22 iyul 2018, Bazar
Ana Səhifə - ÖLKƏ - İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
02.01.2018, 10:16

İran siyasi elitasının və dini hakimiyyətinin başı üzərini alan qara buludları, yəni hakimiyyət əleyhinə başlayan kütləvi etirazları rəsmi Tehranın  düşmənləri və rəqibləri diqqətlə izləyirlər.

Amerikada və İsraildə düşünülər ki, cərəyan edən proseslər İranda hakimiyyət dəyişikliyinə və ardınca inqilabi dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər.

 

Lakin İran hakimiyyətinin real olaraq zəifləməsi regionda növbəti eskalasiyasının müjdəçisi ola bilər.

 

İran Yaxın Şərqdə şiə hərəkatlarına dəstək verməklə özünə çoxlu düşmən qazanıb. Amerika qoşunlarının İraqdan çıxarılmasından sonra isə İranın bu ölkəyə təsir imkanları genişlənib.

 

Hazırda analitikləri bir məsələ də düşündürür: İranda hakimiyyət dəyişikliyi olarsa şiə qruplaşmaları Yaxın Şərqdə hansı addımlar ata bilərlər?

 

İran hazırda İraq, Suriya və Livanda aparıcı mövqeyə malikdir. Bu isə təbii ki ki, daha çox İranın düşməni olan Səudiyyə Ərəbistanını narahat edir.

 

Yaxın Şərqdəki strateji üstünlüyü saxlamaq cəhdləri fonunda isə İranda baş verənlər analiz edilir.

 

Təsadüfi deyil ki, İran da etirazların arxasında hansısa xüsusi xidmət orqanlarının olmasını istisna etmir – ilk olaraq da Səudiyyə Ərəbistanı.

 

İrandakı mitinqlər fonunda isə Ər-Riyadla Tehran arasındakı münasibətlər daha da gərginləşib.

 

Böyük Britaniyanın nüfuzlu “The Guardian” nəşri yazıb ki, Luristan vilayətinin qubernatorunun müavini etirazların təkfirçi qruplar tərəfindən təşkil edildiyini deməklə Səudiyyə Ərəbistanını nəzərdə tutub.

 

Bu yaxınlarda (İranda etirazlar başlamazdan öncə) Səudiyyə Ərəbistanının kral sarayına Yəməndən raket atılmışdı. Səudiyyə Ərəbistanı bu hücumun İran tərəfindən təşkil edildiyini bəyan etmişdi, İran isə bu ittihamları rədd etmişdi.

 

Bundan başqa Səudiyyə Ərəbistanı və İran bir-birlərinin strateji hədəflərini darmadağın edilməsini əks etdirən edən videoçarxlar hazırlayıb dövriyyəyə buraxdılar.

Hər iki ölkə güc nümayişini videoçarxlar vasitəsi ilə təqdim etməklə psixoloji üstünlük qazanmaq niyyətlərini büruzə verdi.

Bunlardan sonra isə İranda etirazçıların fəallaşmasının arxasında Səudiyyə Ərəbistanınından uzanan qolların dayandığını bəlkə də ehtimal etmək olar. Amma bunu konkret sübut edən dəlillər hələ ki, mətbuat səhifələrində görünmür.

Lakin bəlli olan budur ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Amerika, İsrail İranda hakimiyyət dəyişiklini istəyir.

 

ABŞ prezidenti Donald Tramp etirazlardan danışarkən İranda dəyişiklik vaxtının çatdığını bəyan edib. Tramp özünün  Twitter səhifəsində yazıb ki, Obama administrasiyası ilə bağladığı "dəhşətli" sövdələşməyə baxmayaraq, İran bütün sahələrdə iflasa uğrayır.

 

"Qüdrətli İran xalqı uzun illərdir ki, repressiyalara məruz qalıb. Onlar yemək və azadlıq üçün acdır. İnsan haqları ilə yanaşı İranın sərvəti də talan edilir. Dəyişiklik vaxtı çatıb!" – Tramp yazıb.

 

Tramp əslində elə müttəfiqlərinin ümumi bəyanını ifadə edib desək yanılmarıq.

 

Qeyd edək ki, dekabrın 28-də İranın şimal-şərqində, Məşhəddə iqtisadi çətinliklərə və qiymətlərin bahalaşmasına qarşı etirazlar başlayıb.

Amma az keçməmiş bu etirazlar sosial tələblər çərçivəsindən çıxaraq siyasi rəng almağa başlayıb, siyasi şüarlar səsləndirilib.

Şüarlar, o cümlədən, İranın ali rəhbəri ayətullah Əli Xamneyi, prezident Həsən Ruhani və İranın bölgədəki siyasətinə qarşı olub.

 

İki gün davam edən etirazlardan sonra hazırda, ölkədə Telegram və İnstagram sosial platformalarının fəaliyyəti "müvəqqəti" məhdudlaşdırılıb.

 

İranda müşahidə edilən son etirazlar 2009-cu ildən bəri ölkədə baş vermiş ən irimiqyaslı kütləvi etiraz nümayişidir.

 

İran prezidenti Həsən Ruhani İranda hökumətin tənqid və etirazlara yer verməsinin lazım olduğunu qeyd edib.

 

Hökumət toplantısında danışan Ruhani, "zorakılıq və ictimai yerlərə zərər vermək tənqid deyil" deyib.

 

"Konstitusiyaya görə xalqın tənqid və etiraz etmək hüququ var. Hökumət hüquqi iradlara və etirazlara yer verməlidir. Amma tənqid və etirazların ölkənin və xalqın vəziyyətini yaxşılaşdırması üçün səy göstərməliyik.

 

Hökumət vandallıq edən və ətraf mühitə zərər verən qruplara tolerantlıq göstərməyəcək.

 

Bəzi problemlərimizi həll etmək vaxt alır və hökumət ilə xalq bu problemləri aşmaq üçün əl-ələ verməlidir"- Ruhani bildirib. 

 

 


Aqşin KƏRİMOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Bəşirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı
22.07.2018, 14:50

“Bəşirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

İranda güclü ZƏLZƏLƏ
22.07.2018, 13:14

İranda güclü ZƏLZƏLƏ

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda
22.07.2018, 13:06

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR
22.07.2018, 13:03

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı
22.07.2018, 12:45

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü
22.07.2018, 12:36

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı
22.07.2018, 12:15

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  
22.07.2018, 11:50

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI
22.07.2018, 11:34

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA
22.07.2018, 11:20

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA
22.07.2018, 11:09

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi
22.07.2018, 10:58

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI
22.07.2018, 10:42

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 10:29

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib
22.07.2018, 10:21

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib

"Instagram"da yenilik
22.07.2018, 10:16

"Instagram"da yenilik

FHN iki nəfəri xilas etdi
22.07.2018, 10:03

FHN iki nəfəri xilas etdi

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb
22.07.2018, 09:50

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb

22.07.2018, 09:45

"Azərbaycan Beynəlxalq Enerji Agentliyinin çox dəyərli tərəfdaşdır" - Fatih Birol

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi
22.07.2018, 09:30

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi
22.07.2018, 09:15

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN
22.07.2018, 09:00

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib
22.07.2018, 00:58

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 00:33

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb
22.07.2018, 00:21

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı
22.07.2018, 00:01

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi
21.07.2018, 23:48

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib
21.07.2018, 23:32

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib

ARXİV