27 aprel 2018, Cümə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
“İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
05.01.2018, 09:54

İstehsal sürətlə artsa da həm inkişaf etmiş, həm də inkişafda olan ölkələrin vətəndaşları arasında fikir ayrılıqları dərinləşir. Hazırda liberal demokratiya İkinci Dünya Müharibəsindən etibarən daha az legitimliyə malikdir.

 

Son 20 il ərzində beynəlxalq siyasətdə sarsıntılar çox oldu, lakin 2018, 2008-ci il  maliyyə böhranının geosiyasi ekvivalenti olaraq gözlənilməz böhran üçün daha əlverişli görünür.

Ekspertlərin fikrincə, "geosiyasi depressiya" 2018-ci ilin əsas 10 riski üçün fon yaradır. Həmişəki kimi görünməz təhlükələr mövcuddur.

 

Modern.az saytı nüfuzlu “Newsweek” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, “Eurasia Group” 2018-ci ildə gözlənilən risklər barədə yazıb.

 

Onları təqdim edirik.

 

1. Yüksələn Çin

 

Vaşinqtonda siyasətin dağınıq vaxtında,  Çin hökuməti ölkənin xarici mühitini yenidən gözdən keçirir, onun daxilində yeni qaydalar müəyyənləşdirir, dünyanın ən təsirli qlobal ticarət və investisiya strategiyasını hazırlayır.

 

Və dövlət maraqlarına əsasən, Çinin texnologiya şirkətlərinə üstünlük verir. Pekin hazırda Çini yamsılama ehtimalı yüksək olan digər ölkələrin siyasi və iqtisadi həyatına müdaxilə etməyəcəyinə söz verib.

Lakin bununla belə öz təsir dairəsini artırır və genişləndirir. Qlobal biznes mühiti yeni qaydalara, standartlara və praktikaya uyğunlaşmalıdır. 2018-ci ildə xüsusilə də ticarət sahəsində ABŞ-Çin münaqişəsi  müşahidə ediləcək.

 

 

2. "Hadisələr otağı"

 

Uzun müddətdir geosiyasi böhran müşahidə olunmur. Lakin bir çox yerlərdə ehtiyatsız addım və ya yanlış fikir ciddi beynəlxalq münaqişə yarada bilər.

 

Mümkün qəza riski kiberməkanda rəqabət və münaqişədən, Şimali Koreya ətrafındakı hadisələrdən, Suriya döyüş meydanından,  ABŞ-Rusiya gərginliyindən, İŞİD savaşçılarının Suriya və İraqdan çıxarılmasından qaynaqlanır.

 

 

3. Texnologiyada soyuq müharibə

 

İqtisadi güc ətrafında dünyanın ən böyük mübarizəsi yeni informasiya texnologiyalarının inkişafı ilə bağlıdır. ABŞ və Çin süni intellekt və superkomüterə yiyələnmək üçün mübarizə aparacaq və bazar hökmranlığı üçün savaşacaq. Afrika, Hindistan, Braziliya və Avropa ölkələri kimə güvənəcəyinə, hansı məhsullar və standartları qəbul edəcəyinə qərar verməlidir. Teknoloji birliklərin parçalanması problemdir. Xüsusilə yerli şirkətlər qlobal viruslarla mübarizə apardığı üçün həm bazar, həm də təhlükəsizlik  riskləri yaradır.

 

4. Meksika

 

2018-ci il Meksika üçün Şimali Amerika Azad Ticarət Zonasının (NAFTA) yenidən müzakirəyə çıxarılması və seçicilərin yeni prezident seçməsi baxımından  həlledici il olacaq. NAFTA  danışıqlarının baş tutmaması razılaşmanı təxirə salmayacaq, ancaq Meksikanın ABŞ ticarətinə güvəndiyi halda gələcəyinin qeyri-müəyyən olması ölkənin iqtisadiyyatına zərər vuracaq. İyulun 1-də keçiriləcək prezident seçkilərinə, eyni zamanda baş alıb gedən korrupsiya halları, narkotik qruplarının artmasına görə,  xalqın ictimai qəzəbi yüksək səviyyədədir.

 

5. ABŞ-İran gərginliyi

 

Nüvə razılaşması yəqin ki, 2018-ci ildə də olacaq, lakin bunun əksi üçün də böyük şans var.  Donald Tramp Səudiyyə Ərəbistanını dəstəkləyəcək və İran da daxil olmaqla, Suriya, İraq, Livan və Yəməni əlində tutmağa çalışacaq.

 

ABŞ mütəmadi olaraq ballistik raket sınaqları, terrorizmə dəstək və insan hüquqlarının pozulması istiqamətində İrana sanksiya tətbiq edəcək. İran yenidən geri çəkiləcək. Nüvə razılaşması uğursuz olarsa, İran nüvə proqramını sürətləndirəcək və bölgədə ABŞ və ya İsrail hücumlarının təhlükəsi yenidən hiss olunacaq.

 

6. Bəzi təşkilatların etibarını itirməsi

 

Hökumətlər, siyasi partiyalar, məhkəmələr, media və maliyyə qurumları, sülh və rifahı dəstəkləyən iqtisadi qurumlar ictimaiyyətin güvənini itirir. 2018-ci ildə həmçinin Brexit səsverməsi və Donald Trampın gedişatları inkişaf etməkdə olan ölkələri də “zəhərləyəcək”.

 

7. Yeni müdafiə

 

İnkişaf etmiş bazarlarda anti-hökumət hərəkatlarının artması siyasətçiləri qlobal iqtisadi rəqabət üçün yeni bir yanaşma ortaya qoymağa məcbur edir.  Nəticədə gözləntilər artır. Yeni maneələr daha az görünür.

 

8. İngiltərə döyüşləri

 

İngiltərə həm Brexit müzakirələri, həm də daxili siyasi qarışıqlıq təhlükəsi ilə üz-üzədir.  Brexitdə  "hər şey qəbul edilənə qədər heç bir şey qəbul edilmədi" şüarı iki tərəf arasında müddətsiz mübarizəyə səbəb olacaq.

 

9. Cənubi Asiyada eynilik siyasəti

 

 

Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində, daha çox İndoneziya və Malayziyada islamçılığın yerli formaları nəzərə çarpacaq. Bir neçə ölkədə sərvətin qeyri-mütənasib bir hissəsini əlində tutan etnik çinlilərə qarşı qəzəb, xüsusilə İndoneziyada son zamanlarda daha güclü hiss edilir. Myanmarda Rohinca müsəlmanlarına edilən zülm  insanlıq böhranına səbəb olub.

 

Hindistanda baş nazir Narendra Modi 2019-cu il seçkilərindən öncə dəstəyi gücləndirmək üçün millətçilikdən, müsəlmanları və alt-kastaya mənsub hindliləri hədəf almaq istəyən radikallaşmış cəmiyyət ünsürlərindən istifadə edə bilər.

 

10. Afrika sirləri

 

2018-ci ildə Afrikanın qeyri-sabit bölgələrindən (Mali, Cənubi Sudan, Somaliya) əsas ölkələrə mənfi təsirlər  (Nigeriya, Keniya, Efiopiya) daxil olacaq. Əsas təhlükə millətçilik və terrorizmdən yaranır. Keçmişdə zəif hökumətləri sabitləşdirməyə cəhd edən xarici tərəfdaşlar diqqət mərkəzindədir. Keniya, Nigeriya, Uqanda və Efiopiya hökumətləri xərclərinin azaldılmasına ehtiyacı olduğu bir zamanda artan təhlükəsizlik xərcləri ilə qarşı-qarşıyadır. Və bu, xarici investorların fikirlərini dəyişdirə bilər.

 

Qırmızı xətt

 

Tramp administrasiyanın qeyri-sabitliyə və ya digər növ siyasətlərə təsir edə bilmə ehtimalı çox azdır. 2018-ci ildə Avrozona siyasi risklərə əhəmiyyət verməyəcək. Venesuelanın siyasi münaqişəsi dondurulmuş görünür, çünki dövlət başçısı Nikolas Madura təəccüblü bir şəkildə möhkəm olduğunu sübut edir.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanla sərhəddə xüsusi əməliyyat - 11 İŞİD-çi öldürüldü
27.04.2018, 00:07

Azərbaycanla sərhəddə xüsusi əməliyyat - 11 İŞİD-çi öldürüldü

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ
27.04.2018, 00:03

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ

Tarixi görüş sabah baş tutacaq   
26.04.2018, 23:58

Tarixi görüş sabah baş tutacaq  

Bakıda bağçada insident: Uşaq döyülüb, yoxsa yıxılıb  
26.04.2018, 23:53

Bakıda bağçada insident: Uşaq döyülüb, yoxsa yıxılıb  

 Ahıllar üçün alternativ “Facebook” yaradıldı
26.04.2018, 23:51

 Ahıllar üçün alternativ “Facebook” yaradıldı

Belqrad Universitetində Azərbaycan Dili və Mədəniyyəti Mərkəzi açılıb
26.04.2018, 23:48

Belqrad Universitetində Azərbaycan Dili və Mədəniyyəti Mərkəzi açılıb

Maarifçilik ideyalarına görə güllələnən Cümhuriyyət  alimi və əlifba “inqilabçısı” - ARAŞDIRMA
26.04.2018, 23:26

Maarifçilik ideyalarına görə güllələnən Cümhuriyyət  alimi və əlifba “inqilabçısı” - ARAŞDIRMA

Olimpiada “çempionları” və  600 bal toplayanları  yetişdirən, rekorda imza atan  ucqar kənd müəllimi - LAYİHƏ
26.04.2018, 23:07

Olimpiada “çempionları” və  600 bal toplayanları  yetişdirən, rekorda imza atan  ucqar kənd müəllimi - LAYİHƏ

Sabunçuda yaşayış binasında yanğın - 15 nəfər təxliyə edildi
26.04.2018, 22:35

Sabunçuda yaşayış binasında yanğın - 15 nəfər təxliyə edildi

"Beşiktaş" yarım qalan oyuna çıxmaqdan İMTİNA ETDİ
26.04.2018, 22:29

"Beşiktaş" yarım qalan oyuna çıxmaqdan İMTİNA ETDİ

Çernobıl əlillərinin təqaüdü 181,5  manata çatdırıldı
26.04.2018, 21:51

Çernobıl əlillərinin təqaüdü 181,5  manata çatdırıldı

“Mən seçilməsəm, heç kim seçilməyəcək” - PAŞİNYAN
26.04.2018, 21:40

“Mən seçilməsəm, heç kim seçilməyəcək” - PAŞİNYAN

 ABŞ-ın dövlət katibi oldu - Pompeo
26.04.2018, 21:37

 ABŞ-ın dövlət katibi oldu - Pompeo

Dünyanın ən təhlükəli saytlarından biri bağlandı
26.04.2018, 21:27

Dünyanın ən təhlükəli saytlarından biri bağlandı

Putin Karapetyanla Ermənistandakı vəziyyəti müzakirə etdi
26.04.2018, 21:20

Putin Karapetyanla Ermənistandakı vəziyyəti müzakirə etdi

Güləşçimiz erməni rəqiblərini məğlub edib çempion oldu
26.04.2018, 21:12

Güləşçimiz erməni rəqiblərini məğlub edib çempion oldu

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında “Oxu günü” keçirilib 
26.04.2018, 21:06

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında “Oxu günü” keçirilib 

SOCAR-la BP arasında yeni  saziş imzalandı
26.04.2018, 20:56

SOCAR-la BP arasında yeni  saziş imzalandı

Metroda sərnişinlər üçün YENİLİK - Yemək satılacaq
26.04.2018, 20:38

Metroda sərnişinlər üçün YENİLİK - Yemək satılacaq

İlham Əliyev Böyük Britaniya Baş naziri ilə  görüşdü
26.04.2018, 20:38

İlham Əliyev Böyük Britaniya Baş naziri ilə  görüşdü

Rusiya XİN:
26.04.2018, 18:55

Rusiya XİN: "Ümid edirik ki, danışıqlar bəpra olunacaq"

İnam Kərimov nazirliyin tabeliyində olan müəssisələrlə tanış olub-FOTO
26.04.2018, 18:46

İnam Kərimov nazirliyin tabeliyində olan müəssisələrlə tanış olub-FOTO

Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq
26.04.2018, 18:40

Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq

“Qaçqınkom”un sədri Dünya Bankının nümayəndələrini qəbul edib
26.04.2018, 18:34

“Qaçqınkom”un sədri Dünya Bankının nümayəndələrini qəbul edib

Ölü dənizdə 10 nəfər itkin düşdü
26.04.2018, 18:29

Ölü dənizdə 10 nəfər itkin düşdü

DİN-də geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib
26.04.2018, 18:17

DİN-də geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib

Azercell-in Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzinə ekskursiya
26.04.2018, 18:08

Azercell-in Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzinə ekskursiya

Mətbuat Şurası Zakir Fəxrinin 70 illiyinə toplandı   
26.04.2018, 17:56

Mətbuat Şurası Zakir Fəxrinin 70 illiyinə toplandı  

Böyük Britaniya səfirliyi Formula 1 ərəfəsində Bakıda tədbirlər keçirəcək
26.04.2018, 17:48

Böyük Britaniya səfirliyi Formula 1 ərəfəsində Bakıda tədbirlər keçirəcək

Hüseyn Abdullayevin həbsi barədə rəsmi məlumat yayıldı - Əlavə ittiham irəli sürüldü  
26.04.2018, 17:46

Hüseyn Abdullayevin həbsi barədə rəsmi məlumat yayıldı - Əlavə ittiham irəli sürüldü  

Tramp Rusiyadan DANIŞDI: “Putindən də soruşa bilərsiniz”
26.04.2018, 17:43

Tramp Rusiyadan DANIŞDI: “Putindən də soruşa bilərsiniz”

Akademiyada doktorantura və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olundu   
26.04.2018, 17:40

Akademiyada doktorantura və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olundu  

Azərbaycan, İran və Rusiyanın energetika nazirləri protokol imzaladılar
26.04.2018, 17:34

Azərbaycan, İran və Rusiyanın energetika nazirləri protokol imzaladılar

Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı   
26.04.2018, 17:19

Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı  

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
26.04.2018, 17:18

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(4.95%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(3.96%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(1.98%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.2%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(4.95%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(13.8%)