18 oktyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - 20 noyabr – Qarakəndin qara qorxusu...
20 noyabr – Qarakəndin qara qorxusu...
20.11.2017, 14:10

Əzizə İsmayılova


O vaxt məktəbli idim. Yadıma gəlir, ucqar bir rayonda bu xəbərdən hamımız necə sarsılmış və hətta qorxmuşduq. Bu siyahıda olanlardan o vaxt ancaq baş prokuror İsmət Qayıbovu, daxili işlər naziri Məhəmməd Əsədovu və  jurnalist  Osman Mirzəyevi tanıyırdım.


Televiziyada tez-tez gördüyüm üçün tanıyırdım, təbii ki...

 

Amma İsmət Qayıbovu hamı tanıyırdı və həm də sevirdik. Onun televiziyadakı çıxışları hələ də yadımdadır. Ailəlikcə həvəslə izləyirdik onun televiziyadakı çıxışlarını. Həm də sevirdik onu. Ekrandan sevdirmişdi özünü.

 

Yadıma gəlir, bir dəfə hansısa rayonun sakinləri ilə görüşünü vermişdilər, o qədər səmimi, o qədər içdən danışırdı ki, heç bir vəzifəli şəxsin söhbətinə oxşamırdı danışığı. Əlbət ki, o dövrdə uşaqdım, nə danışdığının, yəni mətnin fərqində deyildim bəlkə də amma bir şeyin fərqində idim – bizdən biri kimi danışırdı-sanki Respublikanın baş prokuroru deyildi.

 

“Qarakənd səmasında vertolyot qəzası baş verib və vertolyotda olan 22 nəfər həlak olub. Onların arasında İsmət Qayıbov da var”-kimi xatırlayıram efirdən bizə çatdırılan bu məlumatı.

 

Biz xəbərlərə axşam baxsaq da, “Hadisə, günorta saatlarında Qarakənd səmasında baş verib”-demişdi diktor.

 

O vaxt hələ 20 Yanvar dəhşətini həzm edib qurtara bilməmişdik.  Belə hadisələr bizə qorxulu film kimi görünsə də, dərk etməkdə çox çətinlik çəkirdik. Böyüklər dayanmadan nəsə danışır, müzakirə edirdilər-öz bildikləri qədərindən. Bizim isə məktəbli kimi ağlımız kəsən tək bir şey vardı onda – İsmət Qayıbov artıq yoxdur. Rayonumuzda heç kim onun öldüyünə inanmaq istəmirdi...

 

Yadımdadır, qəzada həyatını itirənlərdən ən çox onun adı hallanırdı. Hətta zənnimdə yanılmıramsa, TV-də də ən çox ondan danışırdılar, o yanmış cəsədlərin içində onun cəsədini daha çox göstərmişdilər.

 

Alı Mustafayevi o hadisədən sonra tanıdım. Hətta şeirlərini də əzbərləmişdim.

Hardasa oxumuşdum ki, Alı, bu vertolyotla getməzdən əvvəl “Şəhidlər Xiyabanı”na xitabən "Dəli bir ağlamaq keçir könlümdən" şeirini yazmışdı.

Taleyin oyunumu yoxsa ironiyasımı, bilmirəm- sonra Alı özü də o Xiyabanda uyumalı oldu. O adda kiçik bir şeirlər kitabı da çıxmışdı, amma yadımda deyil, ölümündən əvvəl çıxmışdı, yoxsa sonra. O kitabı məhz “Şəhidlər Xiyabanında” onların anım günlərinin birində almışdım. Neçə il sonra aldığımı isə xatırlamıram.

 

Bir də onlara qoyulan məzar daşlarını göstərdiklərini xatırlayıram. Qızılı rəngdə büstlər idi, yenə də ön planda İsmət Qayıbov. Ola bilər yanılıram, bəlkə də biz onu ön planda görmək istəmişdik deyə hər yerdə gözümüzə elə görünürdü.

 

Düz 26 il keçdi o qorxunc gündən. Yaddaşımızda o gün bu səda ilə qaldı: “1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi üzərində “Mi-8” vertolyotu ermənilər tərəfindən vurulub. Nəticədə içində dövlət və hökümət nümayəndələrinin də olduğu 22 nəfər həlak oldu”.

 

Yadıma gəlir, hadisə yerindən görüntüləri də göstərmişdilər. Onların yanmış meyitlərini ekranda görüb sözün əsl mənasında dəhşətə gəlmişdik.

O vaxt ölüm-itim xəbərlərinin ekranda bakirə vaxtları idi. Yəni, bugünkü kimi ayaq açmamışdı, hər gün, hər saat, hər dəqiqə belə qorxunc şeylər göstərib qorxunu adiləşdirməmişdilər. O vaxtlar qorxunun da çəkisi, sanbalı vardı.

 

 Məsələn, ilk dəfə ekranda qanı 20 Yanvarda gördüyümü xatırlayıram. İlk dəfə məhz “20 Yanvar” xəbərlərindən ipsinmişdik, qorxmuşduq, qədərsiz və izahsız həyəcanlanmışdıq mavi ekran qarşısında. Bu, ikinci hadisə idi.

 

 Hamı sözün əsl mənasında nəyin nə olduğunu unutmuşdu elə bil-qapqara kömürə dönən insan meyitlərinə baxan hər kəsin gözündə lal bir sükut çığırtısı vardı – “nə baş verir, görəsən?”, “müharibə olacaq?”...

 

Böyüklü-kiçikli çox qorxmuşduq, çox...

 

Sonra nə qədər vaxt kişilər "qara qutu", "qara qutu" deyib danışırdılar.

Yadıma gəlir ki, böyüklər adətən bir səhər o başdan heyvanı naxıra yola salanda, bir də axşam onu qarşılayanda hamısı bir yerə toplaşardı, biz də onların həndəvərində fırlanardıq.

O vaxt özlərinə xas olmayan bir mövzunu müzakirə etmək onlar üçün də ögey gəlirdi. Vertolyotun “qara qutu”sunun tapılıb tapılmayacağını müzakirə etməyə çalışırdılar. Əsgərlikdə gördüklərinə əsasən məntiqi bir sonluq axtarırdılar bu hadisədə.  Səhər-axşam o qədər cavabsız suallar verirdilər ki, bir-birlərinə biz belə əzbərləmişdik o sualları... cavab tapa bilmirdilər ki.

 

Ən çox bu sualı xatırlayıram: “bu qədər böyük vəzifə adamı niyə hamısı birdən vertolyota minib? Bəs onları “oxranyat” edən vertolyot niyə olmayıb?” və hərənin özünə görə bir cavabı... hər gün, hər gün eyni ssenari, eyni söhbət, eyni sual, eyni cavab. Bitmirdi heç.

 

Bir sözlə, “qara qutu”nun tapılması ilə hər şeyin aydın olacağına inandırmışdılar özlərini – elə biz də inanmışdıq.

 

Müharibədən uzaqda, müharibə havasından qorxurduq. Bizə xas deyildi bu söhbətlər-nizamımız pozulmuşdu elə bil. Sanki artıq heç nəyin əvvəlki kimi olmayacağının vahiməsi içindəydik.

 

“20 Yanvar”dan sonra onsuz da hamımız bir gecədə böyümüşdük. Ancaq böyüklərin söhbətlərini dinləyirdik, hamımız da nəyəsə inanırdıq.  İçimizdə isə inanmayacağımız nəsə bir hiss vardı, izah edə bilmirəm o nə hissdi, bircə bilirəm ki, böyük bir inamsızlıq idi... bəlkə də qorxu idi, bu formada hiss edirdik.

 

O vaxt məktəbimizdə  “20 Yanvar şəhidləri” guşəsinin yanında bir də “20 Noyabr”  guşəsi yer aldı – vertolyot qəzasında həlak olanların adları və  şəkillərindən ibarət bir guşə. Kim idi onlar?

 

Tofiq Kazım oğlu İsmayılov – dövlət katibi
İsmət İsmayıl oğlu Qayıbov – Baş prokuror
Məhəmməd Nəbi oğlu Əsədov – Daxili İşlər naziri
Zülfü Saleh oğlu Hacıyev – Baş nazirin müavini
Vaqif Cəfər oğlu Cəfərov – millət vəkili
Vəli Hüseyn oğlu Məmmədov – millət vəkili
Osman Mirzəhüseyn oğlu Mirzəyev – Prezident Aparatında şöbə müdiri
Qurban Hüseyn oğlu Namazəliyev – nazir müavini
İqor Aleksandiroviç Plaviski – DQMV-nin prokuroru
Vladimir Vladimiroviç Kovalyov – DQMV-nin Daxili İşlər İdarəsinin rəisi
Sergey Semyonoviç İvanov – Dağlıq Qarabağ üzrə milli təhlükəsizlik şöbəsinin rəisi
Nikolay Vladimiroviç Jinkin – fövqəladə vəziyyət rayonunun komendantı
Sanlal Dasumoviç Serikov – Qazaxıstan DİN-inin müavini
Mixail Dmitriyeviç Lukaşov – milis general-mayoru
Oleq Nikoloyeviç Koçerev – polkovnik-leytenant
Rafiq Məmməd oğlu Məmmədov – dövlət katibinin köməkçisi
Alı Mustafa oğlu Mustafayev – telejurnalist
Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə – AzTV-də işıqçı
Fəxrəddin İbrahim oğlu Şahbazov – video-operator
Vyaçeslav Vladimiroviç Kotov – helikopter heyətinin komandiri
Gennadi Vladimiroviç Domov – helikopter heyətinin üzvü
Dmitri Borisoviç Yarovenko – helikopter heyətinin üzvü.

 

O vaxt rayonumuzda hətta müəllimlər də ancaq bu mövzuda danışırdılar. Hər kəsi yalnız bircə şey düşündürürdü - bu qədər vəzifəli adam niyə birdən hamısı bir vertolyota minib Qarakəndə getməli olublar və necə olub ki, onları kimsə müşayiət etməyib?

Təbii ki, heç kim bu suala cavab tapa bilmədi və yəqin ki, bir də heç vaxt tapa bilməyəcək...

 

Üstündən 26 il keçməsinə baxmayaraq, hadisə ilə bağlı bir sıra qaranlıq məqamlara bu günə qədər aydınlıq gətirilməyib.

 

Faktla bağlı 1991-ci ildə Azərbaycanın Hərbi Qarnizon Prokurorluğu tərəfindən cinayət işi açılıb və istintaqın aparılması Respublika Prokurorluğuna verilib.

Hazırda isə cinayət işi üzrə istintaq dayandırılıb. Buna səbəb terror aktının baş verdiyi ərazinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında olmasıdır.

Hamısını sayğı ilə anır və ruhları qarşısında baş əyirəm!

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Müəllim işləmək istəyənlərin sayı 3 dəfə artıb - NAZİRLİK
18.10.2018, 11:49

Müəllim işləmək istəyənlərin sayı 3 dəfə artıb - NAZİRLİK

Cəlilabadda faciə: İki nəfər UÇQUN altında qaldı
18.10.2018, 11:44

Cəlilabadda faciə: İki nəfər UÇQUN altında qaldı

Şeyx Vyanaya gedir
18.10.2018, 11:42

Şeyx Vyanaya gedir

Bu gün hava tutulacaq
18.10.2018, 11:39

Bu gün hava tutulacaq

SOCAR həşəratla bağlı araşdırmanın nəticəsini AÇIQLADI
18.10.2018, 11:36

SOCAR həşəratla bağlı araşdırmanın nəticəsini AÇIQLADI

Gələn ilin büdcəsindən də şəhid ailələrinə vəsait AYRILACAQ   
18.10.2018, 11:36

Gələn ilin büdcəsindən də şəhid ailələrinə vəsait AYRILACAQ  

Azərbaycanın yeni turizm brendi təqdim olundu - FOTO
18.10.2018, 11:31

Azərbaycanın yeni turizm brendi təqdim olundu - FOTO

Qanunsuz tikinti aparan 7 nəfər CƏRİMƏLƏNDİ
18.10.2018, 11:29

Qanunsuz tikinti aparan 7 nəfər CƏRİMƏLƏNDİ

Azercell startaplara öz biznesini qurmağa dəstək göstərəcək - FOTO
18.10.2018, 11:27

Azercell startaplara öz biznesini qurmağa dəstək göstərəcək - FOTO

Müstəqillik günün mübarək, Azərbaycan!
18.10.2018, 11:22

Müstəqillik günün mübarək, Azərbaycan!

İcra başçısı hesabat verdi - FOTO
18.10.2018, 11:21

İcra başçısı hesabat verdi - FOTO

Badamdarda vəziyyət gərgindir – uçqunlar artıb
18.10.2018, 11:20

Badamdarda vəziyyət gərgindir – uçqunlar artıb

Onların aylıq pensiyası 400 manatdır...
18.10.2018, 11:18

Onların aylıq pensiyası 400 manatdır...

BANM-ın rektoru və tələbələri təltif olundular - FOTO
18.10.2018, 11:16

BANM-ın rektoru və tələbələri təltif olundular - FOTO

Misir Mərdanov Prezidentin sərəncamı BARƏDƏ: “Daha səylə çalışmalıyıq”
18.10.2018, 11:14

Misir Mərdanov Prezidentin sərəncamı BARƏDƏ: “Daha səylə çalışmalıyıq”

Gəncədə Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edilib - FOTO
18.10.2018, 11:11

Gəncədə Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edilib - FOTO

Gömrük hansı kitabların ölkəyə buraxılmasına “YOX” deyir
18.10.2018, 11:05

Gömrük hansı kitabların ölkəyə buraxılmasına “YOX” deyir

Azərbaycanda xarici casus saxlanıldı - FOTO
18.10.2018, 11:01

Azərbaycanda xarici casus saxlanıldı - FOTO

ADU Bakı Musiqi Akademiyası ilə əməkdaşlıq edəcək - FOTO
18.10.2018, 10:55

ADU Bakı Musiqi Akademiyası ilə əməkdaşlıq edəcək - FOTO

Ötən gün Azərbaycan yollarında 3 nəfər ölüb
18.10.2018, 10:47

Ötən gün Azərbaycan yollarında 3 nəfər ölüb

Azərbaycanlı deputatlar Rusiya parlamentinə etiraz məktubu göndərdilər
18.10.2018, 10:45

Azərbaycanlı deputatlar Rusiya parlamentinə etiraz məktubu göndərdilər

Prezident İtaliya Senatının sədrini qəbul edib
18.10.2018, 10:40

Prezident İtaliya Senatının sədrini qəbul edib

AzerTelecom Türkmənistanda beynəlxalq sərgidə iştirak edib
18.10.2018, 10:38

AzerTelecom Türkmənistanda beynəlxalq sərgidə iştirak edib

Türkiyə polisi Qaşıqçının öldürülməsinə dair yeni dəlillər aşkarladı
18.10.2018, 10:31

Türkiyə polisi Qaşıqçının öldürülməsinə dair yeni dəlillər aşkarladı

Azərbaycanda otellərin onlayn reytinqi qurulacaq
18.10.2018, 10:27

Azərbaycanda otellərin onlayn reytinqi qurulacaq

“Yeni brend təqdim olunacaq, turizmə baxışınız dəyişəcək” – Agenlik sədrindən ANONS
18.10.2018, 10:20

“Yeni brend təqdim olunacaq, turizmə baxışınız dəyişəcək” – Agenlik sədrindən ANONS

İlham Əliyev Türkmənistan Nazirlər Kabineti sədrinin müavinini qəbul edib
18.10.2018, 10:13

İlham Əliyev Türkmənistan Nazirlər Kabineti sədrinin müavinini qəbul edib

Məmur olmaq istəyənlər sınağa çəkiləcək
18.10.2018, 10:06

Məmur olmaq istəyənlər sınağa çəkiləcək

Erməni qadınları doğmaq istəmir - Ölkə demoqrafik uçurum ASTANASINDA
18.10.2018, 10:00

Erməni qadınları doğmaq istəmir - Ölkə demoqrafik uçurum ASTANASINDA

Bakının bir hissəsində su olmayacaq
18.10.2018, 09:52

Bakının bir hissəsində su olmayacaq

“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat”
18.10.2018, 09:46

“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat”

Xarici dil fənni üzrə nümunə audio MATERİALLAR
18.10.2018, 09:31

Xarici dil fənni üzrə nümunə audio MATERİALLAR

Azərbaycanda əhali niyə nağdsız ödənişə alışa bilmir?..   
18.10.2018, 09:28

Azərbaycanda əhali niyə nağdsız ödənişə alışa bilmir?..  

Sex sahibləri 1278 manat cərimələndi
18.10.2018, 09:27

Sex sahibləri 1278 manat cərimələndi

Ermənistan cəbhədə təxribata ara vermir
18.10.2018, 09:01

Ermənistan cəbhədə təxribata ara vermir

Sağlığında qiymət verək insanlara…
18.10.2018, 08:31

Sağlığında qiymət verək insanlara…

Türkmənistanın xarici işlər naziri Bakıya gəldi   
18.10.2018, 08:25

Türkmənistanın xarici işlər naziri Bakıya gəldi  

2000 manat maaş alacaq akademiklər kimlərdir? - Tam SİYAHI   
18.10.2018, 08:17

2000 manat maaş alacaq akademiklər kimlərdir? - Tam SİYAHI  

Argentinada TÜRKSOY-un 25 illik yubileyi keçirilib
18.10.2018, 07:59

Argentinada TÜRKSOY-un 25 illik yubileyi keçirilib

Manat və dolların bugünkü məzənnəsi
18.10.2018, 07:55

Manat və dolların bugünkü məzənnəsi

Azərbaycanın gənc cüdoçusu dünya çempionu oldu
18.10.2018, 01:01

Azərbaycanın gənc cüdoçusu dünya çempionu oldu

365 milyon dollarlıq yumruq
18.10.2018, 00:46

365 milyon dollarlıq yumruq

Qoxu və stress sensorları təqdim edildi
18.10.2018, 00:32

Qoxu və stress sensorları təqdim edildi

Britaniya parlamenti yaxınlığında tapılan əşya partladıldı – YENİLƏNİB
18.10.2018, 00:21

Britaniya parlamenti yaxınlığında tapılan əşya partladıldı – YENİLƏNİB

Müstəqilliyimizin bərpasının 27 illik tarixi...
18.10.2018, 00:03

Müstəqilliyimizin bərpasının 27 illik tarixi...

Cəlilabadda hasar fəhlələrin üstünə aşdı: 1 ölü, 1 yaralı
17.10.2018, 23:51

Cəlilabadda hasar fəhlələrin üstünə aşdı: 1 ölü, 1 yaralı

Prezidentə sui-qəsd oldu
17.10.2018, 23:34

Prezidentə sui-qəsd oldu

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.10.2018, 23:22

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Putin yenidən Türkiyəyə gedir
17.10.2018, 23:11

Putin yenidən Türkiyəyə gedir

İran-Pakistan sərhədində güclü zəlzələ
17.10.2018, 22:45

İran-Pakistan sərhədində güclü zəlzələ

ARXİV