16 yanvar 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Məhkəmələrdə baxılan probemli kreditlərin STATİSTİKASI - Vəkil çıxış yolu TƏKLİF EDİR  
Məhkəmələrdə baxılan probemli kreditlərin STATİSTİKASI - Vəkil çıxış yolu TƏKLİF EDİR  
22.12.2017, 11:14

Birinci instansiya məhkəmələrində baxılan borc-kredit işlərinin sayının 2017-ci ilin 6 ayı üzrə statistikasında vəziyyət ürəkaçan deyil.

Bu barədə apardığı araşdırmaların nəticəsini tanınmış vəkil Cavad Cavadov Modern.az-a açıqlayıb.

Hüquqşünas xatırladıb ki, 1994-cu ilin sentabrın 20-də imzalanmış “Əsrin  müqaviləsi”ndən sonra Azərbaycana böyük neft pulları gəlməyə başladı. Təkcə “Azəri-Çıraq-Cünəşli” yataqlar bloku üzrə Dövlət Neft Fonduna 2017-ci ilin noyabr ayının 1-nədək 127.304 milyard dollar pul daxil olub.

Hüquqşünas deyib ki, həmin neft pullarının bir qismi banklar vasitəsi ilə kreditlər şəklində vətəndaşlara ötürülüb:

“Ölkəyə daxil olan neft pulları tikinti bumu yaratmışdı və Bakı şəhərində daşınmaz əmlakın qiymətləri durmadan artırdı, qiymətlər Moskva kimi şəhərlə müqayisə olunurdu. Banklar üçün həmin dövrdə kreditlərin qaytarılması ilə bağlı problemlər ciddi hiss olunmurdu. Məhkəmələr banklara borcun bağlanması üçün geniş imkanlar yaradırdı.

“Azerilight” markalı neftimizun bir barelinin 2008-ci ilin iyulunda hətta 149 dollardan da baha satıldığı vaxtları olmuşdu. Sonradan qiymətlər stabil olaraq 100 dollardan yüksək qalırdı. Hər şey 2014-cü ildən sonra dəyişməyə başladı. Dünyada neftin qiymətində tədricən, sonra sürətlə enmə başladı, vaxtı ilə bir bareli 120 dollardan baha satılan neft hətta 29 dollara düşdü. Problemlər də ondan sonra tədricən hiss olundu.

Məhkəmələrdə baxılan probemli kreditlərlə bağlı işlər surətli artmağa başlayıb.

 

 

     2013

   2014

2015

2016

2017-ci ilin birinci yarısı

Məhkəmədə baxılan ümumi işlər

    78335

  153306

228428

352147

149920

Borc-kredit (bank) işləri və ümumi işlərdən faiz nisbəti

41027

52,3%

95848

62%

171664

75,5%

295140

83,8

118428

78,9%

 

Cədvəldəndə görünür ki, 2013-cü ildən sonra məhkəmələrdə baxılan kredit işlərinin sayında artım iki dəfəyə yaxın yüksəlib. 2013-cü ildə bu işlərin sayı  41027 (ümumi işlərin 52,3 %) təşkil edirdisə, 2016-cı ildə artıq  295 140-a (ümumi işlərin sayının 83, 8%) qədər yüksəldi.

2017-ci ilin birinci yarısında əvvəlki illə müqayisədə azalma müşahidə olunsa da (78,9 %), yenə də vəziyyət ürəkaçan deyil. Ötən ildə həmin kateqoriya işlərinin sayının azalmasının bir sıra səbəbi var:

- Çoxsaylı banklar sürətlə müflis oldu;

- Digər bankların kredit verilmə həcminin əhəmiyyətli dərəcədə azalması;

- Kredit verilmə şərtləri ciddi sərtləşdirildi (yaradılmış Mərkəzləzləşdirilmiş Kredit Reyestrinin qara siyahısına düşən şəxslərə kredit ümumiyyətlə verilmir);

- Həmçinin ümumən iqtisadi aktivliyin səngiməsi, ölkəyə neft pullarının gəlməsinin azalması”.

C.Cavadovun sözlərinə görə, bu kateqoriyadan olan işlərin çoxluğu məhkəmələr tərəfindən digər işlərin keyfiyyətli və vaxtında baxılmasına ciddi maneə yaradır:

“Təsəvvür edin, məhkəmələr vaxtlarının 80%-ni bu işlərə sərf edir və yerdə qalan mürəkkəb mübahisələri, hətta arzu etdikləri halda belə,  araşdırmaq və həll etmək imkanları əhəmiyyətli məhdudlaşır. Bu cür durum ölkəmizdə onsuz da nüfuzu zəif olan  ədalət mühakiməsinə ciddi mənfi təsir göstərir. Məhkəmələrin önündə işlərin baxılma siyahısına (cədvəlinə) baxdıqda bu mənzərəni görmək olur. İşlərin əksər hissəsi banklarla vətəndaşlar arasında olan mübahisələrdir.

Lakin əvvəlki mövqeyimi təkrarlayaraq, bir daha qeyd edirəm ki, hakimlərin və məhkəmə aparatı ştatının artırılması problemin həlli deyil. Problemin həlli qanunvericilikdə dəyişiklik edilərək, bu işlərin əhəmiyyətli hissəsinə notariat orqanlarında baxılması ola bilər. Qonşu Rusiya Federasiyasında 29 iyun 2016-cı ildə bir sıra qanunvericilik aktlarına dəyişikliklər edilib və notariat orqanlarına banklarla vətəndaşlar arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə “icra qeydi” (tələbin ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlaka yönlməklə) vermək səlahiyyəti verilib. Həmin icra qeydi məhkəmə qərarlarını icra edən (Rusiyada onlar məhkəmə pristavları adlanır) quruma təqdim olunur və məhkəmə qərarı kimi icra olunur. Beləliklə  məhkəmələr ağır yükdən azad olunurlar”.

Hüquq müdafiəçisi qeyd edib ki, bu praktikanın tətbiqi ölkəmizdə mütləq nəzərdən keçirilməlidir:

“Azərbaycan qanunvericiliyində buna bənzər müddəalar var və tətbiq olunur. Belə ki, notariat qaydada bağlanan borc müqaviləsi üzrə borc qaytarılmadığı halda, məhkəmə qərarına bərabər icrası məcburi olan, icra qeydi vermək səlahiyyəti var. Yəni bu imkanları sadəcə qanunvericiklə daha da genişləndirmək artıq ciddi zərurətdir.

Yuxarıda əks olunan göstəricilərə əlavə olaraq maraqlı statistik rəqəmlər diqqətimi çəkdi. 2013-cü ildə icra qurumlarına 206160 icra sənədi daxil olmuşdursa, 2016-cı ildə bu say 700146 olub. Məhkəmələrdə baxılan borc-kredit işlərinin artması təbii olaraq icra qurumlarında olan işlərin sayını artırıb. Birmənalı olaraq icra qurumlarında bu kateqoriya işlər əksər çoxluq təşkil edir. Lakin bu sayda icra sənədinin keyfiyyətli və vaxtında icra edilməsi fiziki olaraq qeyri-mümkündür. “İcra haqqında” Qanunun 78.1. maddəsinə əsasən, icra sənədi könüllü icra üçün müəyyən olunmuş vaxtda borclu tərəfindən üzrsüz səbəbdən icra edilmədikdə, icra məmuru borcludan tutulmalı pul məbləğinin 7 faizi həcmində icra ödənişinin alınması barədə qərar qəbul edir. Məhkəmə qərarı ilə tutulan borcunu ödəyə bilməyən vətəndaş üstəlik icra qurumuna 7 faiz məbləğində əlavə icra ödənişi etməlidir. Hazırki durumda bu faktiki olaraq mümkünsüz vəziyyətə çevirilib və sadəcə vətəndaşa əlavə yük yaradır. Yəni şəxs bankla anlaşmışsa, sonradan icra qurumunun 7 faizinin girovuna çevrilir. Şəxsi müşahidələrimə görə, icra qurumları artıq kollaps vəziyyətindədir. Bundan çıxış yolu kimi isə bankların vətəndaşlara güzəştə getməsi (borcların restrukturizasiyası), qanunvericilikdə dəyişikiklər edilməsi və ya borcların dövlət hesabına silinməsi kimi addımlar atmaq lazımdır və bunlar müsbət nəticə mütləq verəcək”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”
16.01.2018, 18:57

“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb
16.01.2018, 18:45

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16.01.2018, 18:32

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi
16.01.2018, 18:26

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub
16.01.2018, 18:20

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16.01.2018, 18:09

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı   
16.01.2018, 17:41

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı  

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır
16.01.2018, 17:25

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16.01.2018, 17:16

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO   
16.01.2018, 17:13

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
16.01.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

İlham Əliyev:
16.01.2018, 17:10

İlham Əliyev: "Türkiyə və Azərbaycan 2018-ci ildə də böyük layihələr həyata keçirəcək" - YENİLƏNİB

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü
16.01.2018, 17:04

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi
16.01.2018, 16:59

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi
16.01.2018, 16:59

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova
16.01.2018, 16:57

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı
16.01.2018, 16:48

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı
16.01.2018, 16:48

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16.01.2018, 16:22

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub
16.01.2018, 16:09

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”
16.01.2018, 16:03

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”

 İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 
16.01.2018, 16:02

İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub
16.01.2018, 15:59

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16.01.2018, 15:55

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı
16.01.2018, 15:38

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub
16.01.2018, 15:37

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub

Saakaşvili yenə ifadə verdi
16.01.2018, 15:18

Saakaşvili yenə ifadə verdi

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi
16.01.2018, 15:17

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...   
16.01.2018, 15:05

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...  

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”
16.01.2018, 15:02

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
16.01.2018, 15:00

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI
16.01.2018, 14:23

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR
16.01.2018, 14:12

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu
16.01.2018, 14:11

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi
16.01.2018, 14:00

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi

ARXİV
SORĞU
Aylıq məvacibinizi ən çox nəyə xərcləyirsiniz?
- Ərzağa(54.7%)
- Geyimə(3.84%)
- Müalicəyə(5.98%)
- Kommunal xidmət haqlarına(12.3%)
- Təhsilə(2.13%)
- İstirahətə(1.28%)
- Kitaba(0.85%)
- Rüşvətə(4.70%)
- Əyləncəyə(0.42%)
- Digər şeylərə(13.6%)