20 yanvar 2018, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi?
Tibb dünyası TƏŞVİŞDƏ: İtaliyalı cərrah, “qorxulu” əməliyyatı edə biləcəkmi? +
27.10.2017, 11:49

Ötən il italiyalı cərrah Sercio Kanavero ölü donorun bədəninə insan başını köçürən ilk insan olacağını vəd edərkən, bu, böyük bir səs-küyə səbəb olmuşdu. Bəli, o, dünyada ilk dəfə olaraq, insanda baş köçürməsi (məsələyə necə baxmağınızdan asılı olaraq, bədən köçürməsi də ola bilər) əməliyyatını yerinə yetirmək niyyətindədir.

 

Həqiqətən də, onun ilk bəyanatından təxminən bir il vaxt keçib. Başqa mütəxəssislərin bunun yalnız PR fəndi və ya oyun olduğunu (ən yaxşı halda) iddia etmələrinə baxmayaraq, italyan neyro-cərrah hələ də öz sözünün üstündə dayanır.

 

Bəziləri hətta bunun “Metal Gear Solid”in  (kompüter oyunları) reklamı üçün nəzərdə tutulmuş qurama bir iş olduğunu ehtimal edirlər.

 

Sonuncu iddia həkimin həmin oyunun əsas qəhrəmanlarından birinə həddən artıq bənzəməsi ilə bağlıdır. O da qeyd olunmalıdır ki, bu ehtimalı dəstəkləmək üçün bundan başqa kifayət qədər dəlil yoxdur.

Doğrusu, bu hadisə dramatizmlə və sensasiyalı reklamlarla zəngindir. Bu qarışıqlıq o qədər dərinləşmişdi ki, məhkəmə prosesləri haqqında şayiələr hər yerə yayılmışdı. Ancaq Kanavero qətidir və bu cəhdin hansısa məqamda edilməli olmasında israrlıdır. O zaman niyə indi olmasın? Əlbəttə əks  fikirlər olacaq.

“Bəşər tarixi sınaq və səhvlərlə doludur. Ancaq biz xəyalpərəst olmalıyıq. Əgər xəyalın yoxdursa, heç bir yerə gedib çıxa bilməzsən. Məni bir az dəli adlandıra bilərsiniz. Başıxarab da. Eləyəm! Hər şeyi dəyişmək istəyirsənsə, belə olmalısan,”- Kanavero “The Guardian”-a verdiyi mühasibəsində belə bildirib.

Kanavero belə cəsarətli addımların elmi araşdırmaların ayrılmaz tərkib hissələri olduğunu bildirib. Onun fikrincə, cəmiyyətin işi başıxarabları super başıxarablardan ayırd etməkdir.

“Yəqin ki, bunu yalnız dəlilikdən sonra bilmək olar” – o əlavə edib.

 

Keçən il Amerika Nevroloji və Ortopedik Cərrahlar Akademiyasının illik yığıncağında Kanavero ABŞ cərrahlarını özünün baş transplantasiyası komandasına cəlb etməyə çalışırdı. Və indi görünən budur ki, o, öz işində xeyli irəli gedib. Özünün bildirdiyinə görə, o, Çindən, Cənubi Koreyadan və Rusiyadan cərrahlar komandası toplayıb. Onların hamısının gözlədiyi tək şey özünütəsdiqdir və bir də, pul.

 

Onun həmkarı Çinin Harbin Tibb Universitetindən Dr. Ksiaopinq Ren bəyan edir ki, o, yanvar ayında bir meymunun başını başqa meymuna yerləşdirməyə müvəffə olub. Lakin 20 saatdan sonra, o, “etik səbəblərlə” evtanaziya edilib.

Diqqəti çəkən odur ki, onurğa beyni faktiki olaraq birləşdirilməmişdi (bu, belə bir əməliyyatın insan üçün həyatverici olması barədə mühüm suallar yaradır). 

Bütün diqqətlərin “Verdnig-Hoffman” xəstəliyindən əziyyət çəkən rusiyalı könüllü Valeri Spiridonovun üzərində cəmlənməsinə baxmayaraq, Kanavero indi açıqlama verir ki, ilk baş transplantasiyası əməliyyatından keçəcək şəxs çinli xəstədir.

“Biz Çində köçürmə əməliyyatı üçün 2017-ci ilin Milad bayramı ərəfəsində bir tarixi nəzərdə tuturuq. Çin komandası texnologiyanı təkmilləşdirmək üçün artıq insan cəsədləri üzərində təcrübələr aparıblar.”

 

Heaven? Yəqin ki, yox

Bu sahədə çalışan alimlərin çoxu mübahisə edir ki, onurğa beyni problemləri ilə bağlı irəliləyişlərə baxmayaraq, hazırda baş köçürməsi imkansızdır. Son zamanlarda alimlərin onurğa beyni aksonlarını bərpa etməyə necə nail olmaları açıqlanıb. Ancaq bu prosedur da xeyli vaxt aparır və bu ən son dövrün nailiyyətidir….

Və yəqin ki Kanaveronun planlarına daxil deyil.

Çoxları hesab edir ki, cərrahiyyə ölümlə nəticələnəcək. Başqaları qeyd edir ki, bu, ölümdən də ağır nəticələrə səbəb ola bilər; beyinin kimyasında fərqlər xəstəni əzə və əvvəllər heç görülməmiş ruhi xəstəliklərə səbəb ola bilər.

 

Kanavero bu prosedura “baş anastomoz riski” ( kodlaşmış adı “HEAVEN”)  adını verib. Bəs bu həqiqətən belədirmi?

 

Bu, yeni biliklərə və məlumatlara apara bilər, lakin başqa bir mütəxəssisin qeyd etdiyi kimi, bu, həm də xəstənin ölümünə və (çox böyük ehtimalla) cəsədlər üzərində işləməklə əldə edə bilmədiyimiz məlumatları yenə ala bilməməyimizə səbəb ola bilər. 

 

Taryel ABDULLAYEV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Məzahir Pənahov hesabat verməyən partiyalar haqda: “Kəskin mövqe tutmaq tezdir”
20.01.2018, 11:15

Məzahir Pənahov hesabat verməyən partiyalar haqda: “Kəskin mövqe tutmaq tezdir”

MSK prezident seçkiləri ilə bağlı hazırlıqlara başladı
20.01.2018, 11:11

MSK prezident seçkiləri ilə bağlı hazırlıqlara başladı

“Azneft”dəki yaşayış binasında yanğın lokallaşdırıldı
20.01.2018, 10:59

“Azneft”dəki yaşayış binasında yanğın lokallaşdırıldı

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bir neçə qurumun işini görəcək
20.01.2018, 10:52

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bir neçə qurumun işini görəcək

Əli Əhmədov: “20 Yanvar Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixidir”
20.01.2018, 10:48

Əli Əhmədov: “20 Yanvar Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixidir”

Bakının mərkəzində yaşayış binası yanır - YENİLƏNİB
20.01.2018, 10:32

Bakının mərkəzində yaşayış binası yanır - YENİLƏNİB

Polisdən əməliyyat: axtarışda olan 16 nəfər saxlanıldı           
20.01.2018, 10:29

Polisdən əməliyyat: axtarışda olan 16 nəfər saxlanıldı          

Prezident və birinci xanım 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini yad etdi
20.01.2018, 10:04

Prezident və birinci xanım 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini yad etdi

Cəbhəboyu erməni təxribatı: şiddətli atışma oldu
20.01.2018, 09:36

Cəbhəboyu erməni təxribatı: şiddətli atışma oldu

Sərxoş adamın od vurduğu moteldə 5 nəfər öldü
20.01.2018, 09:34

Sərxoş adamın od vurduğu moteldə 5 nəfər öldü

Türkiyədə dəhşətli qəza: 13 ölü, 42 yaralı
20.01.2018, 09:21

Türkiyədə dəhşətli qəza: 13 ölü, 42 yaralı

Şəhriyar Məmmədyarov vahid liderdir
20.01.2018, 00:53

Şəhriyar Məmmədyarov vahid liderdir

Ölkədən 29  980 000 rubl çıxarılmasının qarşısı alınıb
20.01.2018, 00:35

Ölkədən 29  980 000 rubl çıxarılmasının qarşısı alınıb

“Ağlaya-ağlaya zabitə dedim ki, məni atama görə niyə döyürsüz”- Cümhuriyyət generalının oğlu
20.01.2018, 00:20

“Ağlaya-ağlaya zabitə dedim ki, məni atama görə niyə döyürsüz”- Cümhuriyyət generalının oğlu

20 Yanvar şəhidlərinin 28-ci ildönümü anılır
20.01.2018, 00:06

20 Yanvar şəhidlərinin 28-ci ildönümü anılır

Bakıda 52 yaşlı qadın əkiz uşaq dünyaya gətirdi - Video
19.01.2018, 23:54

Bakıda 52 yaşlı qadın əkiz uşaq dünyaya gətirdi - Video

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
19.01.2018, 23:43

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Hər 5 saniyədən bir feysbukda 205 min status paylaşılır - MARAQLI
19.01.2018, 23:26

Hər 5 saniyədən bir feysbukda 205 min status paylaşılır - MARAQLI

Lavrov Rusiya qoşunlarının Afrindən çəkilməsini təkzib edib
19.01.2018, 23:09

Lavrov Rusiya qoşunlarının Afrindən çəkilməsini təkzib edib

Kədərli hadisələrin fəsadlarından qorunmağın yolu – AMERİKALI ALİMLƏRİN QƏNAƏTİ
19.01.2018, 23:04

Kədərli hadisələrin fəsadlarından qorunmağın yolu – AMERİKALI ALİMLƏRİN QƏNAƏTİ

Mahaçqala meri saxlanıldı
19.01.2018, 22:58

Mahaçqala meri saxlanıldı

Moskvada azərbaycanlı jurnalist vəfat edib
19.01.2018, 22:46

Moskvada azərbaycanlı jurnalist vəfat edib

Qəssabdan qaçan öküz yaşlı qadını vurdu
19.01.2018, 22:37

Qəssabdan qaçan öküz yaşlı qadını vurdu

Danimarkada
19.01.2018, 22:20

Danimarkada "Palmali"ya məxsus tanker saxlanıldı  

Bakıdakı zəncirvari qəzada xəsarət alanların kimliyi bilindi - Yenilənib
19.01.2018, 22:06

Bakıdakı zəncirvari qəzada xəsarət alanların kimliyi bilindi - Yenilənib

NASA və ABŞ nüvə reaktoru hazırlayırlar
19.01.2018, 21:53

NASA və ABŞ nüvə reaktoru hazırlayırlar

Meksikada güclü zəlzələ
19.01.2018, 21:39

Meksikada güclü zəlzələ

İstintaq təcridxanalarında saxlanılanların sayı 24 faizədək azalıb
19.01.2018, 21:26

İstintaq təcridxanalarında saxlanılanların sayı 24 faizədək azalıb

Votsapdan daha bir yenilik
19.01.2018, 21:12

Votsapdan daha bir yenilik

Kriptovalyuta bazarı ilə bağlı illik PROQNOZ
19.01.2018, 20:57

Kriptovalyuta bazarı ilə bağlı illik PROQNOZ

Hava şəraiti Cocuq Mərcanlıya köçürməni ləngidir
19.01.2018, 20:30

Hava şəraiti Cocuq Mərcanlıya köçürməni ləngidir

Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı kəskin artıb
19.01.2018, 20:16

Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı kəskin artıb

Vəkilliyə namizədlərin imtahan vaxtı açıqlandı
19.01.2018, 20:03

Vəkilliyə namizədlərin imtahan vaxtı açıqlandı

Tuneldə qalan qatar çıxarıldı: metroda gecikmələr isə qalır
19.01.2018, 19:51

Tuneldə qalan qatar çıxarıldı: metroda gecikmələr isə qalır

Qoada hərəkət iflic oldu - Taksi sürücüləri tətilə çıxdı
19.01.2018, 18:53

Qoada hərəkət iflic oldu - Taksi sürücüləri tətilə çıxdı

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(39.1%)
SOCAR(17.3%)
Azersun Holding(13.0%)
Azercell(4.34%)
Bakcell(17.3%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(4.34%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(4.34%)
Akkord(0%)