15 oktyabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Xəstə Krupskayanın güdazına gedən Lenin – 240266 saylı 23 cildlik cinayət işi
Xəstə Krupskayanın güdazına gedən Lenin – 240266 saylı 23 cildlik cinayət işi
13.11.2017, 20:45

1919-cu ilin yanvar ayında baş verən bu hadisə heç bir siyasi xarakter daşımayıb, cinayətkar dəstənin məqsədi sadəcə soyğunçuluq olub. Hədəfin seçilməsi də sırf təsadüfi baş verib. Amma bu təsadüf yeni qurulmuş sovet hökumətində çox şeyləri dəyişə bilərdi. Çünki bu hadisədə ən kiçik bir ehtiyatsızlıq, yaxud yanlış bir addım Leninin ölümünə bərabər idi.

 

Modern.az saytı bu günə qədər də arxivlərdə saxlanılan 23 cildlik 240266 saylı cinayət işi haqqında yazını təqdim edir.

 

Uzun illər bu cinayət işi haqqında ictimaiyyətə və mətbuata açıqlama verilməyib. “Tam məxfi” qriflər qovluqlardan götürüldükdən sonra Leninlə bağlı olan bu olayın bütün detalları aydın olub.

 

6 yanvar 1919-cu ildə Lenin axşam saat 5-6 radələrində öz xidməti avtomobilində Sokolniki rayonu ərazisində yerləşən xəstəxanada müalicə olunan Krupskayanı ziyarət etməyə gedir. Maşında Leninlə birgə bacısı Mariya Ulyanova, şəxsi mühafizəçisi İvan Çabanov və bir də sürücü Stepan Gil olur.

 

Qarlı-çovğunlu havada xəstə yanına tələsənlər yolda olduqları ərəfədə elə həmin rayonda, kiçik bir mənzildə içki süfrəsi arxasında Koşelkov və dəstəsi yeni plan çızırlar. Arbatda hədəf seçilmiş “obyekt”i soymaq. Soyğunçu dəstənin “əməliyyat”ı həyata keçirmək üçün bir porlemi yaranır. Sokolnikidən Arbata məsafə çox olduğundan onlar hansı yolla olursa-olsun maşın əldə etməlidirlər. Dəstə yekdil şəkildə qərar qəbul edir: Şosseyə çıxıb ilk qarşıya çıxan maşını sahibindən almaq.

 

Beləliklə, Koşelkov və 6 nəfər dəstə üzvü yolun kənaranı çıxırlar. Uzaqdan gələn maşının işığı görünəndə “komanda” hazır vəziyyətdə durur. Maşın yaxınlaşan kimi dəstənin 3 üzvü silahla Leninin avtomobilinin qarşısına çıxır. Sürücü Stapan Gil istintaqa verdiyi ifadədə həmin anı belə xatırlayıb:

“3 nəfər silahlı yolun ortasına atılaraq, saxla maşını",- deyə qışqırmağa başladılar.

 

Qərara gəldim ki, saxlamayım, aralarından keçib uzaqlaşım. Bu şəxslərin quldur, soyğunçu olduqlarına şübhəm yox idi. Elə bu məqamda arxa oturacaqda əyləşən Vladimir İliç maşını saxlamağı göstəriş verdi:

- Stepan, maşını saxla, görək bunlara nə lazımdır. Bəlkə patrul xidmətinin əməkdaşlarıdır.

 

Maşının arxasından isə qışqırıq səsləri kəsilmirdi:

- Saxlayın maşını, atəş açacağıq.

 

Lenin bunu eşitdikdən sonra qəti şəkildə əmr verdi:

-Saxla maşını...

 

Maşını saxlayan kimi dərhal qapıları açdılar. Lenini, Mariya Ulyanovu, mühafizəçini çox kobud şəkildə maşından düşürdülər. Lenin tez-tələsik cibindən “buraxılış vəsiqəsi”ni çıxardıb onlara göstərdi:

- Siz nə edirsiniz? Mən Leninəm, bu da mənim vəsiqəm.

 

Koşelkov tapançanı Leninin başına dirəmişdi və yəqin ki, sərxoş olduğundan onun dediklərini yaxşı anlamırdı, hətta adını da səhv eşitmişdi:

- Nə olsun Levinsən, mən Levin tanımıram.

 

O, əlini Vladimir İliçin ciblərinə salıb nə varsa götürdü. Qeyd dəftərçəsini, pulqabını, vəsiqəni və bir də tapançanı. Məni sanki yaddan çıxarmışdılar. Hələ ki, sükan arxasında əyləşmişdim. Tapança əlimin altında idi. Amma heç bir hərəkət edə bilməzdim. Çünki tapançalar yerdə olanların gickahlarına dirənmişdi. Bir göz qırpımında məni də yerə salıb maşına minib uzaqlaşdılar.

 

 

 

Maşın uzaqlaşandan sonra Lenin təəssüf və həm də əsəbi halda pıçaldayırdı:

- Əhsən, silahlı adamlar, soyğunçuluq, maşınımızı da apardılar...

 

Mən özümü günahkar hiss edirdim və Vladimir İliçə nəyə görə atəş açmamağımı izah etməyə çalışırdım. Lenin mənimlə razılaşırdı:

- Stapan, sən atəş açsaydın bu quldurlar bizi məhv edəcəkdilər...”

 

Quldur dəstəsi hadisə yerindən uzaqlaşdıqdan sonra əldə etdikləri “qənaət”ə nəzər salırlar. Pulqabında qəpik-quruş olur. Dəftərçədəki qeydlər soyğunçular üçün mənasız görünür. Tapanca qazanc sayılır. Vəsiqə...

 

Vəsiqə isə Koşelkovu “şok” vəziyyətinə salır. Levin kimi qəbul etdiyi adam Lenin imiş. Tez dəstəsinə tapşırır ki, maşını atıb qaçmaq lazımdır. Belə də edirlər.

 

Bu həmin Koşelkov idi ki, Moskva çekistlərinin yuxusuna haram qatmışdı. Bu həmin Koşelkov idi ki, üstündə 22 çekisti öldürdüyünə görə, qalaq-qalaq cinayət işləri var idi.

 

Həmin axşam bütün Moskva ayaqüstə qaldırılır, Leninin mühafizəsi gücləndirilir. Axtarış-əməliyyat tədbirlərinə əlavə qüvvələr cəlb olunur. Qərar qəbul olunur ki, cinayətkarlar ən ağır cəzaya, güllələnməyə məhkum olunmalıdırlar. Öncə Koşelkovun dəstəsindən 3 nəfər ələ keçirilir. Onlardan biri ölüm hökmündən xilas olmaq üçün düzgün ifadə verməyi, Koşelkovun yerininin müəyyənləşdirilməsində yardımçı olacağını söyləyir. Beləliklə, cinayətin baş müəllifinin yeri müəyyənləşir.

 

Əməliyyat zamanı Koşelkovun dəstəsindən iki nəfər yerindəcə məhv edilir. Özü isə yenidən qaçmağa müvəffəq olur. O adəti üzrə eyni zamanda iki tapanca ilə “mübarizə”sini davam etdirir. Ancaq küçə savaşları çox davam etmir. Koşelkov baş əməliyyatçı Martınovun sərrast atəşinə tuş gəlir...

 

Koşelkovun evində axtarış zamanı Leninin əşyaları da aşkar olunur, onlar yenidən proletariatın rəhbərinə qaytarılır. Çox kiçik bir dairədə isə Vladimir İliçin silahdaşları bu olayı belə adalandırırlar: “Xəstə Krupskayanın güdazına gedən Lenin...”


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkiyə polisi Səudiyyə Ərəbistanının konsulluğuna daxil oldu
15.10.2018, 22:53

Türkiyə polisi Səudiyyə Ərəbistanının konsulluğuna daxil oldu

Avropa İttifaqı Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır
15.10.2018, 22:40

Avropa İttifaqı Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır

Meyvezer Həbibin çağırışına cavab verdi
15.10.2018, 22:23

Meyvezer Həbibin çağırışına cavab verdi

Sürüşmə zonasında gərginlik qalmaqdadır
15.10.2018, 22:12

Sürüşmə zonasında gərginlik qalmaqdadır

İsrail əsgərləri Qəzzada 80 fələstinlini yaralayıb
15.10.2018, 21:59

İsrail əsgərləri Qəzzada 80 fələstinlini yaralayıb

“Ermənistanın sülhə nəcə hazır olduğu seçkilərdən sonra aydın olacaq” – Elmar Məmmədyarov
15.10.2018, 21:46

“Ermənistanın sülhə nəcə hazır olduğu seçkilərdən sonra aydın olacaq” – Elmar Məmmədyarov

Fırtına nəticəsində 17 nəfər xəsarət aldı
15.10.2018, 21:31

Fırtına nəticəsində 17 nəfər xəsarət aldı

Əsgərləri daşıyan mikroavtobus aşıb
15.10.2018, 21:19

Əsgərləri daşıyan mikroavtobus aşıb

QHT Şurası Şəkidə ictimai müzakirə təşkil etdi - FOTOLAR
15.10.2018, 21:05

QHT Şurası Şəkidə ictimai müzakirə təşkil etdi - FOTOLAR

Cüdo üzrə səkkizinci “World Masters” turniri bu şəhərdə keçiriləcək
15.10.2018, 20:53

Cüdo üzrə səkkizinci “World Masters” turniri bu şəhərdə keçiriləcək

HTC yeni model telefonunu istifadəçilərə təqdim edəcək
15.10.2018, 20:41

HTC yeni model telefonunu istifadəçilərə təqdim edəcək

Qanunsuz yolla satışı planlaşdırılan 30 tarixi əsər aşkarlandı
15.10.2018, 20:27

Qanunsuz yolla satışı planlaşdırılan 30 tarixi əsər aşkarlandı

Domen adları sisteminin təhlükəsizliyini qoruyan kriptoqrafiya açarları dəyişdirilib
15.10.2018, 20:13

Domen adları sisteminin təhlükəsizliyini qoruyan kriptoqrafiya açarları dəyişdirilib

Bu il 60 min ton pambığın yığılması planlaşdırılır
15.10.2018, 20:01

Bu il 60 min ton pambığın yığılması planlaşdırılır

Bərdədə 24 yaşlı gəncin meyiti su arxından tapıldı
15.10.2018, 19:40

Bərdədə 24 yaşlı gəncin meyiti su arxından tapıldı

Külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı
15.10.2018, 19:21

Külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı

Azərbaycanda kriptoqrafiya açarları uğurla dəyişdirildi
15.10.2018, 19:10

Azərbaycanda kriptoqrafiya açarları uğurla dəyişdirildi

Məmmədyarov ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri ilə görüşdü
15.10.2018, 18:58

Məmmədyarov ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri ilə görüşdü

Ölkə başçısı körpələr evi-uşaq bağçasının açılışında   
15.10.2018, 18:50

Ölkə başçısı körpələr evi-uşaq bağçasının açılışında  

Azərbaycan və Ermənistan müdafiə nazirləri arasında görüş olmayıb - RƏSMİ 
15.10.2018, 18:45

Azərbaycan və Ermənistan müdafiə nazirləri arasında görüş olmayıb - RƏSMİ 

İçməli su təchizatı sisteminin və kanalizasiya şəbəkəsinin açılışı oldu
15.10.2018, 18:42

İçməli su təchizatı sisteminin və kanalizasiya şəbəkəsinin açılışı oldu

Astara üçün 10 milyon manat ayrıldı
15.10.2018, 18:35

Astara üçün 10 milyon manat ayrıldı

Lerikdə Bayraq Muzeyi istifadəyə verildi
15.10.2018, 18:34

Lerikdə Bayraq Muzeyi istifadəyə verildi

Prezident Lerikdə bina tikintisinə pul ayırdı
15.10.2018, 18:29

Prezident Lerikdə bina tikintisinə pul ayırdı

2 yeni məktəb tikiləcək -SƏRƏNCAM
15.10.2018, 18:28

2 yeni məktəb tikiləcək -SƏRƏNCAM

Badamdarda evlərin hasarlarının 30 metri uçaraq sürüşmə kütləsi üzərinə töküldü
15.10.2018, 18:26

Badamdarda evlərin hasarlarının 30 metri uçaraq sürüşmə kütləsi üzərinə töküldü

Ağcabədidə piyada ölümü
15.10.2018, 18:17

Ağcabədidə piyada ölümü

Neftçalada avtomobili qəsdən yandıran şəxs saxlanıldı
15.10.2018, 18:14

Neftçalada avtomobili qəsdən yandıran şəxs saxlanıldı

73 dövlət əmlakı özəlləşdirilir 
15.10.2018, 18:09

73 dövlət əmlakı özəlləşdirilir 

Prezident yol tikintisinə 9.2 milyon manat ayırdı
15.10.2018, 18:08

Prezident yol tikintisinə 9.2 milyon manat ayırdı

İlham Əliyev Lerikdə yol açılışında
15.10.2018, 18:03

İlham Əliyev Lerikdə yol açılışında

Cahangir Hacıyev bu dəfə keçmiş deputatla birgə mühakimə olunacaq   
15.10.2018, 18:02

Cahangir Hacıyev bu dəfə keçmiş deputatla birgə mühakimə olunacaq  

Türklər Belçikadakı seçkilərdə üstünlük qazandılar
15.10.2018, 17:59

Türklər Belçikadakı seçkilərdə üstünlük qazandılar

İran Ankaradakı səfirliyi ilə bağlı xəbəri təkzib etdi
15.10.2018, 17:56

İran Ankaradakı səfirliyi ilə bağlı xəbəri təkzib etdi

Bakıda oğurluğa görə tutulan şəxsin digər cinayəti üzə çıxdı
15.10.2018, 17:55

Bakıda oğurluğa görə tutulan şəxsin digər cinayəti üzə çıxdı

Əməkdar jurnalist Yusif Kərimovla vida mərasimi keçirilib - FOTO
15.10.2018, 17:49

Əməkdar jurnalist Yusif Kərimovla vida mərasimi keçirilib - FOTO

Lerikdə elektrik stansiyasının açılışı oldu
15.10.2018, 17:48

Lerikdə elektrik stansiyasının açılışı oldu

“Təhsil Avtobusu-2018” yay məktəbinin təşkilatçıları “Bakcell”i mükafatlandırdı
15.10.2018, 17:44

“Təhsil Avtobusu-2018” yay məktəbinin təşkilatçıları “Bakcell”i mükafatlandırdı

Tramp Dövlət katibini təcili Səudiyyə Ərəbistanına yolladı
15.10.2018, 17:32

Tramp Dövlət katibini təcili Səudiyyə Ərəbistanına yolladı

Koçaryan Ermənistandakı seçkilərə hansı formatda qatılacaq?
15.10.2018, 17:29

Koçaryan Ermənistandakı seçkilərə hansı formatda qatılacaq?

Prezident İlham Əliyevin aqrar siyasəti 15 ildə   
15.10.2018, 17:23

Prezident İlham Əliyevin aqrar siyasəti 15 ildə  

Binəqədidə “15 ilin zəfər salnaməsi” adlı tədbir keçirilib - FOTO
15.10.2018, 17:16

Binəqədidə “15 ilin zəfər salnaməsi” adlı tədbir keçirilib - FOTO

Manatın kursu dəyişir? - MƏZƏNNƏ
15.10.2018, 17:09

Manatın kursu dəyişir? - MƏZƏNNƏ

Daşqınlar 13 fransızın həyatına son qoydu
15.10.2018, 17:04

Daşqınlar 13 fransızın həyatına son qoydu

Badamdardakı sürüşmə zonasına mobil seysmik stansiyalar quraşdırıldı
15.10.2018, 17:02

Badamdardakı sürüşmə zonasına mobil seysmik stansiyalar quraşdırıldı

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan! 
15.10.2018, 16:56

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan! 

Cəlaləddin Qasımovun iki filmi beynəlxalq mükafat aldı
15.10.2018, 16:50

Cəlaləddin Qasımovun iki filmi beynəlxalq mükafat aldı

Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu
15.10.2018, 16:36

Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu

“Ölkə başçısı yenə səfərdədir, yenə xalqla görüşür”
15.10.2018, 16:33

“Ölkə başçısı yenə səfərdədir, yenə xalqla görüşür”

Prezident Lerikə gedib
15.10.2018, 16:20

Prezident Lerikə gedib

ARXİV