10 dekabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - TƏHSİL - Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər  
Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər  
18.11.2017, 08:42

Bir neçə gün bundan öncə ölkə başçısı Bakı Dövlət Universitetinin 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Qeyd edək ki, gələn il Azərbaycan Cümhuriyyətinin də 100 illik yubileyi qeyd olunacaq. Şanlı dövlətin yadigarı olan Bakı Dövlət Universitetinin də 100 illik yubileyinin keçirilməsi təqdirəlayiq hadisədir.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Cümhuriyyətinin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli iclasında Bakıda universitetin təsis edilməsi qərarı qəbul edildi və onun nizamnaməsi təsdiq olundu. Universitet ilk tədris ilini 2 fakültə ilə – tarix-filologiya və tibb fakültələri, 1094 tələbə ilə başladı. Universitetin ilk rektoru Kazan Universitetinin professoru, məşhur cərrah V.İ.Razumovski idi.

Universitetin 1920-30-cu illərdə aparıcı müəllimləri yazıçı Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, tanınmış şərqşünaslar – professor P.K.Jüze, professor A.O.Makovelski, professor A.O.Mişel və digər alimlər olublar. Həmin dövrlərdə rəhbərliyin dəvəti ilə Bakıya öz ixtisasları üzrə mühazirələr oxumaq üçün N.Y.Marr, V.V.Bartold, Şərq Elmlər Akademiyasının akademiki Fuad bəy Köprülüzadə universiteti ziyarət ediblər.

Böyük dövlət xadimi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilk illərdə burada Şərq xalqları ədəbiyyatından dərs deyib.

Elə Rəsulzadə demişkən, universitetin yaranmasında onun da böyük xidmətləri olub. Çünki yeni qurulan, maliyyə vəsaiti olmayan gənc bir dövlət üçün universitet açmaq və onun maddi təminatını ödəmək o qədər də asan deyildi. Bəzi solyönümlü fraksiyalar AXC parlamentində buna qarşı çıxırdılar. Lakin Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəsib bəy Yusifbəyli və Rəşid bəy Qaplanov üçlüyü sonadək öz prinsipiallığını qorudular və nəticədə universitetin təməli qoyuldu.

Bu xidmətlərinin müqabilində Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra Bakı Dövlət Universiteti bir müddət elə Rəsulzadənin adını daşıdı. Hazırda universitetin həyətində Rəsulzadənin heykəlinin qoyulacağı haqqında bildiriş lövhəsi də var.

Amma sonra BDU-dan Rəsulzadənin adı götürüldü. Bəzi məlumatlara görə, 100 illik yubiley ərəfəsində Məhəmməd Əmin Rəsulzadnin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər.


Bəs ziyalıların bu barədə fikirləri nədir?

Universitetin professoru, media eksperti Qulu Məhərrəmli və BDU-nun məzunu, “Şərq” qəzetinin baş redaktoru, media tarixçisi Akif Aşırlı bu məsələylə bağlı fikirlərini Modern.az-la bölüşüblər.
 

Qulu Məhərrəmli – “Vaxtilə belə bir qərar verildi ki, şəxs adları ali məktəblərin üzərindən götürülsün. Bilmirəm, bu nəyin nəticəsi idi?! Ümumiyyətlə, Rəsulzadəyə qısqanc yanaşmağın özü tarixi səhdir. O, bu dövləti quran ən böyük şəxsiyyətlərdən biridir. Həyatı ilə, fəaliyyəti, elmi, biliyi ilə Azərbaycan adını yaşadan bir adamdır. Azərbaycan adına siyasi rəng verən bir adamdı. Azərbaycanda o vaxtlar - XX əsrin əvvəllərində müsbət enerjini dövlət qulluğuna yönəltmiş şəxsdi. Universitetin ilk rektoru Razumovskinin də xatirələrində var ki, parlamentdə bu məsələ müzakirə ediləndə buna ən çox qayğı, diqqət göstərən Rəsulzadə olub. Bu səbəbdən belə hesab edirəm ki, adının universitetin üzərində olması Rəsulzadənin mənəvi haqqıdır. Necə ola bilər ki, uzun illər Kirovun adına ola bilir, amma universitetin yaranmasına iştirak edən Rəsulzadənin yox?! Belə bir addım atılsa, minlərlə insanın ürəyini oxşamış bir qərar olar. Məsələn konservatoriyadan  Üzeyir bəyin adı götürülmüşdü. Amma bunun özü də bir formal idi. Çünki hamı bilirdi ki, konservatoriya uzun illər Üzeyir bəyin adına olub. Biz də sənədlərə baxanda görürük ki, BDU uzun illər Rəsulzadənin adına olub. Cümhuriyyətin 100 illiyi ərəfəsində belə bir addımın atılması vaxtında verilən və insanların könlünü oxşayan bir qərar olar”.
 

Akif Aşırlı – “Əgər həmin sərəncamdan irəli gələn tədbirlərin həyata keçirilməsində BDU-ya Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin adının qaytarılması məsələsi reallaşarsa, bu, çox müsbət addım olar. Rəsulzadənin haqqının tanınması olar. BDU-nun əsasının qoyulması uzun prosesin nəticəsi idi. Rəsulzadənin siyasi rolunun burada çox böyük əhəmiyyəti olub. Sizə deyim ki, Bakıda ali məktəbin açılması əleyhinə parlamentdə fikirlər səsləndirənlər var idi. Onlar bundan ötrü müəyyən səbəblər irəli sürürdülər: Guya Azərbaycan hökuməti yeni qurulduğu üçün büdcəsi tam formalaşmayıb, buna görə də belə bir ali məktəbi qurmaq mümkün olmayacaq. Başqa bir əsasları isə müəllim kadrları ilə bağlıydı. Onlar deyirdilər ki, “universitetdə dərs deyəcək ali məktəb müəllimlərimiz yoxdu. Xaricdən də gətirdiyimiz professorlar nə dərəcədə Azərbaycan mühitinə uyğunlaşacaq və dövlət üçün lazımı kadrların yetişməsini necə həyata keçirə biləcəklər?”. Bu barədə Qarabəy Qarabəyovun, müxtəlif fraksiyaların, deputatların fikirləri var.
Amma Rəsulzadə bunların hamısına qarşı gedərək, Bakıda universitetin açılmasının vacibliyini müəyyən səbəblərlə açıqlayıb. Öz arqumentini irəli sürüb və bir neçə iclasda bunu müdafiə edib. Özü də universitet açılandan sonra Şərq xalqlarının ədəbiyyat və tarixindən dərs deyib.

Universitetə Rəsulzadənin adının verilməsi çox gözəl addım olardı. Amma bir məsələ də var ki, bütün ali təhsil ocaqlarından şəxs adları götürülüb. Səhv etmirəmsə, belə bir sərəncam da verilmişdi.

Amma bu Rəsulzadənin haqqıdır. Hələ universitet yaranan zaman çox böyük xidmətləri olub. Universitetin həyətində Rəsulzadənin heykəlinin qoyulacağını bildirən lövhə də var”.

 

E. Nihad

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Aygün Kazımova Türkiyədə “Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO
10.12.2018, 00:26

Aygün Kazımova Türkiyədə Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  
09.12.2018, 23:51

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər   
09.12.2018, 23:15

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər  

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi   
09.12.2018, 22:53

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi  

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ   
09.12.2018, 22:04

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ  

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”   
09.12.2018, 21:45

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”  

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB
09.12.2018, 21:22

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi   
09.12.2018, 21:07

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi  

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü   
09.12.2018, 20:50

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü  

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi   
09.12.2018, 20:43

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi  

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”   
09.12.2018, 20:38

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”  

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi
09.12.2018, 20:10

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”   
09.12.2018, 19:54

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”  

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO
09.12.2018, 18:01

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO

Makron etirazçılardan üzr istədi
09.12.2018, 17:47

Makron etirazçılardan üzr istədi

Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri: “Azərbaycanlılar üçün hər hansı təhlükə yoxdur”
09.12.2018, 17:33

Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri: “Azərbaycanlılar üçün hər hansı təhlükə yoxdur”

Liftdə qalanlar xilas edildi
09.12.2018, 17:21

Liftdə qalanlar xilas edildi

DYP Mingəçevirdə reyd keçirib: 70 sürücü cərimələnib
09.12.2018, 17:08

DYP Mingəçevirdə reyd keçirib: 70 sürücü cərimələnib

Fələstin parlamenti buraxılır?
09.12.2018, 16:52

Fələstin parlamenti buraxılır?

Özbəkistan OPEC-də müşahidəçi statusu alıb
09.12.2018, 16:30

Özbəkistan OPEC-də müşahidəçi statusu alıb

Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı - FOTO
09.12.2018, 16:09

Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı - FOTO

Azərbaycanda yeni duz yataqları açılacaq
09.12.2018, 15:50

Azərbaycanda yeni duz yataqları açılacaq

Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - səsvermə dayandırıldı   
09.12.2018, 15:30

Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - səsvermə dayandırıldı  

Asfalt yollar, hündür binalar... - Daha “quşlar, quşlar ay, quşlar” oxuya bilmirik
09.12.2018, 15:07

Asfalt yollar, hündür binalar... - Daha “quşlar, quşlar ay, quşlar” oxuya bilmirik

Polis camaat qarşısında Qurana and içdi - Rüşvət ALMAYACAQ...
09.12.2018, 14:42

Polis camaat qarşısında Qurana and içdi - Rüşvət ALMAYACAQ...

Gələn il evlənmək istəyənlərin işi lap çətin olacaq… - FOTO
09.12.2018, 14:26

Gələn il evlənmək istəyənlərin işi lap çətin olacaq… - FOTO

Həftənin ilk iş günü üçün hava proqnozu AÇIQLANDI 
09.12.2018, 14:14

Həftənin ilk iş günü üçün hava proqnozu AÇIQLANDI 

“Moskva” univermağında yanğın olub - FOTO
09.12.2018, 13:59

“Moskva” univermağında yanğın olub - FOTO

Elçin Əlibəylinin apardığı veriliş bağlandı
09.12.2018, 13:47

Elçin Əlibəylinin apardığı veriliş bağlandı

09.12.2018, 13:17

"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO

Ermənistanda seçici səs verə bilmədi - SƏBƏBİ gülməli...
09.12.2018, 12:50

Ermənistanda seçici səs verə bilmədi - SƏBƏBİ gülməli...

Hindistanda faciə: 11 ölü, 4 yaralı
09.12.2018, 12:37

Hindistanda faciə: 11 ölü, 4 yaralı

Bakıda ağır qəza: qadın öldü, 2 yaralı var
09.12.2018, 12:00

Bakıda ağır qəza: qadın öldü, 2 yaralı var

Silahlı aksiyaçılar həbs edildi - sayları AÇIQLANDI
09.12.2018, 11:41

Silahlı aksiyaçılar həbs edildi - sayları AÇIQLANDI

Cəlilabadda yol qəzası baş verdi - yaralılar var
09.12.2018, 11:25

Cəlilabadda yol qəzası baş verdi - yaralılar var

Bələdiyyə hazırlayan təhsil ocağına ehtiyac varmı?    
09.12.2018, 11:00

Bələdiyyə hazırlayan təhsil ocağına ehtiyac varmı?   

Hacıbəylinin varisləri Azərbaycanın tarixi ilə tanış olublar - FOTO
09.12.2018, 10:35

Hacıbəylinin varisləri Azərbaycanın tarixi ilə tanış olublar - FOTO

Gəncədə ağır yol qəzası baş verib
09.12.2018, 10:15

Gəncədə ağır yol qəzası baş verib

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişib
09.12.2018, 10:00

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişib

Çiskinli yağış yağacaq - Bu günün HAVASI
09.12.2018, 09:45

Çiskinli yağış yağacaq - Bu günün HAVASI

Azərbaycanda piylənmə diaqnozu qoyulan uşaqların sayı AÇIQLANDI
09.12.2018, 09:35

Azərbaycanda piylənmə diaqnozu qoyulan uşaqların sayı AÇIQLANDI

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan atəş açıb
09.12.2018, 09:12

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan atəş açıb

Ermənistanda erkən parlament seçkiləri keçirilir
09.12.2018, 09:00

Ermənistanda erkən parlament seçkiləri keçirilir

“Mançester Siti” Premyer Liqada ilk məğlubiyyətini aldı
09.12.2018, 01:59

Mançester SitiPremyer Liqada ilk məğlubiyyətini aldı

İtlərin mitinqi   
09.12.2018, 01:39

İtlərin mitinqi  

Erməni əlində olan əsir və girov azərbaycanlılar - Yeni STATİSTİKA -  29 uşaq, 98 qadın, 604 hərbçi  
09.12.2018, 00:58

Erməni əlində olan əsir və girov azərbaycanlılar - Yeni STATİSTİKA -  29 uşaq, 98 qadın, 604 hərbçi  

Ərdoğan: “Bizim polisimizə lağ edənlərin polisi indi görün nələr edir” - VİDEO
09.12.2018, 00:17

Ərdoğan: “Bizim polisimizə lağ edənlərin polisi indi görün nələr edir” - VİDEO

Nadir Adilovun yeni kitabının imza günü keçirilib - FOTOLAR
09.12.2018, 00:09

Nadir Adilovun yeni kitabının imza günü keçirilib - FOTOLAR

“Qalatasaray” doğma meydanda xal itirdi
08.12.2018, 23:30

“Qalatasaray” doğma meydanda xal itirdi

1385 etirazçı saxlanıldı, 118 nəfər yaralandı - Fransa ÇALXALANIR
08.12.2018, 23:11

1385 etirazçı saxlanıldı, 118 nəfər yaralandı - Fransa ÇALXALANIR

ARXİV