20 oktyabr 2018, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi?
Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi? +
27.10.2017, 11:49

Ötən il italiyalı cərrah Sercio Kanavero ölü donorun bədəninə insan başını köçürən ilk insan olacağını vəd edərkən, bu, böyük bir səs-küyə səbəb olmuşdu. Bəli, o, dünyada ilk dəfə olaraq, insanda baş köçürməsi (məsələyə necə baxmağınızdan asılı olaraq, bədən köçürməsi də ola bilər) əməliyyatını yerinə yetirmək niyyətindədir.

 

Həqiqətən də, onun ilk bəyanatından təxminən bir il vaxt keçib. Başqa mütəxəssislərin bunun yalnız PR fəndi və ya oyun olduğunu (ən yaxşı halda) iddia etmələrinə baxmayaraq, italyan neyro-cərrah hələ də öz sözünün üstündə dayanır.

 

Bəziləri hətta bunun “Metal Gear Solid”in  (kompüter oyunları) reklamı üçün nəzərdə tutulmuş qurama bir iş olduğunu ehtimal edirlər.

 

Sonuncu iddia həkimin həmin oyunun əsas qəhrəmanlarından birinə həddən artıq bənzəməsi ilə bağlıdır. O da qeyd olunmalıdır ki, bu ehtimalı dəstəkləmək üçün bundan başqa kifayət qədər dəlil yoxdur.

Doğrusu, bu hadisə dramatizmlə və sensasiyalı reklamlarla zəngindir. Bu qarışıqlıq o qədər dərinləşmişdi ki, məhkəmə prosesləri haqqında şayiələr hər yerə yayılmışdı. Ancaq Kanavero qətidir və bu cəhdin hansısa məqamda edilməli olmasında israrlıdır. O zaman niyə indi olmasın? Əlbəttə əks  fikirlər olacaq.

“Bəşər tarixi sınaq və səhvlərlə doludur. Ancaq biz xəyalpərəst olmalıyıq. Əgər xəyalın yoxdursa, heç bir yerə gedib çıxa bilməzsən. Məni bir az dəli adlandıra bilərsiniz. Başıxarab da. Eləyəm! Hər şeyi dəyişmək istəyirsənsə, belə olmalısan,”- Kanavero “The Guardian”-a verdiyi mühasibəsində belə bildirib.

Kanavero belə cəsarətli addımların elmi araşdırmaların ayrılmaz tərkib hissələri olduğunu bildirib. Onun fikrincə, cəmiyyətin işi başıxarabları super başıxarablardan ayırd etməkdir.

“Yəqin ki, bunu yalnız dəlilikdən sonra bilmək olar” – o əlavə edib.

 

Keçən il Amerika Nevroloji və Ortopedik Cərrahlar Akademiyasının illik yığıncağında Kanavero ABŞ cərrahlarını özünün baş transplantasiyası komandasına cəlb etməyə çalışırdı. Və indi görünən budur ki, o, öz işində xeyli irəli gedib. Özünün bildirdiyinə görə, o, Çindən, Cənubi Koreyadan və Rusiyadan cərrahlar komandası toplayıb. Onların hamısının gözlədiyi tək şey özünütəsdiqdir və bir də, pul.

 

Onun həmkarı Çinin Harbin Tibb Universitetindən Dr. Ksiaopinq Ren bəyan edir ki, o, yanvar ayında bir meymunun başını başqa meymuna yerləşdirməyə müvəffə olub. Lakin 20 saatdan sonra, o, “etik səbəblərlə” evtanaziya edilib.

Diqqəti çəkən odur ki, onurğa beyni faktiki olaraq birləşdirilməmişdi (bu, belə bir əməliyyatın insan üçün həyatverici olması barədə mühüm suallar yaradır). 

Bütün diqqətlərin “Verdnig-Hoffman” xəstəliyindən əziyyət çəkən rusiyalı könüllü Valeri Spiridonovun üzərində cəmlənməsinə baxmayaraq, Kanavero indi açıqlama verir ki, ilk baş transplantasiyası əməliyyatından keçəcək şəxs çinli xəstədir.

“Biz Çində köçürmə əməliyyatı üçün 2017-ci ilin Milad bayramı ərəfəsində bir tarixi nəzərdə tuturuq. Çin komandası texnologiyanı təkmilləşdirmək üçün artıq insan cəsədləri üzərində təcrübələr aparıblar.”

 

Heaven? Yəqin ki, yox

Bu sahədə çalışan alimlərin çoxu mübahisə edir ki, onurğa beyni problemləri ilə bağlı irəliləyişlərə baxmayaraq, hazırda baş köçürməsi imkansızdır. Son zamanlarda alimlərin onurğa beyni aksonlarını bərpa etməyə necə nail olmaları açıqlanıb. Ancaq bu prosedur da xeyli vaxt aparır və bu ən son dövrün nailiyyətidir….

Və yəqin ki Kanaveronun planlarına daxil deyil.

Çoxları hesab edir ki, cərrahiyyə ölümlə nəticələnəcək. Başqaları qeyd edir ki, bu, ölümdən də ağır nəticələrə səbəb ola bilər; beyinin kimyasında fərqlər xəstəni əzə və əvvəllər heç görülməmiş ruhi xəstəliklərə səbəb ola bilər.

 

Kanavero bu prosedura “baş anastomoz riski” ( kodlaşmış adı “HEAVEN”)  adını verib. Bəs bu həqiqətən belədirmi?

 

Bu, yeni biliklərə və məlumatlara apara bilər, lakin başqa bir mütəxəssisin qeyd etdiyi kimi, bu, həm də xəstənin ölümünə və (çox böyük ehtimalla) cəsədlər üzərində işləməklə əldə edə bilmədiyimiz məlumatları yenə ala bilməməyimizə səbəb ola bilər. 

 

Taryel ABDULLAYEV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Seçki günü partlayış: 15 ölü, 115 yaralı
20.10.2018, 17:50

Seçki günü partlayış: 15 ölü, 115 yaralı

Göygöldə 24 yaşlı qız gecə saatlarında itkin düşdü
20.10.2018, 17:37

Göygöldə 24 yaşlı qız gecə saatlarında itkin düşdü

Bərdədə 600 kq at əti aşkar olunub
20.10.2018, 17:24

Bərdədə 600 kq at əti aşkar olunub

Merkuri planetinə kosmik missiya göndərilib
20.10.2018, 17:17

Merkuri planetinə kosmik missiya göndərilib

"Azərenerji"də yeni təyinatlar olub
20.10.2018, 17:03

"Azərenerji"də yeni təyinatlar olub

Əli Həsənov: Hər bir dövlət qonşu dövlətlərlə dialoq aparmalıdır
20.10.2018, 16:55

Əli Həsənov: Hər bir dövlət qonşu dövlətlərlə dialoq aparmalıdır

Raket və artilleriya birləşmələri döyüş atışlı təlimlər keçirir - FOTOLAR
20.10.2018, 16:38

Raket və artilleriya birləşmələri döyüş atışlı təlimlər keçirir - FOTOLAR

Naxçıvanda bal festivalı keçirilir – FOTOREPORTAJ
20.10.2018, 16:23

Naxçıvanda bal festivalı keçirilir – FOTOREPORTAJ

Kayseridə Xocalı abidəsi açılıb
20.10.2018, 16:00

Kayseridə Xocalı abidəsi açılıb

ABŞ aviasiyası səhvən 2 kəndi məhv etdi: 62 ölü, 100 yaralı
20.10.2018, 15:51

ABŞ aviasiyası səhvən 2 kəndi məhv etdi: 62 ölü, 100 yaralı

Dəniz nəqliyyatı işçilərinə “Əməkdar mühəndis” fəxri adı verdib
20.10.2018, 15:38

Dəniz nəqliyyatı işçilərinə “Əməkdar mühəndis” fəxri adı verdib

Bu şəxsə də prezident təqaüdü veriləcək
20.10.2018, 15:18

Bu şəxsə də prezident təqaüdü veriləcək

Azərbaycan Prezidenti dəniz nəqliyyatı işçilərini təltif edib
20.10.2018, 15:14

Azərbaycan Prezidenti dəniz nəqliyyatı işçilərini təltif edib

Deputatlar “Star” zavodunun əhəmiyyətindən DANIŞDI -“ Hər iki dövlət böyük gəlirlər əldə edəcək”
20.10.2018, 15:07

Deputatlar “Star” zavodunun əhəmiyyətindən DANIŞDI - Hər iki dövlət böyük gəlirlər əldə edəcək”

Qərargah: Badamdarda sürüşmə sahəsində uçqun tipli hərəkət qeydə alınıb
20.10.2018, 15:01

Qərargah: Badamdarda sürüşmə sahəsində uçqun tipli hərəkət qeydə alınıb

“Hizbullah”a yüksək dəqiqlikli raketlər üçün avadanlıq aparan təyyarə Livana enib
20.10.2018, 14:48

“Hizbullah”a yüksək dəqiqlikli raketlər üçün avadanlıq aparan təyyarə Livana enib

İranda nazir istefa verdi
20.10.2018, 14:36

İranda nazir istefa verdi

Şəkidə məcburi köçkün məktəblilərə dərs ləvazimatları paylanılıb
20.10.2018, 14:20

Şəkidə məcburi köçkün məktəblilərə dərs ləvazimatları paylanılıb

Bakı meriyasının təhvil verdiyi dayanacaqlarda problemlər var - RƏSMİ
20.10.2018, 14:18

Bakı meriyasının təhvil verdiyi dayanacaqlarda problemlər var - RƏSMİ

Bakıda 1 kq heroini 22 min manata satan dəstə zərərsizləşdirildi
20.10.2018, 14:12

Bakıda 1 kq heroini 22 min manata satan dəstə zərərsizləşdirildi

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 32 nəfər saxlanılıb
20.10.2018, 13:49

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 32 nəfər saxlanılıb

“STAR neft emalı zavodu Azərbaycanın gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir”
20.10.2018, 13:40

“STAR neft emalı zavodu Azərbaycanın gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir”

Kişilərin sipəri  
20.10.2018, 13:32

Kişilərin sipəri  

Sabah Bakıda 25 dərəcə isti olacaq
20.10.2018, 13:23

Sabah Bakıda 25 dərəcə isti olacaq

Baş Prokurorluq həbs olunmuş MTN generalları ilə bağlı məlumat YAYDI
20.10.2018, 13:16

Baş Prokurorluq həbs olunmuş MTN generalları ilə bağlı məlumat YAYDI

Gürcü namizəd azərbaycanlılara müraciət etdi: “Prezident seçilsəm, azərbaycanlı vətəndaşlarımız üçün...”
20.10.2018, 12:52

Gürcü namizəd azərbaycanlılara müraciət etdi: “Prezident seçilsəm, azərbaycanlı vətəndaşlarımız üçün...”

Azərbaycanda 9 min adda siqaret müsadirə olundu
20.10.2018, 12:47

Azərbaycanda 9 min adda siqaret müsadirə olundu

Sabah hava necə keçəcək? - PROQNOZ
20.10.2018, 12:39

Sabah hava necə keçəcək? - PROQNOZ

Qayda pozan avtobus sürücüləri niyə cərimələnmir? - Yol Polisindən AÇIQLAMA  
20.10.2018, 12:23

Qayda pozan avtobus sürücüləri niyə cərimələnmir? - Yol Polisindən AÇIQLAMA  

Ağstafada 18 yaşlı gəlin itkin düşdü
20.10.2018, 12:07

Ağstafada 18 yaşlı gəlin itkin düşdü

Axtarışda olan şəxs Rusiyada saxlanılaraq Azərbaycana ekstradisiya olunub
20.10.2018, 11:50

Axtarışda olan şəxs Rusiyada saxlanılaraq Azərbaycana ekstradisiya olunub

Hadi Rəcəbli dilənçilərdən DANIŞDI: “...əməklə məşğul olmağa yönləndirmək lazımdır”
20.10.2018, 11:36

Hadi Rəcəbli dilənçilərdən DANIŞDI: “...əməklə məşğul olmağa yönləndirmək lazımdır”

Zəhərlənərək ölən iranlı dənizçilərin cəsədləri hələ Bakıdadır
20.10.2018, 11:33

Zəhərlənərək ölən iranlı dənizçilərin cəsədləri hələ Bakıdadır

Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı sınaq imtahanı keçirilir
20.10.2018, 11:22

Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı sınaq imtahanı keçirilir

Ağstafada 18 yaşlı gəlin itkin düşdü
20.10.2018, 11:10

Ağstafada 18 yaşlı gəlin itkin düşdü

Azercell-dən iPhone Xs və iPhone Xs Max ilə Limitsiz İnternet Hədiyyə!
20.10.2018, 11:00

Azercell-dən iPhone Xs və iPhone Xs Max ilə Limitsiz İnternet Hədiyyə!

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində sahibkarlarla görüş keçirilib
20.10.2018, 10:53

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində sahibkarlarla görüş keçirilib

Əfqanıstanda Parlamentin Aşağı Palatasına seçkilər başladı
20.10.2018, 10:44

Əfqanıstanda Parlamentin Aşağı Palatasına seçkilər başladı

YAP Binəqədi Rayon Təşkilatı 9 ayın yekunu vurulub
20.10.2018, 10:40

YAP Binəqədi Rayon Təşkilatı 9 ayın yekunu vurulub

Gəmidə zəhərlənən İran vətəndaşlarından 6 nəfər evə buraxılıb
20.10.2018, 10:32

Gəmidə zəhərlənən İran vətəndaşlarından 6 nəfər evə buraxılıb

Bir şəklin tarixçəsi - Heydər Əliyevlə Əbdürrəhman Vəzirovun ALİ QONAĞI - FOTO   
20.10.2018, 10:27

Bir şəklin tarixçəsi - Heydər Əliyevlə Əbdürrəhman Vəzirovun ALİ QONAĞI - FOTO  

İcra başçısı aidiyyatı qurumlara nöqsanlardan nəticə çıxarmağı tapşırdı  
20.10.2018, 10:26

İcra başçısı aidiyyatı qurumlara nöqsanlardan nəticə çıxarmağı tapşırdı  

120 kiloqram fındıq oğurlayan Zaqatala sakini saxlanıldı
20.10.2018, 10:14

120 kiloqram fındıq oğurlayan Zaqatala sakini saxlanıldı

Dövlət Komitəsində Karabağlar bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub
20.10.2018, 10:10

Dövlət Komitəsində Karabağlar bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub

STAR-ın ərazisi Xüsusi Sənaye Zonası elan edilib
20.10.2018, 10:00

STAR-ın ərazisi Xüsusi Sənaye Zonası elan edilib

Qərargah: Badamdardakı sürüşmə sahəsində yeni çatlar yaranıb
20.10.2018, 09:45

Qərargah: Badamdardakı sürüşmə sahəsində yeni çatlar yaranıb

Cəbhədə atəşkəs 30 dəfə pozulub
20.10.2018, 09:41

Cəbhədə atəşkəs 30 dəfə pozulub

ABŞ KXDR-ə qarşı sanksiyaları ləğv etməyəcək
20.10.2018, 09:28

ABŞ KXDR-ə qarşı sanksiyaları ləğv etməyəcək

Sergey Şoyqu: İŞİD Suriyada tamamilə darmadağın edilib
20.10.2018, 09:17

Sergey Şoyqu: İŞİD Suriyada tamamilə darmadağın edilib

Səudiyyə Ərəbistanı jurnalist Camal Qaşıqçının öldürüldüyünü təsdiqlədi - 18 nəfər saxlanıldı
20.10.2018, 09:03

Səudiyyə Ərəbistanı jurnalist Camal Qaşıqçının öldürüldüyünü təsdiqlədi - 18 nəfər saxlanıldı

ARXİV