20 noyabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Əlil arabasında iflic olan, ölkəni xilas edən prezident - RUZVELTİN ÜÇÜNCÜ QƏLƏBƏSİ
Əlil arabasında iflic olan, ölkəni xilas edən prezident - RUZVELTİN ÜÇÜNCÜ QƏLƏBƏSİ
04.11.2017, 20:30

1940-cı ilin 5 noyabrın Amerika tarixinə 32-ci prezidenti Franklin Ruzveltin seçkilərdə 3-cü qələbəsi günü kimi yazılıb. Ruzvelt 2 dəfədən artıq seçilmiş yeganə ABŞ prezidentidir. 4 dəfə prezident seçilən Franklin Ruzvelt 4-cü hakimiyyət müddətini sona qədər başa vura bilməyib, beyninə qansızma nəticəsində vəfat edib.

Modern.az saytı amerikalıların “Xalq prezidenti” adlandırdığı Franklin Ruzvelt haqqında yazını təqdim edir.

Franklin Ruzvelt ölkəsinin tarixinə ən uğurlu dövlət başçılarından biri kimi düşüb. Ötən əsrin 30-cu illərinin əvvəllərində Amerika “Böyük depressiya” dövrünü yaşayıb. Məhz bu dövrdə, ölkənin böhran vəziyyətində olduğu bir vaxtda, 1933-cü ildə prezident seçilən Franklin Ruzvelt problemlər burulğanına düşən Amerikanı mövcud vəziyyətdən çıxara bilib. Amerikanın “siyasi ulduzu” statusunu qazanan Ruzvelt 1933-cü ildə böhran vəziyyətdə qəbul etdiyi Amerikanı 1945-ci ildə güclü bir dövlət kimi təhvil verib.

 

14 yaşına kimi yalnız evdə təhsil alan Franklin Ruzvelt sonradan Harvard kollecində təhsil alıb. Yaşıdlarından özünəgüvənliyi ilə fərqlənən gənc Franklin jurnalistika sahəsinə böyük həvəs göstərib. Elə bu həvəs də onu tələbə qəzetinin redaksiyasına aparıb. O əvvəlcə bu qəzetdə müxbir, daha sonra isə baş redaktor işləyib. İmkanlı ailədən çıxdığından maddi ehtiyacı olmayan Franklin öz fəaliyyətində yalnız gələcək karyerasını düşünüb. Kolleci bitirdikdən sonra Kolumbiya Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olub. Universitetdə təhsil aldığı illərdə də kütləvi informasiya vasitələri ilə əməkdaşlıq edib.

 

Kiçik vəzifələrdə çalışan və şəxsi biznesi ilə məşğul olan Ruzvelt öz gələcəyinə böyük ümidlə baxıb və onun çalışqanlığı diqqətdən yayınmayıb. 1921-ci ildə adi bir hadisədən, soyuq suda çimməyindən Ruzvelt poliomielit xəstəliyi qazanıb. Bu xəstəlik nəticəsində o ömrünün sonuna qədər əlil arabasında gəzib. Lakin bu xəstəlik də onun iradəsini sındırmayıb.

 

1928-ci ildə Ruzvelt Nyu-York ştatının qubernatoru vəzifəsinə seçilib. Bu vəzifədə işləməsi onun gələcək siyasi karyerasında böyük rol oynayıb.

Birinci prezidentlik dövrü Franklin Ruzveltin siyasi fəaliyyətində ən çətin dövr və sınaq müddəti kimi sayılıb. Ruzvelt ilk növbədə ölkənin iflic vəziyyətinə düşmüş banklarını, bərbad vəziyyətdə olan iqtisadiyyatı dirçəltmək üçün mümkün olan bütün tədbirləri həyata keçirib. İlkin nəticələr özünü göstərdikcə Ruzvelt şəxsən özü bu haqda ölkə vətəndaşlarını məlumatlandırıb. Onun çox sadə xalq dilində müraciətləri həyəcanlı amerikalıları sakitləşdirib. Həmin ərəfədə onu “xalq prezidenti” adlandırıblar. O çalışıb ki, sadə amerikalılardan heç nə ilə fərqlənməsin. Amerikanın böhran vəziyyətdə olduğu dövrdə Ruzveltin etdiyi naharın qiyməti cəmisi 19 sent məbləğində olub. Həmişə zəngin yaşamış prezident üçün bu çətin olsa da, Ruzvelt özünü xalqdan üstün tutmaq istəməyib.

 

Ruzveltin atdığı bütün addımlar Amerikaya xeyir və uğur gətirib. Siyasi məntiqə əsaslanan gedişlər, uzaqgörənlik Amerikanı düşdüyü vəziyyətdən zaman-zaman çıxarıb.

 

 

 

1939-cu ilin sentyabrın 1-də Amerikanın Fransadakı səfiri Bullit Ruzveltə zəng edib Almaniyanın Polşaya hücumu haqqında məlumat verəndə Amerika prezidenti sevincini gizlədə bilməyib:

- Əla, Bullit, nəhayət, bu məsələ baş tutdu. Demək, Allah Amerikaya kömək olacaq.

Həmin dövrdə bu müharibə Ruzvelt üçün hava və su qədər vacib idi. Çünki Amerikanın hərbi texnikalarının, sursatlarının beynəlxalq bazarlardan gətirəcəyi gəlir ölkənin maliyyə problemlərini həll edəcəkdir.

 

Franklin Ruzveltin Stalinə münasibəti əvvəllər birmənalı olmasa da, sonralar SSRİ rəhbəri haqqında yüksək fikirdə olub. Ağ Evdə əyləşən və Stalinin kriminal keçmişi haqqında məlumatı olan məmurlar sovet liderini öz aristokrat səviyyələrinə uyğunlaşdıra bilməyiblər. Hətta bir dəfə Ruzveltin müşaviri öz fikrini prezidentə açıq şəkildə bildirib:

- Stalinin keçmişi bizi o qənaətə gətirir ki, o banditdir. Banditlə centlmen kimi danışmaq mümkün deyil.

 

Amerika prezitenti müşvirinə təmkinlə başa salıb:

- O banditdirsə biz onunla centlmen kimi danışacıq və o banditliyini tərgidəcək. Stalinlə centlmen kimi danışmaq lazımdır.

 

1943-cü ildə Stalinlə Tehran konfransında görüşdükdən sonra isə Ruzvelt onun haqqında öz fikirlərini belə bölüşüb:

- Stalin fəaliyyət göstərməyi, təsir etməyi bacaran insandır. Onunla danışmaqdan, iş görməkdən yalnız və yalnız zövq almaq olar. O, alçaq tonla və çox sakit danışır. Bununla da özünə inandığını göstərir. Bir sözlə, insanda cox gözəl təəssürat yaradır.

 

 

 

Franklin Ruzvelt müharibədən sonra SSRİ ilə sıx əlaqələrin qurulmasının tərəfdarı olub. Alman faşizminə qarşı mübarizədə Ruzvelt digər müttəfiq ölkələrdən daha çox SSRİ-nin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib, sovet vətəndaşlarının vətənpərvərliyi onu hətta təəcübləndirib:

- Müharibə zamanı marşal İosif Stalinin rəhbərliyi altında sovet insanları öz şücaətlərini, vətənə sevgilərini, sınmaz iradələrini nümayiş etdirdilər ki, hələ dünya belə şey görməmişdi. Müharibədən sonra SSRİ ilə dostluq əlaqələrinin yaradılması ölkəmiz üçün arzuolunandır. Əgər bir xalq özü ilə bərabər dünyanı təhlükədən qoruyursa o dostluğa layiqdir.

 

Franklin Ruzvelt filatelist olub. O dünyanın hansa ölkəsinə səfər edibsə marka almağa vaxt tapıb. Ruzvelt yığdığı markaları nümayiş etdirməkdən zövq alıb. O prezident seçildikdən sonra Amerikada filatelistlərin sayı artıb.

 

Ruzvelt qadınlara qarşı da biganə olmayıb. O hündürboy xanımlara daha çox üstünlük verib. Məşuqə axtarışlarında və seçimində Ruzvelt çox da çətinlik çəkməyib. Onun əsas sevgi macəraları Ağ Evdə çalışan katibələr Lyusi Merser və Missi Lexand olub.

 

Franklin Ruzveltin həyat yoldaşı Eleonar Amerikanın ictimai və siyasi həyatında fəal qadınlardan biri olub. O Amerika Prezidenti üçün həyata beş oğul və bir qız gətirib. Xanımının siyasi fəallığı bir çox hallarda Ruzvelti hiddətləndirib. Adi iş günlərinin birində Ruzvelt yuxudan oyananda görüb ki, həyat yoldaşı harasa gedib. Həmin gün Eleonar türmədə xeyriyyə tədbirində iştirak edirmiş. Xidmətçilərdən həyat yoldaşının hara getdiyini soruşunda cavab veriblər ki, xanımınız türmədədir. Prezident başını bulayaraq deyib:

- Mənim buna şübhəm yoxdur. Ancaq maraqlıdır ki, nəyə görə tutublar.

 

Franklin Ruzvelt Amerikanın tarixində ilk dəfə olaraq 1944-cü ildə dördüncü dəfə prezident seçilib. Lakin o, bu prezidentlik müddətini başa vura bilməyib. Ruzvelt 1945-ci il aprelin 12-də beyninə qansızma nəticəsində vəfat edib.

 


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycan nefti bahalaşıb
19.11.2018, 23:51

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Leyla Əliyeva Moskvada Nəsiminin büstünün açılışında - FOTOLAR
19.11.2018, 23:39

Leyla Əliyeva Moskvada Nəsiminin büstünün açılışında - FOTOLAR

“Bizə heç bir maneə ola bilməz” – Qurban Qurbanov
19.11.2018, 23:20

“Bizə heç bir maneə ola bilməz” – Qurban Qurbanov

Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah ixracını dayandırıb
19.11.2018, 23:11

Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah ixracını dayandırıb

“İran-Azərbaycan münasibətlərini heç kim poza bilməz” - Ruhani
19.11.2018, 22:55

“İran-Azərbaycan münasibətlərini heç kim poza bilməz” - Ruhani

Trampdan Pakistana qarşı ağır ifadələr
19.11.2018, 22:36

Trampdan Pakistana qarşı ağır ifadələr

Tovuzdakı qəzada iki nəfər ağır xəsarət aldı
19.11.2018, 22:23

Tovuzdakı qəzada iki nəfər ağır xəsarət aldı

Azərbaycanda Belarus dərmanlarının buraxılışı üzrə birgə müəssisə yaradıla bilər
19.11.2018, 22:11

Azərbaycanda Belarus dərmanlarının buraxılışı üzrə birgə müəssisə yaradıla bilər

İlham Əliyev: “Belarusla ticari-iqtisadi sahədə yaxşı perspektivlər və nəticələr var”
19.11.2018, 21:58

İlham Əliyev: “Belarusla ticari-iqtisadi sahədə yaxşı perspektivlər və nəticələr var”

Kanadanın Rusiyadakı səfirliyinə hücum oldu
19.11.2018, 21:37

Kanadanın Rusiyadakı səfirliyinə hücum oldu

Bakıda xurmada Aralıq dənizi meyvə milçəyi aşkarlandı - FOTO
19.11.2018, 21:23

Bakıda xurmada Aralıq dənizi meyvə milçəyi aşkarlandı - FOTO

İlham Əliyev: “Azərbaycan üçün Belarus mehriban dost və etibarlı tərəfdaşdır”
19.11.2018, 21:10

İlham Əliyev: “Azərbaycan üçün Belarus mehriban dost və etibarlı tərəfdaşdır”

“Azərbaycanı favorit sayıram” – Rəqib baş məşqçi
19.11.2018, 20:57

“Azərbaycanı favorit sayıram” – Rəqib baş məşqçi

Ukrayna İnterpola üzvlüyünü dayandırır
19.11.2018, 20:45

Ukrayna İnterpola üzvlüyünü dayandırır

Bərdə sakini çəlləkdən avtomobil hazırlayıb - VİDEO
19.11.2018, 20:32

Bərdə sakini çəlləkdən avtomobil hazırlayıb - VİDEO

Ədliyyə orqanlarının kadr korpusu komplektləşdirilir
19.11.2018, 20:18

Ədliyyə orqanlarının kadr korpusu komplektləşdirilir

Bərdədə mikroavtobus minik maşını ilə toqquşdu: Yaralılar var
19.11.2018, 20:06

Bərdədə mikroavtobus minik maşını ilə toqquşdu: Yaralılar var

Bu ölkənin prezidenti itkin düşüb
19.11.2018, 19:56

Bu ölkənin prezidenti itkin düşüb

İlham Əliyevin Belarusa səfəri başa çatdı - FOTO
19.11.2018, 19:51

İlham Əliyevin Belarusa səfəri başa çatdı - FOTO

Bakıda narkotiklə mübarizəyə dair sessiya keçirilir - Nazir və generallar bir arada + Fotolar
19.11.2018, 19:46

Bakıda narkotiklə mübarizəyə dair sessiya keçirilir - Nazir və generallar bir arada + Fotolar

MMS və SMS ləğv olunacaq
19.11.2018, 19:39

MMS və SMS ləğv olunacaq

Bakı-Sumqayıt yolunda maşın piyadanı vurub öldürdü - Foto
19.11.2018, 19:28

Bakı-Sumqayıt yolunda maşın piyadanı vurub öldürdü - Foto

Ağsuda kolları məhv edən şəxs 32 min manat cərimələndi
19.11.2018, 19:15

Ağsuda kolları məhv edən şəxs 32 min manat cərimələndi

Ədəbiyyat üzrə yeni Nobel Komitəsi yaradıldı
19.11.2018, 19:01

Ədəbiyyat üzrə yeni Nobel Komitəsi yaradıldı

Putinlə Ərdoğan görüşüb
19.11.2018, 18:50

Putinlə Ərdoğan görüşüb

Sabah Bakının bu rayonlarında qaz olmayacaq
19.11.2018, 18:39

Sabah Bakının bu rayonlarında qaz olmayacaq

Azərbaycan yığması yenə uduzdu
19.11.2018, 18:28

Azərbaycan yığması yenə uduzdu

Əfqanıstanın Azərbaycandakı yeni səfiri Bakıya gəlib
19.11.2018, 18:22

Əfqanıstanın Azərbaycandakı yeni səfiri Bakıya gəlib

Ramiz Mehdiyev Qriqorian kilsəsinin Səfəvilər dövlətinə qarşı casusluğundan YAZDI
19.11.2018, 18:13

Ramiz Mehdiyev Qriqorian kilsəsinin Səfəvilər dövlətinə qarşı casusluğundan YAZDI

Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Nyu-Yorkda görüşlər keçirib - FOTO
19.11.2018, 18:09

Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Nyu-Yorkda görüşlər keçirib - FOTO

Azərbaycan Belarusdan yeni silahlar alacaq
19.11.2018, 18:03

Azərbaycan Belarusdan yeni silahlar alacaq

Nazirlik 136 minə yaxın ağac paylayıb
19.11.2018, 17:43

Nazirlik 136 minə yaxın ağac paylayıb

Mətbuat Şurasından jurnalistin ölümü ilə bağlı NEKROLOQ
19.11.2018, 17:26

Mətbuat Şurasından jurnalistin ölümü ilə bağlı NEKROLOQ

Paşinyan QƏZƏBLƏNDİ: “Hamı bizim maraqlarımızla hesablaşacaq”
19.11.2018, 17:18

Paşinyan QƏZƏBLƏNDİ: “Hamı bizim maraqlarımızla hesablaşacaq”

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
19.11.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Doktorant və dissertantlar imtahan verdilər
19.11.2018, 16:55

Doktorant və dissertantlar imtahan verdilər

Putinin iştirakı ilə “Türk Axını”nın açılışı olub
19.11.2018, 16:54

Putinin iştirakı ilə “Türk Axını”nın açılışı olub

Ağsu sakini təbiətə 32 min manat ziyan vurdu
19.11.2018, 16:44

Ağsu sakini təbiətə 32 min manat ziyan vurdu

Bir ailənin 3 üzvü dəm qazından zəhərləndi - XƏTAİDƏ
19.11.2018, 16:39

Bir ailənin 3 üzvü dəm qazından zəhərləndi - XƏTAİDƏ

Azərbaycan-Belarus sənədləri imzalandı - YENİLƏNİB
19.11.2018, 16:35

Azərbaycan-Belarus sənədləri imzalandı - YENİLƏNİB

Prezidentlər bəyanat verdilər
19.11.2018, 16:22

Prezidentlər bəyanat verdilər

Azərbaycan və Rusiya jurnalistləri arasında memorandum imzalandı
19.11.2018, 16:20

Azərbaycan və Rusiya jurnalistləri arasında memorandum imzalandı

İlham Əliyev: “Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq tamamilə yeni səviyyəyə çatıb”
19.11.2018, 16:01

İlham Əliyev: “Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq tamamilə yeni səviyyəyə çatıb”

Avropa Birliyi və Böyük Britaniya Brexit-lə bağlı RAZILAŞDI
19.11.2018, 15:56

Avropa Birliyi və Böyük Britaniya Brexit-lə bağlı RAZILAŞDI

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin media üçün təqdimatı olub
19.11.2018, 15:50

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin media üçün təqdimatı olub

391 dərslik, 154 müəllim... - DİM monitorinqin nəticələrini AÇIQLADI
19.11.2018, 15:46

391 dərslik, 154 müəllim... - DİM monitorinqin nəticələrini AÇIQLADI

Renault-Nissan-Mitsubishi alyansının prezidenti həbs olundu
19.11.2018, 15:45

Renault-Nissan-Mitsubishi alyansının prezidenti həbs olundu

Tələbələr pulsuz müayinə olunacaq
19.11.2018, 15:45

Tələbələr pulsuz müayinə olunacaq

Pərviz Şahbazov “Türk axını”ilə bağlı mərasimdə iştirak edir
19.11.2018, 15:43

Pərviz Şahbazov “Türk axını”ilə bağlı mərasimdə iştirak edir

BBC bu ilin 100 nüfuzlu qadınını seçdi - Biri Azərbaycandandır
19.11.2018, 15:27

BBC bu ilin 100 nüfuzlu qadınını seçdi - Biri Azərbaycandandır

ARXİV