26 sentyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - “NKVD”nin “Maq” ləqəbli cəlladı – 12 min insanı “həvəslə” güllələyən Pyotr Maqqo...
“NKVD”nin “Maq” ləqəbli cəlladı – 12 min insanı “həvəslə” güllələyən Pyotr Maqqo...
06.11.2017, 20:29

Onların peşəsi ölüm hökmünü icra etməkdən ibarət olub. Daha dəqiq desək ölüm hökmünə məhkum olunanları güllələməkdən. Və onların bu işi haqqında, hətta ailə üzvləri belə xəbərsiz olublar. Müxtəlif illərdə bu vəzifə “NKVD”nin ştat cədvəlində başqa adlarla öz əksini tapıb. Əvvəllər Lubyanka türməsinin əməkdaşları, daha sonra “NKVD” komendaturasının zabitləri və s. Bu ad dəyişmələrinə baxmayaraq, onların heç vaxt dəyişməyən bir adı olub – CƏLLAD...

Modern.az saytı daha bir “NKVD” cəlladı, milliyətcə latış olan “Maq” ləqəbli  Pyotr Maqqo haqqında yazını təqdim edir.

 

Öz işinin peşəkarı olan Maqqo “NKVD” tarixində ən həvəsli və ehtiraslı cəllad kimi qalıb. Cəmisi iki-üç sinif bitirən, heç bir siyasi fəaliyyəti olmayan, danışmağı sevməyən, ətrafda baş verən hadisələrə laqeyd yanaşan, heç nəyə reaksiya verməyən Maqqo imkanlı kəndli ailəsində böyüyüb. Yeniyetməlik illərində atasının təsərrüfat işlərini davam etdirib, ən ağır illərdə belə ehtiyacsız yaşayıb.

 

Birinci Dünya Müharibəsinə könüllü yollanan Maqqo məhz elə həmin dövrdə zabit rütbəsi alıb, bolşeviklər partiyasına üzv olub. Daha sonra isə o, “ÇK”nın xüsusi dəstəsinə qəbul olunub. Maqqo bu dəstədə Dzerjinskinin şəxsi mühafizəsində xidmət edib. Bu xüsusi dəstənin digər bir funksiyası isə ölüm hökmünə məhkum olunanları güllələməkdən ibarət olub.

 

Vəzifəsinin ikinci hissəsini daha yaxşı icra etdiyinə görə Maqqo vəzifə pillələrini sürətlə irəliləyib. O, Lubyankadakı türməyə nəzarətçi, daha sonra isə rəis vəzifəsinə təyin edilib.

 

Maqqo amansızlığı, ölüm hökmlərini böyük həvəslə icra etməyi ilə fərqlənib. O hətta bayram və istirahət günləri də xidməti vəzifəsinin başında olub, hər gün 10-15 nəfər güllələməklə “rahatlığını” tapıb. Arxiv materiallarına görə 11 il ərzində Pyotr Maqqo 12 min nəfərə yaxın insanı tapançasının “altından keçirib”.

 

Maqqonun “siyahısından” sıravilərdən tutmuş ordenli, medallı dövlət məmurları, tanınmış ədəbiyyat və incəsənt xadimləri, yüksək rütbəli hərbçilər, siyasətçilər keçib. Zinovyev və Kamenevi Maqqo şəxsən güllələyib. Zinovyevi hökmün icrasına gətirərkən o, ayaqüstə dayana bilməyib. Maqqo amansızcasına onu saçlarından tutub qaldırdıqdan sonra tapançasını işə salıb.

 

Onun amansızlığı artdıqca rütbəsi də artıb, “siyahısı” çoxaldıqca təltifləri də çoxalıb. Məhz o, bu “xüsusi” xidmətlərinə görə, iki dəfə Qırmızı Bayraq və Lenin ordenləri ilə təltif olunub. Müharibəyə qədərki dövrdə bu mükafatlara sahib olmaq üçün göstərdiyin xidmət haqqında şəxsən Stalinin məlumatı olmalıydı və rəhbər təltif haqqında göstəriş verməliydi.

 

Çox sonralar Pyotr Maqqo ilə eyni dövrdə xidmət etmiş “NKVD”nin yüksəkçinli məmurlarından biri onun haqqında fikirlərini belə bildirib:

“Maqqo xüsusi amansızlığı ilə fərqlənirdi. Sözsüz ki, ölüm hökmünü kimsə icra etməliydi. Digərləri bunu xidməti vəzifəsi kimi həyata keçirirdi, Maqqo isə bunu sanki mənəvi borcu sayırdı. Buna görə o rəhbərlik tərəfindən “qiymətli kadr” kimi dəyərləndirilirdi. O, hədsiz dərəcədə içkiyə aludə idi. Hər güllələnmə prosesindən sonra əvvəlcə qurşağa qədər odelakonla yuyunurdu, qan və meyit qoxusunu yalnız bu vasitə ilə qismən də olsa, yox etmək olardı. Sonra isə elə xidməti kabinetində içməyə başlayırdı. Bəzən elə içirdi ki, onu sürüyə-sürüyə maşınla evlərinə aparırdılar. İçki haqqında ona irad bildirəndə isə bir cümlə ilə cavab verirdi: “Mən mühüm dövlət tapşırığını yerinə yetirirəm, vəzifəmi layiqincə yerinə yetirdikdən sonra içməyə haqqım var, iş belə tələb edir...”

 

Pyotr Maqqonun xidmətlərindən biri də gənc əməkdaşları peşəkar cəlladlığa öyrətməsi idi. O, gənc əməkdaşlara atəşin boyun nahiyəsinə açılmasını tövsiyə edirdi və başa salırdı ki, güllə boğazdan dəyəndə daha az qan çıxır və üst-başına qan sıçramır, beləliklə də, evdəki xanımlarınız qanlı köynək yumaqdan azad olurlar...”

 

 

Bəzi hallarda ölümə məhkum olunanlar güllələnməkdən bir neçə saniyə əvvəl son sözləri kimi “Stalinə eşq olsun”, “Yaşasın Stalin” kimi ifadələr işlədiblər. Bu “NKVD” rəhbərliyinin xoşuna gəlməyib, belə əsaslandırıblar ki, ölümə məhkum olunanların rəhbərin adını çəkməyə haqqı yoxdur. Bu işin həllini də Maqqoya tapşırıblar. Belə ki, o, ölüm hökmünü icra etməmişdən əvvəl güllələnəcək şəxslərlə söhbət aparmalıymış. Maqqo bu işin də öhdəsindən layiqincə gəlməyə cəhd etsə də, bir çox hallarda cəhdləri boşa çıxıb. 10-15 dəqiqədən sonra öləcəyini bilən bir şəxslə aparılan söhbət nəticəsiz qalıb. Belə faktlar da var ki, bir neçə dəfə Maqqo apardığı söhbətin nəticə vermədiyindən əsəbləşərək həmin şəxsi elə yerindəcə güllələyib.

 

“NKVD”nin Yaqoda və Yejov dövrünün ən “məhsuldar cəllad”ı olan Pyotr Maqqo 1940-cı ildə Beriyanın quruma rəhbərliyi dövründə sevimli işindən uzaqlaşdırılıb. Beriya “NKVD”nin ştat strukturunda “cəllad” vəzifəsini ləğv edib. Ölüm cəzasını isə növbə ilə komendaturanın zabitləri həyata keçiriblər.

 

Pyotr Maqqo öz sədaqətinin müqabili qarşısında Beriyanın onu işdən azad etməsini haqsızlıq sayıb və onun haqqında Stalinə dəfələlə şikayət dolu məktublar göndərib. Təbii ki, həmin məktubların hamısı cavabsız qalıb.

 

Minlərlə insanın həyatına son qoyan Maqqo bu münasibətdən sonra içkiyə daha çox aludə olub. O, 1940-cı ildə qaraciyər serrozu xəstəliyindən ölüb.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şəkidə 62 yaşlı kişi itkin düşdü - FOTO
26.09.2018, 11:32

Şəkidə 62 yaşlı kişi itkin düşdü - FOTO

Binəqədi bələdiyyəsinin yeni sədri seçilib
26.09.2018, 11:29

Binəqədi bələdiyyəsinin yeni sədri seçilib

Ərdoğan amerikalı rahib HAQDA: “Mən özüm də bilmirəm”
26.09.2018, 11:25

Ərdoğan amerikalı rahib HAQDA: “Mən özüm də bilmirəm”

“Google Chrome” istifadəçiləri! - DİQQƏT
26.09.2018, 11:18

“Google Chrome” istifadəçiləri! - DİQQƏT

Yaponiya yeni hipersəs bombalar hazırlayır
26.09.2018, 11:17

Yaponiya yeni hipersəs bombalar hazırlayır

Dünyanı nüvə müharibəsinə aparan ölkələrin adı AÇIQLANDI
26.09.2018, 11:11

Dünyanı nüvə müharibəsinə aparan ölkələrin adı AÇIQLANDI

Topla söhbət
26.09.2018, 11:05

Topla söhbət

Azərbaycan cırtdan dövlətlə diplomatik əlaqələr qurdu
26.09.2018, 10:51

Azərbaycan cırtdan dövlətlə diplomatik əlaqələr qurdu

Deputat vətəndaşları qəbul edib - FOTO
26.09.2018, 10:47

Deputat vətəndaşları qəbul edib - FOTO

Astara sakinlərinin kartlarındakı pulu mənimsəyən şəxs saxlanıldı
26.09.2018, 10:43

Astara sakinlərinin kartlarındakı pulu mənimsəyən şəxs saxlanıldı

Oktyabrda Azərbaycanda sınaq siyahıyaalınması keçiriləcək   
26.09.2018, 10:35

Oktyabrda Azərbaycanda sınaq siyahıyaalınması keçiriləcək  

“Sosial şəbəkələr boşanmaya səbəb olur”
26.09.2018, 10:29

“Sosial şəbəkələr boşanmaya səbəb olur”

Putinin Ermənistana səfər tarixi məlum oldu
26.09.2018, 10:22

Putinin Ermənistana səfər tarixi məlum oldu

Nazir Narkoloji Dispanserə yeni baş həkim təyin etdi - FOTO
26.09.2018, 10:18

Nazir Narkoloji Dispanserə yeni baş həkim təyin etdi - FOTO

700 bal toplayan tələbə: “BANM qızlarda da mühəndisliyə sevgi yarada bilib” - MÜSAHİBƏ
26.09.2018, 10:10

700 bal toplayan tələbə: “BANM qızlarda da mühəndisliyə sevgi yarada bilib” - MÜSAHİBƏ

Ötən gün Azərbaycan yollarında 4 nəfər ölüb
26.09.2018, 10:08

Ötən gün Azərbaycan yollarında 4 nəfər ölüb

İsveçin Azərbaycandakı xanım səfiri Gəncədə olub
26.09.2018, 09:55

İsveçin Azərbaycandakı xanım səfiri Gəncədə olub

“UNEC-in dəyərləri daşıdığı məsuliyyətin sərhədlərini tanıdır”
26.09.2018, 09:50

“UNEC-in dəyərləri daşıdığı məsuliyyətin sərhədlərini tanıdır”

“Azerspace-2” orbitə buraxıldı - VİDEO
26.09.2018, 09:47

“Azerspace-2” orbitə buraxıldı - VİDEO

Xəzər dənizində zəlzələ olub
26.09.2018, 09:40

Xəzər dənizində zəlzələ olub

Cəbhədə şiddətli atışma oldu
26.09.2018, 09:39

Cəbhədə şiddətli atışma oldu

ABŞ Rusiyanın nüvə silahlarına görə qorxuya düşdü – RƏSMİ
26.09.2018, 09:38

ABŞ Rusiyanın nüvə silahlarına görə qorxuya düşdü – RƏSMİ

Azərbaycanda yeni qurum yaradılır - QƏRAR
26.09.2018, 09:37

Azərbaycanda yeni qurum yaradılır - QƏRAR

Dəyəri milyonlarla olan əmlaklar “Azərsu”ya verildi
26.09.2018, 09:33

Dəyəri milyonlarla olan əmlaklar “Azərsu”ya verildi

Putin Bakıya sabah gəlir 
26.09.2018, 09:28

Putin Bakıya sabah gəlir 

Mehriban Əliyeva: “Cümhuriyyət qurucularının xatirəsinə böyük hörmətlə yanaşırıq”
26.09.2018, 08:52

Mehriban Əliyeva:Cümhuriyyət qurucularının xatirəsinə böyük hörmətlə yanaşırıq

Həmsədrlər Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərini bu gün görüşdürürlər
26.09.2018, 08:32

Həmsədrlər Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərini bu gün görüşdürürlər

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
26.09.2018, 07:54

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Almaniya gərginliyin artmasından narahatdır
26.09.2018, 00:56

Almaniya gərginliyin artmasından narahatdır

Bərdədə maneəyə çırpılan avtomobilin sürücüsü öldü
26.09.2018, 00:43

Bərdədə maneəyə çırpılan avtomobilin sürücüsü öldü

Azərbaycanla İsveçrənin turizm sahəsində əməkdaşlıq imkanları
26.09.2018, 00:27

Azərbaycanla İsveçrənin turizm sahəsində əməkdaşlıq imkanları

Tramp 2 ildə ABŞ-a 10 trilyon dollar qazandırıb
26.09.2018, 00:15

Tramp 2 ildə ABŞ-a 10 trilyon dollar qazandırıb

Azərbaycan nefti bahalaşıb
25.09.2018, 23:56

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Abramoviç “Çelsi”nı satır
25.09.2018, 23:42

Abramoviç “Çelsi”nı satır

Nəsib Nəbioğlunun kitabının təqdimatı keçiriləcək
25.09.2018, 23:33

Nəsib Nəbioğlunun kitabının təqdimatı keçiriləcək

Leyla Əliyeva Romada “Azərbaycan otağı”nın açılışında iştirak edib - FOTOLAR
25.09.2018, 23:18

Leyla Əliyeva Romada “Azərbaycan otağı”nın açılışında iştirak edib - FOTOLAR

Prezidentin xanımına qarşı da sanksiya tətbiq edildi
25.09.2018, 23:01

Prezidentin xanımına qarşı da sanksiya tətbiq edildi

İnsan dərisinə bənzər həsas elektron dəri yaradıldı
25.09.2018, 22:44

İnsan dərisinə bənzər həsas elektron dəri yaradıldı

Oqtay Şirəliyevin qızı Rusiyada nazir təyin edildi - DOSYE + FOTOLAR   
25.09.2018, 22:34

Oqtay Şirəliyevin qızı Rusiyada nazir təyin edildi - DOSYE + FOTOLAR  

Bir şəklin tarixçəsi - İki məşhur sənətkar - Vəfalı günlər, Vəfasız həyat...
25.09.2018, 22:30

Bir şəklin tarixçəsi - İki məşhur sənətkar - Vəfalı günlər, Vəfasız həyat...

Azərbaycan “Tufan” zirehli maşınını sərgidə nümayiş etdirib - FOTO
25.09.2018, 22:23

Azərbaycan “Tufan” zirehli maşınını sərgidə nümayiş etdirib - FOTO

Ermənistanın XİN rəhbəri Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb
25.09.2018, 22:14

Ermənistanın XİN rəhbəri Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb

Apple "macOS Mojave"ni istifadəçilərə təqdim edib
25.09.2018, 21:59

Apple "macOS Mojave"ni istifadəçilərə təqdim edib

Rusiyanın 12 şirkətinə qarşı sanksiya tətbiq edildi
25.09.2018, 21:43

Rusiyanın 12 şirkətinə qarşı sanksiya tətbiq edildi

Ərdoğanın ifadəsi tvitter trendləri siyasında ilk sırada - FOTO
25.09.2018, 21:25

Ərdoğanın ifadəsi tvitter trendləri siyasında ilk sırada - FOTO

Rusiyada hipersəsli snayper güllələri istehsal olunur
25.09.2018, 21:11

Rusiyada hipersəsli snayper güllələri istehsal olunur

Azərbaycan Monqolustanda investisiya imkanlarını nəzərdən keçirəcək
25.09.2018, 20:55

Azərbaycan Monqolustanda investisiya imkanlarını nəzərdən keçirəcək

“Ermənistanın işğalçılıq siyasəti regional təhlükəsizliyə ciddi maneədir”- Sahibə Qafarova
25.09.2018, 20:43

“Ermənistanın işğalçılıq siyasəti regional təhlükəsizliyə ciddi maneədir”- Sahibə Qafarova

Azərbaycanlı əsgərlərə gürcü dili öyrədilir
25.09.2018, 20:30

Azərbaycanlı əsgərlərə gürcü dili öyrədilir

Elmar Məmmədyarov ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi ilə görüşdü
25.09.2018, 20:16

Elmar Məmmədyarov ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi ilə görüşdü

ARXİV