21 yanvar 2018, Bazar
Ana Səhifə - ÖLKƏ - İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
İranı silkələyən ETİRAZLAR: Hansı nə istəyir?
02.01.2018, 10:16

İran siyasi elitasının və dini hakimiyyətinin başı üzərini alan qara buludları, yəni hakimiyyət əleyhinə başlayan kütləvi etirazları rəsmi Tehranın  düşmənləri və rəqibləri diqqətlə izləyirlər.

Amerikada və İsraildə düşünülər ki, cərəyan edən proseslər İranda hakimiyyət dəyişikliyinə və ardınca inqilabi dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər.

 

Lakin İran hakimiyyətinin real olaraq zəifləməsi regionda növbəti eskalasiyasının müjdəçisi ola bilər.

 

İran Yaxın Şərqdə şiə hərəkatlarına dəstək verməklə özünə çoxlu düşmən qazanıb. Amerika qoşunlarının İraqdan çıxarılmasından sonra isə İranın bu ölkəyə təsir imkanları genişlənib.

 

Hazırda analitikləri bir məsələ də düşündürür: İranda hakimiyyət dəyişikliyi olarsa şiə qruplaşmaları Yaxın Şərqdə hansı addımlar ata bilərlər?

 

İran hazırda İraq, Suriya və Livanda aparıcı mövqeyə malikdir. Bu isə təbii ki ki, daha çox İranın düşməni olan Səudiyyə Ərəbistanını narahat edir.

 

Yaxın Şərqdəki strateji üstünlüyü saxlamaq cəhdləri fonunda isə İranda baş verənlər analiz edilir.

 

Təsadüfi deyil ki, İran da etirazların arxasında hansısa xüsusi xidmət orqanlarının olmasını istisna etmir – ilk olaraq da Səudiyyə Ərəbistanı.

 

İrandakı mitinqlər fonunda isə Ər-Riyadla Tehran arasındakı münasibətlər daha da gərginləşib.

 

Böyük Britaniyanın nüfuzlu “The Guardian” nəşri yazıb ki, Luristan vilayətinin qubernatorunun müavini etirazların təkfirçi qruplar tərəfindən təşkil edildiyini deməklə Səudiyyə Ərəbistanını nəzərdə tutub.

 

Bu yaxınlarda (İranda etirazlar başlamazdan öncə) Səudiyyə Ərəbistanının kral sarayına Yəməndən raket atılmışdı. Səudiyyə Ərəbistanı bu hücumun İran tərəfindən təşkil edildiyini bəyan etmişdi, İran isə bu ittihamları rədd etmişdi.

 

Bundan başqa Səudiyyə Ərəbistanı və İran bir-birlərinin strateji hədəflərini darmadağın edilməsini əks etdirən edən videoçarxlar hazırlayıb dövriyyəyə buraxdılar.

Hər iki ölkə güc nümayişini videoçarxlar vasitəsi ilə təqdim etməklə psixoloji üstünlük qazanmaq niyyətlərini büruzə verdi.

Bunlardan sonra isə İranda etirazçıların fəallaşmasının arxasında Səudiyyə Ərəbistanınından uzanan qolların dayandığını bəlkə də ehtimal etmək olar. Amma bunu konkret sübut edən dəlillər hələ ki, mətbuat səhifələrində görünmür.

Lakin bəlli olan budur ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Amerika, İsrail İranda hakimiyyət dəyişiklini istəyir.

 

ABŞ prezidenti Donald Tramp etirazlardan danışarkən İranda dəyişiklik vaxtının çatdığını bəyan edib. Tramp özünün  Twitter səhifəsində yazıb ki, Obama administrasiyası ilə bağladığı "dəhşətli" sövdələşməyə baxmayaraq, İran bütün sahələrdə iflasa uğrayır.

 

"Qüdrətli İran xalqı uzun illərdir ki, repressiyalara məruz qalıb. Onlar yemək və azadlıq üçün acdır. İnsan haqları ilə yanaşı İranın sərvəti də talan edilir. Dəyişiklik vaxtı çatıb!" – Tramp yazıb.

 

Tramp əslində elə müttəfiqlərinin ümumi bəyanını ifadə edib desək yanılmarıq.

 

Qeyd edək ki, dekabrın 28-də İranın şimal-şərqində, Məşhəddə iqtisadi çətinliklərə və qiymətlərin bahalaşmasına qarşı etirazlar başlayıb.

Amma az keçməmiş bu etirazlar sosial tələblər çərçivəsindən çıxaraq siyasi rəng almağa başlayıb, siyasi şüarlar səsləndirilib.

Şüarlar, o cümlədən, İranın ali rəhbəri ayətullah Əli Xamneyi, prezident Həsən Ruhani və İranın bölgədəki siyasətinə qarşı olub.

 

İki gün davam edən etirazlardan sonra hazırda, ölkədə Telegram və İnstagram sosial platformalarının fəaliyyəti "müvəqqəti" məhdudlaşdırılıb.

 

İranda müşahidə edilən son etirazlar 2009-cu ildən bəri ölkədə baş vermiş ən irimiqyaslı kütləvi etiraz nümayişidir.

 

İran prezidenti Həsən Ruhani İranda hökumətin tənqid və etirazlara yer verməsinin lazım olduğunu qeyd edib.

 

Hökumət toplantısında danışan Ruhani, "zorakılıq və ictimai yerlərə zərər vermək tənqid deyil" deyib.

 

"Konstitusiyaya görə xalqın tənqid və etiraz etmək hüququ var. Hökumət hüquqi iradlara və etirazlara yer verməlidir. Amma tənqid və etirazların ölkənin və xalqın vəziyyətini yaxşılaşdırması üçün səy göstərməliyik.

 

Hökumət vandallıq edən və ətraf mühitə zərər verən qruplara tolerantlıq göstərməyəcək.

 

Bəzi problemlərimizi həll etmək vaxt alır və hökumət ilə xalq bu problemləri aşmaq üçün əl-ələ verməlidir"- Ruhani bildirib. 

 

 


Aqşin KƏRİMOV
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar
21.01.2018, 19:45

“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB
21.01.2018, 17:44

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib
21.01.2018, 17:00

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb   
21.01.2018, 16:34

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb  

Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib   
21.01.2018, 15:47

Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib  

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR
21.01.2018, 15:30

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ
21.01.2018, 14:46

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir
21.01.2018, 14:25

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur
21.01.2018, 14:00

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur

Sabaha olan hava PROQNOZU
21.01.2018, 13:05

Sabaha olan hava PROQNOZU

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”
21.01.2018, 12:50

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”
21.01.2018, 11:56

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub
21.01.2018, 11:50

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi
21.01.2018, 10:46

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ
21.01.2018, 10:21

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub
21.01.2018, 09:41

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub

Nyu-Yorkda
21.01.2018, 09:34

Nyu-Yorkda "Azadlıq" heykəli bağlandı

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video
21.01.2018, 00:56

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video

Məmmədyarov
21.01.2018, 00:39

Məmmədyarov "Tata Steel Chess"də 3-cü qələbəsini qazandı

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü
21.01.2018, 00:17

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb
20.01.2018, 23:53

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü
20.01.2018, 23:35

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü

“Qalatasaray”a yeni president seçildi
20.01.2018, 23:23

“Qalatasaray”a yeni president seçildi

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi
20.01.2018, 23:09

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı
20.01.2018, 22:54

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”   
20.01.2018, 22:31

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”  

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto
20.01.2018, 22:14

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto

“Azadlığa aparan yol”  - Serbiya ictimaiyyəti 20 Yanvar dəhşətləri barədə məlumatlandırıldı
20.01.2018, 21:47

“Azadlığa aparan yol”  - Serbiya ictimaiyyəti 20 Yanvar dəhşətləri barədə məlumatlandırıldı

Tikinti sahəsində özbaşınalıq: yüzlərlə insanın həyatı təhlükədədir - Fotolar
20.01.2018, 21:27

Tikinti sahəsində özbaşınalıq: yüzlərlə insanın həyatı təhlükədədir - Fotolar

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə 108 hədəfi vurdu - Yenilənib
20.01.2018, 21:07

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə 108 hədəfi vurdu - Yenilənib

Ərdoğan 20 Yanvar şəhidlərini anıb
20.01.2018, 20:56

Ərdoğan 20 Yanvar şəhidlərini anıb

Qarabağda erməni hərbçısı yaralandı
20.01.2018, 20:34

Qarabağda erməni hərbçısı yaralandı

20 Yanvar 28 il sonra FOTOLARDA
20.01.2018, 20:19

20 Yanvar 28 il sonra FOTOLARDA

Çinin Rusiyadan aldığı  “S-400” geri qaytarılır
20.01.2018, 20:03

Çinin Rusiyadan aldığı  “S-400” geri qaytarılır

Rusiya və İran Türkiyəyə qarşı
20.01.2018, 19:51

Rusiya və İran Türkiyəyə qarşı

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(36.6%)
SOCAR(16.6%)
Azersun Holding(10%)
Azercell(3.33%)
Bakcell(13.3%)
Nar mobile(3.33%)
Gilan Holdinq(3.33%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(3.33%)
Akkord(10%)