22 iyul 2018, Bazar
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - “Məğlubedilməz Məmmədov” – Böyük Vətən Müharibəsinin AZƏRBAYCANLI QƏHRƏMANLARI
“Məğlubedilməz Məmmədov” – Böyük Vətən Müharibəsinin AZƏRBAYCANLI QƏHRƏMANLARI
04.01.2018, 21:46

Döyüş yoldaşları onu “məğlubedilməz Məmmədov”, “amansız döyüşçü”, “gecə hücumlarının ustası” adlandırıblar. Hətta alman qoşunları kəşfiyyat vasitəsi ilə təmas xəttinin qarşı tərəfində mayor Məmmədovun taborunun olduğunu biləndə keçirəcəkləri hərbi əməliyyada uğur qazanmaq şansının nə qədər aşağı olacağını da dərk ediblər.

Modern.az saytı oxuculara “Böyük Vətən Müharibəsinin azərbaycanlı qəhrəmanları” rubrikasını təqdim edir. Rubrikanın ilk yazısı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Xəlil Məmmədov haqqındadır.

 

Xəlil Məmmədov 1916-cı ildə Şuşada anadan olub. Sənaye texnikumunu bitirdikdən sonra ordu sıralarına çağrılıb. Böyük Vətən Müharibəsi başlananda öncə Qafqaz cəbhəsinə göndərilib.

 

Müharibə illərində Xəlil Məmmədov sıravi tankçılıqdam mayor rütbəsinə, tank taboru komandiri vəzifəsinə qədər yüksəlib.

 

Qısa müddət ərzində döyüş şəraitində hərb sənətinin incəliklərini mənimsəyən qorxmaz azərbaycanlı 1942-ci ilin dekabr ayında göstərdiyi qəhrəmanlığa görə “Qırmızı ulduz” ordeni ilə təltif edilib. Belə ki, onun komandiri olduğu tabor Krım uğrunda gedən döyüşlərdə alman qoşunlarının geri çəkilməsinə, məğlubiyyətinə nail olub. Bu döyüşlərdə Xəlil Məmmədov yaralansa da, o, qısa müddətli müalicədən sonra yenidən cəbhəyə qayıdıb.

 

Hərbi əməliyyatlardakı uğurlarına görə komandanlığın diqqət mərkəzində olan tabor komandiri bir il keçməmiş ikinci dəfə “Qırmızı ulduz” ordeni ilə təltif olunub.

 

Növbəti dəfə Xəlil Məmmədovun taboru döyüşlərin daha şiddətli keçdiyi Cənub-Qərb cəbhəsinə göndərilib. Komandanlıq taborun qarşısında alman qoşunları tərəfindən mühasirəyə alınmış Zaporojye şəhərinin mühasirə həlqəsinin cənub tərəfdən dağıdılması tapşırığını qoyub. Bu tapşırığın yerinə yetirilməsinin çətinliyini, həmçinin almanların canlı və hərbi texnikasının çoxluq təşkil etdiyini nəzərə alaraq Xəlil Məmmədov döyüş taktikasını, əməliyyat planını dəyişib. Belə ki, komandir mühasirə həlqəsini yarmaq üçün əvvəlcədən planlaşdırılmış vaxtda və istiqamətdə deyil, Dnepr istiqamətindən gecə yarısı körpüdən keçərək şəhərə daxil olublar. Almanlar üçün gözlənilməz olan bu taktika düşməni çaşdırıb, Xəlil Məmmədov öz taboru ilə şiddəli döyüşlərdən sonra şəhəri xilas ediblər. Sovet qoşunları komandanlığı azərbaycanlı balasının düşünülmüş və məntiqli bu döyüş əməliyyatını yüksək qiymətləndirərək Xəlil Məmmədovu “Aleksandr Nevski” ordeni ilə təltif ediblər.

 

Ukraynanın işğaldan azad edilməsində ən ağır döyüşlərdə iştirak edən Xəlil Məmmədovun sonrakı döyüş yolları Macarıstan, Yuqoslaviya, Çexoslovakiya, Rumıniyadan keçib. Komandiri olduğu tank taboru ən ağır hərbi əməliyyatlarda, ən çətin döyüşlərdə uğurlar qazanıb, düşmənin hərbi texnikasısının və canlı qüvvəsinin məhv edilməsində ən yüksək göstəricilərlə öncüllər sırasında dayanıb.

 

Xəlil Məmmədov Rumıniyanın Tırqu Frumos şəhərinin işğalçılardan azad edilməsində xüsusi qəhrəmanlıq göstərib. Taborun dəqiq zərbələri nəticəsində düşmən böyük itkilər verib. Daha sonra Xəlil Məmmədov öz taboru ilə xüsusi əməliyyat keçirərək 3 dəmiryolu eşalonunundan 4 minə yaxın alman əsgəri və zabitini əsir götürüblər. Xəlil Məmmədov bu əməliyyatda da yaralanmasına baxmayaraq döyüşləri davam etdirib. Cəmisi 15 gün ərzində  Məmmədovun taboru Rumaniya torpaqlarında düşmənin 4 tankını, 64 topunu, 191 müxtəlif təyinatlı avtomobilini, 108 pulemyotunu, 1375 alman əsgəri və zabitini məhv edib.

 

Bu uğurlu əməliyyat Moskvada, SSRİ Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərərgahında da müzakirə olunub.

 

Xəlil Məmmədovun taboru Macarıstanda qərarlaşıb növbəti əməliyyatlara hazırlaşanda səhra poçtalyonu ona xüsusi zərf təqdim edib. Zərfin “məxfi” möhürlü olmamasını görən komandir məktubu müavininə yönləndirib. Zərfdə isə SSRİ Ali Sovetinin Xəlil Məmmədova Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilməsi ilə bağlı fərmanı olub.

 

Böyük Vətən Müharibəsindən sonra ehtiyatda olan mayor Xəlil Məmmədov partiya orqanlarında çalışıb. O, 1946-cı ildə Bakının Əzizbəyov rayon Partiya Komitəsinin 1-ci katibi olub. 1955-ci ildə Sov.İKP MK yanında Ali Partiya Məktəbini bitirib.

 

Xəlil Məmmədov 1957-ci ildə əvvəlcə daxili işlər nazirnin müavini, daha sonra 1-ci müavin, 1960-cı ildə isə daxili işlər naziri vəzifəsinə təyin edilib, ona general-mayor rütbəsi verilib. (həmin ərəfədə Daxili İşlər Nazirliyi İctimai Asayişin Mühafizəsi nazirliyi adlandırılıb)

 

1965-cı ildən Xəlil Məmmədov Nazirlər Sovetinin sovet orqanları şöbəsinə rəhbərlik edib, 1971-1974-cü illərdə isə Azərbaycan İdman və Bədən Tərbiyəsi Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsində işləyib.

 

Xəlil Məmmədov harada işləməsindən asılı olmayaraq, həmişə böyük hörmətə, nüfuza malik olub. Sövet məkanının yüksək hərbi dairələrində onun haqqında həmişə yüksək fikirlər söyləyiblər.

 

Azərbaycanın igid oğlu, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, general-mayor Xəlil Məmmədov 21 fevral 1989-cu ildə vəfat edib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Bəşirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı
22.07.2018, 14:50

“Bəşirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

İranda güclü ZƏLZƏLƏ
22.07.2018, 13:14

İranda güclü ZƏLZƏLƏ

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda
22.07.2018, 13:06

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR
22.07.2018, 13:03

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı
22.07.2018, 12:45

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü
22.07.2018, 12:36

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı
22.07.2018, 12:15

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  
22.07.2018, 11:50

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI
22.07.2018, 11:34

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA
22.07.2018, 11:20

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA
22.07.2018, 11:09

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi
22.07.2018, 10:58

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI
22.07.2018, 10:42

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 10:29

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib
22.07.2018, 10:21

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib

"Instagram"da yenilik
22.07.2018, 10:16

"Instagram"da yenilik

FHN iki nəfəri xilas etdi
22.07.2018, 10:03

FHN iki nəfəri xilas etdi

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb
22.07.2018, 09:50

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb

22.07.2018, 09:45

"Azərbaycan Beynəlxalq Enerji Agentliyinin çox dəyərli tərəfdaşdır" - Fatih Birol

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi
22.07.2018, 09:30

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi
22.07.2018, 09:15

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN
22.07.2018, 09:00

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib
22.07.2018, 00:58

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 00:33

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb
22.07.2018, 00:21

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı
22.07.2018, 00:01

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi
21.07.2018, 23:48

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib
21.07.2018, 23:32

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib

ARXİV