18 dekabr 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - GÜNDƏM - 20 noyabr – Qarakəndin qara qorxusu...
20 noyabr – Qarakəndin qara qorxusu...
20.11.2017, 14:10

Əzizə İsmayılova


O vaxt məktəbli idim. Yadıma gəlir, ucqar bir rayonda bu xəbərdən hamımız necə sarsılmış və hətta qorxmuşduq. Bu siyahıda olanlardan o vaxt ancaq baş prokuror İsmət Qayıbovu, daxili işlər naziri Məhəmməd Əsədovu və  jurnalist  Osman Mirzəyevi tanıyırdım.


Televiziyada tez-tez gördüyüm üçün tanıyırdım, təbii ki...

 

Amma İsmət Qayıbovu hamı tanıyırdı və həm də sevirdik. Onun televiziyadakı çıxışları hələ də yadımdadır. Ailəlikcə həvəslə izləyirdik onun televiziyadakı çıxışlarını. Həm də sevirdik onu. Ekrandan sevdirmişdi özünü.

 

Yadıma gəlir, bir dəfə hansısa rayonun sakinləri ilə görüşünü vermişdilər, o qədər səmimi, o qədər içdən danışırdı ki, heç bir vəzifəli şəxsin söhbətinə oxşamırdı danışığı. Əlbət ki, o dövrdə uşaqdım, nə danışdığının, yəni mətnin fərqində deyildim bəlkə də amma bir şeyin fərqində idim – bizdən biri kimi danışırdı-sanki Respublikanın baş prokuroru deyildi.

 

“Qarakənd səmasında vertolyot qəzası baş verib və vertolyotda olan 22 nəfər həlak olub. Onların arasında İsmət Qayıbov da var”-kimi xatırlayıram efirdən bizə çatdırılan bu məlumatı.

 

Biz xəbərlərə axşam baxsaq da, “Hadisə, günorta saatlarında Qarakənd səmasında baş verib”-demişdi diktor.

 

O vaxt hələ 20 Yanvar dəhşətini həzm edib qurtara bilməmişdik.  Belə hadisələr bizə qorxulu film kimi görünsə də, dərk etməkdə çox çətinlik çəkirdik. Böyüklər dayanmadan nəsə danışır, müzakirə edirdilər-öz bildikləri qədərindən. Bizim isə məktəbli kimi ağlımız kəsən tək bir şey vardı onda – İsmət Qayıbov artıq yoxdur. Rayonumuzda heç kim onun öldüyünə inanmaq istəmirdi...

 

Yadımdadır, qəzada həyatını itirənlərdən ən çox onun adı hallanırdı. Hətta zənnimdə yanılmıramsa, TV-də də ən çox ondan danışırdılar, o yanmış cəsədlərin içində onun cəsədini daha çox göstərmişdilər.

 

Alı Mustafayevi o hadisədən sonra tanıdım. Hətta şeirlərini də əzbərləmişdim.

Hardasa oxumuşdum ki, Alı, bu vertolyotla getməzdən əvvəl “Şəhidlər Xiyabanı”na xitabən "Dəli bir ağlamaq keçir könlümdən" şeirini yazmışdı.

Taleyin oyunumu yoxsa ironiyasımı, bilmirəm- sonra Alı özü də o Xiyabanda uyumalı oldu. O adda kiçik bir şeirlər kitabı da çıxmışdı, amma yadımda deyil, ölümündən əvvəl çıxmışdı, yoxsa sonra. O kitabı məhz “Şəhidlər Xiyabanında” onların anım günlərinin birində almışdım. Neçə il sonra aldığımı isə xatırlamıram.

 

Bir də onlara qoyulan məzar daşlarını göstərdiklərini xatırlayıram. Qızılı rəngdə büstlər idi, yenə də ön planda İsmət Qayıbov. Ola bilər yanılıram, bəlkə də biz onu ön planda görmək istəmişdik deyə hər yerdə gözümüzə elə görünürdü.

 

Düz 26 il keçdi o qorxunc gündən. Yaddaşımızda o gün bu səda ilə qaldı: “1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi üzərində “Mi-8” vertolyotu ermənilər tərəfindən vurulub. Nəticədə içində dövlət və hökümət nümayəndələrinin də olduğu 22 nəfər həlak oldu”.

 

Yadıma gəlir, hadisə yerindən görüntüləri də göstərmişdilər. Onların yanmış meyitlərini ekranda görüb sözün əsl mənasında dəhşətə gəlmişdik.

O vaxt ölüm-itim xəbərlərinin ekranda bakirə vaxtları idi. Yəni, bugünkü kimi ayaq açmamışdı, hər gün, hər saat, hər dəqiqə belə qorxunc şeylər göstərib qorxunu adiləşdirməmişdilər. O vaxtlar qorxunun da çəkisi, sanbalı vardı.

 

 Məsələn, ilk dəfə ekranda qanı 20 Yanvarda gördüyümü xatırlayıram. İlk dəfə məhz “20 Yanvar” xəbərlərindən ipsinmişdik, qorxmuşduq, qədərsiz və izahsız həyəcanlanmışdıq mavi ekran qarşısında. Bu, ikinci hadisə idi.

 

 Hamı sözün əsl mənasında nəyin nə olduğunu unutmuşdu elə bil-qapqara kömürə dönən insan meyitlərinə baxan hər kəsin gözündə lal bir sükut çığırtısı vardı – “nə baş verir, görəsən?”, “müharibə olacaq?”...

 

Böyüklü-kiçikli çox qorxmuşduq, çox...

 

Sonra nə qədər vaxt kişilər "qara qutu", "qara qutu" deyib danışırdılar.

Yadıma gəlir ki, böyüklər adətən bir səhər o başdan heyvanı naxıra yola salanda, bir də axşam onu qarşılayanda hamısı bir yerə toplaşardı, biz də onların həndəvərində fırlanardıq.

O vaxt özlərinə xas olmayan bir mövzunu müzakirə etmək onlar üçün də ögey gəlirdi. Vertolyotun “qara qutu”sunun tapılıb tapılmayacağını müzakirə etməyə çalışırdılar. Əsgərlikdə gördüklərinə əsasən məntiqi bir sonluq axtarırdılar bu hadisədə.  Səhər-axşam o qədər cavabsız suallar verirdilər ki, bir-birlərinə biz belə əzbərləmişdik o sualları... cavab tapa bilmirdilər ki.

 

Ən çox bu sualı xatırlayıram: “bu qədər böyük vəzifə adamı niyə hamısı birdən vertolyota minib? Bəs onları “oxranyat” edən vertolyot niyə olmayıb?” və hərənin özünə görə bir cavabı... hər gün, hər gün eyni ssenari, eyni söhbət, eyni sual, eyni cavab. Bitmirdi heç.

 

Bir sözlə, “qara qutu”nun tapılması ilə hər şeyin aydın olacağına inandırmışdılar özlərini – elə biz də inanmışdıq.

 

Müharibədən uzaqda, müharibə havasından qorxurduq. Bizə xas deyildi bu söhbətlər-nizamımız pozulmuşdu elə bil. Sanki artıq heç nəyin əvvəlki kimi olmayacağının vahiməsi içindəydik.

 

“20 Yanvar”dan sonra onsuz da hamımız bir gecədə böyümüşdük. Ancaq böyüklərin söhbətlərini dinləyirdik, hamımız da nəyəsə inanırdıq.  İçimizdə isə inanmayacağımız nəsə bir hiss vardı, izah edə bilmirəm o nə hissdi, bircə bilirəm ki, böyük bir inamsızlıq idi... bəlkə də qorxu idi, bu formada hiss edirdik.

 

O vaxt məktəbimizdə  “20 Yanvar şəhidləri” guşəsinin yanında bir də “20 Noyabr”  guşəsi yer aldı – vertolyot qəzasında həlak olanların adları və  şəkillərindən ibarət bir guşə. Kim idi onlar?

 

Tofiq Kazım oğlu İsmayılov – dövlət katibi
İsmət İsmayıl oğlu Qayıbov – Baş prokuror
Məhəmməd Nəbi oğlu Əsədov – Daxili İşlər naziri
Zülfü Saleh oğlu Hacıyev – Baş nazirin müavini
Vaqif Cəfər oğlu Cəfərov – millət vəkili
Vəli Hüseyn oğlu Məmmədov – millət vəkili
Osman Mirzəhüseyn oğlu Mirzəyev – Prezident Aparatında şöbə müdiri
Qurban Hüseyn oğlu Namazəliyev – nazir müavini
İqor Aleksandiroviç Plaviski – DQMV-nin prokuroru
Vladimir Vladimiroviç Kovalyov – DQMV-nin Daxili İşlər İdarəsinin rəisi
Sergey Semyonoviç İvanov – Dağlıq Qarabağ üzrə milli təhlükəsizlik şöbəsinin rəisi
Nikolay Vladimiroviç Jinkin – fövqəladə vəziyyət rayonunun komendantı
Sanlal Dasumoviç Serikov – Qazaxıstan DİN-inin müavini
Mixail Dmitriyeviç Lukaşov – milis general-mayoru
Oleq Nikoloyeviç Koçerev – polkovnik-leytenant
Rafiq Məmməd oğlu Məmmədov – dövlət katibinin köməkçisi
Alı Mustafa oğlu Mustafayev – telejurnalist
Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə – AzTV-də işıqçı
Fəxrəddin İbrahim oğlu Şahbazov – video-operator
Vyaçeslav Vladimiroviç Kotov – helikopter heyətinin komandiri
Gennadi Vladimiroviç Domov – helikopter heyətinin üzvü
Dmitri Borisoviç Yarovenko – helikopter heyətinin üzvü.

 

O vaxt rayonumuzda hətta müəllimlər də ancaq bu mövzuda danışırdılar. Hər kəsi yalnız bircə şey düşündürürdü - bu qədər vəzifəli adam niyə birdən hamısı bir vertolyota minib Qarakəndə getməli olublar və necə olub ki, onları kimsə müşayiət etməyib?

Təbii ki, heç kim bu suala cavab tapa bilmədi və yəqin ki, bir də heç vaxt tapa bilməyəcək...

 

Üstündən 26 il keçməsinə baxmayaraq, hadisə ilə bağlı bir sıra qaranlıq məqamlara bu günə qədər aydınlıq gətirilməyib.

 

Faktla bağlı 1991-ci ildə Azərbaycanın Hərbi Qarnizon Prokurorluğu tərəfindən cinayət işi açılıb və istintaqın aparılması Respublika Prokurorluğuna verilib.

Hazırda isə cinayət işi üzrə istintaq dayandırılıb. Buna səbəb terror aktının baş verdiyi ərazinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında olmasıdır.

Hamısını sayğı ilə anır və ruhları qarşısında baş əyirəm!

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Məni tez xəstəxanaya aparın, ölürəm” - Nərimanovun sirli qətli
18.12.2017, 00:46

“Məni tez xəstəxanaya aparın, ölürəm” - Nərimanovun sirli qətli

Azərbaycanlı qız erməni ilə duet oxudu – Video
18.12.2017, 00:26

Azərbaycanlı qız erməni ilə duet oxudu – Video

İsrail Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrə yenidən baxa bilər
18.12.2017, 00:07

İsrail Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrə yenidən baxa bilər

Ucqar kənd müəllimləri şagirdlərinə hədiyyə qazandıra bilər
17.12.2017, 23:49

Ucqar kənd müəllimləri şagirdlərinə hədiyyə qazandıra bilər

Azərbaycanlı  tələbə “Best model of World”un qalibi olub
17.12.2017, 23:30

Azərbaycanlı  tələbə “Best model of World”un qalibi olub

Saakaşvili tərəfdarları ilə toqquşmada 30 polis yaralandı - Yenilənib, Video
17.12.2017, 23:12

Saakaşvili tərəfdarları ilə toqquşmada 30 polis yaralandı - Yenilənib, Video

“Yaşın nə fərqi var” deməyin – BİOLOJİ YAŞINIZI MÜƏYYƏNLƏŞDİRİN
17.12.2017, 22:53

“Yaşın nə fərqi var” deməyin – BİOLOJİ YAŞINIZI MÜƏYYƏNLƏŞDİRİN

GUAM ölkələrinin parlamentlərarası əlaqələri gücləndiriləcək
17.12.2017, 22:37

GUAM ölkələrinin parlamentlərarası əlaqələri gücləndiriləcək

Məktəblilərə siqaret satılır - Video
17.12.2017, 22:21

Məktəblilərə siqaret satılır - Video

Kollegiya saxlanılan "vəkil"lə bağlı bəyanat yaydı
17.12.2017, 22:04

Kollegiya saxlanılan "vəkil"lə bağlı bəyanat yaydı

Torpaq sürüşməsi Filippində 26 can aldı
17.12.2017, 21:43

Torpaq sürüşməsi Filippində 26 can aldı

ABŞ-da təyyarə qəzası: 3 ölü
17.12.2017, 21:28

ABŞ-da təyyarə qəzası: 3 ölü

Livanda Britaniya diplomatı qətlə yetirilib
17.12.2017, 21:14

Livanda Britaniya diplomatı qətlə yetirilib

ABŞ İŞİD lideri Əbu Bəkr əl-Bağdadini tutdu
17.12.2017, 21:00

ABŞ İŞİD lideri Əbu Bəkr əl-Bağdadini tutdu

Türkiyə Şərqi Qüdsdə səfirlik açır
17.12.2017, 20:47

Türkiyə Şərqi Qüdsdə səfirlik açır

Bakıda qadını hamamda döydülər
17.12.2017, 20:16

Bakıda qadını hamamda döydülər

Metroda cibgirə qarşı xüsusi əməliyyat...
17.12.2017, 20:02

Metroda cibgirə qarşı xüsusi əməliyyat...

Dövlət qulluğuna qəbul imtahanının nəticələri elan olunub
17.12.2017, 19:51

Dövlət qulluğuna qəbul imtahanının nəticələri elan olunub

Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”
17.12.2017, 17:59

Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı
17.12.2017, 17:28

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb
17.12.2017, 17:12

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”
17.12.2017, 16:25

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb
17.12.2017, 16:02

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU
17.12.2017, 15:24

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...
17.12.2017, 15:11

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı   
17.12.2017, 15:07

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı  

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında
17.12.2017, 15:02

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ
17.12.2017, 14:42

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO
17.12.2017, 14:06

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”
17.12.2017, 13:48

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”

Avropalı deputatdan çağırış: “Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir”
17.12.2017, 13:16

Avropalı deputatdan çağırış: Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ
17.12.2017, 13:06

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu   
17.12.2017, 12:56

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu  

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR
17.12.2017, 12:38

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 
17.12.2017, 11:53

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.11%)
Araz Ağalarov (12.1%)
Mübariz Mənsimov (19.6%)
Fərhad Əhmədov(12.5%)
Füzuli Məmmədov(52.4%)
Telman İsmayılov (0.11%)
İsgəndər Xəlilov(0.07%)
Vaqif Məmişov(0.07%)
Heç biri(1.72%)
Digərləri(1.01%)