19 fevral 2019, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - “Yaşlı peşəkarları işdən çıxarmaq cəmiyyətə zərbə vurur”- Sosioloq və psixoloq ŞƏRHİ
“Yaşlı peşəkarları işdən çıxarmaq cəmiyyətə zərbə vurur”- Sosioloq və psixoloq ŞƏRHİ
17.01.2018, 09:23

Cəmiyyətimizdə belə bir yanaşma mövcuddur ki, yaşlı insanlar pensiya yaşına çatdıqdan sonra yerini cavan kadrlara verməlidir. Elə cavan kadrlara rast gəlmək olur ki, yaşlı nəslin müasir tələblərə uyğun gəlmədiyini düşünür və onların işləməsini mənasız sayır. Təbii ki, bu, yaşlı insanlara mənəvi cəhətdən təsirsiz ötüşməyə bilməz.


Bəzən yaşlı insanlar belə yanaşman ıgörüb mənəvi cəhətdən o dərəcədə sarsılırlar ki, cəmiyyət üçün yararsız olduqlarını düşünməyə başlayırlar. Nəzərə alsaq ki, ölkəmizdə bəzi sahələrdə vəziyyət elə də ürəkaçan deyil, bir də təcrübəli insanların işdən çıxarılması durumu daha da pisləşdirmi? Yaşlı insanlara qarşı olan bu yanaşma nə dərəcə də doğrudur?

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu Modern.az-a bildirib ki, yaşlı insanların müəyyən hissəsi yaşları keçməsinə baxmayaraq, hələ də cəmiyyətimiz üçün xeyirli işlər görə bilərlər:


“Ölkəmizdə təqaüd yaşına çatmış insanlarla işin necə qurulması sahəsində ciddi müzakirələr aparılmalıdır. İndiki vəziyyət o qədər də ürəkaçan deyil. Halbuki, Skandinaviya ölkələrində, Amerikada, ümumiyyətlə, ölkələrin bir çoxunda bu sahədə çox maraqlı mexanizmlər yaradılıb. Hər şeydən qabaq onu qeyd edim ki, bizim ölkədə pensiya yaşına çatmış insanların bir çoxu əslində sağlam və yüksək iş qabiliyyətinə malik olur. Onların əmək fəaliyyətindən uzaqlaşdırılması böyük səhlənkarlıqdır”.

Əhməd Qəşəmoğlunun sözlərinə görə, yaşlı insanların bir çoxu ölkə üçün çox əhəmiyyətli işlər görə bilərlər. Yaşını əsas tutub onları işdən çıxarmaq ölkə iqtisadiyyatına da, sosial sahəyə də ciddi ziyan verməklə yanaşı, həmin adamları mənəvi olaraq da arzu olunmayan hala salır:

“Misal üçün, hansısa səriştəli yaşlı müəllimi işdən azad edib, onun yerinə səriştəsiz, pedoqoji qabiliyyəti aşağı olan başqasını təyin etmək çox yanlış, ölkəmiz, dövlətçiliyimiz üçün çox ziyanlıdır. Eyni zamanda, həmin müəllimi mənəvi olaraq arzu olunmaz bir hala salmaqdır. Elə həkimlər də onun kimi. Dəfələrlə olub, eşitmişəm müəyyən xəstəliyin müalicəsi üzrə çox yaxşı bir həkimi axtaranda deyiblər ki, bəs, onu təqaüdə göndəriblər. Başqa sahələrlə bağlı da bunu deyə bilərəm. Bu çox yolverilməz bir hadisədir”.


Əhməd Qəşəmoğlu deyib ki, Azərbaycanın keyfiyyətli kadr potensialı o qədər də yüksək deyil ki, peşəkarları belə absurd qanunlar ucbatından itirək:

“Digər tərəfdən, lap elə deyək ki, insan elə də sağlam deyil, yaxud orta, aşağı səviyyəli bir mütəxəssisdir. Onu təqaüdə göndərmək də məqsədəuyğundur. Amma bu o demək deyil ki, o,bu cəmiyyətdə artıq adamdır. Beləinsanların da özpotensialı var. Bu potensial da bizimölkəninresursudur. Ondan da hökmənfaydalanmamexanizmiolmalıdır. Həttaonlarayenipeşəöyrətmək, nəvələrinihəyatahazırlamaqvəbaşqa sahələrdəbiliklərverməkçoxyaxşıolardı. Ənpishalda, pensiyayaşındakıadamqabiliyyətsiz, eləbirpotensialıolmayanadam da olabilər. Amaaxıonlar da insandır, buölkəninvətəndaşıdır. Onların da qayğısınaqalmaqvacibdir. Bu sahədədəlazımimexanizmimizyoxdur”.

Sosioloq təəssüflə qeyd edib ki, bütün bunların nəticəsində indi həm pensiyaya göndərilən insanlar itirir, həm də ölkəmiz, xalqımız:

“Başqa ölkələrin təcrübəsindən bəhrələnməyə, hətta özümüzün bu sahədə nümunəvi işlər görməyimizə böyük ehtiyac var. Günü-gündən bu məsələ ilə bağlı ciddi fəaliyyətə ehtiyac artır. Düşünürəm ki, az bir zamanda bu sahədə ciddi mütəxəssislərin ciddi fəaliyyəti ilə, müasir tələblərə cavab verən mühüm bir fəaliyyət proqramları hazırlanmalı və həyata keçirilməlidir. İlk növbədə, yüksək səviyyəli pensionerlərin potensialından daha səmərəli istifadə etmək barədə düşünmək, lazımi mexanizmlər qurmaq lazımdır. Digər tərəfdən, Amerikada, digər ölkələrdə olduğu kimi, elə bir mühit yaratmaq lazımdır ki, pensiyaçılar gedib orada öz potensiallarına uyğun olaraq ölkəmiz üçün faydalı fəaliyyət göstərə bilsinlər”.

Psixoloq Gülər Məmmədova Modern.az-a bildirib ki, çox vaxt yaşlı insanlar pensiya yaşına çatarkən cəmiyyətin onlara qarşı bu cür yanaşmasına hazır olurlar:

“Artıq dəqiq olaraq onlara neçə yaşında bu işdən uzaqlaşdırılacağı ilə bağlı məlumat verilir. Əvvəldən özlərini bu vəziyyətə hazırlaşdırırlar. Onların işə yararlı olub-olmaması məsələnin digər tərəfidir”.

Gülər Məmmədova bildirib ki, yaşlı insanlar çox vaxt həm peşəkarlıq cəhətdən,həm də savad cəhətdən cavan kadrlardan özünü üstün sayır:


“Bu yaşlı nəslin xarakterik xüsusiyyətləridir. Amma o düşünməlidir ki, özü də bu peşəyə gələrkən cavan olub,səriştəsiz olub.Onların yerini cavan nəsil doldurursa,buna normal yanaşmalıdırlar. Əslində bu,fərdi xarakter daşıyır. Elə yaşlılar var ki,bu yanaşmanı normal qəbul edir,eləsi var ki,yox. Qəbul edənlər əvvəldən özləri,necə deyərlər, taleləri ilə barışır. Amma həssas,incik,səhhətlərində narahatlığı olan insanlarda psixoloji dayanıqlıq bir az pozulur. Artıq şikayətlər edir ki, mən işdən çıxsam cəmiyyətə heç bir xeyrim olmaz.Bu,fərdi xarakter daşıyan məsələdir”.

Gülər Məmmədovanın sözlərinə görə, yaşlı insanların bu psixologiyasını başa düşmək lazımdır.Çünki illərlə özünü əməyə sərf edən insan müəyyən yaşdan sonra evinə məhkum olunur,bu da ona müəyyən dərəcədə pis təsir edir,amma zamanla adaptasiya olur və mövcud vəziyyətlə barışır. 


Əvəz ZEYNALOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq
19.02.2019, 15:28

UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT
19.02.2019, 15:25

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI   
19.02.2019, 15:09

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI  

Deputat hüquq müdafiəçilərinin Ramil Usubova müraciətini dəstəklədi
19.02.2019, 15:03

Deputat hüquq müdafiəçilərinin Ramil Usubova müraciətini dəstəklədi

Amerikada Elçin Xəlilovun qatilini tutdular
19.02.2019, 15:00

Amerikada Elçin Xəlilovun qatilini tutdular

“Ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsi ikinci oxunuşda qəbul edildi
19.02.2019, 14:51

“Ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsi ikinci oxunuşda qəbul edildi

Əflatun Amaşov: “Ağsu dolaylarında erməni radio dalğaları eşidilir”
19.02.2019, 14:47

Əflatun Amaşov: “Ağsu dolaylarında erməni radio dalğaları eşidilir”

“90-cı illərdə özünü lider hesab edənlər akivləşiblər” – Deputat sərt DANIŞDI
19.02.2019, 14:42

“90-cı illərdə özünü lider hesab edənlər akivləşiblər” – Deputat sərt DANIŞDI

İlham Əliyev keçmiş səfiri yeni vəzifəyə təyin etdi
19.02.2019, 14:42

İlham Əliyev keçmiş səfiri yeni vəzifəyə təyin etdi

Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti aşkarlandı
19.02.2019, 14:37

Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti aşkarlandı

Piştaxtasında siçan gəzən “Gəncə Cake House”ın fəaliyyəti DAYANDIRILDI
19.02.2019, 14:35

Piştaxtasında siçan gəzən “Gəncə Cake House”ın fəaliyyəti DAYANDIRILDI

Binəqədidə 12 dilənçi saxlanıldı
19.02.2019, 14:32

Binəqədidə 12 dilənçi saxlanıldı

Yaddaş düşüncələri... - VİDEO
19.02.2019, 14:32

Yaddaş düşüncələri... - VİDEO

Azərbaycanda yeni medal təsis edildi
19.02.2019, 14:18

Azərbaycanda yeni medal təsis edildi

Spiker deputata etiraz etdi: “Zəhmət çəkib hazırlaşsınlar”
19.02.2019, 14:09

Spiker deputata etiraz etdi: “Zəhmət çəkib hazırlaşsınlar”

“Qırıcı təyyarələr almaq istəyi lüzumsuz pul xərcidir” - Ekspert Yerevanı BİABIR ETDİ
19.02.2019, 14:08

“Qırıcı təyyarələr almaq istəyi lüzumsuz pul xərcidir” - Ekspert Yerevanı BİABIR ETDİ

Azərbaycanda reklam yerlərinin siyahısı genişləndirildi   
19.02.2019, 14:05

Azərbaycanda reklam yerlərinin siyahısı genişləndirildi  

“Bunların arxasında leş mafiyası durur” – Çingiz Qənizadə
19.02.2019, 14:04

“Bunların arxasında leş mafiyası durur” – Çingiz Qənizadə

Əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM-in həcmi açıqlandı
19.02.2019, 13:42

Əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM-in həcmi açıqlandı

Vəzifəlilər 700, hüquqi şəxslər 2500 manat cərimələnəcəklər - DƏYİŞİKLİK
19.02.2019, 13:40

Vəzifəlilər 700, hüquqi şəxslər 2500 manat cərimələnəcəklər - DƏYİŞİKLİK

Milli Məclis Azərbaycandakı gənc ailələrin yaşını MÜƏYYƏNLƏŞDİRDİ
19.02.2019, 13:36

Milli Məclis Azərbaycandakı gənc ailələrin yaşını MÜƏYYƏNLƏŞDİRDİ

Balakəndə heyvanlar peyvəndləndi
19.02.2019, 13:33

Balakəndə heyvanlar peyvəndləndi

Gəncədə sakinlər icra başçısına şikayət etdilər
19.02.2019, 13:29

Gəncədə sakinlər icra başçısına şikayət etdilər

Bakıda silahlı şəxs saxlanıldı
19.02.2019, 13:28

Bakıda silahlı şəxs saxlanıldı

İlham Əliyev Türkiyə parlamentinin azərbaycanlı deputatını qəbul etdi - YENİLƏNİB
19.02.2019, 13:26

İlham Əliyev Türkiyə parlamentinin azərbaycanlı deputatını qəbul etdi - YENİLƏNİB

Baş epidemioloq qripin artdığını təsdiqlədi: “Əyninizi qalın geyinin!”
19.02.2019, 13:19

Baş epidemioloq qripin artdığını təsdiqlədi: “Əyninizi qalın geyinin!”

“Kim söyüş söyürsə, həmin söyüşlər, onların özlərinə və ailələrinə aiddir” - Deputat
19.02.2019, 13:15

“Kim söyüş söyürsə, həmin söyüşlər, onların özlərinə və ailələrinə aiddir” - Deputat

“Bankların faiz dərəcələri aşağı salınmalıdır”
19.02.2019, 13:12

“Bankların faiz dərəcələri aşağı salınmalıdır”

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı   
19.02.2019, 13:11

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı  

Minimum pensiya artımı təsdiqləndi - 160 manat  
19.02.2019, 13:08

Minimum pensiya artımı təsdiqləndi - 160 manat  

Çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsi sadələşdirildi - FƏRMAN
19.02.2019, 13:05

Çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsi sadələşdirildi - FƏRMAN

“Bəziləri islahatları öz adlarına çıxırlar” - Siyavuş Novruzov onları İTTİHAM ETDİ  
19.02.2019, 12:54

“Bəziləri islahatları öz adlarına çıxırlar” - Siyavuş Novruzov onları İTTİHAM ETDİ  

Çikaqoda yaşayan azərbaycanlı cütlük...   
19.02.2019, 12:53

Çikaqoda yaşayan azərbaycanlı cütlük...  

Sarksiyanın qardaşı oğurladığı 18,5 milyon dolları geri verdi
19.02.2019, 12:53

Sarksiyanın qardaşı oğurladığı 18,5 milyon dolları geri verdi

“Rəqabət Məcəlləsi təcili qəbul olunmalıdır” - Deputatdan ÇAĞIRIŞ   
19.02.2019, 12:46

“Rəqabət Məcəlləsi təcili qəbul olunmalıdır” - Deputatdan ÇAĞIRIŞ  

Milli Məclis iki komitənin səlahiyyətlərini dəyişdi  
19.02.2019, 12:40

Milli Məclis iki komitənin səlahiyyətlərini dəyişdi  

Dövlət gerbi və himninin istifadə qaydaları TƏSDİQLƏNDİ   
19.02.2019, 12:37

Dövlət gerbi və himninin istifadə qaydaları TƏSDİQLƏNDİ  

Əmanətlərin sığortalanma müddəti daha 1 il artırıldı
19.02.2019, 12:24

Əmanətlərin sığortalanma müddəti daha 1 il artırıldı

Unutmağa haqqım yox … – tələbəsi Kamal Abdulladan yazır
19.02.2019, 12:18

Unutmağa haqqım yox … – tələbəsi Kamal Abdulladan yazır

Üç deputat yeni komitəyə qəbul olundu  
19.02.2019, 12:06

Üç deputat yeni komitəyə qəbul olundu  

Canavarlar kəndlərə hücum etdi - İşçi Qrupu yaradıldı
19.02.2019, 12:01

Canavarlar kəndlərə hücum etdi - İşçi Qrupu yaradıldı

Gözəllik salonuna 15 min manat ziyan vuran şəxs tutuldu   
19.02.2019, 11:58

Gözəllik salonuna 15 min manat ziyan vuran şəxs tutuldu  

İlham Əliyev Avropa Komissiyasının nümayəndə heyətini qəbul etdi
19.02.2019, 11:42

İlham Əliyev Avropa Komissiyasının nümayəndə heyətini qəbul etdi

Qarın hündürlüyü 12 sm-ya çatıb - FAKTİKİ HAVA
19.02.2019, 11:38

Qarın hündürlüyü 12 sm-ya çatıb - FAKTİKİ HAVA

Ermənistanın sabiq baş naziri siyasətə qayıdır
19.02.2019, 11:37

Ermənistanın sabiq baş naziri siyasətə qayıdır

Sosial müavinətlər və təqaüdlər də artırılacaq - Nazir anons verdi
19.02.2019, 11:23

Sosial müavinətlər və təqaüdlər də artırılacaq - Nazir anons verdi

Toy karvanı dəhşətli qəzaya düşdü: 13 ölü, 18 yaralı
19.02.2019, 11:23

Toy karvanı dəhşətli qəzaya düşdü: 13 ölü, 18 yaralı

“Pensiya artımı 140 min əlilə şamil ediləcək” - Nazir
19.02.2019, 11:19

“Pensiya artımı 140 min əlilə şamil ediləcək” - Nazir

Eldar Əzizov töhmət verdiyi baş direktoru işdən çıxardı
19.02.2019, 11:14

Eldar Əzizov töhmət verdiyi baş direktoru işdən çıxardı

Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların problemlərinin həlli ASANLAŞIR
19.02.2019, 11:07

Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların problemlərinin həlli ASANLAŞIR

ARXİV