18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
“İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
05.01.2018, 09:54

İstehsal sürətlə artsa da həm inkişaf etmiş, həm də inkişafda olan ölkələrin vətəndaşları arasında fikir ayrılıqları dərinləşir. Hazırda liberal demokratiya İkinci Dünya Müharibəsindən etibarən daha az legitimliyə malikdir.

 

Son 20 il ərzində beynəlxalq siyasətdə sarsıntılar çox oldu, lakin 2018, 2008-ci il  maliyyə böhranının geosiyasi ekvivalenti olaraq gözlənilməz böhran üçün daha əlverişli görünür.

Ekspertlərin fikrincə, "geosiyasi depressiya" 2018-ci ilin əsas 10 riski üçün fon yaradır. Həmişəki kimi görünməz təhlükələr mövcuddur.

 

Modern.az saytı nüfuzlu “Newsweek” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, “Eurasia Group” 2018-ci ildə gözlənilən risklər barədə yazıb.

 

Onları təqdim edirik.

 

1. Yüksələn Çin

 

Vaşinqtonda siyasətin dağınıq vaxtında,  Çin hökuməti ölkənin xarici mühitini yenidən gözdən keçirir, onun daxilində yeni qaydalar müəyyənləşdirir, dünyanın ən təsirli qlobal ticarət və investisiya strategiyasını hazırlayır.

 

Və dövlət maraqlarına əsasən, Çinin texnologiya şirkətlərinə üstünlük verir. Pekin hazırda Çini yamsılama ehtimalı yüksək olan digər ölkələrin siyasi və iqtisadi həyatına müdaxilə etməyəcəyinə söz verib.

Lakin bununla belə öz təsir dairəsini artırır və genişləndirir. Qlobal biznes mühiti yeni qaydalara, standartlara və praktikaya uyğunlaşmalıdır. 2018-ci ildə xüsusilə də ticarət sahəsində ABŞ-Çin münaqişəsi  müşahidə ediləcək.

 

 

2. "Hadisələr otağı"

 

Uzun müddətdir geosiyasi böhran müşahidə olunmur. Lakin bir çox yerlərdə ehtiyatsız addım və ya yanlış fikir ciddi beynəlxalq münaqişə yarada bilər.

 

Mümkün qəza riski kiberməkanda rəqabət və münaqişədən, Şimali Koreya ətrafındakı hadisələrdən, Suriya döyüş meydanından,  ABŞ-Rusiya gərginliyindən, İŞİD savaşçılarının Suriya və İraqdan çıxarılmasından qaynaqlanır.

 

 

3. Texnologiyada soyuq müharibə

 

İqtisadi güc ətrafında dünyanın ən böyük mübarizəsi yeni informasiya texnologiyalarının inkişafı ilə bağlıdır. ABŞ və Çin süni intellekt və superkomüterə yiyələnmək üçün mübarizə aparacaq və bazar hökmranlığı üçün savaşacaq. Afrika, Hindistan, Braziliya və Avropa ölkələri kimə güvənəcəyinə, hansı məhsullar və standartları qəbul edəcəyinə qərar verməlidir. Teknoloji birliklərin parçalanması problemdir. Xüsusilə yerli şirkətlər qlobal viruslarla mübarizə apardığı üçün həm bazar, həm də təhlükəsizlik  riskləri yaradır.

 

4. Meksika

 

2018-ci il Meksika üçün Şimali Amerika Azad Ticarət Zonasının (NAFTA) yenidən müzakirəyə çıxarılması və seçicilərin yeni prezident seçməsi baxımından  həlledici il olacaq. NAFTA  danışıqlarının baş tutmaması razılaşmanı təxirə salmayacaq, ancaq Meksikanın ABŞ ticarətinə güvəndiyi halda gələcəyinin qeyri-müəyyən olması ölkənin iqtisadiyyatına zərər vuracaq. İyulun 1-də keçiriləcək prezident seçkilərinə, eyni zamanda baş alıb gedən korrupsiya halları, narkotik qruplarının artmasına görə,  xalqın ictimai qəzəbi yüksək səviyyədədir.

 

5. ABŞ-İran gərginliyi

 

Nüvə razılaşması yəqin ki, 2018-ci ildə də olacaq, lakin bunun əksi üçün də böyük şans var.  Donald Tramp Səudiyyə Ərəbistanını dəstəkləyəcək və İran da daxil olmaqla, Suriya, İraq, Livan və Yəməni əlində tutmağa çalışacaq.

 

ABŞ mütəmadi olaraq ballistik raket sınaqları, terrorizmə dəstək və insan hüquqlarının pozulması istiqamətində İrana sanksiya tətbiq edəcək. İran yenidən geri çəkiləcək. Nüvə razılaşması uğursuz olarsa, İran nüvə proqramını sürətləndirəcək və bölgədə ABŞ və ya İsrail hücumlarının təhlükəsi yenidən hiss olunacaq.

 

6. Bəzi təşkilatların etibarını itirməsi

 

Hökumətlər, siyasi partiyalar, məhkəmələr, media və maliyyə qurumları, sülh və rifahı dəstəkləyən iqtisadi qurumlar ictimaiyyətin güvənini itirir. 2018-ci ildə həmçinin Brexit səsverməsi və Donald Trampın gedişatları inkişaf etməkdə olan ölkələri də “zəhərləyəcək”.

 

7. Yeni müdafiə

 

İnkişaf etmiş bazarlarda anti-hökumət hərəkatlarının artması siyasətçiləri qlobal iqtisadi rəqabət üçün yeni bir yanaşma ortaya qoymağa məcbur edir.  Nəticədə gözləntilər artır. Yeni maneələr daha az görünür.

 

8. İngiltərə döyüşləri

 

İngiltərə həm Brexit müzakirələri, həm də daxili siyasi qarışıqlıq təhlükəsi ilə üz-üzədir.  Brexitdə  "hər şey qəbul edilənə qədər heç bir şey qəbul edilmədi" şüarı iki tərəf arasında müddətsiz mübarizəyə səbəb olacaq.

 

9. Cənubi Asiyada eynilik siyasəti

 

 

Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində, daha çox İndoneziya və Malayziyada islamçılığın yerli formaları nəzərə çarpacaq. Bir neçə ölkədə sərvətin qeyri-mütənasib bir hissəsini əlində tutan etnik çinlilərə qarşı qəzəb, xüsusilə İndoneziyada son zamanlarda daha güclü hiss edilir. Myanmarda Rohinca müsəlmanlarına edilən zülm  insanlıq böhranına səbəb olub.

 

Hindistanda baş nazir Narendra Modi 2019-cu il seçkilərindən öncə dəstəyi gücləndirmək üçün millətçilikdən, müsəlmanları və alt-kastaya mənsub hindliləri hədəf almaq istəyən radikallaşmış cəmiyyət ünsürlərindən istifadə edə bilər.

 

10. Afrika sirləri

 

2018-ci ildə Afrikanın qeyri-sabit bölgələrindən (Mali, Cənubi Sudan, Somaliya) əsas ölkələrə mənfi təsirlər  (Nigeriya, Keniya, Efiopiya) daxil olacaq. Əsas təhlükə millətçilik və terrorizmdən yaranır. Keçmişdə zəif hökumətləri sabitləşdirməyə cəhd edən xarici tərəfdaşlar diqqət mərkəzindədir. Keniya, Nigeriya, Uqanda və Efiopiya hökumətləri xərclərinin azaldılmasına ehtiyacı olduğu bir zamanda artan təhlükəsizlik xərcləri ilə qarşı-qarşıyadır. Və bu, xarici investorların fikirlərini dəyişdirə bilər.

 

Qırmızı xətt

 

Tramp administrasiyanın qeyri-sabitliyə və ya digər növ siyasətlərə təsir edə bilmə ehtimalı çox azdır. 2018-ci ildə Avrozona siyasi risklərə əhəmiyyət verməyəcək. Venesuelanın siyasi münaqişəsi dondurulmuş görünür, çünki dövlət başçısı Nikolas Madura təəccüblü bir şəkildə möhkəm olduğunu sübut edir.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda biabırçı cinayət - Yaşlı qadını döydü, qarət etdi - FOTO
18.07.2018, 11:00

Bakıda biabırçı cinayət - Yaşlı qadını döydü, qarət etdi - FOTO

“Gənclərin dini məzhəblərə meyilliliyinə görə təhsil ocaqları da məsuliyyət daşıyır”- Deputat
18.07.2018, 10:59

“Gənclərin dini məzhəblərə meyilliliyinə görə təhsil ocaqları da məsuliyyət daşıyır”- Deputat

Elmar Vəliyevin mühafizəçisindən təzə xəbər var   
18.07.2018, 10:53

Elmar Vəliyevin mühafizəçisindən təzə xəbər var  

Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin görüşü olub
18.07.2018, 10:44

Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin görüşü olub

Sərhəddə 17 min “Marlboro” markalı siqaret aşkarlandı
18.07.2018, 10:42

Sərhəddə 17 min “Marlboro” markalı siqaret aşkarlandı

Dövlət Komitəsi Xəzərin sahillərini hasarlayanları şikayət etdi - Dənizə girişi bağlayanlar KİMLƏRDİR?
18.07.2018, 10:37

Dövlət Komitəsi Xəzərin sahillərini hasarlayanları şikayət etdi - Dənizə girişi bağlayanlar KİMLƏRDİR?

BANM-ın 15 məzunu SOCAR-ın Kompleks Qazma Trestində işə başlayıb
18.07.2018, 10:37

BANM-ın 15 məzunu SOCAR-ın Kompleks Qazma Trestində işə başlayıb

Göygöldə Turistik Məlumat İdarəetmə Sisteminin açılışı olub
18.07.2018, 10:33

Göygöldə Turistik Məlumat İdarəetmə Sisteminin açılışı olub

Qənirə Paşayevaya qarşı TƏXRİBAT: “Bunu edən ən əxlaqsız adamdır”   
18.07.2018, 10:29

Qənirə Paşayevaya qarşı TƏXRİBAT: “Bunu edən ən əxlaqsız adamdır”  

İtaliya prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
18.07.2018, 10:11

İtaliya prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu   
18.07.2018, 10:06

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu  

Ətraf mühitin vəziyyətinə dair təlim keçirilir
18.07.2018, 10:01

Ətraf mühitin vəziyyətinə dair təlim keçirilir

Horadizdə pambıqçılığa həsr olunan müşavirə keçirilib
18.07.2018, 09:58

Horadizdə pambıqçılığa həsr olunan müşavirə keçirilib

Axtarışda olan 32 nəfər tutuldu   
18.07.2018, 09:55

Axtarışda olan 32 nəfər tutuldu  

Azərbaycanda ilanların sayı çoxalıb
18.07.2018, 09:53

Azərbaycanda ilanların sayı çoxalıb

Polşalı müəllimlər Qərbi Kaspi Universitetində mühazirə deyəcək
18.07.2018, 09:33

Polşalı müəllimlər Qərbi Kaspi Universitetində mühazirə deyəcək

Prezident Sumqayıta açılışa gedir   
18.07.2018, 09:08

Prezident Sumqayıta açılışa gedir  

“Qarabağ” bu gün cavab oyununa çıxır - Çempionlar Liqasında TƏQVİM   
18.07.2018, 08:38

“Qarabağ” bu gün cavab oyununa çıxır - Çempionlar Liqasında TƏQVİM  

Bu gün I və IV qruplarda qəbul imtahanı keçirilir
18.07.2018, 08:32

Bu gün I və IV qruplarda qəbul imtahanı keçirilir

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18.07.2018, 08:29

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

ABŞ-da silahlı insident
18.07.2018, 01:03

ABŞ-da silahlı insident

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı
18.07.2018, 00:49

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video
18.07.2018, 00:36

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu
18.07.2018, 00:20

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu
18.07.2018, 00:04

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir
17.07.2018, 23:48

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...
17.07.2018, 23:26

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.07.2018, 23:12

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO
17.07.2018, 22:56

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
17.07.2018, 22:41

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR
17.07.2018, 22:23

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır
17.07.2018, 22:11

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi
17.07.2018, 21:54

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır
17.07.2018, 21:40

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
17.07.2018, 21:26

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

ARXİV