27 aprel 2018, Cümə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
02.01.2018, 10:16

İran siyasi elitasının və dini hakimiyyətinin başı üzərini alan qara buludları, yəni hakimiyyət əleyhinə başlayan kütləvi etirazları rəsmi Tehranın  düşmənləri və rəqibləri diqqətlə izləyirlər.

Amerikada və İsraildə düşünülər ki, cərəyan edən proseslər İranda hakimiyyət dəyişikliyinə və ardınca inqilabi dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər.

 

Lakin İran hakimiyyətinin real olaraq zəifləməsi regionda növbəti eskalasiyasının müjdəçisi ola bilər.

 

İran Yaxın Şərqdə şiə hərəkatlarına dəstək verməklə özünə çoxlu düşmən qazanıb. Amerika qoşunlarının İraqdan çıxarılmasından sonra isə İranın bu ölkəyə təsir imkanları genişlənib.

 

Hazırda analitikləri bir məsələ də düşündürür: İranda hakimiyyət dəyişikliyi olarsa şiə qruplaşmaları Yaxın Şərqdə hansı addımlar ata bilərlər?

 

İran hazırda İraq, Suriya və Livanda aparıcı mövqeyə malikdir. Bu isə təbii ki ki, daha çox İranın düşməni olan Səudiyyə Ərəbistanını narahat edir.

 

Yaxın Şərqdəki strateji üstünlüyü saxlamaq cəhdləri fonunda isə İranda baş verənlər analiz edilir.

 

Təsadüfi deyil ki, İran da etirazların arxasında hansısa xüsusi xidmət orqanlarının olmasını istisna etmir – ilk olaraq da Səudiyyə Ərəbistanı.

 

İrandakı mitinqlər fonunda isə Ər-Riyadla Tehran arasındakı münasibətlər daha da gərginləşib.

 

Böyük Britaniyanın nüfuzlu “The Guardian” nəşri yazıb ki, Luristan vilayətinin qubernatorunun müavini etirazların təkfirçi qruplar tərəfindən təşkil edildiyini deməklə Səudiyyə Ərəbistanını nəzərdə tutub.

 

Bu yaxınlarda (İranda etirazlar başlamazdan öncə) Səudiyyə Ərəbistanının kral sarayına Yəməndən raket atılmışdı. Səudiyyə Ərəbistanı bu hücumun İran tərəfindən təşkil edildiyini bəyan etmişdi, İran isə bu ittihamları rədd etmişdi.

 

Bundan başqa Səudiyyə Ərəbistanı və İran bir-birlərinin strateji hədəflərini darmadağın edilməsini əks etdirən edən videoçarxlar hazırlayıb dövriyyəyə buraxdılar.

Hər iki ölkə güc nümayişini videoçarxlar vasitəsi ilə təqdim etməklə psixoloji üstünlük qazanmaq niyyətlərini büruzə verdi.

Bunlardan sonra isə İranda etirazçıların fəallaşmasının arxasında Səudiyyə Ərəbistanınından uzanan qolların dayandığını bəlkə də ehtimal etmək olar. Amma bunu konkret sübut edən dəlillər hələ ki, mətbuat səhifələrində görünmür.

Lakin bəlli olan budur ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Amerika, İsrail İranda hakimiyyət dəyişiklini istəyir.

 

ABŞ prezidenti Donald Tramp etirazlardan danışarkən İranda dəyişiklik vaxtının çatdığını bəyan edib. Tramp özünün  Twitter səhifəsində yazıb ki, Obama administrasiyası ilə bağladığı "dəhşətli" sövdələşməyə baxmayaraq, İran bütün sahələrdə iflasa uğrayır.

 

"Qüdrətli İran xalqı uzun illərdir ki, repressiyalara məruz qalıb. Onlar yemək və azadlıq üçün acdır. İnsan haqları ilə yanaşı İranın sərvəti də talan edilir. Dəyişiklik vaxtı çatıb!" – Tramp yazıb.

 

Tramp əslində elə müttəfiqlərinin ümumi bəyanını ifadə edib desək yanılmarıq.

 

Qeyd edək ki, dekabrın 28-də İranın şimal-şərqində, Məşhəddə iqtisadi çətinliklərə və qiymətlərin bahalaşmasına qarşı etirazlar başlayıb.

Amma az keçməmiş bu etirazlar sosial tələblər çərçivəsindən çıxaraq siyasi rəng almağa başlayıb, siyasi şüarlar səsləndirilib.

Şüarlar, o cümlədən, İranın ali rəhbəri ayətullah Əli Xamneyi, prezident Həsən Ruhani və İranın bölgədəki siyasətinə qarşı olub.

 

İki gün davam edən etirazlardan sonra hazırda, ölkədə Telegram və İnstagram sosial platformalarının fəaliyyəti "müvəqqəti" məhdudlaşdırılıb.

 

İranda müşahidə edilən son etirazlar 2009-cu ildən bəri ölkədə baş vermiş ən irimiqyaslı kütləvi etiraz nümayişidir.

 

İran prezidenti Həsən Ruhani İranda hökumətin tənqid və etirazlara yer verməsinin lazım olduğunu qeyd edib.

 

Hökumət toplantısında danışan Ruhani, "zorakılıq və ictimai yerlərə zərər vermək tənqid deyil" deyib.

 

"Konstitusiyaya görə xalqın tənqid və etiraz etmək hüququ var. Hökumət hüquqi iradlara və etirazlara yer verməlidir. Amma tənqid və etirazların ölkənin və xalqın vəziyyətini yaxşılaşdırması üçün səy göstərməliyik.

 

Hökumət vandallıq edən və ətraf mühitə zərər verən qruplara tolerantlıq göstərməyəcək.

 

Bəzi problemlərimizi həll etmək vaxt alır və hökumət ilə xalq bu problemləri aşmaq üçün əl-ələ verməlidir"- Ruhani bildirib. 

 

 


Aqşin KƏRİMOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanla sərhəddə xüsusi əməliyyat - 11 İŞİD-çi öldürüldü
27.04.2018, 00:07

Azərbaycanla sərhəddə xüsusi əməliyyat - 11 İŞİD-çi öldürüldü

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ
27.04.2018, 00:03

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ

Tarixi görüş sabah baş tutacaq   
26.04.2018, 23:58

Tarixi görüş sabah baş tutacaq  

Bakıda bağçada insident: Uşaq döyülüb, yoxsa yıxılıb  
26.04.2018, 23:53

Bakıda bağçada insident: Uşaq döyülüb, yoxsa yıxılıb  

 Ahıllar üçün alternativ “Facebook” yaradıldı
26.04.2018, 23:51

 Ahıllar üçün alternativ “Facebook” yaradıldı

Belqrad Universitetində Azərbaycan Dili və Mədəniyyəti Mərkəzi açılıb
26.04.2018, 23:48

Belqrad Universitetində Azərbaycan Dili və Mədəniyyəti Mərkəzi açılıb

Maarifçilik ideyalarına görə güllələnən Cümhuriyyət  alimi və əlifba “inqilabçısı” - ARAŞDIRMA
26.04.2018, 23:26

Maarifçilik ideyalarına görə güllələnən Cümhuriyyət  alimi və əlifba “inqilabçısı” - ARAŞDIRMA

Olimpiada “çempionları” və  600 bal toplayanları  yetişdirən, rekorda imza atan  ucqar kənd müəllimi - LAYİHƏ
26.04.2018, 23:07

Olimpiada “çempionları” və  600 bal toplayanları  yetişdirən, rekorda imza atan  ucqar kənd müəllimi - LAYİHƏ

Sabunçuda yaşayış binasında yanğın - 15 nəfər təxliyə edildi
26.04.2018, 22:35

Sabunçuda yaşayış binasında yanğın - 15 nəfər təxliyə edildi

"Beşiktaş" yarım qalan oyuna çıxmaqdan İMTİNA ETDİ
26.04.2018, 22:29

"Beşiktaş" yarım qalan oyuna çıxmaqdan İMTİNA ETDİ

Çernobıl əlillərinin təqaüdü 181,5  manata çatdırıldı
26.04.2018, 21:51

Çernobıl əlillərinin təqaüdü 181,5  manata çatdırıldı

“Mən seçilməsəm, heç kim seçilməyəcək” - PAŞİNYAN
26.04.2018, 21:40

“Mən seçilməsəm, heç kim seçilməyəcək” - PAŞİNYAN

 ABŞ-ın dövlət katibi oldu - Pompeo
26.04.2018, 21:37

 ABŞ-ın dövlət katibi oldu - Pompeo

Dünyanın ən təhlükəli saytlarından biri bağlandı
26.04.2018, 21:27

Dünyanın ən təhlükəli saytlarından biri bağlandı

Putin Karapetyanla Ermənistandakı vəziyyəti müzakirə etdi
26.04.2018, 21:20

Putin Karapetyanla Ermənistandakı vəziyyəti müzakirə etdi

Güləşçimiz erməni rəqiblərini məğlub edib çempion oldu
26.04.2018, 21:12

Güləşçimiz erməni rəqiblərini məğlub edib çempion oldu

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında “Oxu günü” keçirilib 
26.04.2018, 21:06

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında “Oxu günü” keçirilib 

SOCAR-la BP arasında yeni  saziş imzalandı
26.04.2018, 20:56

SOCAR-la BP arasında yeni  saziş imzalandı

Metroda sərnişinlər üçün YENİLİK - Yemək satılacaq
26.04.2018, 20:38

Metroda sərnişinlər üçün YENİLİK - Yemək satılacaq

İlham Əliyev Böyük Britaniya Baş naziri ilə  görüşdü
26.04.2018, 20:38

İlham Əliyev Böyük Britaniya Baş naziri ilə  görüşdü

Rusiya XİN:
26.04.2018, 18:55

Rusiya XİN: "Ümid edirik ki, danışıqlar bəpra olunacaq"

İnam Kərimov nazirliyin tabeliyində olan müəssisələrlə tanış olub-FOTO
26.04.2018, 18:46

İnam Kərimov nazirliyin tabeliyində olan müəssisələrlə tanış olub-FOTO

Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq
26.04.2018, 18:40

Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq

“Qaçqınkom”un sədri Dünya Bankının nümayəndələrini qəbul edib
26.04.2018, 18:34

“Qaçqınkom”un sədri Dünya Bankının nümayəndələrini qəbul edib

Ölü dənizdə 10 nəfər itkin düşdü
26.04.2018, 18:29

Ölü dənizdə 10 nəfər itkin düşdü

DİN-də geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib
26.04.2018, 18:17

DİN-də geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib

Azercell-in Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzinə ekskursiya
26.04.2018, 18:08

Azercell-in Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzinə ekskursiya

Mətbuat Şurası Zakir Fəxrinin 70 illiyinə toplandı   
26.04.2018, 17:56

Mətbuat Şurası Zakir Fəxrinin 70 illiyinə toplandı  

Böyük Britaniya səfirliyi Formula 1 ərəfəsində Bakıda tədbirlər keçirəcək
26.04.2018, 17:48

Böyük Britaniya səfirliyi Formula 1 ərəfəsində Bakıda tədbirlər keçirəcək

Hüseyn Abdullayevin həbsi barədə rəsmi məlumat yayıldı - Əlavə ittiham irəli sürüldü  
26.04.2018, 17:46

Hüseyn Abdullayevin həbsi barədə rəsmi məlumat yayıldı - Əlavə ittiham irəli sürüldü  

Tramp Rusiyadan DANIŞDI: “Putindən də soruşa bilərsiniz”
26.04.2018, 17:43

Tramp Rusiyadan DANIŞDI: “Putindən də soruşa bilərsiniz”

Akademiyada doktorantura və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olundu   
26.04.2018, 17:40

Akademiyada doktorantura və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olundu  

Azərbaycan, İran və Rusiyanın energetika nazirləri protokol imzaladılar
26.04.2018, 17:34

Azərbaycan, İran və Rusiyanın energetika nazirləri protokol imzaladılar

Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı   
26.04.2018, 17:19

Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı  

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
26.04.2018, 17:18

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(4.90%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(3.92%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(1.96%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.5%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(4.90%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(13.7%)