17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - REPORTAJ - Bakının məşhur qonaqları: Qaldığı yer atəşə tutulan, restoranda soyulan Oljas Süleymanov - LAYİHƏ
Bakının məşhur qonaqları: Qaldığı yer atəşə tutulan, restoranda soyulan Oljas Süleymanov - LAYİHƏ +
03.11.2017, 14:53

Azərbaycan özünün qonaqpərvərliyi ilə məşhurdur. Ölkəmizə gələn əcnəbilər xalqımızın qonaqpərvərliyindən ürəkdolusu danışır, süfrəmizin zənginliyindən söz açır, Azərbaycan təbiətinin gəzməli-görməli yerlərinə valeh olduqlarını gizlətmirlər. 

Ötən illər ərzində çox məşhurlar Bakıda qonaq olublar. Həmin məşhurların belə qısa və ya uzunmüddətlik səfərləri Bakının və insanlarımızın keçmişində silinməz izlər qoyub. 

Modern.az saytı məşhurların Bakı səfərləri haqqında silsilə məqalələrini davam etdirir.

“Bakının məşhur qonaqları”
 layihəsində müxtəlif illərdə paytaxtımızda olmuş dünya şöhrətli simaların səfərindən, onların təəssüratlarından söz açılır, o səfərlərin şahidilərinin xatirələriı təqdim edilir. 

Bu dəfə  “Planetin adamı” fəxri adını daşıyan, dünyanın yaşayan ən nüfuzlu şəxsiyyətləri siyasıhına düşən (100 nəfərlik siyahı), ölkəsini qələminin hesabına bütün dünyada tanıdan qazax şairi, ictimai xadim Oljas Süleymanovdan danışacağıq.


Oljas Süleymanov Bakıya bir yox, bir neçə dəfə gəlib. Sonuncu dəfə isə 2014-cü ili yayında, Yazıçılar Birliyinin XII Qurultayında paytaxtımızda səfərdə olub. Amma Oljas Süleymanovun Bakıya ən unudulmaz səfəri 1990-cı ilin 20 yanvar hadisəsi zamanı gəlişidir. Qızdırma içində olmasına baxmayaraq, bəzi təzyiqləri gözə alıb Bakıya gələn Oljas Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdırmağa çalışmışdı. Bütün bunlar haqqında az sonra…

 

DOSYE: Oljas Süleymanov 1936-cı il 18 may tarixində Qazaxıstanın Alma-Ata şəhərində anadan olub. Şair və yazıçı kimi mənsub olduğu xalqın tarixini, türk etnosunun milli kökənini hər zaman qabartmağa çalışıb. Bu istiqamətdə yazdığı şah əsəri “Az-Ya”ya görə yuxarıların təzyiqlərinə məruz qalıb. Lakin yenə də öz yaradıcılıq manerasına xəyanət etməyib. “Köçərilər və Rusiya”, “Yazı dili”, “Tanrının gülümsəməsi” və s. kimi əsərlərində öz milli yaradıcılıq yoluna sadiq qalıb.

Dünyanın 22 görkəmli mütəfəkkiri sırasına daxil olub. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının  Elmi Şurasının qərarı ilə 2016-cı ildə xalqlar arasındakı dostluğun möhkəmləndirilməsində əvəzsiz xidmətlərinə görə, Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Fəxri Doktoru adına layiq görülüb.

2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.

 

Oljas Süleymanov fədakarlığı

Oljas Süleymanovdan danışarkən onun yaradıcılığından da çox, 20 Yanvar hadisələri zamanı göstərdiyi reaksiya göz önünə gəlir. Həmin vaxt onu gözləyəcək təzyiqləri adlayaraq, xəstə-xəstə Bakıya gəldi. Buradakı dostları Anar, Bəxtiyar Vahabzadə, Yusif Səmədoğlu, Fikrət Qoca, Sabiq Rüstəmxanlı və  başqalarının yanında olmağa çalışdı. Xalq yazıçısı Anar özünün avtobioqrafik “Şəhidlər dağı” memuarında Oljas Süleymanovun o ərəfədəki reaksiyasını və Bakıya səfərini bu cür təsvir edir:

“21 yanvarda başlanan və bütün gecəni səhərə qədər davam edən sessiyada - Azərbaycan Ali Sovetinin sessiyasında - bütün ölkələrin parlamentlərinə və BMT-yə müraciətin mətnini tərtib etdim. Elə o gecə, Ali Sovetin binasından xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə Oljas Süleymenova zəng elədi, müsibətimizi ona çatdırdı. Bir ya iki gün sonra Oljas özünü Bakıya yetirdi. Bu əsl qardaşlıq hərəkəti idi. SSRİ Xalq deputatlarının qurultaylarında da, Ali Sovetin sessiyalarında da Oljasın bizə dost və arxa olduğunu dönə-dönə görmüşük.

Sonralar bizə irad tutanlar da tapıldı: Niyə bu faktı Azərbaycan deputatları yox, Oljas dedi? Məgər bunun özümüzün deyil, başqa respublikanın nümayəndəsinin dilindən səslənməsi daha əhəmiyyətli, daha tutarlı deyildimi?
Yanvar faciəsində Oljas bir neçə gün Bakıda oldu, bədbinləşənlərə ürək-dirək verdi. Bir növ həyan oldu bizə. “Bölüşülmüş sevinc ikiqat sevinc, bölüşülmüş dərd yarım dərddir”, - deyirlər.


Oljas Bakıda xəstələnmişdi, “Azərbaycan” mehmanxanasında yatırdı. Ona dəyməyə getmişdim. Yanında Xalq Cəbhəsindən cavanlar vardı. Azadlıq meydanı bomboş idi. Bir azdan həngamə başladı. Tanklar hay-küylə meydana daxil olub Dəniz vağzalına tərəf getdilər, gəmilərə atəş açdılar. Mehmanxanaya tərəf də güllə atırdılar. Cavanlar pəncərədən dəhlizə düşmüş güllələri Oljasın nömrəsinə gətirdilər, bizə göstərdilər. Gənc operator mehmanxananın eyvanından bu “dəniz döyüşü” səhnələrini cəsarətlə çəkirdi. Gecələr atəş səsi eşidilirdi - daraq-daraq, qatar-qatar avtomat atəşi. Gecələr gəmilər ulayırdı. Nə məşum səs idi bu - qışın zülmət gecəsində dalğa-dalğa şəhərin üzərinə yayılırdı. Gecələr yuxum ərşə çəkilirdi. Hər gün Yanvar müsibətinin yeni-yeni təfərrüatı, faktları üzə çıxırdı”.

Anarın bu xatirəsində o zamanı Bakını və ona xəstə halda yardım üçün qaçan qonağın portretini açıq-aydın görmək mümkündür.

O zaman Anar və Oljasın yanında olan və bu dəhşətləri onlarla bərabər izləyən Xalq şairi Fikrət Qoca Modern.az-a qazax yazıçısının bu cəsarətinin unudulmayacağını deyib:


“Oljas Süleymanovla Moskvada oxuyarkən, tələbəlik illərindən tanışam. Tələbəlik dostuyuq və bu dostluq təmizlik üzərində qurulub. O, əsl türkçü, qardaşçı ruha sahib insandı. Hər zaman dar günümüzdə də bizim yanımızda olmağa çalışıb. 20 Yanvar hadisələrində də bunu gördük. Bakıya 39 dərəcə qızdırma içində gəldi. Gəldi və bizim yanımızda olmağa çalışdı. Daha sonra biz də Alma-Atada baş verən hadisələr zamanı ora getdik. Şəxsən mən qardaşımla ora səfər etdik. Orada da ağır günlər idi. Amma Oljasın 20 Yanvar hadisələri zamanı bizi tək buraxmaması çox böyük hadisədir. İndi çox şeylər yadıma qalmayıb. Elə günlər idi ki, insanın özünün özündən xəbəri yox idi. Özü necədir, nə edir, sonrası necə olacaq deyə bilmir. Bu səbəbdən də Oljas Süleymanovula çox danışa, onun nələr keçirdiyini daha dərindən öyrənə bilmədim. Əslində, hər şey elə məlum idi”.  


“Oljas Süleymanov bulağı”

Başqa bir qocaman şair Musa Yaqub saytımıza Oljas Süleymanovla bağlı maraqlı bir epizod danışıb:

“Bizim Buynuz kəndində bir bulaq var idi. İndi həmin bulaq yoxdu ya tamamilə quruyub ya da yolunu başqa səmtə, ayrı kəndə doğru dəyişib. Amma Oljas Süleymanov bir zaman Buynuz kəndinə gələndə həmin bulağa baş çəkib, oradan su içib. Həmişə də o bulağın əvvəlki yerindən keçəndə insanlar bu hadisəni xatırlayır. Demək, Buynuza məni görməyə gəlibmiş, amma görə bilməyib. Qayıdarkən bu bulağın yanında dayanıb, bir ovuc su içib. Siz sənətkarın, yazıçının böyüklüyünə baxın ki, öz adı, şöhrəti hesabına olmayan bir yeri indi də yaşadır. İndi də insanlar “Oljas bulağı”nı yaxşı xatırayırlar.

Biz onunla Bakıda görüşməmişik. Amma görüşlərimiz, söhbətlərimiz çox olub. Moldovada, Moskvada, başqa yerlərdə yazıçıların qurultaylarında, ədəbi gecələrdə görüşmüşük. Ona çox böyük hörmətim var. Öz xalqının tarixini, varlığını yaşatdığı üçün, türk etnosunun milli köklərini qabartdığı üçün  hər zaman ona minnətdar olmuşam”.

Bakıda aldadılan Oljas Süleymanov

İçərişəhərdə Qız qalasının yaxındakı kitab dükanında hamının yaxşı tanıdığı məşhur kitabçı Elman dayı da (Elman Abdullayev) bu sətirlərin müəlllifinə Oljas Süleymanovla bağlı maraqlı bir epizod danışıb. Onu sizə də çatdıraq:

“Kitab mağazama gələn Oljas Süleymanov mənimlə elə səmimi görüşdü ki, sanki, bir-birimizi neçə illərdi ki, tanıyırıq. Amma mən onu və yanındakı iki adamı  birinci dəfə idi görürdüm. Onların hərəsi Azərbaycan ədəbiyyatına aid 16, 20 və 22 manatlıq kitablar aldılar. Şairin “Az-ya” əsərini onun özünə hədiyyə etdim. 

Xahiş etdilər ki, aldıqları kitabları iş gününün sonuna qədər saxlayım, saat 6-da gəlib götürəcəklər. Saxladım və onlar da dedikləri vaxtda gəldilər. Dedilər ki, Bakıdan və insanlardan çox razı qalıblar. Amma onların çöhrələrindəki narazılığı, pərtliyi hiss etdim. Səbəbini soruşanda Oljas Süleymanovun özü heç nə demədi. Amma yanındakı həmkarlarından biri cavab əvəzinə məndən soruşdu ki, sizcə, günorta çağı Bakıda 3 nəfər 320 manatlıq yemək yeyə bilərmi? Birmənalı şəkildə cavab verdim ki, xeyr, bu ola bilməz. Amma bu baş vermişdi, hansısa restoranların birində dünyaca məşhur yazıçıdan 320 manatlıq hesab alıblar. Halbuki, onlar cəmi 3 nəfər idilər və hər zaman da yeməklərinin normada olmalarına ciddi diqqət yetirənlər idi.

Azərbaycana gələn xoşməramlı qonaqlarla bu cür rəzil, soyğunçu kimi davranmaq ölkəmizin imicinə zərər gətirir”.

 


Kiçik bir açıqlama

Oljas Süleymanovun Bakıya son səfəri 2014-cü ilin iyulunda Azərbaycan Yazıçılarının XII Qurutayında baş tutub. O zaman Modern.az saytının əməkdaşı da dünya şöhrətli yazıçıdan kiçik bir açıqlama almışdı. O, Azərbaycan mədəniyyəti haqqında öz təəssüratını bölüşmüşdü:

“Azərbaycan xalqı möhtəşəm mədəniyyətə sahib olan bir xalqdır. Bakı doğurdan da gözəl şəhərdir və öz mədəniyyətini bu günə qədər qoruyub saxlayıb. İnsan buranın gözəlliklərindən doya bilməz. Ölkəniz öz ədəbiyyatının oxucu kütləsi ilə hər zaman fərqlənir”.

 

Sonluq üçün…

Deyilənə görə, yanvarın 24-ü, günorta saatlarında ruslar həm qurudan, həm də dənizdən bütün gəmiləri gülləyə tutan zaman bu hadisəni Oljas Süleymanov, Yusif Səmədoğlu və yazıçı Anar Rzayev dənizə yaxın otellərin birindən  izləyiblər. Oljas Süleymanov başına vururmuş ki, onları niyə bu günə qoyurlar?

P.S. Bu hadisə 1990-cı ildə olmuşdu. Oljas Süleymanov qarşıdakı iki-üç ildə azərbaycanlıların  hansı zülmləri çəkəcəyini, milyonların yurd-yuvalarından məcburən çıxarılacağını, yüzlərlə insanın öləcəyini bilsəydi, başına daha möhəm vurardı…

 

E.Nihad


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İlin sonunda Azərbaycanda Latviya Ticarət Evi açılacaq
17.10.2018, 20:03

İlin sonunda Azərbaycanda Latviya Ticarət Evi açılacaq

Asiyada ilk dəfə eynicinsli nikahlar leqallaşdırıla bilər
17.10.2018, 19:55

Asiyada ilk dəfə eynicinsli nikahlar leqallaşdırıla bilər

“Qarabağ”ın sabiq qapıçısı “Qalatasaray”a keçə bilər
17.10.2018, 19:42

“Qarabağ”ın sabiq qapıçısı “Qalatasaray”a keçə bilər

Səudiyyə Ərəbistanının İstanbuldakı baş konsulunun iqamətgahında axtarış başladı
17.10.2018, 19:29

Səudiyyə Ərəbistanının İstanbuldakı baş konsulunun iqamətgahında axtarış başladı

Bakıda 50 yaşlı qadın itkin düşdü
17.10.2018, 19:16

Bakıda 50 yaşlı qadın itkin düşdü

Putin Türkiyəyə səfər edəcək
17.10.2018, 19:05

Putin Türkiyəyə səfər edəcək

Almaniyalı nazir Səudiyyə Ərəbistanına səfərini təxirə salıb
17.10.2018, 18:54

Almaniyalı nazir Səudiyyə Ərəbistanına səfərini təxirə salıb

Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqda qanuna dəyişikliklər
17.10.2018, 18:45

Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqda qanuna dəyişikliklər

Heydər Əliyev Mərkəzində Sadhqurunun müharizəsinə biletlər bitdi
17.10.2018, 18:36

Heydər Əliyev Mərkəzində Sadhqurunun müharizəsinə biletlər bitdi

Azərbaycanın Avstraliyadakı fəxri konsulu vəzifəsindən geri çağırıldı
17.10.2018, 18:25

Azərbaycanın Avstraliyadakı fəxri konsulu vəzifəsindən geri çağırıldı

Şəkidə yol tikintisinə 20 milyon manat ayrıldı
17.10.2018, 18:18

Şəkidə yol tikintisinə 20 milyon manat ayrıldı

Prezident akademiklərə 2000 manat maaş kəsdi
17.10.2018, 18:07

Prezident akademiklərə 2000 manat maaş kəsdi

Sürüşmə sahəsində çatların genişlənməsi və irəliləməsi qeydə alınıb
17.10.2018, 18:02

Sürüşmə sahəsində çatların genişlənməsi və irəliləməsi qeydə alınıb

Bakı yollarında yeni yağış barmaqlıqları quraşdırılır
17.10.2018, 17:45

Bakı yollarında yeni yağış barmaqlıqları quraşdırılır

Kuşner, Dost və Xədicə Azərbaycanın “qara siyahı”sına salınacaq
17.10.2018, 17:34

Kuşner, Dost və Xədicə Azərbaycanın “qara siyahı”sına salınacaq

Eldar Quliyev beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi
17.10.2018, 17:27

Eldar Quliyev beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi

Jurnalistlər mükafatlandırıldı - Qaliblərdən biri Modern.az-dır - SİYAHI
17.10.2018, 17:27

Jurnalistlər mükafatlandırıldı - Qaliblərdən biri Modern.az-dır - SİYAHI

Ermənilər Kəlbəcərdə qəsəbə salır - Azərbaycan bunu beynəlxalq hüquq pozuntusu adlandırdı  
17.10.2018, 17:26

Ermənilər Kəlbəcərdə qəsəbə salır - Azərbaycan bunu beynəlxalq hüquq pozuntusu adlandırdı  

Binəqədidə Müstəqillik günü qeyd olundu
17.10.2018, 17:19

Binəqədidə Müstəqillik günü qeyd olundu

Rəsmi Bakıdan Rusiyaya ETİRAZ
17.10.2018, 17:16

Rəsmi Bakıdan Rusiyaya ETİRAZ

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
17.10.2018, 17:11

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən ərəb konsul qovuldu     
17.10.2018, 17:07

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən ərəb konsul qovuldu  

Bakının mərkəzində yolun çökmə səbəbi AÇIQLANDI - Ziyanı tikinti şirkəti ödəyəcək
17.10.2018, 17:02

Bakının mərkəzində yolun çökmə səbəbi AÇIQLANDI - Ziyanı tikinti şirkəti ödəyəcək

Xaricə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 14 faiz artdı
17.10.2018, 16:40

Xaricə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 14 faiz artdı

18 oktyabr qeyri-iş günü olsun! - Müstəqillik günü ilə bağlı TƏKLİF VERİLDİ   
17.10.2018, 16:30

18 oktyabr qeyri-iş günü olsun! - Müstəqillik günü ilə bağlı TƏKLİF VERİLDİ  

Tələbə kütləvi qırğın TÖRƏTDİ: 18 ölü, 50 yaralı
17.10.2018, 16:25

Tələbə kütləvi qırğın TÖRƏTDİ: 18 ölü, 50 yaralı

Bakının mərkəzində yol çökdü - FOTOLAR
17.10.2018, 16:11

Bakının mərkəzində yol çökdü - FOTOLAR

Maşın təmiri sexləri müştəriləri aldadır, vergidən yayınır - PROBLEM  
17.10.2018, 16:06

Maşın təmiri sexləri müştəriləri aldadır, vergidən yayınır - PROBLEM  

Vahid büdcə təsnifatdakı dəyişiklik gələn ildən tətbiq olunacaq  
17.10.2018, 16:00

Vahid büdcə təsnifatdakı dəyişiklik gələn ildən tətbiq olunacaq  

UNEC sorğunun qalibi oldu
17.10.2018, 15:58

UNEC sorğunun qalibi oldu

Bu il 45 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub
17.10.2018, 15:42

Bu il 45 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub

Əbülfəs Qarayev şikayətləri dinlədi
17.10.2018, 15:37

Əbülfəs Qarayev şikayətləri dinlədi

Milli qəhrəmanla bağlı “Yüksəlişin sirri” filmi təqdim olundu
17.10.2018, 15:28

Milli qəhrəmanla bağlı “Yüksəlişin sirri” filmi təqdim olundu

Buzovnada evə basqın - 82 yaşlı qadını döyüb qarət etdilər
17.10.2018, 14:56

Buzovnada evə basqın - 82 yaşlı qadını döyüb qarət etdilər

Saakaşvili iş adamının qətlini sifariş verməkdə İTTİHAM OLUNDU
17.10.2018, 14:44

Saakaşvili iş adamının qətlini sifariş verməkdə İTTİHAM OLUNDU

Üç ildə Azərbaycanda 5 min uzunqulaq yoxa çıxıb  
17.10.2018, 14:29

Üç ildə Azərbaycanda 5 min uzunqulaq yoxa çıxıb  

Krımda partlayış: 10 nəfər öldü
17.10.2018, 14:28

Krımda partlayış: 10 nəfər öldü

Həsənquliyevin Qarabağla bağlı qanun layihəsində nələr var...
17.10.2018, 14:09

Həsənquliyevin Qarabağla bağlı qanun layihəsində nələr var...

Ermənistan polisi Azərbaycanla sərhəddə xidmətdən boyun qaçırır
17.10.2018, 13:54

Ermənistan polisi Azərbaycanla sərhəddə xidmətdən boyun qaçırır

Azərbaycan raketləri döyüş vəziyyətinə gətirildi - VİDEO
17.10.2018, 13:45

Azərbaycan raketləri döyüş vəziyyətinə gətirildi - VİDEO

Jurnalisti əvvəl döyüblər, sonra dərmanla yatırdıb mişarla doğrayıblar - TƏFƏRRÜAT
17.10.2018, 13:42

Jurnalisti əvvəl döyüblər, sonra dərmanla yatırdıb mişarla doğrayıblar - TƏFƏRRÜAT

Rektor beynəlxalq elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvü seçildi
17.10.2018, 13:40

Rektor beynəlxalq elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvü seçildi

27900 şüşə saxta aksizli içki aşkarlandı
17.10.2018, 13:33

27900 şüşə saxta aksizli içki aşkarlandı

Yeni il ərəfəsində əfv olmayacaq
17.10.2018, 13:21

Yeni il ərəfəsində əfv olmayacaq

DİN yeni şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı tədbir görməyə çağırdı  
17.10.2018, 13:02

DİN yeni şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı tədbir görməyə çağırdı  

Əczaçını hədələyib 2000 manat oğurlayan saxlanıldı
17.10.2018, 12:55

Əczaçını hədələyib 2000 manat oğurlayan saxlanıldı

Əli Əhmədov nümayəndə heyətini Çinə apardı   
17.10.2018, 12:49

Əli Əhmədov nümayəndə heyətini Çinə apardı  

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ   
17.10.2018, 12:39

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ  

Elmin İnkişafı Fondu “Aqrar tədqiqatlar” müsabiqəsi elan etdi
17.10.2018, 12:35

Elmin İnkişafı Fondu “Aqrar tədqiqatlar” müsabiqəsi elan etdi

Nazirlik:  Bayıldakı sürüşmədə bir ev dağılıb
17.10.2018, 12:27

Nazirlik:  Bayıldakı sürüşmədə bir ev dağılıb

ARXİV