11 dekabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - MEDİA - Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ...
Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ... +
18.12.2017, 12:15

Hüseyn Əfəndi! Kimiydi, nəçiydi o? Bu imzanı  tanımayana, şeirlərini, hekayələrini, publisist yazılarını oxumayan  birinə onu necə tanıtmalı? Çətin ki, bu işdə internet karımıza gələ, çünki  onun haqqında  yetərli bilgi yoxdu. Çox qəribə, hətta, ağrılı olsa da. Elə təkcə bu fakt bəsdi ki, dünyanın, insanların üzüdönüklüyünə  lənət oxuyasan, sonra da ürəyin ağrıya-ağrıya ömür  yoldaşı Bikə xanımın “Hüseyn öz həyatını yaşamadı, ömrünü başqaları üçün əritdi...” dediyini xatırlayasan.  Öz dərdini içinə atıb başqalarının halına yanan, ailəsi kirayə mənzillərə, yataqxanalara sığınanda özgələri üçün ev savaşına çıxan, az qala hər yazısında, hekayəsində Qarabağ ağrısını yaşayan, onu sözə çevirməyin əzabına qatlaşan, sevgi, mərhəmət dolu bir insan bu qədərmi unuduldu? Bax bunu içimə sindirə bilmədim, onun haqqında yazmaq qərarına gəldim, o kişinin ruhu qarşısında mənəvi borc olaraq...    


“Domino” adlı ilk kitabının arxasında özü haqqında belə yazıb: “1955-ci il fevralın 15-də, Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndində anadan olmuşam. Bu, pasport yazısıdır, alın yazımda isə belədir; Qazaxıstan Respublikasının Çu rayonunda doğulmuşam, 1956-cı ilin tərəzisiyəm, gün məlum deyil...  ”.
 

Modern.az saytı tanınmış jurnalist, publisist Hüseyn Əfəndinin ömür yolundan bəhs edən yazını təqdim edir.

Onun Qazaxıstanda doğulması təsadüf idimi? 1937-ci ildə Hüseyn Əfəndinin babası Məhəmməd kişi ailəsi, qohum-əqrabalasıyla Qazaxıstana sürgün edilmişdi. Sonra onu doğmalarından ayırıb Sibirə göndərirlər. Ailə qarlı-şaxtalı günlərdə  min bir əziyyət çəkir, at tövləsində yaşayır. Uşaqlı, böyüklü  ağır işlərdə işləyirlər. Sürgün həyatı  21 il uzanır. Nəhayət, 1958-ci ildə  doğma yurda -Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndinə qayıdırlar.


Məhəmməd kişi məşhur Çələbilər nəslindəniydi. Türkiyədə dini tehsil almışdı,  Allaha yaxın insanıydı. Dərdi olanlar, çətinliyə düşənlər onun qapısına gedərdi. O da ulu babası Hacı Qaraman kimi camaata əl tutar, böyüklük eləyərdi. Hacı Qaraman (tarixi mənbələrdə göstərilir ki, onlar Cəbrayıla VI-VII əsrlərdə köçüblər) mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı.  “Cələbilər” kəndində məscid-mədrəsə tikdirmişdi. Burda dünyəvi, dini elmlər öyrədilirdi. Hacı Qaraman dünyasını dəyişəndən sonrasa onun “Çələbilər” kəndindəki qəbri müqəddəs ocaq sayılır, camaatın zəyarətgahına çevrilir...  


Hüseyn Əfəndi həmin nəslin övladıydı.  Bütün varlığıyla əfəndi bir insanıydı: təmkinli, sadə, təmənnasız... Üz-gözündə həmişə işıq, ürəyində sevgi vardı.  Dünyanın pislikləri, çirkinlikləri ondan o qədər uzaqdaydı ki!  Elə şeirlərindən də:   


Qoru ürəyində yeddinci qatı...
Bacarsan, qat ona məni də qoru..!



Ədəbi yaradıcılğa jurnalistikadan öncə başlamışdı. Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində qiyabi təhsil alırdı. O vaxtdan  şeirləri  “Ulduz”, “Azərbaycan”, “Elm və Həyat”, “Literaturnıy Azerbaydjan” kimi  qəzetlərdə, jurnallarda çap olunurdu.  Ədəbi mühitə yaxın olsun deyə, ailəsiylə birlikdə Bakıya köçmüşdü.  Sonra jurnalist həyatı başladı... 1988-ci ildə  Məmməd İsmayılın baş redaktoru olduğu “Gənclik-Molodost” jurnalında texniki işçi kimi işə götürüldü.   Amma  qısa zamanda istedadını, jurnalist bacarığını  sübut eləyə bildi. Bikə xanım deyir ki,  “Gənclik”də işləyəndən sonra şeir yazmağa vaxtı olmurdu. “Jurnalın ünvanına çoxlu şikayət məktubları gəlirdi. Heç kəsin probleminə laqeyd qala bilmirdi, məktubların iziylə rayonlara gedirdi. O, həmişə haqlının yanındaydı. Qəza vəziyyətinə düşən bina sahiblərinin yeni mənzil almasına yardım etmişdi. Yetim, yoxsul uşaqlara maddi kömək  olsun deyə,  jurnalda müsabiqə keçirmişdi. Qalib olanlara öz əlləriylə diplom, pul mükafatı vermişdi. O belə işlərdən zövq alırdı, kiminsə üzü güləndə özü də xoşbəxt olurdu.  


Jurnalın əməkdaşı kimi Qazağıstana ezam olunmuşdu, ordakı həmyerlilərimizin güzəranını araşdırıb  “Sürgün ” adlı məqalə  yazmışdı.  Sonra Məshəti türklərinin həyatından bəhs edən  “Sürgün” ssenarisini qələmə aldı...

 
 “Gənclik” yurnalındakı  fəaliyyətinə görə  1990-cı ildə Azərbaycan Lenin Komsomolu Mükafatı Laureatı diplomu, nişanı ilə təltif olundu. Üstəlik, iki otaqlı ev də verdilər. Amma sonradan o evə başqaları sahib durdu”.

 
Hüseyn Əfəndi  latın qrafikasıyla çap olunan ilk “Əlifba”, “Oxu” kitablarının redaktoru idi. Əlifba təzə dəyişmişdi, dərsliksə hələ yoxuydu.  O, təlabatı nəzərə alıb “Gənclik” jurnalında rəngli şəkillərlə yeni “Əlifba” kitabını çap etdirir. Bu olur 1992-ci ildə.  Kitabın 10 min nüsxəsi Güney Azərbaycana göndərilir.  “Oxu” kitabısa 100 min tirajla dərc edilir. “Kitabların satışı küllü miqdarda pul gətirirdi. Hər gün dovlət bankına ağır pul çantaları daşınırdı.  Amma o kitabların əziyyətini çəkənlər heç nə qazanmadı. Hətta, kitabın satışıyla məşğul olanların maaşını illər sonra Hüseyn Əfəndi öz puluyla  ödədi”.    



...1992-95-ci illərdə “Gənclik” jurnalı əvəzinə “P.S. Gənclik” qəzeti çap olunur. Hüseyn Əfəndi qəzetdə baş redaktor kimi çalışır...


Hüseyn müəllimlə bir kənddə böyüsək də, onunla ilk görüşüm elə o qəzetin redaksiyasında olmuşdu. Amma imzasını daha öncə-“Gənclik” jurnalından tanıyırdım,  yazılarını oxumuşdum. 9-cu sinifdə oxuyanda redaksiyaya-onun adına məktub  yazıb göndərmişdim. Məktubum jurnalda çap olunmuşdu. Hətta, poçtla qonorar da yollamışdılar. Onunla görüşəndəsə tələbəydim, 1-ci kursda oxuyurdum. Üz-üzə oturub söhbət elədik,  qəzet üçün yazdığım məqaləyə baxdı, məsləhətlərini verdi.  İlk yazılarımın sevincini, həyacanını  o qəzetdə yaşadım. Jurnalist kimi işə o qəzetdən başladım.  İndi –aradan 24 il keçəndən sonra onunla ilk görüşümü, söhbətlərimizi yada saldıqca Hüseyn Əfəndinin kim olduğunu, dəyərini daha doğru-dürüst anlayıram. İşıqlı üzü gözümün önünə, səsi qulağıma gəlir...


Onun “İrəvan qatarı” hekayəsində bir epizod var: üz-üzə oturub söhbətləşdiyi ağ saçlı qadının üzündəki nuru,  doğmalığı o qədər gözəl  təsvir edir ki!  Məncə, oxuyacağınız  bu sətirlər “Hüseyn Əfəndi kimiydi?” sualının ən gözəl cavabıdı:  “...başa düşdüm ki, beləcə üz-üzə oturub, səsini könlün eşidəcək qədər qısıb “Səni sevirəm...” demək olar vətənə-sevgilinə dediyin kimi. Təki onun yalnız torpaq, dağ, daş, ev-eşik olmadığını andıra biləcək bir üz dayansın gözünün qabağında, söz alsın qulağın...”  Mənə görə, o üz Hüseyn müəllimin üzüydü, o sözü Hüseyn müəllimdən eşitmişdim. Hüseyn Əfəndi  bütün varlığıyla Vətən demək idi!


***



1995-ci il. Maddı sıxıntılar  “P.S. Gənclik” qəzetinin bağlanmasına səbəb olur. Hüseyn Əfəndi bir müddət işsiz qalır. 1996-97-ci illərdə  “Xalq qəzeti”ndə informasiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.  Sonralar “Şans” qəzetində işləyir. Bu qəzet də bağlanır. İşsizlik, ehtiyac kirayədə yaşayan 6 nəfərlik ailəyə ağır günlər göstərir. Bikə xanım o günləri belə xatırlayır: “Sıxıntılar onun ürəyini xəstə eləmişdi. Birinci dəfə o vaxt infarkt keçirdi. Evdə pul yoxuydu, dostlarının köməyilə Hüseyni Sabunçu xəstəxanasına yerləşdirdik.  Müalicədən sonra bir müddət istirahər eləməliydi. Amma vəziyyətimiz çox ağırıydı, nə qədər borc yığılmışdı, ehtiyac üzündən uşaqlar məktəbə gedə bilmirdi. Bu ağır günlərdə “Ulus” qəzetindən ona iş təklifi gəldi. Sevinirdik ki, ən azı evimizdə çörək olacaq. Amma onun maaşı ehtiyaclarımızı ödəmirdi.  Bir yandan da xəstəlik... İkinci dəfə  onu xəstəxanaya qoyduq. Bu dəfə müalicənin bütün xərcini xəstəxana öz üzərinə götürdü...”


Beynəlxalq Avrasiya və Mətbuat fonduna işə düzələndəsə hər şeyin yaxşı olacağına yenidən inanırdı. Xəstəlik də bir az dinşəmişdi, elə bil...


Fondda əvvəlcə ərazilərin minadan təmizlənməsi üzrə təlimatçı işləyirdi. Sonra minadan zərərçəkənlərin ehtiyaclarının ödənilməsi layihəsi üzrə tədqiqatçı kimi çalışdı. O özünü bütünlükdə işə vermişdi. Aylarla sərhəd rayonlarında, ermənilərlə üzbəüz işləyirdi, isti yataq, ev üzünə həsrətiydi...  


***


Şeirlərini oxuyuram... Payızı heç sevməzmiş:

 

Qışdan baxdıq, yazdan baxdıq payıza,
Çox görmüşdük, təzdən baxdıq payıza.
Kimin taxtı, kimin baxtı payıza...
Bizim baxtın yollarını çən tutur...


2004-cü ilin payızı da uğursuz gəlir. Onu yenidən  xəstəxanaya yerləşdirirlər. Həkim üçüncü infarkt risqinin olduğunu deyir. “O, vaxtının bitdiyini hiss eləyirdi,  bədbin şeirlər yazırdı. Çapa hazırladığı “Domino” kitabına görə çox nigaranıydı. Deyirdi, xəstəxanadan çıxan kimi birinci işim bu olacaq.  Sözünün üstündə durdu. “Domino”nu çapa verdi. “Səni yaşayıram ömür yerinə” adlı şeir kitabını da çapa hazırladı. Üçüncü kitabı isə Böyük Mərcanlı kəndinin şəhidləri haqqında olmalıydı...”



Noyabrda mənzil probleminə də, axır ki,  çözüm tapmışdı - Əmircandan yarıtikili həyət evi alıb ailəsini ora köçürmüşdü. 50 yaşını dostlarıyla qeyd etməyi düşünürdü, hətta, məclis üçün yer də seçmişdi. Tələsirdi, içində  ölüm xofu, gecikmək qorxusu vardı:


Ürəyim sabaha can atıb elə...

“Sabahlar o qədər”...

Bunu kim deyib?!

O qədər sabahlar vermişəm yelə,

Ölüm-sabahların cəmidi...

Heyf!

Di çıx ürəyimdən,

Di çıx canımdan!

Bir nəfəs qorxusu, bir can qorxusu!



2004-cü il, dekabrın 21- də bu qorxudan birdəfəlik qurtuldu... Hələ qara suvaq içində olan evində  cəmi  39 gün yaşadı, qırxıncı səhər açılmadı... Kitablarını görə bilmədi: “Domino” ölümündən iki gün sonra çapdan çıxdı, ailəsinə göz dağı kimi... Evinə köçəndə xanımına “bundan sonra uşaqlarım  üçün yaşayacam”-deyibmiş.  Olmadı. Heç özü üçün də yaşaya bilmədi. Mesajınısa çoxdan vermişdi:  


...Aç qapını,

Dəysin üzünə

Boş otağın havası.

Aç qapını,

Yoxam daha,

Bir qızıl güldü

Ömrümün bahası,

Tapşırdım onu

Sənə və Allaha...

                    

Səfurə Çərkəzqızı                                                       


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
11.12.2018, 23:38

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11.12.2018, 23:07

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı
11.12.2018, 22:04

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11.12.2018, 20:49

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11.12.2018, 20:43

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü
11.12.2018, 20:07

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ
11.12.2018, 20:05

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11.12.2018, 19:41

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı
11.12.2018, 19:31

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi
11.12.2018, 19:28

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11.12.2018, 19:15

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib
11.12.2018, 19:07

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı
11.12.2018, 18:34

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11.12.2018, 18:22

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  
11.12.2018, 18:07

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi
11.12.2018, 18:00

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib
11.12.2018, 17:42

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI   
11.12.2018, 17:41

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI  

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi
11.12.2018, 17:31

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək   
11.12.2018, 17:24

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək  

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11.12.2018, 17:10

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO   
11.12.2018, 17:06

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO  

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?
11.12.2018, 17:02

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA
11.12.2018, 16:56

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   
11.12.2018, 16:51

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   

Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11.12.2018, 16:51

Fransada etiraz aksiyaları səngimir

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11.12.2018, 16:47

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb
11.12.2018, 16:41

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb

İlqar Məmmədovun evini yardılar
11.12.2018, 16:30

İlqar Məmmədovun evini yardılar

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
11.12.2018, 16:20

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO   
11.12.2018, 16:19

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO  

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub
11.12.2018, 16:13

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11.12.2018, 16:12

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı
11.12.2018, 16:08

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI
11.12.2018, 15:48

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11.12.2018, 15:44

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
11.12.2018, 15:39

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib
11.12.2018, 15:31

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO
11.12.2018, 15:30

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR
11.12.2018, 15:22

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ
11.12.2018, 15:16

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  
11.12.2018, 15:00

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi
11.12.2018, 14:49

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?
11.12.2018, 14:44

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular
11.12.2018, 14:37

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular

Liderləri Tanrı seçir...   
11.12.2018, 14:28

Liderləri Tanrı seçir...  

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir
11.12.2018, 14:24

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib
11.12.2018, 14:03

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ   
11.12.2018, 13:41

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ  

Elçin Quliyev iranlı komandanla razılıq əldə etdi
11.12.2018, 13:36

Elçin Quliyev iranlı komandanla razılıq əldə etdi

ARXİV