19 yanvar 2018, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Neft quyusundakı faciə - özünü asan “xozeyin”, qabağa düşən Nobel
Neft quyusundakı faciə - özünü asan “xozeyin”, qabağa düşən Nobel
26.12.2017, 00:36

XIX əsrin sonları... Bakı artıq həmin Bakı deyil; o neft və milyonların səltənətidir... Avropa və Amerikanın işbazlarının bütün diqqəti hər qarışından neft pükürən bu qədim və sirli şəhərdədir. Yerli “xozeyinlər” isə qazma üsullarını bilmir, zəngin sərvəti zay edirdilər. Bəzən, gün ərzində minlərlə ton neft havayı yerə axıb torpağa qovuşurdu.

 

Bəzən, isə bu neft faciəyə səbəb olurdu. Elə möhkəm fontan vuran quyular olub ki, onların hesabına ətrafdakı evlərin yorğan-döşəkləri neftin içində üzüb...

 

Gəlin, Modern.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda xəyalən də olsa, XIX əsrin sonundakı Bakıya səyahət edək. Amma diqqətli olub, faciəvi bir günə “səfər edirik”. Mühəndis Şulqin Serkey Vasilyeviçin bələdçiliyi ilə səyahətə başlayaq:

“Səhər idi. Göy üzü ayazdı, üfüq qızarırdı. Kazarmalardan çıxanlar dayanır, elə bil yerə mıxlanırdılar. Neft sütunu göylərə baş qaldırırdı. Vışkanın yarısı yox idi, neft seli qabağına çıxan tir, dirək, taxta, maşın, truba, dəmir parçalarını süpürləyib aparırdı. Quyudan tullanan daş parçaları uzaqlara səpələnirdi. Heç nə eşitmək olmurdu. Dəhşətli uğultu yəqin ki, ətraf kəndlərin sakinlərini də oyatmışdı. Göydən neft yağırdı, adamların üst-başı neftdən islanır, üz-gözləri qapqara qaralırdı. Xəzri güclənirdi. Neft sütunu gah azalır, gah da hündürlərə qalxırdı. Sütun azalanda adamlar qabağa keçməyə can atırdılar və istəyirdilər ki, əvvəldən hazırlanmış çuqun təbəqəsini quyunun ağzına qoysunlar, halbuki, belə çuqun lövhələrlə xırda əl quyularının ağzını bağlayırdılar. Haraya əl vurulurdu, yapışqan təki yapışırdı. Neft adamların topuğuna qalxırdı. Neftxuda hələ uzaqdan neft sütununun hündürlüyünü görəndə dəhşətə gəlmişdi. Neft seli baş götürüb ətrafa axırdı. Yaxınlıqda yaşayan adamların çoxusu bayırda idilər. Fontan anbaan güclənir, neft seli zirzəmiləri, daxmaları, evlərin birinci mərtəbələrini basırdı, ətraf neft gölünə dönür, adamların apara bilmədikləri palaz, həsir, cır-cındır, yorğan-döşək neft gölündə üzürdü. Kişilər şalvarlarını çırmalayıb, dallarında şələ, ayaqyalın neft içində qaçırdılar. Əhlikeflər əhvalatı kazinoda eşidib fayton və qazalaqlarda fontana tamaşa eləməyə gəlirdilər.

 

 

Qara dam və daxmaların çoxunu neft seli basıb zay etmişdi. Quyu birinci həftədə gündə 20 min tondan çox neft püskürmüşdü. Ziyan çəkmiş yüzlərlə adam məhkəməyə müraciət edib neftxudadan zərər pulu iddia edirdilər. Əgər məhkəmə onların tələb etdikləri məbləğin onda birini ödəməyi qərara alıb, hökm çıxarsaydı, sahibkar müflis olardı. Neftxudanın tutduğu üç vəkil yuxularına haram qatıb əldən-ayaqdan düşmüşdülər, iddiaçılardan əşyayi-dəlil və rəsmi sənəd tələb edirdilər. İş axırda gedib mahal məhkəməsinə çıxdı, məsələ daha da qarışıq düşdü. Camaata dəyən zərər o qədər böyük idi ki, heç kəs var-yoxu əlindən çıxıb quru yurdda qalmış, dilənçi gününə düşmüş fəqir-füqəranın haqqını tapdalamağa sürət edə bilmirdi; lakin divan-dərə xəsarət məbləğini azaltmağa cəhd edirdi, zərərdidələr də öz növbəsində iddianın məbləğini artırırdılar. Neftxuda mühasirəyə düşmüş ayı kimi vurnuxurdu, sudan quru çıxmağa cəhd edirdi... Mədən çox zəngin idi, amma kimə əl açırdı, heç kəs borc vermirdi... Bir səhər süpürgəçi kontora gələndə sahibkarın özünü tavandan asdığını gördü. Bu fontan nəticəsində neftin qiyməti birə dörd azalmışdısa, pudu 50 qəpikdən 12 qəpiyə düşmüşdüsə də, müştəri tapılmırdı. Xırda mədənçilərin çoxu müflis olmuşdu. Nəhəng firmalar qəsdən nöyüt çıxarmır, xırda sahibkarların mədənlərinə yiyələnmək istəyirlər. Fontan sahibi özünü asandan sonra zərər çəkmiş camaat başını itirmişdi, ölünü, cənazəni mühakimə etmək mümkün deyildi... Nobel qardaşları zərər çəkənlərdən, özü də həqiqi zərərin, onda bir hissəsini ödəmək şərtilə mədəni almağa razı oldular".

 

E.Nihad


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək
19.01.2018, 17:01

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   
19.01.2018, 16:48

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR
19.01.2018, 16:48

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 
19.01.2018, 16:44

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK
19.01.2018, 16:44

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB
19.01.2018, 16:32

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır
19.01.2018, 16:12

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq
19.01.2018, 16:07

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür   
19.01.2018, 16:06

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür  

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq
19.01.2018, 16:00

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  
19.01.2018, 15:54

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq
19.01.2018, 15:52

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi
19.01.2018, 15:42

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA
19.01.2018, 15:20

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi
19.01.2018, 15:12

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi

Rusların 78%-i Putinə etibar edir
19.01.2018, 14:56

Rusların 78%-i Putinə etibar edir

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA
19.01.2018, 14:55

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR
19.01.2018, 14:53

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE
19.01.2018, 14:21

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı
19.01.2018, 14:19

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı

Dönüş  nöqtəsi
19.01.2018, 14:18

Dönüş  nöqtəsi

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı
19.01.2018, 14:13

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib
19.01.2018, 14:12

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?   
19.01.2018, 13:58

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?  

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK
19.01.2018, 13:48

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər
19.01.2018, 13:27

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi
19.01.2018, 13:04

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ
19.01.2018, 13:03

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ
19.01.2018, 12:51

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq
19.01.2018, 12:43

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI   
19.01.2018, 12:38

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI  

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq
19.01.2018, 12:30

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi
19.01.2018, 12:16

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?
19.01.2018, 12:11

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?

Həkimlər Fuad Poladova bəzi qadağalar qoyub
19.01.2018, 12:10

Həkimlər Fuad Poladova bəzi qadağalar qoyub

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(52.9%)
SOCAR(11.7%)
Azersun Holding(0%)
Azercell(5.88%)
Bakcell(23.5%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(0%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(5.88%)
Akkord(0%)