19 yanvar 2018, Cümə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
“İt ili”ni bəd proqnozlarla BAŞLADILAR10 RİSK
05.01.2018, 09:54

İstehsal sürətlə artsa da həm inkişaf etmiş, həm də inkişafda olan ölkələrin vətəndaşları arasında fikir ayrılıqları dərinləşir. Hazırda liberal demokratiya İkinci Dünya Müharibəsindən etibarən daha az legitimliyə malikdir.

 

Son 20 il ərzində beynəlxalq siyasətdə sarsıntılar çox oldu, lakin 2018, 2008-ci il  maliyyə böhranının geosiyasi ekvivalenti olaraq gözlənilməz böhran üçün daha əlverişli görünür.

Ekspertlərin fikrincə, "geosiyasi depressiya" 2018-ci ilin əsas 10 riski üçün fon yaradır. Həmişəki kimi görünməz təhlükələr mövcuddur.

 

Modern.az saytı nüfuzlu “Newsweek” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, “Eurasia Group” 2018-ci ildə gözlənilən risklər barədə yazıb.

 

Onları təqdim edirik.

 

1. Yüksələn Çin

 

Vaşinqtonda siyasətin dağınıq vaxtında,  Çin hökuməti ölkənin xarici mühitini yenidən gözdən keçirir, onun daxilində yeni qaydalar müəyyənləşdirir, dünyanın ən təsirli qlobal ticarət və investisiya strategiyasını hazırlayır.

 

Və dövlət maraqlarına əsasən, Çinin texnologiya şirkətlərinə üstünlük verir. Pekin hazırda Çini yamsılama ehtimalı yüksək olan digər ölkələrin siyasi və iqtisadi həyatına müdaxilə etməyəcəyinə söz verib.

Lakin bununla belə öz təsir dairəsini artırır və genişləndirir. Qlobal biznes mühiti yeni qaydalara, standartlara və praktikaya uyğunlaşmalıdır. 2018-ci ildə xüsusilə də ticarət sahəsində ABŞ-Çin münaqişəsi  müşahidə ediləcək.

 

 

2. "Hadisələr otağı"

 

Uzun müddətdir geosiyasi böhran müşahidə olunmur. Lakin bir çox yerlərdə ehtiyatsız addım və ya yanlış fikir ciddi beynəlxalq münaqişə yarada bilər.

 

Mümkün qəza riski kiberməkanda rəqabət və münaqişədən, Şimali Koreya ətrafındakı hadisələrdən, Suriya döyüş meydanından,  ABŞ-Rusiya gərginliyindən, İŞİD savaşçılarının Suriya və İraqdan çıxarılmasından qaynaqlanır.

 

 

3. Texnologiyada soyuq müharibə

 

İqtisadi güc ətrafında dünyanın ən böyük mübarizəsi yeni informasiya texnologiyalarının inkişafı ilə bağlıdır. ABŞ və Çin süni intellekt və superkomüterə yiyələnmək üçün mübarizə aparacaq və bazar hökmranlığı üçün savaşacaq. Afrika, Hindistan, Braziliya və Avropa ölkələri kimə güvənəcəyinə, hansı məhsullar və standartları qəbul edəcəyinə qərar verməlidir. Teknoloji birliklərin parçalanması problemdir. Xüsusilə yerli şirkətlər qlobal viruslarla mübarizə apardığı üçün həm bazar, həm də təhlükəsizlik  riskləri yaradır.

 

4. Meksika

 

2018-ci il Meksika üçün Şimali Amerika Azad Ticarət Zonasının (NAFTA) yenidən müzakirəyə çıxarılması və seçicilərin yeni prezident seçməsi baxımından  həlledici il olacaq. NAFTA  danışıqlarının baş tutmaması razılaşmanı təxirə salmayacaq, ancaq Meksikanın ABŞ ticarətinə güvəndiyi halda gələcəyinin qeyri-müəyyən olması ölkənin iqtisadiyyatına zərər vuracaq. İyulun 1-də keçiriləcək prezident seçkilərinə, eyni zamanda baş alıb gedən korrupsiya halları, narkotik qruplarının artmasına görə,  xalqın ictimai qəzəbi yüksək səviyyədədir.

 

5. ABŞ-İran gərginliyi

 

Nüvə razılaşması yəqin ki, 2018-ci ildə də olacaq, lakin bunun əksi üçün də böyük şans var.  Donald Tramp Səudiyyə Ərəbistanını dəstəkləyəcək və İran da daxil olmaqla, Suriya, İraq, Livan və Yəməni əlində tutmağa çalışacaq.

 

ABŞ mütəmadi olaraq ballistik raket sınaqları, terrorizmə dəstək və insan hüquqlarının pozulması istiqamətində İrana sanksiya tətbiq edəcək. İran yenidən geri çəkiləcək. Nüvə razılaşması uğursuz olarsa, İran nüvə proqramını sürətləndirəcək və bölgədə ABŞ və ya İsrail hücumlarının təhlükəsi yenidən hiss olunacaq.

 

6. Bəzi təşkilatların etibarını itirməsi

 

Hökumətlər, siyasi partiyalar, məhkəmələr, media və maliyyə qurumları, sülh və rifahı dəstəkləyən iqtisadi qurumlar ictimaiyyətin güvənini itirir. 2018-ci ildə həmçinin Brexit səsverməsi və Donald Trampın gedişatları inkişaf etməkdə olan ölkələri də “zəhərləyəcək”.

 

7. Yeni müdafiə

 

İnkişaf etmiş bazarlarda anti-hökumət hərəkatlarının artması siyasətçiləri qlobal iqtisadi rəqabət üçün yeni bir yanaşma ortaya qoymağa məcbur edir.  Nəticədə gözləntilər artır. Yeni maneələr daha az görünür.

 

8. İngiltərə döyüşləri

 

İngiltərə həm Brexit müzakirələri, həm də daxili siyasi qarışıqlıq təhlükəsi ilə üz-üzədir.  Brexitdə  "hər şey qəbul edilənə qədər heç bir şey qəbul edilmədi" şüarı iki tərəf arasında müddətsiz mübarizəyə səbəb olacaq.

 

9. Cənubi Asiyada eynilik siyasəti

 

 

Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində, daha çox İndoneziya və Malayziyada islamçılığın yerli formaları nəzərə çarpacaq. Bir neçə ölkədə sərvətin qeyri-mütənasib bir hissəsini əlində tutan etnik çinlilərə qarşı qəzəb, xüsusilə İndoneziyada son zamanlarda daha güclü hiss edilir. Myanmarda Rohinca müsəlmanlarına edilən zülm  insanlıq böhranına səbəb olub.

 

Hindistanda baş nazir Narendra Modi 2019-cu il seçkilərindən öncə dəstəyi gücləndirmək üçün millətçilikdən, müsəlmanları və alt-kastaya mənsub hindliləri hədəf almaq istəyən radikallaşmış cəmiyyət ünsürlərindən istifadə edə bilər.

 

10. Afrika sirləri

 

2018-ci ildə Afrikanın qeyri-sabit bölgələrindən (Mali, Cənubi Sudan, Somaliya) əsas ölkələrə mənfi təsirlər  (Nigeriya, Keniya, Efiopiya) daxil olacaq. Əsas təhlükə millətçilik və terrorizmdən yaranır. Keçmişdə zəif hökumətləri sabitləşdirməyə cəhd edən xarici tərəfdaşlar diqqət mərkəzindədir. Keniya, Nigeriya, Uqanda və Efiopiya hökumətləri xərclərinin azaldılmasına ehtiyacı olduğu bir zamanda artan təhlükəsizlik xərcləri ilə qarşı-qarşıyadır. Və bu, xarici investorların fikirlərini dəyişdirə bilər.

 

Qırmızı xətt

 

Tramp administrasiyanın qeyri-sabitliyə və ya digər növ siyasətlərə təsir edə bilmə ehtimalı çox azdır. 2018-ci ildə Avrozona siyasi risklərə əhəmiyyət verməyəcək. Venesuelanın siyasi münaqişəsi dondurulmuş görünür, çünki dövlət başçısı Nikolas Madura təəccüblü bir şəkildə möhkəm olduğunu sübut edir.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək
19.01.2018, 17:01

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   
19.01.2018, 16:48

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR
19.01.2018, 16:48

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 
19.01.2018, 16:44

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK
19.01.2018, 16:44

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB
19.01.2018, 16:32

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır
19.01.2018, 16:12

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq
19.01.2018, 16:07

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür   
19.01.2018, 16:06

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür  

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq
19.01.2018, 16:00

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  
19.01.2018, 15:54

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq
19.01.2018, 15:52

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi
19.01.2018, 15:42

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA
19.01.2018, 15:20

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi
19.01.2018, 15:12

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi

Rusların 78%-i Putinə etibar edir
19.01.2018, 14:56

Rusların 78%-i Putinə etibar edir

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA
19.01.2018, 14:55

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR
19.01.2018, 14:53

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE
19.01.2018, 14:21

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı
19.01.2018, 14:19

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı

Dönüş  nöqtəsi
19.01.2018, 14:18

Dönüş  nöqtəsi

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı
19.01.2018, 14:13

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib
19.01.2018, 14:12

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?   
19.01.2018, 13:58

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?  

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK
19.01.2018, 13:48

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər
19.01.2018, 13:27

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi
19.01.2018, 13:04

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ
19.01.2018, 13:03

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ
19.01.2018, 12:51

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq
19.01.2018, 12:43

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI   
19.01.2018, 12:38

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI  

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq
19.01.2018, 12:30

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi
19.01.2018, 12:16

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?
19.01.2018, 12:11

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?

Həkimlər Fuad Poladova bəzi qadağalar qoyub
19.01.2018, 12:10

Həkimlər Fuad Poladova bəzi qadağalar qoyub

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(52.9%)
SOCAR(11.7%)
Azersun Holding(0%)
Azercell(5.88%)
Bakcell(23.5%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(0%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(5.88%)
Akkord(0%)