19 oktyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - TƏHSİL - Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər  
Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər  
18.11.2017, 08:42

Bir neçə gün bundan öncə ölkə başçısı Bakı Dövlət Universitetinin 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Qeyd edək ki, gələn il Azərbaycan Cümhuriyyətinin də 100 illik yubileyi qeyd olunacaq. Şanlı dövlətin yadigarı olan Bakı Dövlət Universitetinin də 100 illik yubileyinin keçirilməsi təqdirəlayiq hadisədir.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Cümhuriyyətinin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli iclasında Bakıda universitetin təsis edilməsi qərarı qəbul edildi və onun nizamnaməsi təsdiq olundu. Universitet ilk tədris ilini 2 fakültə ilə – tarix-filologiya və tibb fakültələri, 1094 tələbə ilə başladı. Universitetin ilk rektoru Kazan Universitetinin professoru, məşhur cərrah V.İ.Razumovski idi.

Universitetin 1920-30-cu illərdə aparıcı müəllimləri yazıçı Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, tanınmış şərqşünaslar – professor P.K.Jüze, professor A.O.Makovelski, professor A.O.Mişel və digər alimlər olublar. Həmin dövrlərdə rəhbərliyin dəvəti ilə Bakıya öz ixtisasları üzrə mühazirələr oxumaq üçün N.Y.Marr, V.V.Bartold, Şərq Elmlər Akademiyasının akademiki Fuad bəy Köprülüzadə universiteti ziyarət ediblər.

Böyük dövlət xadimi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilk illərdə burada Şərq xalqları ədəbiyyatından dərs deyib.

Elə Rəsulzadə demişkən, universitetin yaranmasında onun da böyük xidmətləri olub. Çünki yeni qurulan, maliyyə vəsaiti olmayan gənc bir dövlət üçün universitet açmaq və onun maddi təminatını ödəmək o qədər də asan deyildi. Bəzi solyönümlü fraksiyalar AXC parlamentində buna qarşı çıxırdılar. Lakin Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəsib bəy Yusifbəyli və Rəşid bəy Qaplanov üçlüyü sonadək öz prinsipiallığını qorudular və nəticədə universitetin təməli qoyuldu.

Bu xidmətlərinin müqabilində Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra Bakı Dövlət Universiteti bir müddət elə Rəsulzadənin adını daşıdı. Hazırda universitetin həyətində Rəsulzadənin heykəlinin qoyulacağı haqqında bildiriş lövhəsi də var.

Amma sonra BDU-dan Rəsulzadənin adı götürüldü. Bəzi məlumatlara görə, 100 illik yubiley ərəfəsində Məhəmməd Əmin Rəsulzadnin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər.


Bəs ziyalıların bu barədə fikirləri nədir?

Universitetin professoru, media eksperti Qulu Məhərrəmli və BDU-nun məzunu, “Şərq” qəzetinin baş redaktoru, media tarixçisi Akif Aşırlı bu məsələylə bağlı fikirlərini Modern.az-la bölüşüblər.
 

Qulu Məhərrəmli – “Vaxtilə belə bir qərar verildi ki, şəxs adları ali məktəblərin üzərindən götürülsün. Bilmirəm, bu nəyin nəticəsi idi?! Ümumiyyətlə, Rəsulzadəyə qısqanc yanaşmağın özü tarixi səhdir. O, bu dövləti quran ən böyük şəxsiyyətlərdən biridir. Həyatı ilə, fəaliyyəti, elmi, biliyi ilə Azərbaycan adını yaşadan bir adamdır. Azərbaycan adına siyasi rəng verən bir adamdı. Azərbaycanda o vaxtlar - XX əsrin əvvəllərində müsbət enerjini dövlət qulluğuna yönəltmiş şəxsdi. Universitetin ilk rektoru Razumovskinin də xatirələrində var ki, parlamentdə bu məsələ müzakirə ediləndə buna ən çox qayğı, diqqət göstərən Rəsulzadə olub. Bu səbəbdən belə hesab edirəm ki, adının universitetin üzərində olması Rəsulzadənin mənəvi haqqıdır. Necə ola bilər ki, uzun illər Kirovun adına ola bilir, amma universitetin yaranmasına iştirak edən Rəsulzadənin yox?! Belə bir addım atılsa, minlərlə insanın ürəyini oxşamış bir qərar olar. Məsələn konservatoriyadan  Üzeyir bəyin adı götürülmüşdü. Amma bunun özü də bir formal idi. Çünki hamı bilirdi ki, konservatoriya uzun illər Üzeyir bəyin adına olub. Biz də sənədlərə baxanda görürük ki, BDU uzun illər Rəsulzadənin adına olub. Cümhuriyyətin 100 illiyi ərəfəsində belə bir addımın atılması vaxtında verilən və insanların könlünü oxşayan bir qərar olar”.
 

Akif Aşırlı – “Əgər həmin sərəncamdan irəli gələn tədbirlərin həyata keçirilməsində BDU-ya Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin adının qaytarılması məsələsi reallaşarsa, bu, çox müsbət addım olar. Rəsulzadənin haqqının tanınması olar. BDU-nun əsasının qoyulması uzun prosesin nəticəsi idi. Rəsulzadənin siyasi rolunun burada çox böyük əhəmiyyəti olub. Sizə deyim ki, Bakıda ali məktəbin açılması əleyhinə parlamentdə fikirlər səsləndirənlər var idi. Onlar bundan ötrü müəyyən səbəblər irəli sürürdülər: Guya Azərbaycan hökuməti yeni qurulduğu üçün büdcəsi tam formalaşmayıb, buna görə də belə bir ali məktəbi qurmaq mümkün olmayacaq. Başqa bir əsasları isə müəllim kadrları ilə bağlıydı. Onlar deyirdilər ki, “universitetdə dərs deyəcək ali məktəb müəllimlərimiz yoxdu. Xaricdən də gətirdiyimiz professorlar nə dərəcədə Azərbaycan mühitinə uyğunlaşacaq və dövlət üçün lazımı kadrların yetişməsini necə həyata keçirə biləcəklər?”. Bu barədə Qarabəy Qarabəyovun, müxtəlif fraksiyaların, deputatların fikirləri var.
Amma Rəsulzadə bunların hamısına qarşı gedərək, Bakıda universitetin açılmasının vacibliyini müəyyən səbəblərlə açıqlayıb. Öz arqumentini irəli sürüb və bir neçə iclasda bunu müdafiə edib. Özü də universitet açılandan sonra Şərq xalqlarının ədəbiyyat və tarixindən dərs deyib.

Universitetə Rəsulzadənin adının verilməsi çox gözəl addım olardı. Amma bir məsələ də var ki, bütün ali təhsil ocaqlarından şəxs adları götürülüb. Səhv etmirəmsə, belə bir sərəncam da verilmişdi.

Amma bu Rəsulzadənin haqqıdır. Hələ universitet yaranan zaman çox böyük xidmətləri olub. Universitetin həyətində Rəsulzadənin heykəlinin qoyulacağını bildirən lövhə də var”.

 

E. Nihad

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkiyədə zəlzələ oldu
19.10.2018, 00:57

Türkiyədə zəlzələ oldu

Rusiyada yaşayış binası yandı: 100-dən çox sakin təxliyə olundu
19.10.2018, 00:44

Rusiyada yaşayış binası yandı: 100-dən çox sakin təxliyə olundu

Qəzet redaksiyasına çələng və kəsilmiş qoyun başı göndərdilər
19.10.2018, 00:31

Qəzet redaksiyasına çələng və kəsilmiş qoyun başı göndərdilər

ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya Suriyanı bombaladı
19.10.2018, 00:13

ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya Suriyanı bombaladı

Jurnalisti qətlə yetirən şəxs ölkəsinə təhvil verilib
18.10.2018, 23:56

Jurnalisti qətlə yetirən şəxs ölkəsinə təhvil verilib

Rusiyada təyyarə qəzaya uğradı
18.10.2018, 23:34

Rusiyada təyyarə qəzaya uğradı

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
18.10.2018, 23:17

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Mingəçevirlilər  “Əsgərə məktub” layihəsinə qoşuldu
18.10.2018, 23:06

Mingəçevirlilər  “Əsgərə məktub” layihəsinə qoşuldu

“Apple” oktyabrın 30-da yeni “iPad” və “Mac” kompüterini təqdim edəcək
18.10.2018, 22:54

“Apple” oktyabrın 30-da yeni “iPad” və “Mac” kompüterini təqdim edəcək

Maradona yeriməkdə çətinlik çəkir
18.10.2018, 22:36

Maradona yeriməkdə çətinlik çəkir

BP tələbələrə belə dəstək verəcək
18.10.2018, 22:27

BP tələbələrə belə dəstək verəcək

Sürüşmə ərazisində aktivlik dinamikası dəyişməz olaraq qalıb
18.10.2018, 22:13

Sürüşmə ərazisində aktivlik dinamikası dəyişməz olaraq qalıb

Rəşid Mahmudov əməliyyat olundu   
18.10.2018, 22:06

Rəşid Mahmudov əməliyyat olundu  

Moskvada azərbaycanlı qız faciəvi şəkildə öldü
18.10.2018, 21:58

Moskvada azərbaycanlı qız faciəvi şəkildə öldü

Meyvezer Həbibi aşağıladı: "Mənim artıqlarımla döyüşürsən"
18.10.2018, 21:45

Meyvezer Həbibi aşağıladı: "Mənim artıqlarımla döyüşürsən"

Paytaxtda ən ucuz və ən bahalı mənzillər
18.10.2018, 21:31

Paytaxtda ən ucuz və ən bahalı mənzillər

Avropa İttifaqından Səudiyyə Ərəbistanına hədə
18.10.2018, 21:15

Avropa İttifaqından Səudiyyə Ərəbistanına hədə

Dünya şöhrətli şəxsin uçuq koması
18.10.2018, 21:02

Dünya şöhrətli şəxsin uçuq koması

“WhatsApp”a “Tətil rejimi” gəlir
18.10.2018, 20:52

“WhatsApp”a “Tətil rejimi” gəlir

Direktor vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsabiqə başlayır
18.10.2018, 20:39

Direktor vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsabiqə başlayır

İstanbulun Yeni Hava limanından Bakıya uçuşlar başlayır
18.10.2018, 20:28

İstanbulun Yeni Hava limanından Bakıya uçuşlar başlayır

Leyla Əliyeva “Bir ömrün iziylə” kitabının təqdimatında iştirak edib - FOTOLAR
18.10.2018, 20:16

Leyla Əliyeva “Bir ömrün iziylə” kitabının təqdimatında iştirak edib - FOTOLAR

7 yaşlı uşağın ayaqları üstündən keçən sürücü hadisə yerindən qaçdı
18.10.2018, 20:02

7 yaşlı uşağın ayaqları üstündən keçən sürücü hadisə yerindən qaçdı

Azərbaycanlı deputatlar Gürcüstandakı prezident seçkilərini müşahidə edəcək
18.10.2018, 19:59

Azərbaycanlı deputatlar Gürcüstandakı prezident seçkilərini müşahidə edəcək

Göyçayda kafedə qadın qarət olundu
18.10.2018, 19:46

Göyçayda kafedə qadın qarət olundu

Ölsəm, ərə get!
18.10.2018, 19:42

Ölsəm, ərə get!

Putin: “ABŞ Camal Qaşıqçının itkin düşməsinə görə məsuliyyət daşıyır”
18.10.2018, 19:32

Putin: “ABŞ Camal Qaşıqçının itkin düşməsinə görə məsuliyyət daşıyır”

İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırılıb
18.10.2018, 19:12

İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırılıb

Elmar Məmmədyarov İtaliya senatının sədri ilə görüşdü
18.10.2018, 18:55

Elmar Məmmədyarov İtaliya senatının sədri ilə görüşdü

Lənkəranda evdə yanğın, 1 nəfər xəsarət alıb
18.10.2018, 18:52

Lənkəranda evdə yanğın, 1 nəfər xəsarət alıb

Nazir: “İlin sonunadək şəhid ailələrinin 50 faizinə yaxınına birdəfəlik ödəmə veriləcək”
18.10.2018, 18:49

Nazir: “İlin sonunadək şəhid ailələrinin 50 faizinə yaxınına birdəfəlik ödəmə veriləcək”

Tərtərdə avtoqəza: Bir nəfər öldü
18.10.2018, 18:32

Tərtərdə avtoqəza: Bir nəfər öldü

Paytaxtda daha bir yerdə SÜRÜŞMƏ: İstinad divarı uçdu - FOTO+VİDEO
18.10.2018, 18:20

Paytaxtda daha bir yerdə SÜRÜŞMƏ: İstinad divarı uçdu - FOTO+VİDEO

Badamdarda sürüşmə zonasında yeni çatlar əmələ gəlib 
18.10.2018, 18:14

Badamdarda sürüşmə zonasında yeni çatlar əmələ gəlib 

Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR
18.10.2018, 18:04

Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR

Biz haqlı davamızdan geri çəkilməyəcəyik – İlhan Aşkın (Müsahibə)
18.10.2018, 18:02

Biz haqlı davamızdan geri çəkilməyəcəyik – İlhan Aşkın (Müsahibə)

MTN generallarının məhkəməsində şərti cəza alanlar azadlığa buraxıldı
18.10.2018, 17:53

MTN generallarının məhkəməsində şərti cəza alanlar azadlığa buraxıldı

“Azərsığorta” şəhid vərəsələrinin birdəfəlik ödənişlə bağlı narazılığına CAVAB VERDİ
18.10.2018, 17:27

“Azərsığorta” şəhid vərəsələrinin birdəfəlik ödənişlə bağlı narazılığına CAVAB VERDİ

Putin Trampla münasibətləri HAQDA
18.10.2018, 17:18

Putin Trampla münasibətləri HAQDA

Heydər Əliyev Mərkəzində V ümumrespublika bilik yarışı keçirilidi
18.10.2018, 17:15

Heydər Əliyev Mərkəzində V ümumrespublika bilik yarışı keçirilidi

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
18.10.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Türkiyə polisi İstanbul meşəsində Camal Qaşqçının meyitini axtarıb
18.10.2018, 17:08

Türkiyə polisi İstanbul meşəsində Camal Qaşqçının meyitini axtarıb

“Televiziya və radio yayımı haqqında” Qanun dəyişir   
18.10.2018, 17:06

“Televiziya və radio yayımı haqqında” Qanun dəyişir  

Tərtər rayonu tam qazlaşdırıldı
18.10.2018, 16:56

Tərtər rayonu tam qazlaşdırıldı

Oqtay Əsədov İtaliya Senatının sədrini qəbul edib 
18.10.2018, 16:35

Oqtay Əsədov İtaliya Senatının sədrini qəbul edib 

Moskvada “Azərbaycanın payız sovqatları” adlı şəhərcik açılıb - FOTOLAR
18.10.2018, 16:28

Moskvada “Azərbaycanın payız sovqatları” adlı şəhərcik açılıb - FOTOLAR

Azərbaycan və Türkmənistan XİN-ləri arasında əməkdaşlıq proqramı imzalandı
18.10.2018, 16:15

Azərbaycan və Türkmənistan XİN-ləri arasında əməkdaşlıq proqramı imzalandı

Nemət Pənahlı həbsdə qaldı
18.10.2018, 16:08

Nemət Pənahlı həbsdə qaldı

UNEC-də Dövlət Müstəqilliyinə həsr olunmuş iclas
18.10.2018, 16:00

UNEC-də Dövlət Müstəqilliyinə həsr olunmuş iclas

Polis soyğunçuluq edəni yaxaladı
18.10.2018, 15:52

Polis soyğunçuluq edəni yaxaladı

ARXİV