22 iyul 2018, Bazar
Ana Səhifə - MEDİA - Jurnalistlərə məlumat sızdıran mənbələr...  - Onlar nə dərəcədə mötəbərdir?  
Jurnalistlərə məlumat sızdıran mənbələr...  - Onlar nə dərəcədə mötəbərdir?  
21.11.2017, 11:21

Hazırda mətbuatda yalan, şayiə xarakterli informasiyaların yayılması adi hala çevrilib. Hər halda "adının çəkilməsini istəməyən şəxs", "mötəbər mənbə" kimi ifadələrlə qarşılaşmısınız. Xarici mediada da bu kimi ifadələrdən istifadə olunur. Amma əksər hallarda həmin mənbələrin reallığına  inam mövcuddur. Xaricdə jurnalistlərin istifadə etdiyi mənbələrin mötəbərliyi, onlardan istifadə etmək bacarığı tam formalaşıb.

Maraqlıdır, Azərbaycanda jurnalistlərə informasiya verən  mənbələr varmı?  Həmin mənbələr nə dərəcədə mötəbərdir?

“Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru, deputat Hikmət Babaoğlu Modern.az-a bildirib ki, hər şeydən  öncə, jurnalistlərin mənbələrlə işləmə bacarığını vurğulamaq lazımdır:

“Bilirsiniz, hazırda Azərbaycan mətbuatı kamillik mərhələsini yaşayır. Azərbaycan Respublikasının istər Konstitusiyasında, istər digər hüquqi  normativ aktlarında mətbuatda söz azadlığını təmin edən hüquqi əsaslar mövcuddur. Eyni zamanda, ölkədə hazırda ictimai-siyasi münasibətlərin keyfiyyəti elədir ki, istənilən dövlət qurumu və ya qeyri qurumlar, yaxud Azərbaycan cəmiyyətinin bütün institutları, mətbuat üçün əlçatandır. Buna görə də düşünürəm ki, bəlkə bəzən bir qədər gec, amma əksərən lazimi zamanda Azərbaycan jurnalistləri informasiya əldə edə bilirlər. Lakin informasiya istehsal edən mənbələrlə jurnalistlərin əlaqə yaratmaq təcrübəsi, peşəkarlığı hansı səviyyədədir? Fikrimcə, müəyyən məhdudluqlar varsa da, əsasən bundan qaynaqlanır”.

H.Babaoğlu qeyd edib ki, jurnalist nəyi, necə almağı bacarmalıdır:

“Bilirsiniz, informasiya əldə etmək təkcə jurnalistlərin peşəsi deyil. Çoxsaylı müxtəlif institutlar da informasiyalar əldə edirlər. İnformasiyaya çatmaq özü mürəkkəb, eyni zamanda profesionallıq tələb edən prosesdir. İstənilən halda informasiya əldə etmək istəyənin informasiya verənlə ünsiyyətində psixoloji toqquşma baş verir. Buna görə də jurnalistin psixoloji enerjisi informasiya mənbəyi kimi çıxış edən qrupun, şəxsin, hansısa strukturun rəhbəri ilə psixoloji enerjisindən üstün olmalıdır ki, informasiyanı əldə edə bilsin. Yoxsa siz lazimi məlumatı əldə edə bilməyəcəksiniz.  İkinci məsələ, jurnalist  informasiya əldə etmək istədiyi sahənin incəliklərini bilməli və peşəkar olmalıdır. Nəyi, necə almağı bacarmalıdır”.

Müsahibimizin sözlərinə görə, ən mötəbər mənbə elə informasiyaya məsul olan rəsmi qurumlardır:

“Bundan, başqa əlimizdə olan mənbələrin mötəbərliyinə həmişə şübhə ilə baxıram. Çünki informasiya ilə manipulyasiya etmək bacarığı əksər hallarda məhz o mənbələrdə olur. Rəsmi qurum istəsə də, informasiya ilə manipulyasiya edə bilməz. Çünki onun rəsmi hüquqi statusu var və verdiyi informasiyaya görə məsuliyyət daşıyır. Ona görə də fikirləşirəm ki, dırnaqarası mötəbər mənbələrə həmişə diqqətlə yanaşmaq  lazımdır. Bütün hallarda informasiya əldə etməyin müxtəlif metodları var.  Bu baxımdan jurnalist mütləq öz üzərində işləməlidir”.

“Yeni Nəsil” Jurnalistlər Birliyinin sədri Arif Əliyev  düşünür ki, Azərbaycanda jurnalistlərə informasiya verən kifayət qədər mənbə var:

“Bəzən saytlarımız əsasən qeyri-rəsmi mənbələrin üzərində dayanır. Bunun iki səbəbi var. Birincisi, ümumiyyətlə rəsmi mənbələrdən informasiya almaq çətindir. Xüsusən bu, bir qədər qıcıqlandırıcı informasiyalara aiddir.  İkinci səbəb isə bizdə  kütləvi informasiya vasitələrinin bir çoxunun arxasında fərdi şəxslər dayanır. Hakimiyyət , biznes dairələrinə aid olan şəxslər informasiya verir və təbii ki, onların öz maraqları var. Bu iki səbəbdən bizim bir  çox kütləvi informasiya vasitələrinin öz  mənbələri kifayət qədər genişdir. Lakin nə dərəcədə mötəbərdir? Sizə deyim ki, o informasiyaların böyük  əksəriyyətinin özəyi həqiqətdir. Amma təbii ki, ifadə tərzi bir qədər qərəzlidir. Yəni bəzən bir saytdan hansısa maliyyə məsələləri yaxud hansısa məmur davranışı, mülkü ilə bağlı məlumatlar  oxuyuruq. Bu məlumatlar özəyində əsasən doğrudur.  Amma dediyim kimi,  ifadə formasında müəyyən qərəzlilik,  həmçinin şişirdilmələr mövcuddur”.

A.Əliyev bildirib ki, jurnalistlərin mənbələrlə işləmək bacarığı çox zəifdir və cilalanmağa böyük ehtiyacı var:

“Bilirsiniz, informasiya mənbəyi ilə iş, jurnalistikanın ən mühüm məsələlərindən və problemlərindən biridir. Bu, təhsildən çox praktikadan asılıdır. Bizdə isə bu sahədə praktika demək olar ki, ölü olduğu üçün əlbəttə, jurnalistlərin mənbələrlə işləmək bacarığı , mədəniyyəti, etikası, çox zəifdir və cilalanmağa böyük ehtiyacı var. Mənbələr silah kimidir, işlənmədikcə,  paslanır. Buna görə də bizim bir qrup saytlarımız, informasiya qurumlarımız yalnız rəsmi mənbələrin üzərində donuq şəklində qalıblar. Hansısa şəxslərin efirə çıxması da razılıqladır. Axı şəxs özü də informasiya mənbəyidir. Digər qrup isə hardansa ötürülən informasiyaların ehtiyacına qalıb. Üçüncü çox pis cəhət isə bir-birindən köçürtmədir. Bir saytda çıxan xəbər eyni formada, heç dəyişilmədən 99 saytda  yayımlanır. Bu isə o deməkdir ki, o informasiyanı hazırlayan jurnalist əslində, nəinki, mənbənin üzünü görməyib, heç yanından da keçməyib”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO
22.07.2018, 17:55

Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib
22.07.2018, 17:50

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ   
22.07.2018, 17:47

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ  

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb
22.07.2018, 17:37

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı   
22.07.2018, 17:19

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı  

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var
22.07.2018, 17:08

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var

Bakıda mənzildə meyit tapıldı
22.07.2018, 16:57

Bakıda mənzildə meyit tapıldı

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov
22.07.2018, 16:40

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR
22.07.2018, 16:10

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR

   AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün
22.07.2018, 15:49

  AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü
22.07.2018, 15:26

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı
22.07.2018, 14:50

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

İranda güclü ZƏLZƏLƏ
22.07.2018, 13:14

İranda güclü ZƏLZƏLƏ

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda
22.07.2018, 13:06

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR
22.07.2018, 13:03

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı
22.07.2018, 12:45

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü
22.07.2018, 12:36

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı
22.07.2018, 12:15

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  
22.07.2018, 11:50

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI
22.07.2018, 11:34

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA
22.07.2018, 11:20

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA
22.07.2018, 11:09

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi
22.07.2018, 10:58

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI
22.07.2018, 10:42

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 10:29

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib
22.07.2018, 10:21

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib

"Instagram"da yenilik
22.07.2018, 10:16

"Instagram"da yenilik

FHN iki nəfəri xilas etdi
22.07.2018, 10:03

FHN iki nəfəri xilas etdi

ARXİV