16 yanvar 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Musa Yaqub: “Mən partiya şeirləri yazmamışam” - MÜSAHİBƏ
Musa Yaqub: “Mən partiya şeirləri yazmamışam” - MÜSAHİBƏ
29.12.2017, 08:46

“İnanın heç bir zaman sandıq şeirlərim olmayıb”

           
Azərbaycan ədəbiyyatında öz dəst-xəti olan, bədii-fəlsəfi şeirlər müəllifi, hər kəsin tanıdığı və yaradıcılığına sonsuz məhəbbət bəslədiyi şair Musa Yaqubun poeziya dünyası bitib-tükənməz incilərlə zəngindir.Musa Yaqub yaradıcılığının ədəbiyyatımızın zənginləşməsində özünəməxsus töhfələri var. Bədii təfəkkürün inkişafında Musa Yaqubun şeirləri oxucuya bədii-fəlsəfi dünyanın dərkində köməkçi olur. Hər oxucunun ürəyi ilə yazan şair könüllərdən-könüllərə köçərək, ədəbiyyat tarixində silinməz izlər buraxır.

           
Bu gün şairlə eyni bir zamanda yaşamaq sadəcə qürurvericidir. Uca Allahın bizə verdiyi bu fürsətdən istifadə edərək, Musa Yaqubun qonağı olduq və şairin yaradıcılığı ilə daha yaxından tanış olmağa çalışdıq. Onunla söhbət əsnasında bir daha şairliyin vergi olduğunu anladıq. Onun hər sözü, baxışı və hərəkəti bir şeir idi. Həqiqətən yaddaqalan söhbətimiz oldu.

Beləliklə, Musa Yaubla söhbət Modern.az-ın oxucularına təqdim edirik: 


- Musa müəllim, istərdik öncə ədəbiyyata gəlişinizi yada salasınız. Həmçinin İsmayıllı və ətraf rayonlarda formalaşan ədəbi mühit haqqında danışardınız.


- Ümumiyyətlə, atam və anam oxumayıblar. Onlar savadsız insanlar olublar. Həqiqətən maraqlıdır: mən ədəbiyyata nədən həvəslənmişəm? Sizə deyim ki, atam və anam18-ə yaxın dastan və şeiri əzbər bilirdilər. Onlar aşıqları da çox sevirdilər. Vaxtilə bizim kişilər “aşıq-aşıq” oyunu oynayardılar. Bizim vaxtımızda çox maraqlı oyunlar vardı. İnsanlar bütün toylara aşıqlar gətirirdilər. Onlar həm əylənirdilər, həm də aşıqlardan öyrənirdilər. Bir dəfə Aşıq Şamil və Əli Kərimovu kəndimizə gətirmişdilər. Balaca klubda oturmağa yer yox idi. Bizi rəfdə oturtdular. Aşıq Şamil dastan danışdıqdan sonra fasilə verdi. Dastanı yenidən danışmağa başlayanda birdən dedi: “Kim deyər, dastan harda qalmışdı?”. Adətən aşıqlar arsında bu cür dəb vardı. Həmin an mən dastanın harda qaldığını dedim. Bu zaman atam mənə diqqətlə baxdı və pul verdi. Demə adət belə imiş. Sizə danışdığım əhvalat təxminən 1945-1946-cı illərin söhbətidir. Mənim o zaman 8-9 yaşım olardı. Yəni həmişə şeirlə, dastanla, aşıqla böyümüşük. Bunlar həmin dövr üçün bizim ən böyük məktəbimiz olub. Bunu birinci ədəbi aləm adlandırmaq olar.

           
Sonralar ədəbiyyatı çox sevməyə başladım. Biz ibtidai təhsil aldıqdan sonra yeddiillik məktəbdə  oxumağa başladıq.Buynuz kəndindən Topçu kəndinə yeddiillik məktəb oxumaq üçün hər səhər 6 km məsafə qət edirdik.. Bir neçə aydan sonra mən məktəbdə əlaçı oldum. Birdəfə məktəbimizdə Sabir adlı bir oğlan Stalinə şeir yazmışdı. Bu məni çox heyrətləndirdi. Öz-özümə dedim: “Şeir yazmaq nə cürdür?, Şeir necə yazılır?”. Sabir şeirini oxuyarkən özümü çox mənasız saydım. Çünki mən əlaçıyamsa, “niyə məndə şeir yaza bilməyim”,-deyə düşündüm. Bu əlbəttə uşaqlıq hissləri idi. Evə gəldikdən sonra bir xeyli düşündüm. Başladım məndə şeir yazmağa. Şeirlərimi Koroğluya, Moskvaya həsr edirdim. Yavaş-yavaş şeirlər yazaraq, onları oxutdururdum. İlk şeir yazmağım belə olub. Ancaq şair Sabir nədənsə sonralar şeir yazmadı.


Mən sonralar Göyçay Pedaqoji Məktəbinə getdim.Bizim məktəbə APİ-dən tez-tez qonaqlar gəlirdi. Bir dəfə qonaqlar arasında Cənizadə adlı bir nəfərdə vardı. O, Səməd Vurğunun “Şair nə tez qocaldın sən..” şeirini oxudu. Bu şeiri hələ eşitməmişdim. Ümumiyyətlə, Səməd Vurğunu mən çox sevmişəm. Hər dəfə gələn qonaqlarla da ünsiyyət qururdum.

           
Daha sonralar “Bülbül”, “Ana və Vətən”, “Ana” və s. Adda şeirlər yazmağa baladım. Rayonda çoxlu tədbirlər keçirilirdi. Tədbirlərdə çox zaman mən çıxış edirdim. Beləcə Göyçaydaməşhurlaşdım.Hətta Göyçayda ilk məhəbbətə belə tutuldum. Ona şeirlər həsr etdim. Amma bu məhəbbət baş tutmadı. Adını isə demək istəmirəm.

           
Məktəbi bitirdikən sonra Tircan kəndində müəllim işlədim. Orada bir poema yazmağı fikirləşdim. Bu poemam “İki qəlb, iki dünya” adlanırdı və yazaraq Məmməd Rahimə göndərdim. Poemam 1959-cu ildə “Azərbaycan gəncləri” qəzetində dörd nüsxə ardıcılçap olundu. Poema çap olunandan sonra çoxlu məktublar aldım.

           
Ədəbi mühitimizdə yazan insanlar olub. Belə insanlardan biri də Sərxan Bəbirovidi. Nədənsə sonralar o da yaradıcılığını davam etdirmədi. BabaVəziroğluda çox gözəl şeirlər yazırdı. Müxtəlif insanlar yaradıcılığa maraq göstərirdilər. İsmayıllı rayonun “Zəhmətkeş” qəzetinin nəzdində dərnəyimiz vardı. Dərnəyə mən rəhbərlik ediridim. Dərnəyin adı “Dağ çiçəkləri” adlanırdı. Burada bəyənilən şeirlər rayon qəzetində çap olunurdu. Oradan bir çox qələm insanları yetişdi. Adlarını da çəkə bilərəm – Məmməd Mirzə, Baba Vəziroğlu, Maarif Soltan və başqaları. Bakıya köçənə kimi dərnəyimiz fəaliyyət göstərdi. Hətta dərnəyimizə qonşu rayonlardan gələnlərdə vardı. 

           
Mən televiziyalarda çıxış edirdim. Kanallar məni tez-tez çağırırdı. Buna görə də tanınmağım daha da sürətləndi. Hətta rayonumuza qonaqlar gələndə məni çağırırdılar. Onlarla ünsiyyət qururdum və bir çoxu məni artıq tanıyırdı.

           

- Müasir Azərbaycan ədəbiyyatını necə şərh edərdiniz? Bugünkü ədəbiyyatımızla sovetlər dönəmindəki ədəbiyyatımız arasında fərqlər var?

           
- Bugünkü ədəbiyyatımızın inkişafı elədə ürəkaçan deyil. Sovetlər dövründə ideologiyaya dövlət tərəfindən xüsusi xətt verilirdi. Ədəbiyyatda ideoloji işə mənsub idi. O dövrlərdə görüşlər, tədbirlər çox yaxşı keçirilirdi. Senzura var idi. Buna görə də hər əsəri çap eləmək asan deyildi. Əsər senzuradan keçməli idi. Bir şeyi də deyim ki, mən partiya şeirləri yazmamışam. Ana, vətən, torpaq mövzusunda şeirlər yazmışam ki, bunlarda partiya siyasətini təmin edirdi. Mənə heç kəsdə demiyib ki, kimdənsə yaz. Vaxtı ilə sandıq şeirləri dəbdə idi. İnanın heç bir zaman sandıq şeirlərim olmayıb. Sovetlər dövründə senzora görə, dövlət nəzarəti daha çox idi. Amma indi senzor götürülüb. Artıq bir çox nəşriyyat fəaliyyət göstərir və saysız kitablar çap olunur. Bu gün yaxşı əsərlə pis əsəri tapıb bir-birindən fərqləndirmək çox çətinləşib. Bu gün Mədəniyyət Nazirliyi kitabları televizorlarda reklam eləsə, daha yaxşı olar. Bunu biz ədəbiyyatçılar xahiş edirik. Həm də oxucu bilər ki, hansı kitabı oxumaq lazımdır.

           
- Aşıq yaradıcılığından kimləri oxumusunuz? Hansı aşıqların yaradıcılığı sizə təsir göstərib?

           
- Məsələn, mən Aşıq Ələsgəri çox sevirəm. Buraya Aşıq Əmrahıda əlavə edə bilərəm. Ümumiyyətlə, yaradıcı aşıqları çox sevmişəm. Vaxtilə Aşıq Şamilə şeir də həsr etmişəm. Aşıq sənəti xalqın taleyindən ayrılmaz bir sənətdir.

           
- Bir müddət əvvəl Aşıq Ədalət haqq dünyasına qovuşdu. Onun ifalarına qulaq asırdınızmı?

           
- Dədə Ədalətin ifalarına çox qulaq asmışam. Sağlığında oda məni tanıyırdı. Mən onu, oda məni sevirdi. Aşıq Cavan, Aşıq Əsədi də görmüşəm və maraqlı söhbətlərimiz olub.

           
- Musa müəllim, yaradıcılığınızda satirik şeirlər də varmı? Buna nə qədər yer vermisiniz?


- Əlbəttə, satirik şeirlərim də var. Yaradıcılığımda az sahə tutsada, bunları əsl sandıq şeirləri adlandırıram. “Müəllim babalar”, “Şortik” və s. satirik şeirlərim var.

           
- Tovuz ədəbi mühitindən şair və ya aşıq dostlarınız varmı? Kimləri xatırlayırsınız?

           
- Aşıq Şəmsəd Rza Tovuzdan olan ilk tanışım və dostum olub. Onunla aramız çox yaxşı idi. Təəssüflər olsun ki, deputat olandan sonra ona diqqət edə bilmədim. Vaxt məhdudiyyətimbuna imkan vermədi. Həmişə də bunun xəcalətini çəkmişəm. Bununla yanaşı, Aşıq İmran, Aşıq Əkbər, Aşıq Azaflı Mikayıl, Məmməd İsmayılla və bir sıra şair və aşıqlarla yaxşı münasibətim olub. Həmçinin Xalq yazıçısı Əbülhəsən Ələkbərzadənin oğlu Çingiz Ələkbərzadə ilə çox yaxın olmuşuq. Onun anası tovuzlu idi və onlara çox gedib-gəlirdik. Məmməd İsmayılın evində olmuşam. Məmməd İsmayıl dostumdur. Ona “Salam” adlı şeir yazmışam. Sonra mənə cavab şeiri də yazmışdı.

           
- Musa müəllim, yaşadığınız ömürdən razısınız? Bu ömürə heyfsilənmirsiniz ki?

           
- Bəli, razıyam. Həyatımın heyfini keçən günlər kimi yaşayıram. Yəni, keçib getdi. Sizə deyim ki, mən çətin günlər yaşamışam. Aclıq nə olduğunu yaxşı bilirəm. Kolxozda işləmişəm, çarıq geyinmişəm. Belə ağır, zülümlü günlər görmüşəm. Amma inamımız böyük idi. Buna görə də hər şeyə dözdüm. Hər şeyə güvənirdim.

           
- Sonda oxuculara sözünüz nədir?

           
- Oxuculara sözüm budur ki, yaxşı oxucu olsunlar. Çox yüksək intellektual səviyyəli şeirləri sevsinlər. İndi yaxşı və pis bir-birinə çox qarışıb. Bunlara çox vaxt sərf etməsinlər. Vaxtında oxusunlar. Sonra vaxt olmayacaq. İndiki uşaqlar oxumurlar. Mən uşaq yaşlarımda çoxlu kitab oxumuşam. Kitab oxumaq tamam başqadır. Adət-ənənələrimiz var. Sevgi məktubları indi yoxdur. Sevgi məktubları insana əziz və doğmadır. Bir sözlə, oxucuları kitab oxumağa qayıtmağasəsləyirəm.

 

Söhbəti qələmə aldı: Mahmud Əyyub


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”
16.01.2018, 18:57

“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb
16.01.2018, 18:45

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16.01.2018, 18:32

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi
16.01.2018, 18:26

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub
16.01.2018, 18:20

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16.01.2018, 18:09

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı   
16.01.2018, 17:41

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı  

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır
16.01.2018, 17:25

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16.01.2018, 17:16

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO   
16.01.2018, 17:13

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
16.01.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

İlham Əliyev:
16.01.2018, 17:10

İlham Əliyev: "Türkiyə və Azərbaycan 2018-ci ildə də böyük layihələr həyata keçirəcək" - YENİLƏNİB

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü
16.01.2018, 17:04

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi
16.01.2018, 16:59

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi
16.01.2018, 16:59

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova
16.01.2018, 16:57

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı
16.01.2018, 16:48

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı
16.01.2018, 16:48

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16.01.2018, 16:22

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub
16.01.2018, 16:09

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”
16.01.2018, 16:03

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”

 İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 
16.01.2018, 16:02

İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub
16.01.2018, 15:59

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16.01.2018, 15:55

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı
16.01.2018, 15:38

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub
16.01.2018, 15:37

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub

Saakaşvili yenə ifadə verdi
16.01.2018, 15:18

Saakaşvili yenə ifadə verdi

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi
16.01.2018, 15:17

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...   
16.01.2018, 15:05

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...  

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”
16.01.2018, 15:02

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
16.01.2018, 15:00

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI
16.01.2018, 14:23

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR
16.01.2018, 14:12

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu
16.01.2018, 14:11

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi
16.01.2018, 14:00

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi

ARXİV
SORĞU
Aylıq məvacibinizi ən çox nəyə xərcləyirsiniz?
- Ərzağa(54.7%)
- Geyimə(3.84%)
- Müalicəyə(5.98%)
- Kommunal xidmət haqlarına(12.3%)
- Təhsilə(2.13%)
- İstirahətə(1.28%)
- Kitaba(0.85%)
- Rüşvətə(4.70%)
- Əyləncəyə(0.42%)
- Digər şeylərə(13.6%)