21 sentyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM -  “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
 “Şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir” - İlahiyyatçılar dini islahatları rədd edir
16.12.2017, 14:36

Hər bir dövrdə tələblər, şərtlər zamana uyğun dəyişir. Bu dəyişiklik demək olar ki, bütün sahələri əhatə edir. Amma din sahəsində bu baş vermir. Digər tərəfdən İslam dini eramızın VII əsrində meydana gəlib. Elə məsələlər var ki, hazırkı dövrümüzdə mövcud olsa da, bu haqda dinimizdə hər hansı bir şey yoxdur.

Bu baxımdan maraqlıdır,  dini islahatlara ehtiyac varmı?

 

Məsələ ilə bağlı ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Əkrəm Həsənov Modern.az-a açıqlamasında bildirib ki, hər kəsdini zamana uyğunlaşdırmağı  bacarmalıdır:


“Allah-təala Qurani Kərimi, ayələri 7-ci əsrdə, o dövrdə yaşayan insanların  başa düşdüyü kimi nazil edib. İnsanlar da həmin zamanın şərtlərinə uyğun ayələri başa düşüb və yaşayıblar. Məhəmməd peyğəmbər (s.a.s) hətta yanındakı əshabələrə “siz dünya işlərini məndən daha yaxşı bilirsiniz” deyirdi. Peyğəmbərin yanındakı əshabələr bəzən ona istiqamət verirdilər və buna uyğun ayə nazil olurdu. Sadəcə peyğəmbərliyin sonu olduğuna görə, biz həmin Quran ayələrini, hədislərini yaşadığımız zamana uyğunlaşdırmalı və yaşamalıyıq”.

 

Ə.Həsənov qeyd edib ki, şəriət yeni hökm çıxarmağa icazə vermir:


“Əgər hökmlər bütün beynəlxalq aləmdə insanların başa düşdüyü, hüquqi qaydalarla tənzimlənən hökmlərdirsə, dəyişiklik etmək olar. Ancaq hökmlər sırf şəriətə aiddirsə, ibadət məsələlərini əhatə edirsə, dəyişiklik etmək olmaz. Yalnız dünyəvi məsələlərdə hökmlər dəyişə bilər. Necə ki, zaman-zaman İslam alimləri  hökmləri öz dövrlərinə uyğun tənzimləyiblər. Şəriəti, Quran ayələrini yaxşı bilən, analiz edən, hədisləri başa düşən bu cür tənzimləmələr edə bilər. Azərbaycanda isə dini lider, tanıdığım mükəmməl insan yoxdur.  İndi savadlı, ali  təhsilli gənc ilahiyyatçılar var”.

 

İlahiyyatçının sözlərinə görə, müasir dövrün tələbləri ilə bağlı yeni hökmə ehtiyac yoxdur:

“Peyğəmbərimiz bu gün yaşasaydı, ən yaxşı texnologiyaların hamısından istifadə edərdi. Təsəvvür edin ki, peyğəmbər bir ölkənin rəhbəri olub. O dövrdə təyyarə, minik avtomobilləri, başqa bu kimi texnoloji alətlər yox idi. Minik vasitəsi dəvə, at sayılırdı və peyğəmbərimiz də ən yaxşılarından istifadə edirdi. Müasir dövrümüzdə də müsəlmanlar texnologiyaların yaxşısından istifadə edə bilərlər. Burada heç bir qadağa yoxdur. Çünki bu, insanların istifadə edə bilməsi üçün Allah-təalının elmi ilə yaranıb”.

 

İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru  Elşad Mahmudov bildirib ki, dində reformdan hər hansı bir söhbət gedə bilməz:

Din özlüyündə doğru əqidəsini itirmiş və yolunu azmış, həmçinin yalnış həyat tərzinə və zehniyyətinə sahib olan cəmiyyəti və bu cəmiyyəti təşkil edən fərdləri doğru yola, Allaha aid dəyərlərə dəvət edən və bu dəvəti reformlarla həyata keçirən bir dəyərlər bütünü, qanunlar toplusudur. İslam dini son din və İslam peyğəmbəri son peyğəmbərdir. İslam dini və onun peyğəmbəri göndərildikləri cəmiyyəti islahat etmək üçün fəaliyyət göstərdilər. Belə demək mümkündürsə, ən böyük islahat prinsiplərini ortaya qoyan  Uca Yaradıcı olan Allah-Təala,  bu reformları həyata keçirənlər isə peyğəmbərlər olub. Yəni bəşəriyyətin ən böyük islahatçıları peyğəmbərlərdir desək,  yanılmarıq. Cəmiyyəti reform üçün gələn bir dəyərin və ya dəyərlər sisteminin özünü  islah etmək absuddur və son din, ümumbəşəri və cahanşümül bir din  olan İslam dini üçün bu, qəbuledilməzdir. İslam dininin bütün təməl prinsipləri bütün zamanlara, məkanlara və şəraitlərə xitab edir”.

 

E.Mahmudov qeyd edib ki, İslam dinində hökmləri və hökmlərin təməlini İslam şəriətinin əsas qaynağı olan Allah-Təala (Qurani-Kərim) və Rəsulullah (s.a.s) (Sünnə) qoyur:

“Əgər bir cəmiyyətin dini şüurunda, anlayışında, yaşayış tərzində müəyyən yalnışlar və problemlər varsa, kamil bir dində yox, o cəmiyyətin əskik və yalnış din anlayışında reformlar aparmaq lazımdır. Yəni dində islahat aparmaqla, dini həyatımızda islahat aparmaq arasında fərq var. Dində islahat aparılmaz, yalnış dini anlayış, zehniyyət, şüur və həyat tərzində sağlam və orijinal dinə əsaslanaraq islah etmək lazımdır.

İslam dinində hökmləri və hökmlərin təməlini İslam şəriətinin əsas qaynağı olan Allah-Təala (Qurani-Kərim) və Rəsulullah (s.a.s) (Sünnə) qoyur. Bu iki qaynaq əsas hökm qoyucudur. İslamda Allah və Peyğəmbərin xaricində heç kim halal və ya haram qoyma, təməl hökmləri dəyişdirmə səlahiyyətinə sahib deyil. Bununla bərabər, hər iki qaynaqda daha sonrakı dövrlərdə qarşılaşılan problemlərin həllində hökmlərin ortaya qoyulmasının təməl prinsipləri var. Daha sonrakı zamanlarda və dövrlərdə müsəlmanların rastlaşdığı məsələlərin və qarşılaşdıqları problemlərin həllində Quran və Sünnənin ortaya qoyduğu əsas prinsiplərə əsaslanaraq mötəbər və bütün İslam ümməti tərəfindən qəbul edilən səlahiyyətli İslam alimlərinin ictihadları və ümumi qərarları nəticəsində fətvalar verilə və zəruri hökmlər yeni ehtiyaclara görə müəyyən edilə bilər”.

 

 


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Xanımlar Putinə belə mane oldu - VİDEO
21.09.2018, 23:23

Xanımlar Putinə belə mane oldu - VİDEO

Şəmkirdə 18 yaşlı qız intihar etdi
21.09.2018, 23:11

Şəmkirdə 18 yaşlı qız intihar etdi

Şeyx Azərbaycan-Küveyt mənəvi əlaqələrini müzakirə etdi
21.09.2018, 22:57

Şeyx Azərbaycan-Küveyt mənəvi əlaqələrini müzakirə etdi

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 136-ya çatdı: 4 günlük matəm
21.09.2018, 22:42

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 136-ya çatdı: 4 günlük matəm

Azərbaycanda əməliyyat edilən xəstələrin sayı 3 dəfəyədək artıb
21.09.2018, 22:23

Azərbaycanda əməliyyat edilən xəstələrin sayı 3 dəfəyədək artıb

Nazir azərbaycanlı abituriyentlərin problemini nəzarətə götürdü
21.09.2018, 22:07

Nazir azərbaycanlı abituriyentlərin problemini nəzarətə götürdü

Türkiyə Almaniya ilə münasibətləri normallaşdırır
21.09.2018, 21:46

Türkiyə Almaniya ilə münasibətləri normallaşdırır

Qurban Qurbanov FİFA-nın tədbirindən imtina etdi
21.09.2018, 21:23

Qurban Qurbanov FİFA-nın tədbirindən imtina etdi

Göylər kəndində yeni tibb məntəqəsi açıldı
21.09.2018, 21:09

Göylər kəndində yeni tibb məntəqəsi açıldı

Qubada taxta sexinin sahibi cərimələndi
21.09.2018, 20:57

Qubada taxta sexinin sahibi cərimələndi

Bakıda Xüsusi Olimpiya Hərəkatı gənc liderlərin Forumu keçiriləcək
21.09.2018, 20:43

Bakıda Xüsusi Olimpiya Hərəkatı gənc liderlərin Forumu keçiriləcək

Bakıda NATO təlimləri - FOTOLAR
21.09.2018, 20:30

Bakıda NATO təlimləri - FOTOLAR

Ədliyyə naziri Ağstafada vətəndaşların şikayətlərini dinlədi
21.09.2018, 20:16

Ədliyyə naziri Ağstafada vətəndaşların şikayətlərini dinlədi

Liviyadakı toqquşmalarda 11 dinc sakin öldürüldü   
21.09.2018, 20:04

Liviyadakı toqquşmalarda 11 dinc sakin öldürüldü  

III Avropa Oyunlarına ev sahibliyi üçün namizədlərin qəbuluna start verilib
21.09.2018, 19:57

III Avropa Oyunlarına ev sahibliyi üçün namizədlərin qəbuluna start verilib

“Anadroid”də səhv tapanlara 3 milyon dollardan çox mükafat verilib
21.09.2018, 19:45

“Anadroid”də səhv tapanlara 3 milyon dollardan çox mükafat verilib

Bakıda daha bir ilk: bacı-qardaş dünya çempionu oldu
21.09.2018, 19:35

Bakıda daha bir ilk: bacı-qardaş dünya çempionu oldu

Avropa Liqasında ilk turun ən yaxşıları  - Foto
21.09.2018, 19:24

Avropa Liqasında ilk turun ən yaxşıları - Foto

Mərkəzi Bank dolların məzənnəsi barədə
21.09.2018, 19:14

Mərkəzi Bank dolların məzənnəsi barədə

Rihanna Barbadosun səfiri oldu
21.09.2018, 19:04

Rihanna Barbadosun səfiri oldu

Türkiyə prezidenti ABŞ-a gedir
21.09.2018, 18:53

Türkiyə prezidenti ABŞ-a gedir

Mars ekspedisiyasının bütün üzvləri əzabla öləcəklər - HESABAT
21.09.2018, 18:42

Mars ekspedisiyasının bütün üzvləri əzabla öləcəklər - HESABAT

Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ
21.09.2018, 18:33

Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb
21.09.2018, 18:22

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib
21.09.2018, 18:13

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO
21.09.2018, 18:01

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı   
21.09.2018, 17:53

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı  

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub
21.09.2018, 17:45

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB
21.09.2018, 17:33

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   
21.09.2018, 17:30

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
21.09.2018, 17:23

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 
21.09.2018, 17:20

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 
21.09.2018, 17:18

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb
21.09.2018, 17:13

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək
21.09.2018, 17:12

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək

ARXİV