26 may 2018, Şənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Vaqif Yusifli: “İndi nəşr olunan kitabların böyük qismi zəifdir” - MÜSAHİBƏ
Vaqif Yusifli: “İndi nəşr olunan kitabların böyük qismi zəifdir” - MÜSAHİBƏ
16.01.2018, 13:51

Ədəbiyyat söhbətində növbəti qonağımız tanınmış tənqidçi alim Vaqif Yusiflidir. Qələmə bağlı ömür sürən Vaqif Yüsifli bir neçə əsərin həm müəllifi, həm də tərtibçisidir. Bir neçə kitabın müəllifi kimi qələmlə dostluğu sədaqətli, dürüst və mehriban davam etdirir. Dünyaya göz açan hər kəsin öz çığırı olduğu kimi, Vaqif Yusifli də özünə açdığı şərəfli çığırla uğurla addımlayır. Arxada qoyduğu illərə heyfsilənmədən, qürurla baxaraq, qələmlə yaşadığı ömürə sevinir. Yola saldığı günlərin hədər getmədiyinə sevinən alim bu günlərini və gələcək günlərini də elmə həsr edir. 

Vaqif Yusifli 1948-ci ildə Masallı rayonunun Ərkivan kəndində anadan olub. Orta məktəbi həmin kənddə bitirib. 1967-1972-ci illərdə ADU-nun Filologiya fakültəsində təhsil alıb. 1968-ci ildən dövri mətbuatda çıxış edir. Universiteti bitirdikdən sonra üç il (1972-1975) Masallı rayonunda, orta məktəblərdə dil-ədəbiyyat müəllimi işləyib. 1975-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun əyani aspiranturasına daxil olub. 1979-cu ilin oktyabr ayında «Müasir Azərbaycan nəsrində konflikt və xarakter» mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. Həmin ilin dekabr ayından «Azərbaycan» jurnalının Tənqid və ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri kimi fəaliyyətə başlayıb, 1997-ci ilin noyabrından həmin jurnalın baş redaktor müavini vəzifəsinə təyin edilib. 2002-ci ildən Ədəbiyyat İnstitutunda aparıcı elmi işçi kimi çalışır. 2011-ci ildə «Müasir Azərbaycan poeziyasında ənənə və novatorluq» mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Vaqif Yusifli müasir ədəbi prosesdə fəal iştirak edən görkəmli tənqidçidir. Onun ədəbiyyatın müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş 1000-ə qədər irili-xırdalı məqaləsi var. Bu məqalələr keçən əsrin ikinci yarısından başlayaraq Azərbaycan nəsrinin, poeziyasının, dramaturgiyasının və ədəbi tənqidinin inkişaf prosesini, mənzərəsini əks etdirir. O, tənqidin müxtəlif janrlarında (problem məqalə, esse, resenziya, ədəbi məktub, icmal və s.) qələmini sınayıb. Məqalələri Azərbaycanın hüdudlarından kənarda-Türkiyə və Almaniyada da çap olunub.

 

- AMEA-nın Ədəbiyyat İnstitutunun Ədəbi tənqid şöbəsi yeni yaransa da, elmimizə töhfələr verməkdədir. Şöbənin müdiri kimi görülən işlər barədə məlumat verə bilərsinizmi?

           
- Ədəbi tənqid şöbəsi 2014-cü ilin yanvarında yaradılıb. Təşəbbusçüsü institutun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli olub. Bu şöbə cəmi 9 nəfərdən ibarətdir. Sizə deyə bilərəm ki, seçimi özüm etdim. Bu şöbədə ədəbi tənqidimizin az-çox tanınan nümayəndələri: Elnarə Akimova, Nərgiz Cabbarlı, Qürbət Mirzəzadə, Fidan Əbdürrəhmanova, Nərmin Cahangirova fəaliyyət göstərir. Onların məqalə və resenziyalarına mətbuatda tez-tez rast gəlirsiniz. Hal-hazırda şöbəmizin qarşısında bir neçə əsas məsələ durur: Ədəbi tənqid tariximizi mərhələlər üzrə öyrənmək və tədqiq etmək, ayrı-ayrı görkəmli tənqidçilərin yaradıcılıq yolunu işıqlandırmaq, onların ədəbi portretini yaratmaq və müasir ədəbiyyatla bağlı tənqidi fikri formalaşdırmaqdır.

           
Sizlərə şöbəmizin hər il hazırladığı bir kitabın adını çəkə bilərəm. “Ədəbi proses” kitabı hər il Ədəbiyyat İnstitutunda nəşr edilir. Bunun əsasında ötən ilin ədəbi yekunları ilə bağlı elmi-yaradıcılıq müşavirəsi keçirilir və məruzəçilər poeziya, nəsr, dramaturgiya, publisistika, uşaq ədəbiyyatı, gənclərin ədəbi axtarışları və s. mövzularında məruzələr edirlər. Bu məruzələr “Ədəbi proses” kitabında işıq üzü görür. İndiyə qədər mənim redaktorluğumla 3 belə kitab çap edilib. Bundan başqa, biz görkəmli tənqidçi akademik Məmməd Arifin 110-illiyi ilə bağlı onun haqqında yazılan məqalələr toplusunu çapa hazırlamışıq. Böyük həcmdə nəşr edilən görkəmli tənqidçi Kamal Talıbzadənin seçilmiş əsərlərini şəxsən özüm hazırladım. Kitab artıq çap olunub. Daha nə deyim? Çox işlər görmüşük və görəcəyik.

           

- "Azərbyacan" jurnalında Ədəbi tənqid şöbəsinə uzun illər rəhbərlik etmiş biri kimi AYB-in bu orqanı haqqında nələr deyə bilərsiz?

           

- “Azərbaycan jurnalı” mənim həyatımda yaradıcılıq yolunda böyük rol oynayıb. Uzun müddət Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, sonra baş redaktorun müavini olmuşam. Məni bir tənqidçi kimi tanıdan məhz bu jurnal olub. “Azərbaycan jurnalı” sözün əsl mənasında Azərbaycan ədəbiyyatının - həm klassik, həm də müasir dövrün güzgüsüdür. İndi də bu missiyanı şərəflə yerinə yetirir. Və jurnalla əlaqəmi üzməmişəm, yenə orada yazılar çap etdirirəm.

           



- Gənc yazarların əksəriyyəti haqqında fikir söyləmisiniz. İndiki gənclərin yaradıcılığı hansı səviyyədədir? Sizi qane edirmi?

           

- Mənim yaradıcılığımda “Ədəbi gənclik” mövzusu mühüm yer tutur. Bu mövzuya 80-ci illərdən müraciət etmişəm. Artıq 4 ədəbi nəslin yaradıcılığı ilə bağlı sayı-hesabı bilinməyən məqalələrin müəllifiyəm. 1997-ci ilin son oktyabr günündə ulu öndərimiz Heydər Əliyevin qarşısında “Ədəbi gənclik” haqqında məruzə etdim. Çıxışımın səhəri, Yazıçıların 10-cu qurultayında yenə həmin mövzuda çıxış etdim. “Ədəbi gənclik” ədəbiyyatın sabahıdır. Onları vaxtında qiymətləndirmək lazımdır. Son 10 ildə ədəbiyyatımıza istedadlı gənclər gəlib. Mən də çalışıram ki, onların yaradıcılığı haqqında ilk sözü deyə bilim. Qismətin, Ramil Əhmədin, Ruslan Əli Dostun, Ruzbeh Məmmədin, Günel Bağıyevanın, Günel Eyvazlının, Elşad Ərşadoğlunun, Arzu Nehrəmlinin, Cavidanın, Emin Prinin, Mahir Mehdinin, Aysel Əlizadənin, Gülnar Səmanın və b. cavanların yazıları haqqında məqalələrim dərc edilib. Həmin yazılarda cavanların qüsurları haqqında da söz açmışam. Bir sözlə, “Ədəbi gənclik” daim mənim diqqət mərkəzimdədir.

           
- Bir neçə araşdırma və kitab müəllifisiz. Ümumiyyətlə, texnologiyaların bizə verdiyi imkanların nəticəsidir ki, kitab çapı asanlaşıb və çoxlu çap məhsulları işıq üzü görür. Bu qədər əsərlərin çap edilməsinə münasibətinizi bilmək istərdik.

           
- Müstəqillik illərini yaşayırıq. Söz azadlığı var. Meydanda hamı kitab çap etdirir. Heç şübhəsiz nəşr olunan kitabların böyük bir qismi zəifdir. Amma yaxşıları da var. Mirzə Ələkbər Sabirin bu misraları ilə sualınıza cavab vermək istərdim: “Çalxalandıqca, bulandıqca zaman nehrə kimi, Yağı yağ üstə çıxır, ayranı ayranlıq olur”.

           

- Filologiya üzrə elmlər doktorusunuz. Cəmiyyətin ən şərəfli və məsuliyyətli adı olan alim  adını daşıyırsız. Alimliyin məsuliyyəti nədir?

           

- Alimliyin məsuliyyəti vicdanlı olmaqdır. Öz işinə professionallıqla yanaşmaqdır.

           

- Son zamanlar gənclər Nizami, Füzuli kimi klassikləri az oxuyurlar. Daha çox dedektiv janra üstünlük verirlər. Bunun səbəbi, sizcə, nədir?

           
- Heç kimi məcbur etmək olmaz. Heç şübhəsiz ədəbiyyatla maraqlanan bir oxucu, ya da şair klassik ədəbiyyatı, az da olsa, oxumalıdır. Xüsusilə cavan şair Füzulini oxumursa, ondan həqiqi şair kimi danışmaq müşkül olar. Hərçənd ki, Füzulini dərk etmək çətindir, amma zəhmət çəksələr, Füzuli dünyasına bələd olmaq heç də çətin olmaz. Özüm də bu yolu keçmişəm. Klassik ədəbiyyat, xüsusilə poeziya meyar rolunu oynayır. Baxıb görürsən ki, klassiklərimiz sözə necə mənalar veriblər, necə təşbeh və metaforalar işlədiblər.

           
- İctimai yerlərdə son zamanlar kitab mütailə edənlərin sayı azalıb. Əvvəlki kimi, kitab, qəzet oxuyanları görə bilmirik. Buna texnologiyalar təsir edir, yoxsa insanların mütaliəyə marağı azalıb?

           
- Kitab oxumaq, mütaliə etmək ən böyük mədəniyyətdir. Mən nəvələrimi - Samiri, Ayanı, Sunayı, Yusifi və balaca Vaqif Yusiflini də bu ruhda böyüdürəm. Hərçənd ki, onlar da mobil telefona az meyil etmirlər. Amma bir söz deyim ki, nə qədər miqyaslı texnologiya yaransa da, bədii ədabiyyatın tərbiyəvi, estetik cazibəsini sarsıda bilməz. Elə isə yaşasın ədəbiyyat.

 


Söhbətləşdi: Mahmud Əyyub


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Yəməndə milli barışıq elan edilir
26.05.2018, 21:43

Yəməndə milli barışıq elan edilir

Gədəbəydə bıçaqlanma - Yaralı xəstəxanada öldü
26.05.2018, 21:31

Gədəbəydə bıçaqlanma - Yaralı xəstəxanada öldü

Azərbaycan içki ixracını iki dəfə azaldıb
26.05.2018, 21:19

Azərbaycan içki ixracını iki dəfə azaldıb

İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən məzun günündə iştirak edib
26.05.2018, 21:00

İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən məzun günündə iştirak edib

Bu ölkədə abortun ləğvi üçün referendum keçirilir
26.05.2018, 20:44

Bu ölkədə abortun ləğvi üçün referendum keçirilir

Türkiyədə AXC-nin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb
26.05.2018, 20:37

Türkiyədə AXC-nin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb

Peskov Putinin yuxusuz gecələrindən danışıb
26.05.2018, 20:31

Peskov Putinin yuxusuz gecələrindən danışıb

Siyəzəndə sərnişin avtobusu mikroavtobusla toqquşub - yaralananlar  var 
26.05.2018, 20:19

Siyəzəndə sərnişin avtobusu mikroavtobusla toqquşub - yaralananlar  var 

Ramazanın on birinci gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ
26.05.2018, 20:15

Ramazanın on birinci gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ

Özbəkistan prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib
26.05.2018, 17:56

Özbəkistan prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

AXCP funksionerləri maliyyə fırıldağında ittiham olunur - RƏSMİ
26.05.2018, 17:37

AXCP funksionerləri maliyyə fırıldağında ittiham olunur - RƏSMİ

Ərdoğan avro və dollardan imtina etməyə ÇAĞIRDI
26.05.2018, 17:33

Ərdoğan avro və dollardan imtina etməyə ÇAĞIRDI

İtaliya prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi
26.05.2018, 17:08

İtaliya prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

Həbsxanada yanğın: 9 uşaq öldü
26.05.2018, 17:02

Həbsxanada yanğın: 9 uşaq öldü

Ailəsi onu axtarır – FOTO
26.05.2018, 16:46

Ailəsi onu axtarır – FOTO

Suriyada nöbvəti terror: 2 ölü, 50 yaralı
26.05.2018, 16:30

Suriyada nöbvəti terror: 2 ölü, 50 yaralı

Finlandiyanın prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib
26.05.2018, 16:23

Finlandiyanın prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib

Qızqaçırma adam oğurluğudurmu? - POLEMİKA
26.05.2018, 16:12

Qızqaçırma adam oğurluğudurmu? - POLEMİKA

“Dostlarımdan biri vardı, biri yox...” – Xankəndi məzunlarının görüşü
26.05.2018, 15:52

“Dostlarımdan biri vardı, biri yox...” – Xankəndi məzunlarının görüşü

Şimali və Cənubi Koreya liderləri yenidən GÖRÜŞDÜ
26.05.2018, 15:41

Şimali və Cənubi Koreya liderləri yenidən GÖRÜŞDÜ

Kral ailəsi 70 ildən sonra ilk dəfə...
26.05.2018, 15:20

Kral ailəsi 70 ildən sonra ilk dəfə...

Cənubi Koreya azərbaycanlıları “AXC 100”lə bağlı geyim şousu keçirdi
26.05.2018, 15:12

Cənubi Koreya azərbaycanlıları “AXC 100”lə bağlı geyim şousu keçirdi

Gürcüstanda meyiti tapılan tələbə  intihar edibmiş - TƏFƏRRÜAT
26.05.2018, 14:51

Gürcüstanda meyiti tapılan tələbə  intihar edibmiş - TƏFƏRRÜAT

Sabah Bakıya yağış yağacaq
26.05.2018, 14:40

Sabah Bakıya yağış yağacaq

Bu ölkədə ordu çevrilişə cəhd etdi: 28 ölü
26.05.2018, 14:34

Bu ölkədə ordu çevrilişə cəhd etdi: 28 ölü

Rəsulzadə və Şəfi bəy Rüstəmbəylinin düşmənçiliyi  - TARİX
26.05.2018, 14:22

Rəsulzadə və Şəfi bəy Rüstəmbəylinin düşmənçiliyi  - TARİX

Çempionlar Liqasının qalibi bu gün müəyyən olunacaq
26.05.2018, 13:54

Çempionlar Liqasının qalibi bu gün müəyyən olunacaq

Ötən gün ölkədə 107 cinayət törədilib
26.05.2018, 13:38

Ötən gün ölkədə 107 cinayət törədilib

Diaqnostik qiymətləndirmədən keçən müəllimlərin maaşları artırılacaq
26.05.2018, 13:31

Diaqnostik qiymətləndirmədən keçən müəllimlərin maaşları artırılacaq

Sosial şəbəkələrdə qadınları şantaj edən şəxs saxlanıldı
26.05.2018, 13:21

Sosial şəbəkələrdə qadınları şantaj edən şəxs saxlanıldı

Marseldə atışma: 2 ölü
26.05.2018, 13:14

Marseldə atışma: 2 ölü

Ərdoğan seçki mitinqlərinə strart verdi
26.05.2018, 13:03

Ərdoğan seçki mitinqlərinə strart verdi

“Qaçqınkom”da YENİLİK: Bu şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunacaq...
26.05.2018, 12:49

“Qaçqınkom”da YENİLİK: Bu şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunacaq...

Qərbi Kaspi Universitetində robotlar yarışıb
26.05.2018, 12:37

Qərbi Kaspi Universitetində robotlar yarışıb

Müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirilməsi keçirilir
26.05.2018, 12:32

Müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirilməsi keçirilir

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (22.0%)
Meral Akşener (12.7%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (57.4%)
Selahattin Demirtaş (1.65%)
Temel Karamollaoğlu (0.55%)
Doğu Perinçek (5.52%)