10 dekabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Xarici dildə səhv etməkdən qorxmayın, DANIŞIN!
Xarici dildə səhv etməkdən qorxmayın, DANIŞIN!
02.01.2018, 15:59

Müasir dövrdə xarici dilə olan tələbat artıq zərurətə çevrilib. Hər kəs iş tapmaq və ya işini itirməmək üçün xarici dil bilməyin nə qədər vacib olduğunu dərk edir.

 

Buna görə də 1-ci sinifdən başlayaraq orta məktəblərdə bir neçə xarici dil tədris olunur. Lakin buna baxmayaraq nəticə ürəkaçan deyil. Ali məktəblərə qəbul olan abituriyentlər xarici dillərə praktik cəhətdən sahib ola bilmirlər. Hətta ixtisası birbaşa xarici dillə bağlı olan insanlar da danışmaqda çətinlik çəkirlər. Dil öyrədən kurslar isə demək olar ki, eyni metodologiyadan istifadə edir. Əksəriyyət bu səbəbdən tez-tez kurs dəyişir.

 

Bu sahədə problemlərin yaranmasına səbəblər nədir? Niyə xarici dildə özümüzü sərbəst ifadə edə bilmirik?

 

Tanınmış jurnalist, ingilis və alman dilləri müəllimi ixtisası alan Elçin Şıxlı Modern.az saytına açıqlamasında bildirib ki, hər hansı dildə danışa bilməmək xasiyyətdən irəli gələn bir şeydir:

 

“Elə insanlar var ki, hər hansı mühitə düşəndə öz doğma dillərində də birdən-birə rahat danışa bilmirlər. Bunun üçün dil mühitinə düşmək lazımdır. Bilirsiniz, bizdə kifayət qədər söz bazası var. Təsəvvür edin ki, bunlar beynin arxa tərəfində yaxud hansısa bir küncündə yığışıb qalıb.Sadəcə olaraq onları fəallaşdırmaq lazımdır.

 

Adətən bəzi insanlar elə düşünür ki, birdən hansısa kəlməni səhv söyləsə, ayıb olar. Yaxud utancaqlıq olur. Məsələn, tələbə vaxtında dərs demək üçün məktəblərə praktikaya gedirdik.

Bizim bir tələbə yoldaşımız 70 minlik ingilis-rus lüğətində demək  olar ki, bütün sözləri bilirdi. Lüğətin istənilən sözünə baramağını qoysan, həmin adam sözün tərcüməsini mənaları ilə birlikdə deyəcəkdi. Onunla eyni qrupda oxuyan yoldaşımız isə dili çox zəif bilirdi. Amma dərs deyəndə hamımızdan bilikli olan adam bunu bacarmırdı. Digər yoldaş isə əksinə, dərsi gözəl aparırdı. Çünki o, yaxşı mənada “həyasız” idi. Yəni burada psixoloji məqamlar var”.

 

E.Şıxlı qeyd edib ki, qrammatikanı bilmədən dili öyrənmək çətindir:

 

“Bir var dilin qrammatikası, bir də var dilin açılması üçün olan dərslər. Köhnə sovet metodologiyası həddindən artıq quru idi və əzbərçiliyə üstünlük verilirdi. İndi də belədir.

 

Ümumiyyətlə bizim təhsilimizdə əzbərçilik ön plandadır. Məsələn, Pifaqorun teoremini öyrədəndə  “bu belədir” deyirlər, amma səbəbini izah etmirlər. Yəni bizi düşündürmürlər. İnsanın beyni işləməyəndə özünüifadə problemləri yaranır. Bu baxımdan gərək dili istifadə edəsən ki, beynin də işləsin. Quru metodologiyadan uzaqlaşmaq lazımdır. Qrammatika öyrədilməli, daha sonra praktik tətbiqolunmaya üstünlük verilməlidir”.

 

Psixoloq Orxan Oruc deyib ki,bu problemlərin birbaşa kökündə komplekslərimiz durur:

 

“Özünü hər hansı əcnəbi dildə ifadə edə bilməmək uşaqlıqdan aldığımız tərbiyə sistemi ilə bağlıdır. Biz cəmiyyət, insan olaraq səhv etməkdən qorxuruq. Bu bizə uşaqlıqdan aşılanır. Tutaq ki, uşaq yerə yıxılır, valideyn elə reaksiya verir ki, sanki dünya dağıldı. Artıq növbəti zamanlarda uşaq yıxılmamaq üçün əlindən gələni edir.

 

Beləliklə biz uşaqlıqdan səhv etməməyə çalışırıq. Bu yaxşı bir düşüncədir, amma bir tərəfdən də insanı müəyyən fəaliyyətlərdən məhrum edir. Sırf səhv etməməkdən ötrü nəyəsə cəhd etmirsən. Bu proses həmçinin dilə də aiddir. Hansısa əcnəbi dili öyrənirik, amma o dildə danışmağa cəhd etmirik.  Bunu ümumi cəmiyyətə aid etmək mümkündür. Amma fərd olaraq hər kəsin özünəməxsus kompleksləri ola bilər.

 

Məsələn, kimsə dil öyrənməyə başlayanda  nəyisə səhv edib, kimsə buna gülüb və həmin insanda travma  yaranıb. Yaxud xarici vətəndaşlar bir neçə danışıb, amma qarşı tərəf onu başa düşməyib, bununla da daxilində utancaqlıq hissi keçirib”.

Psixoloq bildirib ki, bu cür komplekslərin öhdəsindən gəlmək  cəmiyyət üçün uzunmüddətli prosesdir:

 

“Valideynlər uşaqların tərbiyələndirmə prosesində onların səhv etməklərindən qorxmamalı, səhv etməyin pis bir şey olduğunu aşılamamalıdır. Məsələn, Yaponiya, Finlandiya kimi ölkələrin təcrübəsində uşaqlar hər zaman nəyəsə cəhd edərək öyrənirlər. Uşağın hansısa heyvanı qucaqlamağı, yıxılmağı, palçığa batmağı həmin cəmiyyətlərdə böyük faciəyə çevrilmir. Bu baxımdan uşaq nəyin yanlış, nəyin doğru olduğunu özü müəyyənləşdirir. Fərd olaraq isə ilk növbədə komplekslərin yaranma səbəbini müəyyən etmək lazımdır.

 

Bəzən insanlar komplekslərin nədən yarandığını bilmir. Buna görə də mütləq insan özünü analiz etməlidir. Bu mərhələdə psixoloq köməyinə də ehtiyac ola bilər, insan özü də bunun öhdəsindən gələ bilər”.

 

Müsahibimizin fikrincə, dil öyrənən zaman danışığa fokuslanmaq lazımdır:

 

“Ümumiyyətlə biz dili öyrənməyə başlayanda birinci qrammatikdan başlayırıq. Bu zaman istər-istəməz qaydalarla danışmağa  yönlənirik. Belə olduğu halda özümüzdə səhvlər görməyə başlayırıq və bu ehtimal bizdə kompleks yaradır.

 

Amma dili öyrənəndə qrammatikanı bir kənara qoyub, yalnız dilə, danışığa fokuslanmaq lazımdır. Biz öz dilimizdə hərfləri, qrammatikanı öyrənənə qədər danışa bilirik. Əcnəbi dili öyrənən zaman da əvvəlcə danışmağı, sonra qrammatikanı öyrənmək önəmlidir”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Aygün Kazımova Türkiyədə “Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO
10.12.2018, 00:26

Aygün Kazımova Türkiyədə Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  
09.12.2018, 23:51

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər   
09.12.2018, 23:15

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər  

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi   
09.12.2018, 22:53

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi  

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ   
09.12.2018, 22:04

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ  

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”   
09.12.2018, 21:45

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”  

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB
09.12.2018, 21:22

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi   
09.12.2018, 21:07

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi  

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü   
09.12.2018, 20:50

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü  

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi   
09.12.2018, 20:43

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi  

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”   
09.12.2018, 20:38

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”  

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi
09.12.2018, 20:10

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”   
09.12.2018, 19:54

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”  

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO
09.12.2018, 18:01

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO

Makron etirazçılardan üzr istədi
09.12.2018, 17:47

Makron etirazçılardan üzr istədi

Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri: “Azərbaycanlılar üçün hər hansı təhlükə yoxdur”
09.12.2018, 17:33

Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri: “Azərbaycanlılar üçün hər hansı təhlükə yoxdur”

Liftdə qalanlar xilas edildi
09.12.2018, 17:21

Liftdə qalanlar xilas edildi

DYP Mingəçevirdə reyd keçirib: 70 sürücü cərimələnib
09.12.2018, 17:08

DYP Mingəçevirdə reyd keçirib: 70 sürücü cərimələnib

Fələstin parlamenti buraxılır?
09.12.2018, 16:52

Fələstin parlamenti buraxılır?

Özbəkistan OPEC-də müşahidəçi statusu alıb
09.12.2018, 16:30

Özbəkistan OPEC-də müşahidəçi statusu alıb

Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı - FOTO
09.12.2018, 16:09

Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı - FOTO

Azərbaycanda yeni duz yataqları açılacaq
09.12.2018, 15:50

Azərbaycanda yeni duz yataqları açılacaq

Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - səsvermə dayandırıldı   
09.12.2018, 15:30

Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - səsvermə dayandırıldı  

Asfalt yollar, hündür binalar... - Daha “quşlar, quşlar ay, quşlar” oxuya bilmirik
09.12.2018, 15:07

Asfalt yollar, hündür binalar... - Daha “quşlar, quşlar ay, quşlar” oxuya bilmirik

Polis camaat qarşısında Qurana and içdi - Rüşvət ALMAYACAQ...
09.12.2018, 14:42

Polis camaat qarşısında Qurana and içdi - Rüşvət ALMAYACAQ...

Gələn il evlənmək istəyənlərin işi lap çətin olacaq… - FOTO
09.12.2018, 14:26

Gələn il evlənmək istəyənlərin işi lap çətin olacaq… - FOTO

Həftənin ilk iş günü üçün hava proqnozu AÇIQLANDI 
09.12.2018, 14:14

Həftənin ilk iş günü üçün hava proqnozu AÇIQLANDI 

“Moskva” univermağında yanğın olub - FOTO
09.12.2018, 13:59

“Moskva” univermağında yanğın olub - FOTO

Elçin Əlibəylinin apardığı veriliş bağlandı
09.12.2018, 13:47

Elçin Əlibəylinin apardığı veriliş bağlandı

09.12.2018, 13:17

"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO

Ermənistanda seçici səs verə bilmədi - SƏBƏBİ gülməli...
09.12.2018, 12:50

Ermənistanda seçici səs verə bilmədi - SƏBƏBİ gülməli...

Hindistanda faciə: 11 ölü, 4 yaralı
09.12.2018, 12:37

Hindistanda faciə: 11 ölü, 4 yaralı

Bakıda ağır qəza: qadın öldü, 2 yaralı var
09.12.2018, 12:00

Bakıda ağır qəza: qadın öldü, 2 yaralı var

Silahlı aksiyaçılar həbs edildi - sayları AÇIQLANDI
09.12.2018, 11:41

Silahlı aksiyaçılar həbs edildi - sayları AÇIQLANDI

Cəlilabadda yol qəzası baş verdi - yaralılar var
09.12.2018, 11:25

Cəlilabadda yol qəzası baş verdi - yaralılar var

Bələdiyyə hazırlayan təhsil ocağına ehtiyac varmı?    
09.12.2018, 11:00

Bələdiyyə hazırlayan təhsil ocağına ehtiyac varmı?   

Hacıbəylinin varisləri Azərbaycanın tarixi ilə tanış olublar - FOTO
09.12.2018, 10:35

Hacıbəylinin varisləri Azərbaycanın tarixi ilə tanış olublar - FOTO

Gəncədə ağır yol qəzası baş verib
09.12.2018, 10:15

Gəncədə ağır yol qəzası baş verib

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişib
09.12.2018, 10:00

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişib

Çiskinli yağış yağacaq - Bu günün HAVASI
09.12.2018, 09:45

Çiskinli yağış yağacaq - Bu günün HAVASI

Azərbaycanda piylənmə diaqnozu qoyulan uşaqların sayı AÇIQLANDI
09.12.2018, 09:35

Azərbaycanda piylənmə diaqnozu qoyulan uşaqların sayı AÇIQLANDI

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan atəş açıb
09.12.2018, 09:12

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan atəş açıb

Ermənistanda erkən parlament seçkiləri keçirilir
09.12.2018, 09:00

Ermənistanda erkən parlament seçkiləri keçirilir

“Mançester Siti” Premyer Liqada ilk məğlubiyyətini aldı
09.12.2018, 01:59

Mançester SitiPremyer Liqada ilk məğlubiyyətini aldı

İtlərin mitinqi   
09.12.2018, 01:39

İtlərin mitinqi  

Erməni əlində olan əsir və girov azərbaycanlılar - Yeni STATİSTİKA -  29 uşaq, 98 qadın, 604 hərbçi  
09.12.2018, 00:58

Erməni əlində olan əsir və girov azərbaycanlılar - Yeni STATİSTİKA -  29 uşaq, 98 qadın, 604 hərbçi  

Ərdoğan: “Bizim polisimizə lağ edənlərin polisi indi görün nələr edir” - VİDEO
09.12.2018, 00:17

Ərdoğan: “Bizim polisimizə lağ edənlərin polisi indi görün nələr edir” - VİDEO

Nadir Adilovun yeni kitabının imza günü keçirilib - FOTOLAR
09.12.2018, 00:09

Nadir Adilovun yeni kitabının imza günü keçirilib - FOTOLAR

“Qalatasaray” doğma meydanda xal itirdi
08.12.2018, 23:30

“Qalatasaray” doğma meydanda xal itirdi

1385 etirazçı saxlanıldı, 118 nəfər yaralandı - Fransa ÇALXALANIR
08.12.2018, 23:11

1385 etirazçı saxlanıldı, 118 nəfər yaralandı - Fransa ÇALXALANIR

ARXİV