun ilk bəyanatından təxminən bir il vaxt keçib. Başqa mütəxəssislərin bunun yalnız PR fəndi və ya oyun olduğunu (ən yaxşı halda) iddia etmələrinə baxmayaraq, italyan neyro-cərrah hələ də öz sözünün üstündə dayanır.

 

Bəziləri hətta bunun “Metal Gear Solid”in  (kompüter oyunları) reklamı üçün nəzərdə tutulmuş qurama bir iş olduğunu ehtimal edirlər.

 

Sonuncu iddia həkimin həmin oyunun əsas qəhrəmanlarından birinə həddən artıq bənzəməsi ilə bağlıdır. O da qeyd olunmalıdır ki, bu ehtimalı dəstəkləmək üçün bundan başqa kifayət qədər dəlil yoxdur.

Doğrusu, bu hadisə dramatizmlə və sensasiyalı reklamlarla zəngindir. Bu qarışıqlıq o qədər dərinləşmişdi ki, məhkəmə prosesləri haqqında şayiələr hər yerə yayılmışdı. Ancaq Kanavero qətidir və bu cəhdin hansısa məqamda edilməli olmasında israrlıdır. O zaman niyə indi olmasın? Əlbəttə əks  fikirlər olacaq.

“Bəşər tarixi sınaq və səhvlərlə doludur. Ancaq biz xəyalpərəst olmalıyıq. Əgər xəyalın yoxdursa, heç bir yerə gedib çıxa bilməzsən. Məni bir az dəli adlandıra bilərsiniz. Başıxarab da. Eləyəm! Hər şeyi dəyişmək istəyirsənsə, belə olmalısan,”- Kanavero “The Guardian”-a verdiyi mühasibəsində belə bildirib.

Kanavero belə cəsarətli addımların elmi araşdırmaların ayrılmaz tərkib hissələri olduğunu bildirib. Onun fikrincə, cəmiyyətin işi başıxarabları super başıxarablardan ayırd etməkdir.

“Yəqin ki, bunu yalnız dəlilikdən sonra bilmək olar” – o əlavə edib.

 

Keçən il Amerika Nevroloji və Ortopedik Cərrahlar Akademiyasının illik yığıncağında Kanavero ABŞ cərrahlarını özünün baş transplantasiyası komandasına cəlb etməyə çalışırdı. Və indi görünən budur ki, o, öz işində xeyli irəli gedib. Özünün bildirdiyinə görə, o, Çindən, Cənubi Koreyadan və Rusiyadan cərrahlar komandası toplayıb. Onların hamısının gözlədiyi tək şey özünütəsdiqdir və bir də, pul.

 

Onun həmkarı Çinin Harbin Tibb Universitetindən Dr. Ksiaopinq Ren bəyan edir ki, o, yanvar ayında bir meymunun başını başqa meymuna yerləşdirməyə müvəffə olub. Lakin 20 saatdan sonra, o, “etik səbəblərlə” evtanaziya edilib.

Diqqəti çəkən odur ki, onurğa beyni faktiki olaraq birləşdirilməmişdi (bu, belə bir əməliyyatın insan üçün həyatverici olması barədə mühüm suallar yaradır). 

Bütün diqqətlərin “Verdnig-Hoffman” xəstəliyindən əziyyət çəkən rusiyalı könüllü Valeri Spiridonovun üzərində cəmlənməsinə baxmayaraq, Kanavero indi açıqlama verir ki, ilk baş transplantasiyası əməliyyatından keçəcək şəxs çinli xəstədir.

“Biz Çində köçürmə əməliyyatı üçün 2017-ci ilin Milad bayramı ərəfəsində bir tarixi nəzərdə tuturuq. Çin komandası texnologiyanı təkmilləşdirmək üçün artıq insan cəsədləri üzərində təcrübələr aparıblar.”

 

Heaven? Yəqin ki, yox

Bu sahədə çalışan alimlərin çoxu mübahisə edir ki, onurğa beyni problemləri ilə bağlı irəliləyişlərə baxmayaraq, hazırda baş köçürməsi imkansızdır. Son zamanlarda alimlərin onurğa beyni aksonlarını bərpa etməyə necə nail olmaları açıqlanıb. Ancaq bu prosedur da xeyli vaxt aparır və bu ən son dövrün nailiyyətidir….

Və yəqin ki Kanaveronun planlarına daxil deyil.

Çoxları hesab edir ki, cərrahiyyə ölümlə nəticələnəcək. Başqaları qeyd edir ki, bu, ölümdən də ağır nəticələrə səbəb ola bilər; beyinin kimyasında fərqlər xəstəni əzə və əvvəllər heç görülməmiş ruhi xəstəliklərə səbəb ola bilər.

 

Kanavero bu prosedura “baş anastomoz riski” ( kodlaşmış adı “HEAVEN”)  adını verib. Bəs bu həqiqətən belədirmi?

 

Bu, yeni biliklərə və məlumatlara apara bilər, lakin başqa bir mütəxəssisin qeyd etdiyi kimi, bu, həm də xəstənin ölümünə və (çox böyük ehtimalla) cəsədlər üzərində işləməklə əldə edə bilmədiyimiz məlumatları yenə ala bilməməyimizə səbəb ola bilər. 

 

Taryel ABDULLAYEV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB
23.11.2017, 09:25

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir
23.11.2017, 09:19

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM   
23.11.2017, 09:09

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM  

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq
23.11.2017, 09:07

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR
23.11.2017, 09:03

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”
23.11.2017, 08:54

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”

Onun özü yox, əməlləri danışır...   
23.11.2017, 08:38

Onun özü yox, əməlləri danışır...  

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi   
23.11.2017, 08:30

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ   
23.11.2017, 08:28

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ  

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
23.11.2017, 01:22

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib
23.11.2017, 00:56

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib

Kapitanın hakimdən penalti xahişi
23.11.2017, 00:36

Kapitanın hakimdən penalti xahişi

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib
23.11.2017, 00:21

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov
23.11.2017, 00:12

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü
22.11.2017, 23:56

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı
22.11.2017, 23:41

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü
22.11.2017, 23:22

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video
22.11.2017, 23:07

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib
22.11.2017, 22:49

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək
22.11.2017, 22:21

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir
22.11.2017, 22:10

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN
22.11.2017, 21:53

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb
22.11.2017, 21:45

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı
22.11.2017, 21:14

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...   
22.11.2017, 20:54

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...  

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb
22.11.2017, 20:43

Tərtərdə zəlzələ məktəb və uşaq bağçasını qəzalı vəziyyətə salıb

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur
22.11.2017, 20:26

Sürücülərə şad xəbər: Hərəkət bərpa olunur

Bu rayonlara qar yağdı
22.11.2017, 20:16

Bu rayonlara qar yağdı

"Qarabağ"la "Çelsi"nin start heyəti açıqlandı
22.11.2017, 20:02

"Qarabağ"la "Çelsi"nin start heyəti açıqlandı

Tbilisidə antiterror əməliyyatı
22.11.2017, 19:51

Tbilisidə antiterror əməliyyatı

Qızılgül və qərənfilin kiloqramı üçün 1 dollar idxal rüsumu alınacaq
22.11.2017, 18:59

Qızılgül və qərənfilin kiloqramı üçün 1 dollar idxal rüsumu alınacaq

Nazir: Bakı-Astara dəmir yolu köçürüləcək
22.11.2017, 18:43

Nazir: Bakı-Astara dəmir yolu köçürüləcək

Ramiz Mehdiyev MDB təhlükəsizlik şuraları katiblərinin görüşündə çıxış edib
22.11.2017, 18:31

Ramiz Mehdiyev MDB təhlükəsizlik şuraları katiblərinin görüşündə çıxış edib

Baş bankir: “Manatın məzənnəsi və onun taleyi ...”
22.11.2017, 18:21

Baş bankir: “Manatın məzənnəsi və onun taleyi ...”

Nazir ev təminatı HAQDA: “5 il ərzində problem həllini tapacaq”
22.11.2017, 18:17

Nazir ev təminatı HAQDA: “5 il ərzində problem həllini tapacaq”

ARXİV