23 noyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - “NKVD”nin “Maq” ləqəbli cəlladı – 12 min insanı “həvəslə” güllələyən Pyotr Maqqo...
“NKVD”nin “Maq” ləqəbli cəlladı – 12 min insanı “həvəslə” güllələyən Pyotr Maqqo...
06.11.2017, 20:29

Onların peşəsi ölüm hökmünü icra etməkdən ibarət olub. Daha dəqiq desək ölüm hökmünə məhkum olunanları güllələməkdən. Və onların bu işi haqqında, hətta ailə üzvləri belə xəbərsiz olublar. Müxtəlif illərdə bu vəzifə “NKVD”nin ştat cədvəlində başqa adlarla öz əksini tapıb. Əvvəllər Lubyanka türməsinin əməkdaşları, daha sonra “NKVD” komendaturasının zabitləri və s. Bu ad dəyişmələrinə baxmayaraq, onların heç vaxt dəyişməyən bir adı olub – CƏLLAD...

Modern.az saytı daha bir “NKVD” cəlladı, milliyətcə latış olan “Maq” ləqəbli  Pyotr Maqqo haqqında yazını təqdim edir.

 

Öz işinin peşəkarı olan Maqqo “NKVD” tarixində ən həvəsli və ehtiraslı cəllad kimi qalıb. Cəmisi iki-üç sinif bitirən, heç bir siyasi fəaliyyəti olmayan, danışmağı sevməyən, ətrafda baş verən hadisələrə laqeyd yanaşan, heç nəyə reaksiya verməyən Maqqo imkanlı kəndli ailəsində böyüyüb. Yeniyetməlik illərində atasının təsərrüfat işlərini davam etdirib, ən ağır illərdə belə ehtiyacsız yaşayıb.

 

Birinci Dünya Müharibəsinə könüllü yollanan Maqqo məhz elə həmin dövrdə zabit rütbəsi alıb, bolşeviklər partiyasına üzv olub. Daha sonra isə o, “ÇK”nın xüsusi dəstəsinə qəbul olunub. Maqqo bu dəstədə Dzerjinskinin şəxsi mühafizəsində xidmət edib. Bu xüsusi dəstənin digər bir funksiyası isə ölüm hökmünə məhkum olunanları güllələməkdən ibarət olub.

 

Vəzifəsinin ikinci hissəsini daha yaxşı icra etdiyinə görə Maqqo vəzifə pillələrini sürətlə irəliləyib. O, Lubyankadakı türməyə nəzarətçi, daha sonra isə rəis vəzifəsinə təyin edilib.

 

Maqqo amansızlığı, ölüm hökmlərini böyük həvəslə icra etməyi ilə fərqlənib. O hətta bayram və istirahət günləri də xidməti vəzifəsinin başında olub, hər gün 10-15 nəfər güllələməklə “rahatlığını” tapıb. Arxiv materiallarına görə 11 il ərzində Pyotr Maqqo 12 min nəfərə yaxın insanı tapançasının “altından keçirib”.

 

Maqqonun “siyahısından” sıravilərdən tutmuş ordenli, medallı dövlət məmurları, tanınmış ədəbiyyat və incəsənt xadimləri, yüksək rütbəli hərbçilər, siyasətçilər keçib. Zinovyev və Kamenevi Maqqo şəxsən güllələyib. Zinovyevi hökmün icrasına gətirərkən o, ayaqüstə dayana bilməyib. Maqqo amansızcasına onu saçlarından tutub qaldırdıqdan sonra tapançasını işə salıb.

 

Onun amansızlığı artdıqca rütbəsi də artıb, “siyahısı” çoxaldıqca təltifləri də çoxalıb. Məhz o, bu “xüsusi” xidmətlərinə görə, iki dəfə Qırmızı Bayraq və Lenin ordenləri ilə təltif olunub. Müharibəyə qədərki dövrdə bu mükafatlara sahib olmaq üçün göstərdiyin xidmət haqqında şəxsən Stalinin məlumatı olmalıydı və rəhbər təltif haqqında göstəriş verməliydi.

 

Çox sonralar Pyotr Maqqo ilə eyni dövrdə xidmət etmiş “NKVD”nin yüksəkçinli məmurlarından biri onun haqqında fikirlərini belə bildirib:

“Maqqo xüsusi amansızlığı ilə fərqlənirdi. Sözsüz ki, ölüm hökmünü kimsə icra etməliydi. Digərləri bunu xidməti vəzifəsi kimi həyata keçirirdi, Maqqo isə bunu sanki mənəvi borcu sayırdı. Buna görə o rəhbərlik tərəfindən “qiymətli kadr” kimi dəyərləndirilirdi. O, hədsiz dərəcədə içkiyə aludə idi. Hər güllələnmə prosesindən sonra əvvəlcə qurşağa qədər odelakonla yuyunurdu, qan və meyit qoxusunu yalnız bu vasitə ilə qismən də olsa, yox etmək olardı. Sonra isə elə xidməti kabinetində içməyə başlayırdı. Bəzən elə içirdi ki, onu sürüyə-sürüyə maşınla evlərinə aparırdılar. İçki haqqında ona irad bildirəndə isə bir cümlə ilə cavab verirdi: “Mən mühüm dövlət tapşırığını yerinə yetirirəm, vəzifəmi layiqincə yerinə yetirdikdən sonra içməyə haqqım var, iş belə tələb edir...”

 

Pyotr Maqqonun xidmətlərindən biri də gənc əməkdaşları peşəkar cəlladlığa öyrətməsi idi. O, gənc əməkdaşlara atəşin boyun nahiyəsinə açılmasını tövsiyə edirdi və başa salırdı ki, güllə boğazdan dəyəndə daha az qan çıxır və üst-başına qan sıçramır, beləliklə də, evdəki xanımlarınız qanlı köynək yumaqdan azad olurlar...”

 

 

Bəzi hallarda ölümə məhkum olunanlar güllələnməkdən bir neçə saniyə əvvəl son sözləri kimi “Stalinə eşq olsun”, “Yaşasın Stalin” kimi ifadələr işlədiblər. Bu “NKVD” rəhbərliyinin xoşuna gəlməyib, belə əsaslandırıblar ki, ölümə məhkum olunanların rəhbərin adını çəkməyə haqqı yoxdur. Bu işin həllini də Maqqoya tapşırıblar. Belə ki, o, ölüm hökmünü icra etməmişdən əvvəl güllələnəcək şəxslərlə söhbət aparmalıymış. Maqqo bu işin də öhdəsindən layiqincə gəlməyə cəhd etsə də, bir çox hallarda cəhdləri boşa çıxıb. 10-15 dəqiqədən sonra öləcəyini bilən bir şəxslə aparılan söhbət nəticəsiz qalıb. Belə faktlar da var ki, bir neçə dəfə Maqqo apardığı söhbətin nəticə vermədiyindən əsəbləşərək həmin şəxsi elə yerindəcə güllələyib.

 

“NKVD”nin Yaqoda və Yejov dövrünün ən “məhsuldar cəllad”ı olan Pyotr Maqqo 1940-cı ildə Beriyanın quruma rəhbərliyi dövründə sevimli işindən uzaqlaşdırılıb. Beriya “NKVD”nin ştat strukturunda “cəllad” vəzifəsini ləğv edib. Ölüm cəzasını isə növbə ilə komendaturanın zabitləri həyata keçiriblər.

 

Pyotr Maqqo öz sədaqətinin müqabili qarşısında Beriyanın onu işdən azad etməsini haqsızlıq sayıb və onun haqqında Stalinə dəfələlə şikayət dolu məktublar göndərib. Təbii ki, həmin məktubların hamısı cavabsız qalıb.

 

Minlərlə insanın həyatına son qoyan Maqqo bu münasibətdən sonra içkiyə daha çox aludə olub. O, 1940-cı ildə qaraciyər serrozu xəstəliyindən ölüb.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Nazirlikdən qriplə bağlı AÇIQLAMA
23.11.2017, 11:23

Nazirlikdən qriplə bağlı AÇIQLAMA

Beynəlxalq Bank 2018-ci ildə özəlləşdirilməyə çıxarılacaq    
23.11.2017, 11:21

Beynəlxalq Bank 2018-ci ildə özəlləşdirilməyə çıxarılacaq  

Yeməyiniz bol, mədəniz gen olsun!
23.11.2017, 11:11

Yeməyiniz bol, mədəniz gen olsun!

Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq
23.11.2017, 11:00

Fransa XİN: Dağlıq Qarabağı tanımırıq

AMEA tərcüməçi axtarır   
23.11.2017, 10:58

AMEA tərcüməçi axtarır  

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"
23.11.2017, 10:16

Beynəlxalq Vizyon Universitetinin rektoru: "UNEC- in zəngin təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik"

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı   
23.11.2017, 10:10

Bakı Ali Neft Məktəbi və Heriot-Vatt Universitetinin əməkdaşlığı 2021-ci ilədək uzadıldı  

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
23.11.2017, 10:07

Xınalığa 22 sm qar yağıb - FAKTİKİ HAVA

 Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI
23.11.2017, 10:00

Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz iqtisadi fəaliyyətin İNFOQRAFİKASI

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu
23.11.2017, 09:58

Ermənilər kəndlərimizi iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutdu

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB
23.11.2017, 09:25

Yaponiyada qrip əleyhinə dərmanlar qadağan edilə bilər - ilginc SƏBƏB

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir
23.11.2017, 09:19

İlham Əliyev bu gün Brüsselə gedir

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM   
23.11.2017, 09:09

Bu gün AvroLiqada 5-ci tur keçiriləcək - TƏQVİM  

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq
23.11.2017, 09:07

Milli Məclis büdcə müzakirələrini bu gün yekunlaşdıracaq

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR
23.11.2017, 09:03

Çempionlar Liqasında 5-ci tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”
23.11.2017, 08:54

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru: “Asrtoloqların hamısı cəfəngiyyat danışır”

Onun özü yox, əməlləri danışır...   
23.11.2017, 08:38

Onun özü yox, əməlləri danışır...  

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi   
23.11.2017, 08:30

Yol polisinin “pərdə-plyonka tələbi”nə məhəl qoymayan 796 sürücüyə cərimə kəsildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ   
23.11.2017, 08:28

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ  

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
23.11.2017, 01:22

Türkiyədə güclü zəlzələ oldu

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib
23.11.2017, 00:56

Terrorçulara aid silah laboratoriyası məhv edilib

Kapitanın hakimdən penalti xahişi
23.11.2017, 00:36

Kapitanın hakimdən penalti xahişi

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib
23.11.2017, 00:21

Jurnalist Natiq Qədimov dünyasını dəyişib

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov
23.11.2017, 00:12

"Meydanda məğlub olsaq da, mübarizədə uduzmadıq" - Qurban Qurbanov

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü
22.11.2017, 23:56

Ukraynada otelə silahlı hücumda azərbaycanlılar döyüldü

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı
22.11.2017, 23:41

Baş məşqçi penalti ilə bağlı sualdan yayındı

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü
22.11.2017, 23:22

Mühafizə polisinin avtomobili qəzaya düşdü

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video
22.11.2017, 23:07

Qapısı açıq vəziyyətdə sərnişin daşıyan avtobuslar - Video

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib
22.11.2017, 22:49

"Qarabağ" "Çelsi"yə məğlub oldu: 0:4,  Yenilənib

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək
22.11.2017, 22:21

Azərbaycanda “premium klass” mühərrik yağı istehsal ediləcək

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir
22.11.2017, 22:10

Azərbaycanda bu canlı balıqlar gömrük idxal rüsumundan azad edilir

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN
22.11.2017, 21:53

Yuxunuz ərşə çəkilibsə, SƏBƏBİNİ MƏTBƏXDƏ AXTARIN

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb
22.11.2017, 21:45

Əfqanıstanda üç Gürcüstan hərbçisi yaralanıb

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı
22.11.2017, 21:14

Soçidə Rusiya, Türkiyə və İran prezidentlərinin görüşü yekunlaşdı

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...   
22.11.2017, 20:54

Uzunömürlü olmağın yeni sirri – Həm asan, həm də sərfəli...  

ARXİV