20 avqust 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Vaqif Yusifli: “İndi nəşr olunan kitabların böyük qismi zəifdir” - MÜSAHİBƏ
Vaqif Yusifli: “İndi nəşr olunan kitabların böyük qismi zəifdir” - MÜSAHİBƏ
16.01.2018, 13:51

Ədəbiyyat söhbətində növbəti qonağımız tanınmış tənqidçi alim Vaqif Yusiflidir. Qələmə bağlı ömür sürən Vaqif Yüsifli bir neçə əsərin həm müəllifi, həm də tərtibçisidir. Bir neçə kitabın müəllifi kimi qələmlə dostluğu sədaqətli, dürüst və mehriban davam etdirir. Dünyaya göz açan hər kəsin öz çığırı olduğu kimi, Vaqif Yusifli də özünə açdığı şərəfli çığırla uğurla addımlayır. Arxada qoyduğu illərə heyfsilənmədən, qürurla baxaraq, qələmlə yaşadığı ömürə sevinir. Yola saldığı günlərin hədər getmədiyinə sevinən alim bu günlərini və gələcək günlərini də elmə həsr edir. 

Vaqif Yusifli 1948-ci ildə Masallı rayonunun Ərkivan kəndində anadan olub. Orta məktəbi həmin kənddə bitirib. 1967-1972-ci illərdə ADU-nun Filologiya fakültəsində təhsil alıb. 1968-ci ildən dövri mətbuatda çıxış edir. Universiteti bitirdikdən sonra üç il (1972-1975) Masallı rayonunda, orta məktəblərdə dil-ədəbiyyat müəllimi işləyib. 1975-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun əyani aspiranturasına daxil olub. 1979-cu ilin oktyabr ayında «Müasir Azərbaycan nəsrində konflikt və xarakter» mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. Həmin ilin dekabr ayından «Azərbaycan» jurnalının Tənqid və ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri kimi fəaliyyətə başlayıb, 1997-ci ilin noyabrından həmin jurnalın baş redaktor müavini vəzifəsinə təyin edilib. 2002-ci ildən Ədəbiyyat İnstitutunda aparıcı elmi işçi kimi çalışır. 2011-ci ildə «Müasir Azərbaycan poeziyasında ənənə və novatorluq» mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Vaqif Yusifli müasir ədəbi prosesdə fəal iştirak edən görkəmli tənqidçidir. Onun ədəbiyyatın müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş 1000-ə qədər irili-xırdalı məqaləsi var. Bu məqalələr keçən əsrin ikinci yarısından başlayaraq Azərbaycan nəsrinin, poeziyasının, dramaturgiyasının və ədəbi tənqidinin inkişaf prosesini, mənzərəsini əks etdirir. O, tənqidin müxtəlif janrlarında (problem məqalə, esse, resenziya, ədəbi məktub, icmal və s.) qələmini sınayıb. Məqalələri Azərbaycanın hüdudlarından kənarda-Türkiyə və Almaniyada da çap olunub.

 

- AMEA-nın Ədəbiyyat İnstitutunun Ədəbi tənqid şöbəsi yeni yaransa da, elmimizə töhfələr verməkdədir. Şöbənin müdiri kimi görülən işlər barədə məlumat verə bilərsinizmi?

           
- Ədəbi tənqid şöbəsi 2014-cü ilin yanvarında yaradılıb. Təşəbbusçüsü institutun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli olub. Bu şöbə cəmi 9 nəfərdən ibarətdir. Sizə deyə bilərəm ki, seçimi özüm etdim. Bu şöbədə ədəbi tənqidimizin az-çox tanınan nümayəndələri: Elnarə Akimova, Nərgiz Cabbarlı, Qürbət Mirzəzadə, Fidan Əbdürrəhmanova, Nərmin Cahangirova fəaliyyət göstərir. Onların məqalə və resenziyalarına mətbuatda tez-tez rast gəlirsiniz. Hal-hazırda şöbəmizin qarşısında bir neçə əsas məsələ durur: Ədəbi tənqid tariximizi mərhələlər üzrə öyrənmək və tədqiq etmək, ayrı-ayrı görkəmli tənqidçilərin yaradıcılıq yolunu işıqlandırmaq, onların ədəbi portretini yaratmaq və müasir ədəbiyyatla bağlı tənqidi fikri formalaşdırmaqdır.

           
Sizlərə şöbəmizin hər il hazırladığı bir kitabın adını çəkə bilərəm. “Ədəbi proses” kitabı hər il Ədəbiyyat İnstitutunda nəşr edilir. Bunun əsasında ötən ilin ədəbi yekunları ilə bağlı elmi-yaradıcılıq müşavirəsi keçirilir və məruzəçilər poeziya, nəsr, dramaturgiya, publisistika, uşaq ədəbiyyatı, gənclərin ədəbi axtarışları və s. mövzularında məruzələr edirlər. Bu məruzələr “Ədəbi proses” kitabında işıq üzü görür. İndiyə qədər mənim redaktorluğumla 3 belə kitab çap edilib. Bundan başqa, biz görkəmli tənqidçi akademik Məmməd Arifin 110-illiyi ilə bağlı onun haqqında yazılan məqalələr toplusunu çapa hazırlamışıq. Böyük həcmdə nəşr edilən görkəmli tənqidçi Kamal Talıbzadənin seçilmiş əsərlərini şəxsən özüm hazırladım. Kitab artıq çap olunub. Daha nə deyim? Çox işlər görmüşük və görəcəyik.

           

- "Azərbyacan" jurnalında Ədəbi tənqid şöbəsinə uzun illər rəhbərlik etmiş biri kimi AYB-in bu orqanı haqqında nələr deyə bilərsiz?

           

- “Azərbaycan jurnalı” mənim həyatımda yaradıcılıq yolunda böyük rol oynayıb. Uzun müddət Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, sonra baş redaktorun müavini olmuşam. Məni bir tənqidçi kimi tanıdan məhz bu jurnal olub. “Azərbaycan jurnalı” sözün əsl mənasında Azərbaycan ədəbiyyatının - həm klassik, həm də müasir dövrün güzgüsüdür. İndi də bu missiyanı şərəflə yerinə yetirir. Və jurnalla əlaqəmi üzməmişəm, yenə orada yazılar çap etdirirəm.

           



- Gənc yazarların əksəriyyəti haqqında fikir söyləmisiniz. İndiki gənclərin yaradıcılığı hansı səviyyədədir? Sizi qane edirmi?

           

- Mənim yaradıcılığımda “Ədəbi gənclik” mövzusu mühüm yer tutur. Bu mövzuya 80-ci illərdən müraciət etmişəm. Artıq 4 ədəbi nəslin yaradıcılığı ilə bağlı sayı-hesabı bilinməyən məqalələrin müəllifiyəm. 1997-ci ilin son oktyabr günündə ulu öndərimiz Heydər Əliyevin qarşısında “Ədəbi gənclik” haqqında məruzə etdim. Çıxışımın səhəri, Yazıçıların 10-cu qurultayında yenə həmin mövzuda çıxış etdim. “Ədəbi gənclik” ədəbiyyatın sabahıdır. Onları vaxtında qiymətləndirmək lazımdır. Son 10 ildə ədəbiyyatımıza istedadlı gənclər gəlib. Mən də çalışıram ki, onların yaradıcılığı haqqında ilk sözü deyə bilim. Qismətin, Ramil Əhmədin, Ruslan Əli Dostun, Ruzbeh Məmmədin, Günel Bağıyevanın, Günel Eyvazlının, Elşad Ərşadoğlunun, Arzu Nehrəmlinin, Cavidanın, Emin Prinin, Mahir Mehdinin, Aysel Əlizadənin, Gülnar Səmanın və b. cavanların yazıları haqqında məqalələrim dərc edilib. Həmin yazılarda cavanların qüsurları haqqında da söz açmışam. Bir sözlə, “Ədəbi gənclik” daim mənim diqqət mərkəzimdədir.

           
- Bir neçə araşdırma və kitab müəllifisiz. Ümumiyyətlə, texnologiyaların bizə verdiyi imkanların nəticəsidir ki, kitab çapı asanlaşıb və çoxlu çap məhsulları işıq üzü görür. Bu qədər əsərlərin çap edilməsinə münasibətinizi bilmək istərdik.

           
- Müstəqillik illərini yaşayırıq. Söz azadlığı var. Meydanda hamı kitab çap etdirir. Heç şübhəsiz nəşr olunan kitabların böyük bir qismi zəifdir. Amma yaxşıları da var. Mirzə Ələkbər Sabirin bu misraları ilə sualınıza cavab vermək istərdim: “Çalxalandıqca, bulandıqca zaman nehrə kimi, Yağı yağ üstə çıxır, ayranı ayranlıq olur”.

           

- Filologiya üzrə elmlər doktorusunuz. Cəmiyyətin ən şərəfli və məsuliyyətli adı olan alim  adını daşıyırsız. Alimliyin məsuliyyəti nədir?

           

- Alimliyin məsuliyyəti vicdanlı olmaqdır. Öz işinə professionallıqla yanaşmaqdır.

           

- Son zamanlar gənclər Nizami, Füzuli kimi klassikləri az oxuyurlar. Daha çox dedektiv janra üstünlük verirlər. Bunun səbəbi, sizcə, nədir?

           
- Heç kimi məcbur etmək olmaz. Heç şübhəsiz ədəbiyyatla maraqlanan bir oxucu, ya da şair klassik ədəbiyyatı, az da olsa, oxumalıdır. Xüsusilə cavan şair Füzulini oxumursa, ondan həqiqi şair kimi danışmaq müşkül olar. Hərçənd ki, Füzulini dərk etmək çətindir, amma zəhmət çəksələr, Füzuli dünyasına bələd olmaq heç də çətin olmaz. Özüm də bu yolu keçmişəm. Klassik ədəbiyyat, xüsusilə poeziya meyar rolunu oynayır. Baxıb görürsən ki, klassiklərimiz sözə necə mənalar veriblər, necə təşbeh və metaforalar işlədiblər.

           
- İctimai yerlərdə son zamanlar kitab mütailə edənlərin sayı azalıb. Əvvəlki kimi, kitab, qəzet oxuyanları görə bilmirik. Buna texnologiyalar təsir edir, yoxsa insanların mütaliəyə marağı azalıb?

           
- Kitab oxumaq, mütaliə etmək ən böyük mədəniyyətdir. Mən nəvələrimi - Samiri, Ayanı, Sunayı, Yusifi və balaca Vaqif Yusiflini də bu ruhda böyüdürəm. Hərçənd ki, onlar da mobil telefona az meyil etmirlər. Amma bir söz deyim ki, nə qədər miqyaslı texnologiya yaransa da, bədii ədabiyyatın tərbiyəvi, estetik cazibəsini sarsıda bilməz. Elə isə yaşasın ədəbiyyat.

 


Söhbətləşdi: Mahmud Əyyub


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Tramp: “İsrailin Məhəmməd adlı baş nazirinin olacaq”
20.08.2018, 18:19

Tramp: “İsrailin Məhəmməd adlı baş nazirinin olacaq”

Bu yolun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb
20.08.2018, 18:14

Bu yolun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb

İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib
20.08.2018, 18:11

İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib

Aprel şəhidinin doğum günündə - FOTOLAR
20.08.2018, 18:00

Aprel şəhidinin doğum günündə - FOTOLAR

“Şollerin arxivi” filmi İngiltərədəki festivalda finala çıxdı   
20.08.2018, 17:32

“Şollerin arxivi” filmi İngiltərədəki festivalda finala çıxdı  

Xaçaturyan qızlarını zorlayıbmış
20.08.2018, 17:29

Xaçaturyan qızlarını zorlayıbmış

Çingiz Mustafayev adına Fond jurnalist müsabiqəsi elan etdi   
20.08.2018, 17:15

Çingiz Mustafayev adına Fond jurnalist müsabiqəsi elan etdi  

Qurban bayramına görə bu ünvanlarda yarmarkalar olacaq - SİYAHI
20.08.2018, 17:05

Qurban bayramına görə bu ünvanlarda yarmarkalar olacaq - SİYAHI

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
20.08.2018, 17:03

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Çeçenistanda iki silahlı nazirlik binasına girmək istəyərkən məhv edildi
20.08.2018, 16:46

Çeçenistanda iki silahlı nazirlik binasına girmək istəyərkən məhv edildi

Yeltsin üç gün dayanmadan içib və Amerika səfirliyinə qaçmaq istəyib
20.08.2018, 16:44

Yeltsin üç gün dayanmadan içib və Amerika səfirliyinə qaçmaq istəyib

Azərbaycanda daun sindroumlulardan ibarət futbol komandası yaradılır
20.08.2018, 16:42

Azərbaycanda daun sindroumlulardan ibarət futbol komandası yaradılır

“İrəli”də yeni layihə: “SAY-Cümhuriyyət”
20.08.2018, 16:32

“İrəli”də yeni layihə: “SAY-Cümhuriyyət”

Fiziki qüsurlular üçün sərgi keçiriləcək
20.08.2018, 16:24

Fiziki qüsurlular üçün sərgi keçiriləcək

Banklar gücləndirilmiş iş rejiminə keçir 
20.08.2018, 16:09

Banklar gücləndirilmiş iş rejiminə keçir 

Dövlət Komitəsi Füzuli və Cəbrayılın işğalını ANDI
20.08.2018, 15:57

Dövlət Komitəsi Füzuli və Cəbrayılın işğalını ANDI

“İslamşünaslıq”da oxumaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
20.08.2018, 15:56

“İslamşünaslıq”da oxumaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

FHN gücləndirilmiş rejimdə çalışacaq
20.08.2018, 15:44

FHN gücləndirilmiş rejimdə çalışacaq

Koçaryan ətrafına Rusiya tərəfdarlarını toplayır
20.08.2018, 15:36

Koçaryan ətrafına Rusiya tərəfdarlarını toplayır

Rövşən Rzayev kollegiya iclası keçirdi
20.08.2018, 15:19

Rövşən Rzayev kollegiya iclası keçirdi

Yol polisi Bakıda bir həftədə 13 mindən çox şəxsi CƏRİMƏLƏDİ
20.08.2018, 15:13

Yol polisi Bakıda bir həftədə 13 mindən çox şəxsi CƏRİMƏLƏDİ

Türkiyədən ABŞ səfirliyinin atəşə tutulmasına REAKSİYA
20.08.2018, 15:01

Türkiyədən ABŞ səfirliyinin atəşə tutulmasına REAKSİYA

İspaniya baş naziri Katoloniya lideri ilə görüşəcək
20.08.2018, 14:58

İspaniya baş naziri Katoloniya lideri ilə görüşəcək

Robert Koçaryanın evində və ofisində axtarış aparılıb
20.08.2018, 14:54

Robert Koçaryanın evində və ofisində axtarış aparılıb

Qurban bayramına görə qatarlara əlavə vaqonlar qoşulacaq
20.08.2018, 14:44

Qurban bayramına görə qatarlara əlavə vaqonlar qoşulacaq

Tələbələr hansı halda təhsil haqqını ödəməkdən imtina edə bilər? – Nazirlikdən AÇIQLAMA
20.08.2018, 14:38

Tələbələr hansı halda təhsil haqqını ödəməkdən imtina edə bilər? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

Hərracda özəlləşdirməyə 172 dövlət əmlakı çıxarıldı
20.08.2018, 14:26

Hərracda özəlləşdirməyə 172 dövlət əmlakı çıxarıldı

Bakıda daha bir avtobus dayanacağı zəbt edildi
20.08.2018, 14:23

Bakıda daha bir avtobus dayanacağı zəbt edildi

Xəzərlə bağlı razılaşma Ermənistanda qorxu yaratdı: “Bu nəticələr bizə zərbədir”
20.08.2018, 14:08

Xəzərlə bağlı razılaşma Ermənistanda qorxu yaratdı: “Bu nəticələr bizə zərbədir”

20.08.2018, 13:40

"Total" İrandan çıxdı

Azərbaycanda bahalı maşınlar ucuzlaşa bilər
20.08.2018, 13:35

Azərbaycanda bahalı maşınlar ucuzlaşa bilər

Şeyx Azərbaycan xalqını təbrik etdi
20.08.2018, 13:23

Şeyx Azərbaycan xalqını təbrik etdi

6 vəzifəli şəxsin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
20.08.2018, 13:05

6 vəzifəli şəxsin cinayət işi məhkəməyə göndərildi

Sabahın hava PROQNOZU
20.08.2018, 13:01

Sabahın hava PROQNOZU

Heydər Əliyev Fondu tərəfindən ADAU-ya dəstək
20.08.2018, 12:52

Heydər Əliyev Fondu tərəfindən ADAU-ya dəstək

ARXİV