22 iyun 2018, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM -  “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
16.12.2017, 14:36

Hər bir dövrdə tələblər, şərtlər zamana uyğun dəyişir. Bu dəyişiklik demək olar ki, bütün sahələri əhatə edir. Amma din sahəsində bu baş vermir. Digər tərəfdən İslam dini eramızın VII əsrində meydana gəlib. Elə məsələlər var ki, hazırkı dövrümüzdə mövcud olsa da, bu haqda dinimizdə hər hansı bir şey yoxdur.

Bu baxımdan maraqlıdır,  dini islahatlara ehtiyac varmı?

 

Məsələ ilə bağlı ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Əkrəm Həsənov Modern.az-a açıqlamasında bildirib ki, hər kəsdini zamana uyğunlaşdırmağı  bacarmalıdır:


“Allah-təala Qurani Kərimi, ayələri 7-ci əsrdə, o dövrdə yaşayan insanların  başa düşdüyü kimi nazil edib. İnsanlar da həmin zamanın şərtlərinə uyğun ayələri başa düşüb və yaşayıblar. Məhəmməd peyğəmbər (s.a.s) hətta yanındakı əshabələrə “siz dünya işlərini məndən daha yaxşı bilirsiniz” deyirdi. Peyğəmbərin yanındakı əshabələr bəzən ona istiqamət verirdilər və buna uyğun ayə nazil olurdu. Sadəcə peyğəmbərliyin sonu olduğuna görə, biz həmin Quran ayələrini, hədislərini yaşadığımız zamana uyğunlaşdırmalı və yaşamalıyıq”.

 

Ə.Həsənov qeyd edib ki, şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir:


“Əgər hökmlər bütün beynəlxalq aləmdə insanların başa düşdüyü, hüquqi qaydalarla tənzimlənən hökmlərdirsə, dəyişiklik etmək olar. Ancaq hökmlər sırf şəriətə aiddirsə, ibadət məsələlərini əhatə edirsə, dəyişiklik etmək olmaz. Yalnız dünyəvi məsələlərdə hökmlər dəyişə bilər. Necə ki, zaman-zaman İslam alimləri  hökmləri öz dövrlərinə uyğun tənzimləyiblər. Şəriəti, Quran ayələrini yaxşı bilən, analiz edən, hədisləri başa düşən bu cür tənzimləmələr edə bilər. Azərbaycanda isə dini lider, tanıdığım mükəmməl insan yoxdur.  İndi savadlı, ali  təhsilli gənc ilahiyyatçılar var”.

 

İlahiyyatçının sözlərinə görə, müasir dövrün tələbləri ilə bağlı yeni hökmə ehtiyac yoxdur:

“Peyğəmbərimiz bu gün yaşasaydı, ən yaxşı texnologiyaların hamısından istifadə edərdi. Təsəvvür edin ki, peyğəmbər bir ölkənin rəhbəri olub. O dövrdə təyyarə, minik avtomobilləri, başqa bu kimi texnoloji alətlər yox idi. Minik vasitəsi dəvə, at sayılırdı və peyğəmbərimiz də ən yaxşılarından istifadə edirdi. Müasir dövrümüzdə də müsəlmanlar texnologiyaların yaxşısından istifadə edə bilərlər. Burada heç bir qadağa yoxdur. Çünki bu, insanların istifadə edə bilməsi üçün Allah-təalının elmi ilə yaranıb”.

 

İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru  Elşad Mahmudov bildirib ki, dində reformdan hər hansı bir söhbət gedə bilməz:

Din özlüyündə doğru əqidəsini itirmiş və yolunu azmış, həmçinin yalnış həyat tərzinə və zehniyyətinə sahib olan cəmiyyəti və bu cəmiyyəti təşkil edən fərdləri doğru yola, Allaha aid dəyərlərə dəvət edən və bu dəvəti reformlarla həyata keçirən bir dəyərlər bütünü, qanunlar toplusudur. İslam dini son din və İslam peyğəmbəri son peyğəmbərdir. İslam dini və onun peyğəmbəri göndərildikləri cəmiyyəti islahat etmək üçün fəaliyyət göstərdilər. Belə demək mümkündürsə, ən böyük islahat prinsiplərini ortaya qoyan  Uca Yaradıcı olan Allah-Təala,  bu reformları həyata keçirənlər isə peyğəmbərlər olub. Yəni bəşəriyyətin ən böyük islahatçıları peyğəmbərlərdir desək,  yanılmarıq. Cəmiyyəti reform üçün gələn bir dəyərin və ya dəyərlər sisteminin özünü  islah etmək absuddur və son din, ümumbəşəri və cahanşümül bir din  olan İslam dini üçün bu, qəbuledilməzdir. İslam dininin bütün təməl prinsipləri bütün zamanlara, məkanlara və şəraitlərə xitab edir”.

 

E.Mahmudov qeyd edib ki, İslam dinində hökmləri və hökmlərin təməlini İslam şəriətinin əsas qaynağı olan Allah-Təala (Qurani-Kərim) və Rəsulullah (s.a.s) (Sünnə) qoyur:

“Əgər bir cəmiyyətin dini şüurunda, anlayışında, yaşayış tərzində müəyyən yalnışlar və problemlər varsa, kamil bir dində yox, o cəmiyyətin əskik və yalnış din anlayışında reformlar aparmaq lazımdır. Yəni dində islahat aparmaqla, dini həyatımızda islahat aparmaq arasında fərq var. Dində islahat aparılmaz, yalnış dini anlayış, zehniyyət, şüur və həyat tərzində sağlam və orijinal dinə əsaslanaraq islah etmək lazımdır.

İslam dinində hökmləri və hökmlərin təməlini İslam şəriətinin əsas qaynağı olan Allah-Təala (Qurani-Kərim) və Rəsulullah (s.a.s) (Sünnə) qoyur. Bu iki qaynaq əsas hökm qoyucudur. İslamda Allah və Peyğəmbərin xaricində heç kim halal və ya haram qoyma, təməl hökmləri dəyişdirmə səlahiyyətinə sahib deyil. Bununla bərabər, hər iki qaynaqda daha sonrakı dövrlərdə qarşılaşılan problemlərin həllində hökmlərin ortaya qoyulmasının təməl prinsipləri var. Daha sonrakı zamanlarda və dövrlərdə müsəlmanların rastlaşdığı məsələlərin və qarşılaşdıqları problemlərin həllində Quran və Sünnənin ortaya qoyduğu əsas prinsiplərə əsaslanaraq mötəbər və bütün İslam ümməti tərəfindən qəbul edilən səlahiyyətli İslam alimlərinin ictihadları və ümumi qərarları nəticəsində fətvalar verilə və zəruri hökmlər yeni ehtiyaclara görə müəyyən edilə bilər”.

 

 


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Gürcüstanda daha 3 nazirlik ləğv olunacaq
22.06.2018, 00:59

Gürcüstanda daha 3 nazirlik ləğv olunacaq

Nazirlər Kabineti ezamiyyə xərclərinin normalarını artırdı
22.06.2018, 00:48

Nazirlər Kabineti ezamiyyə xərclərinin normalarını artırdı

Beş ayda Azərbaycana 7294 avtomobil idxal edilib
22.06.2018, 00:29

Beş ayda Azərbaycana 7294 avtomobil idxal edilib

Azərbaycan neftinin 1 bareli 76 dollara çatır
22.06.2018, 00:13

Azərbaycan neftinin 1 bareli 76 dollara çatır

Dünya Çempionatı-2018: Xorvatiya Argentinaya şans vermədi
21.06.2018, 23:57

Dünya Çempionatı-2018: Xorvatiya Argentinaya şans vermədi

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında yoqa məşğələsi - FOTOLAR
21.06.2018, 23:37

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında yoqa məşğələsi - FOTOLAR

Dünya Çempionatı-2018: Qırmızı vərəqə alan futbolçu ölümlə hədələnir
21.06.2018, 23:20

Dünya Çempionatı-2018: Qırmızı vərəqə alan futbolçu ölümlə hədələnir

“Azərbaycan vətəndaşları qul deyil” - Çingiz Qənizadə:
21.06.2018, 23:06

“Azərbaycan vətəndaşları qul deyil” - Çingiz Qənizadə:

Metroda döyülən şortikli qız axtarılır
21.06.2018, 22:53

Metroda döyülən şortikli qız axtarılır

Gecə klubunda atışma: 2 ölü
21.06.2018, 22:42

Gecə klubunda atışma: 2 ölü

Qardaş türmədə görüşünə gəlməyən qardaşını bıçaqladı
21.06.2018, 22:29

Qardaş türmədə görüşünə gəlməyən qardaşını bıçaqladı

Şəmkirdə musiqiçilər qəzaya düşdü
21.06.2018, 22:14

Şəmkirdə musiqiçilər qəzaya düşdü

Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var
21.06.2018, 21:58

Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb
21.06.2018, 21:43

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi
21.06.2018, 21:30

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video
21.06.2018, 21:16

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi - VİDEO
21.06.2018, 20:59

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi - VİDEO

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi
21.06.2018, 20:44

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı   
21.06.2018, 20:27

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı  

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır
21.06.2018, 20:15

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...
21.06.2018, 20:01

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı
21.06.2018, 20:00

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO
21.06.2018, 19:45

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib
21.06.2018, 19:34

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır
21.06.2018, 19:22

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq
21.06.2018, 19:05

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq

Onlar UNEC-i seçir
21.06.2018, 18:51

Onlar UNEC-i seçir

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü
21.06.2018, 18:49

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb
21.06.2018, 18:43

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi
21.06.2018, 18:39

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ
21.06.2018, 18:32

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb
21.06.2018, 18:26

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb
21.06.2018, 18:23

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb

İçərişəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi
21.06.2018, 18:18

İçərişəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb
21.06.2018, 18:14

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(15.0%)
Braziliya(24.5%)
Almaniya(11.3%)
İngiltərə(3.14%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(4.40%)
Fransa(5.03%)
Belçika(1.88%)
Seneqal(3.14%)
Rusiya(19.4%)