18 dekabr 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MEDİA - Facebook-dakı “təxribatçılar”la necə mübarizə aparmalı... - Ekspertlər yol göstərdilər  
Facebook-dakı “təxribatçılar”la necə mübarizə aparmalı... - Ekspertlər yol göstərdilər  
17.11.2017, 15:29

Bu gün sosial şəbəkələr ictimai rəyə təsir edən əsas platformalardan biridir. Əksəriyyət bəzən istifadəçilərin yalan və ya şişirdilmiş paylaşımlar etdiyinin şahidi olur. Xüsusilə də  təbii fəlakətlər zamanı bunu müşahidə edirik. Məsələn, iki gün öncə baş verən zəlzələ zamanı istifadəçilərin sosial şəbəkələrdəki paylaşımları istər-istəməz təlaşa səbəb olmuşdu.

Maraqlıdır, sosial şəbəkələrdə yaradılan yersiz hay-küyə qarşı necə mübarizə aparmaq olar?

Hüquqşünas Ələsgər Məmmədli Modern.az-a deyib ki, sosial şəbəkələrə müdaxilə etmək mümkün deyil:

“Azərbaycanda bütün onlayn sistemi, o cümlədən sosial şəbəkələr də  tənzimlənir. Sosial şəbəkədə bu və ya digər formada şəxsə yönəlik, onların hüququnu pozan, onları təhqir edən, böhtan atan məqamlar varsa, bu ,cinayət məsuliyyəti yaradır. Sosial şəbəkədən istifadə edərək dövlətin bütünlüyünə, Konstitusiyasına və bu kimi digər məsələlərə zərər  vermək istəyən varsa, bunlarla da bağlı qanunvericilikdə kifayət qədər maddələr var və məsuliyyət nəzərdə tutulub. Ona görə kimsə  Azərbaycanda sosial medianın tənzimlənmədiyini düşünürsə, doğru deyil.

Hamının sosial şəbəkə hesabına bir kod verib hökümət nəzarəti təşkil etmək, yoxsa kimsə nədən istəyir yazsın, amma filan mövzulara toxunmasın? Birinci düşüncə ilə biz heç nə əldə edə bilmərik. Ümumiyyətlə dünya sivilizasiyasına uyğunlaşmaq istəyiriksə, bu cür düşüncələrdən uzaqlaşmalıyıq. İkincisi, regionda ən çox sosial şəbəkələrə müdaxilə edən ölkə bizim ölkəmizdir”.

Ə.Məmmədli bildirib ki, sosial şəbəkələrdə şişirdilmiş məlumatlara aldanmamaq üçün yeganə çıxış yolu məlumatı yayanları  dostluqdan silməkdir:

“Bilirsiniz, siz sosial şəbəkələrdə görmək istədiklərinizi dostluğa qəbul edirsiniz. Deməli, heç kim sizə öz sözünü zorla sırıya bilməz. Mən filankəsin  paylaşımlarını görmək istəmirəmsə, istədiyim vaxt onu silə , yaxud “qara siyahı”ya əlavə edə bilərəm.  Bu baxımdan  sosial şəbəkələrdə  nələr olmalıdır, nələr olmamalıdır deməkdənsə, kimin paylaşımlarını görmək istəmirsəsə, məsələni qeyd etdiyim üsullarla həll etmək lazımdır. Əgər narahat olduğunuz məqamlar varsa, bunu aradan qaldırmaq asandır”.

Sosial media marketinqi mütəxəssisi Orxan Rzayev məsələ ilə bağlı “Facebook”da yeni funksiyanın yarandığını qeyd edib:


“Öncə qeyd edim ki, bir neçə ay öncə Facebook əlavə bir funksiya yaratdı. Yəni yalan, saxta vә ya qeyri-etik, mәnasız xәbәrlәri Facebook bizә bildirәcәk. Bunun üçün kimsә oxuduğu xәbәrin saxta vә ya yersiz olduğunu hiss etsә, onu şikayәt etmәlidir. Belәliklә o xәbәr “Facebook’un “qara siyahısı”na düşür vә növbәti adam o xәbәri gördükdә xәbәrin aşağısında bu xәbәrin tәhlükәli olduğu barәdә bildiriş görәcәk.


Saxta, lazımsız xәbәri şikayәt etmәk üçün bunları etmək lazımdır:

  • Paylaşımın sağ tәrәfindәki menyuya daxil olub postu şikayәt edirsiz (Report Post)
  • Şikayәtin sәbәbini seçәrkәn Saxta xәbәr olduğunu seçirsiz (Choose a reason > It’s a fake news)
  • Vә xәbәrin saxta olduğunun qeyd edilmәsini tәlәb edirsiz (What would you like to do > Mark this post as fake news)


Bu, Facebook-un qeyd edilən mövzuya qarşı apardığı  mübarizədir.  Digər tərəfdən ən yaxşı mübarizə yollarından biri insanların rəftarıdır. Məsələn, ötən gün baş verən zəlzələdən sonra hansısa mətbuat orqanı sosial şəbəkələrdə yaxın zamanlarda daha böyük təkanların gözlənməsi ilə bağlı məlumat yaymışdı. Təbii ki, bu da insanları böyük təşvişə salmışdı. İnsanlar belə ucuz yolla istifadəçi yığmağa çalışanları öz qara siyahısına salmalı və tənqid etməlidir”.

O.Rzayev düşünür ki, bu məsələdə əsas məsuliyyət istifadəçilərin üzərinə düşür:

“Təəssüf ki, bu gün “5 rayonumuzu aldıq”, “200 şəhid verdik”  tipli məlumatların da sosial şəbəkələrdə sürətlə yayıldığının şahidi oluruq. İnsanlar da bunun yanlış olduğunu bilmələrinə rəğmən yenidən eyni informasiyanı oxuyurlar. Nə qədər ki,  vətəndaşlar bu istiqamətdə diqqətli olmurlar, fırıldaqçı xəbər saytları da bundan istifadə edəcək. Hətta yerli, yeni yaranan saytlar buna nail ola bilirlər. Bu baxımdan əsas məsuliyyət  istifadəçilərin üzərinə düşür.

Ümumiyyətlə, sosial şəbəkədən istifadə mədəniyyəti toplumun intellektual səviyyəsi ilə düz mütənasibdir. Toplumda təhsil  səviyyəsi yüksəkdirsə, bunu sosial şəbəkələrdə də hiss etmək olur. Ziyalı təbəqənin sosial media fəaliyyəti ilə digər təbəqələrin fəaliyyəti fərqlənir. Bu da normaldır və hər toplumda bu cür istifadəçilərlə rastlaşmaq olar. Bizim cəmiyyətdə də sosial şəbəkələrdə istifadə ilə bağlı xüsusi fərqlilik var deməzdim”. 


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Məni tez xəstəxanaya aparın, ölürəm” - Nərimanovun sirli qətli
18.12.2017, 00:46

“Məni tez xəstəxanaya aparın, ölürəm” - Nərimanovun sirli qətli

Azərbaycanlı qız erməni ilə duet oxudu – Video
18.12.2017, 00:26

Azərbaycanlı qız erməni ilə duet oxudu – Video

İsrail Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrə yenidən baxa bilər
18.12.2017, 00:07

İsrail Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrə yenidən baxa bilər

Ucqar kənd müəllimləri şagirdlərinə hədiyyə qazandıra bilər
17.12.2017, 23:49

Ucqar kənd müəllimləri şagirdlərinə hədiyyə qazandıra bilər

Azərbaycanlı  tələbə “Best model of World”un qalibi olub
17.12.2017, 23:30

Azərbaycanlı  tələbə “Best model of World”un qalibi olub

Saakaşvili tərəfdarları ilə toqquşmada 30 polis yaralandı - Yenilənib, Video
17.12.2017, 23:12

Saakaşvili tərəfdarları ilə toqquşmada 30 polis yaralandı - Yenilənib, Video

“Yaşın nə fərqi var” deməyin – BİOLOJİ YAŞINIZI MÜƏYYƏNLƏŞDİRİN
17.12.2017, 22:53

“Yaşın nə fərqi var” deməyin – BİOLOJİ YAŞINIZI MÜƏYYƏNLƏŞDİRİN

GUAM ölkələrinin parlamentlərarası əlaqələri gücləndiriləcək
17.12.2017, 22:37

GUAM ölkələrinin parlamentlərarası əlaqələri gücləndiriləcək

Məktəblilərə siqaret satılır - Video
17.12.2017, 22:21

Məktəblilərə siqaret satılır - Video

Kollegiya saxlanılan "vəkil"lə bağlı bəyanat yaydı
17.12.2017, 22:04

Kollegiya saxlanılan "vəkil"lə bağlı bəyanat yaydı

Torpaq sürüşməsi Filippində 26 can aldı
17.12.2017, 21:43

Torpaq sürüşməsi Filippində 26 can aldı

ABŞ-da təyyarə qəzası: 3 ölü
17.12.2017, 21:28

ABŞ-da təyyarə qəzası: 3 ölü

Livanda Britaniya diplomatı qətlə yetirilib
17.12.2017, 21:14

Livanda Britaniya diplomatı qətlə yetirilib

ABŞ İŞİD lideri Əbu Bəkr əl-Bağdadini tutdu
17.12.2017, 21:00

ABŞ İŞİD lideri Əbu Bəkr əl-Bağdadini tutdu

Türkiyə Şərqi Qüdsdə səfirlik açır
17.12.2017, 20:47

Türkiyə Şərqi Qüdsdə səfirlik açır

Bakıda qadını hamamda döydülər
17.12.2017, 20:16

Bakıda qadını hamamda döydülər

Metroda cibgirə qarşı xüsusi əməliyyat...
17.12.2017, 20:02

Metroda cibgirə qarşı xüsusi əməliyyat...

Dövlət qulluğuna qəbul imtahanının nəticələri elan olunub
17.12.2017, 19:51

Dövlət qulluğuna qəbul imtahanının nəticələri elan olunub

Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”
17.12.2017, 17:59

Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı
17.12.2017, 17:28

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb
17.12.2017, 17:12

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”
17.12.2017, 16:25

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb
17.12.2017, 16:02

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU
17.12.2017, 15:24

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...
17.12.2017, 15:11

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı   
17.12.2017, 15:07

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı  

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında
17.12.2017, 15:02

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ
17.12.2017, 14:42

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO
17.12.2017, 14:06

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”
17.12.2017, 13:48

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”

Avropalı deputatdan çağırış: “Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir”
17.12.2017, 13:16

Avropalı deputatdan çağırış: Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ
17.12.2017, 13:06

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu   
17.12.2017, 12:56

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu  

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR
17.12.2017, 12:38

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 
17.12.2017, 11:53

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.11%)
Araz Ağalarov (12.1%)
Mübariz Mənsimov (19.6%)
Fərhad Əhmədov(12.5%)
Füzuli Məmmədov(52.4%)
Telman İsmayılov (0.11%)
İsgəndər Xəlilov(0.07%)
Vaqif Məmişov(0.07%)
Heç biri(1.72%)
Digərləri(1.01%)