25 aprel 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Adı işdə, özü evdə olanlar...   
Adı işdə, özü evdə olanlar...   
16.12.2017, 15:16

Hazırda rəqabətli mühitdə getdikcə qarışıq iş yerlərinin artımı müşahidə olunur. İş yerinə getmədən, sərbəst qrafiklə çalışan işçilərlə də tez-tez qarşılaşırıq. Belə ki həmin şəxslər öz funksiyalarını müvafiq iş yerində deyil,  öz evlərində icra edirlər. Belə işçilər iki qrupa bölünür: bunlardan biri evdə işlərini görərək hazırlanan məhsulu öz adlarına bazara çıxarırı, bir növ şəxsi bizneslə məşğul olurlar. Digərləri isə xidmət haqqı qarşılığında hər hansısa bir şirkət və ya qurum üçün fəaliyyət göstərirlər.

Qeyd etmək lazımdır ki, evdə görülən işlərə təkçə əl əməyindən istifadə ilə hazırlanan məhsullar daxil deyil.


Bəs iş yerinə getmədən hər hansısa qurum üçün evdə çalışan işçilərin hüquqları və onların iş standartlarından faydalanması qanunla necə tənzimlənir?


Hüquqşünas Anar Ramazanov Modern.az-a qeyd edib ki, qanunvericilik iş yerinə getmədən şəxsin öz evində oturaraq, əmək müqaviləsini icra etməsini birbaşa qadağan etməsə də, bugünkü əmək qanunvericiliyi buna yol vermir.


“Əmək qanunvericiliyinə əsasən işçi öz funksiyalarını müvafiq iş yerində ( ofis, idarə, müəssisə, təşkilatlar və s.) həyata keçirməlidir. Əmək müqaviləsi əsasında fəaliyyət göstərən işçilərin işini evdə icra etməsi, mənim fikrimcə, ona görə mümkün deyil ki, orada rejim qaydalarına riayət olunmayacaq. Belə ki hər bir işçi iş rejiminə, müəsisədaxili insan qaydalarına tabe olmalıdır. İşçiyə olunan nəzarət də evdə işləyən işçilər üçün mümkünsüzdür.

Məsələn evdə funksiyasını yerinə yetirən işçinin iş saatında 3-ci şəxslərə vurduğu ziyana görə kim məsuliyyət daşıyacaq? Və ya işin keyfiyyətinə  nəzarət necə aparılacaq? Qanunvericiliyə görə, belə olan vəziyyətdə bəzi hallarda müəssisə rəhbəri , bəzi hallarda isə işçi özü məsuliyyət daşıyır. Lakin bu iş yerinə gəlmədən çalışan işçilər üçün çətin məsələdir”.


Türkiyədə aparılan bir araşdırmaya görə, iş yerinə getmədən evdə işləyən işçilərin 96%-i qadınlardır. Belə ki, kəndlərdə də bu çür işləyənlərin sayı olduqca çoxdur. İstər hər hansısa bir qurum üçün ,istərsə də şəxsi biznes üçün işləyən bu şəxslərin sosial və icbari tibbi sığortası təmin olunmur.


Anar Ramazanovun sözlərinə görə, iş yerinə getmədən icra olunan iş xidmət müqaviləsi əsasında mümkün olur.


“Xidmət müqaviləsinin əmək müqaviləsindən üstün fərqi ondadır ki, həmin şəxs sərbəst olur, hər hansısa işəgötürənə tabe olmur və eyni vaxtda bir neçə qurumla xidmət müqaviləsi bağlamaqla fəaliyyət göstərə bilir. Xidmət müqaviləsində işəgötürən anlayı şı olmur. Şəxslər sifarişçi və icraedici olaraq qeyd olunur. Evdə işləyənlər, adətən, xidmət, tapşırıq və bu kimi müqavilələrlə rəsmiləşdirilməli və xidmət haqqı verilməlidir. Qanuna uyğun olaraq vergilər və sosial sığorta ödənişləri tutulmalıdır.

Əmək müqaviləsinin sosial təminat baxımından üstünlükləri çoxdur. İlkin olaraq əmək müqaviləsi bağlayan şəxsin etibarlı iş yeri olur və həmin şəxs işəgötürən tərəfindən asanlıqla işdən çıxarıla bilmir. Əlavə olaraq tibbi icbari sığortası, məzuniyyəti  və s.  olur. Müəyyən hallarda həmkərlar  ittifaqının tanıdığı güzəştlərdən istifadə edə və  kollektiv müqavilələrdən yararlanaraq  ev növbəsinə dura, pulsuz sanatoriyalara gedə bilər. Ama bütün bunlar iş yerinə getmədən işləyən işçilərə aid deyil...

Əgər kimsə bu gün evində oturub şəxsi bir sifarişi icra edirsə, öncə elə öz hüquqlarını müdafiə etmək üçün sifarişçi ilə müqavilə bağlamalıdırlar. Onların pulu verilmədikdə, istehsalatda olarkən xəsarət alarsa,  sifarişçidən ala biləcəkləri konpensasiyalar, özlərinin məsuliyyət hədləri  və yaxud da evdə işləyən adamın hazırladığı məhsul sifarişçinin xoşuna gəlməzsə, bu xərc kimin üzərinə qalacaq və s. bu kimi bəzi məslələrin həlli üçün tövsiyyəmiz odur ki, evdə işləyənlər də mütləq şəkildə müqavilə bağlasınlar”.

Rusiyada işəgötürən işçinin hər hansı bir evdə işləməsi  üçün xüsusi lisenziya almaq məcburiyyətindədir. Almaniya, Avstriya və İsveç kimi ölkələrdə işçisini təmin edən işəgötürən müəyyən aralıqlarla bunun haqqında müvafiq orqanlara məlumat verməlidir.


Yaponiyada iş yerinə getmədən çalışanın icbari tibbi sığortası və təhlükəsizlik tədbirlərinin pozulduğu zaman işəgötürənin həbsi nəzərdə tutulur.


Lakin hüquqşünas açıqlamasında qeyd edib ki, indiki dönəmdə iş yerinə getmədən evdə işləyənlər haqqında qanun layihəsi hazırlanmasını önəmli hesab etmir.

“Bizim bu günki hüquq sistemimizdə həm evdə işləyənlərə, həm də kənarda işləyənlərə kifayət qədər hüquqlar tanınır. Və qanunvericilikdə bununla bağlı mexanizmlər var.

Burda iki münasibətdən söhbət gedə bilər. Əmək münasibəti - mən sənin əməyindən istifadə edirəm və xidmət münasibəti - mənə sənin xidmətin maraqlıdır, işinin nəticəsi..

Bu məsələlər tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə tənzimlənə bilər. Əgər tərəflər qarşılıqlı şəkildə müqavilə bağlamayacaq , vergi ödəməkdən yayınacaq, hər iki tərəf vergi uçotuna alınmayacaqsa və  kölgə iqtisadiyyatındakı kimi gizli işləyəcəklərsə, buna hüquq, dövlət və ya milli məclis nə etsin? Sadəcə bu məsələ ilə bağlı ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalıdır”.

 

Nəzrin Cavid


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək
25.04.2018, 18:31

“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək
25.04.2018, 18:25

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb
25.04.2018, 18:14

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”
25.04.2018, 18:05

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı
25.04.2018, 17:57

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı

Prezident Administrasiyası köçürüləcək - YENİ BİNA TİKİLİR
25.04.2018, 17:55

Prezident Administrasiyası köçürüləcək - YENİ BİNA TİKİLİR

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq   
25.04.2018, 17:43

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq  

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi
25.04.2018, 17:25

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi
25.04.2018, 17:18

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
25.04.2018, 17:15

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”    
25.04.2018, 16:45

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”  

Bakıda daha bir piyada ölümü
25.04.2018, 16:34

Bakıda daha bir piyada ölümü

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 
25.04.2018, 16:28

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi   
25.04.2018, 16:28

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi  

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA   
25.04.2018, 16:15

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA  

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi
25.04.2018, 16:13

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 
25.04.2018, 16:12

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 

Türkiyədə qalib olan azərbaycanlı bacılar: “Fuad Muradovun təyinatını alqışlayırıq”
25.04.2018, 16:08

Türkiyədə qalib olan azərbaycanlı bacılar: “Fuad Muradovun təyinatını alqışlayırıq”

Diaspor üçün nə etməliyik?   
25.04.2018, 15:59

Diaspor üçün nə etməliyik?  

Azərbaycan-Türkiyə sənədləri imzalandı
25.04.2018, 15:49

Azərbaycan-Türkiyə sənədləri imzalandı

Bəsdirin dilənçilik etdiniz! - Telekanllara ÇAĞIRIŞ   
25.04.2018, 15:43

Bəsdirin dilənçilik etdiniz! - Telekanllara ÇAĞIRIŞ  

“Artıq gənc kadrlar daha çox irəli çəkilir”
25.04.2018, 15:41

“Artıq gənc kadrlar daha çox irəli çəkilir”

Ramiz Mehdiyevlə Fuad Ələsgərov Soçidə təhlükəsizlik toplantısında
25.04.2018, 15:36

Ramiz Mehdiyevlə Fuad Ələsgərov Soçidə təhlükəsizlik toplantısında

“Azərbaycanda innovasiya əsaslı iqtisadi inkişaf: sahibkarlıq, təhsil və elm”
25.04.2018, 15:26

“Azərbaycanda innovasiya əsaslı iqtisadi inkişaf: sahibkarlıq, təhsil və elm”

Formula 2 çempionatının 2-ci turunun gündəliyi AÇIQLANDI
25.04.2018, 15:21

Formula 2 çempionatının 2-ci turunun gündəliyi AÇIQLANDI

Etirazçılar Yerevan aeroportuna gedən yolu bağladılar
25.04.2018, 15:19

Etirazçılar Yerevan aeroportuna gedən yolu bağladılar

Azərbaycan-Türkiyə Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurasının VII iclası keçirilib 
25.04.2018, 15:07

Azərbaycan-Türkiyə Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurasının VII iclası keçirilib 

BDU-da SABAH qrupları Bilik yarışlarının mükafatlandırma mərasimi keçirilib
25.04.2018, 15:05

BDU-da SABAH qrupları Bilik yarışlarının mükafatlandırma mərasimi keçirilib

Deputatlarımız NATO PA-nın iclasında Ermənistana etiraz etdilər
25.04.2018, 14:57

Deputatlarımız NATO PA-nın iclasında Ermənistana etiraz etdilər

İŞİD-in topladığı sərvətin həcmi AÇIQLANDI
25.04.2018, 14:56

İŞİD-in topladığı sərvətin həcmi AÇIQLANDI

2 nəfər Vəkillər Kollegiyasına üzv oldu
25.04.2018, 14:49

2 nəfər Vəkillər Kollegiyasına üzv oldu

Paşinyan Ermənistan baş naziri postuna irəli sürüldü
25.04.2018, 14:47

Paşinyan Ermənistan baş naziri postuna irəli sürüldü

Bakı sakinləri hökumətdəki kadr dəyişiklikləri haqda DANIŞDILAR - VİDEO   
25.04.2018, 14:42

Bakı sakinləri hökumətdəki kadr dəyişiklikləri haqda DANIŞDILAR - VİDEO   

Şəmkirdə maşın ağaca dəydi - ölən var
25.04.2018, 14:40

Şəmkirdə maşın ağaca dəydi - ölən var

Taliban yeni müharibəyə başladı
25.04.2018, 14:26

Taliban yeni müharibəyə başladı

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(5.81%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.65%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.32%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(69.7%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(5.81%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(11.6%)