20 fevral 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Bu ölkələrdə kişilərə təcavüz edilir - Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?
Bu ölkələrdə kişilərə təcavüz edilir - Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?
17.01.2018, 14:43

Qadınlara yönələn şiddətin ən qorxulu vasitələrindən biri təcavüzdür.

 

Təcavüzün daha çox qadınlar üzərində olduğu söylənilsə də, dünyada kişilər də cinsi təcavüzün qurbanına çevrilir. Araşdırmaçı Vill Strore mövzu üzərindəki axtarışları və Uqandanı ziyarət etdiyi zaman ağlında qalanları belə nəql edir:

 

“Müharibənin bütün sirrləri arasında bir “sirr”  var ki, o yalnızca “rəvayət”olaraq xatırlanır. Bu təkcə təcavüz edənlər tərəfindən deyil, eyni zamanda təcavüzə məruz qalanlar tərəfindən də gizli saxlanılır. Dövlətlər, insan haqları müdafiəçiləri, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı da bu “sirr”in üzərində dayanmır.

 

Rəqəmlər aysberqin görünən tərəfidir.

 

Elm sahəsində də səssizlik hökm sürərkən Kaliforniya Universitetindən Lara Stemple “Male Rape and Human Rights” adlı araşdırması ilə mövzuya diqqət çəkir. Stemplenin araşdırmasına görə, kişiyə yönələn cinsi şiddət Cənubi Afrika ölkələri, Çili, Yunanıstan, Xorvatiya, İran, Küveyt, kimi bir çox ölkələrdə  savaş və ya siyasi təzyiq olaraq istifadə olunub.

Bu siyahıya postsovet məkanı və keçmiş Yuqoslaviya ərazisi də daxildir.

 

Müharibə ilə yanaşı həbsxanalar, qaçqın düşərgələri və sosial münaqişələr dövrünə də diqqət çəkən araşdırmaya görə, Londondakı İşgəncə Müalicə Mərkəzində nəzarətdən keçirilən şri-lankalı kişilərin 21%-i məhbus olduqları zaman cinsi təcavüzə məruz qalıb. 1980-ci illərdə El Salvadordakı kişi məhbusların 76%-i məhkumluq boyunca ən azı 1 dəfə cinsi istismara məruz qalıb.

 

Amerika Birləşmiş Ştatlarında hər il 92 min 700 kişi təcavüzə uğrayır. İngiltərədə təcavüz hadisələrinin 7,5%-i kişilərə yönəlib. Bosniya və Hersoqavinada 6 min düşərgədə aparılan araşdırmada isə kişilərin 80%-nin təcavüzə məruz qaldığı ifadə edilir.

Amerika tibb jurnallarında yayımlanan bir digər araşdırmada Konqoda qadınlarının 30%-nin, kişilərin isə 22%-nin sosial qarşıdurmalar sırasında cinsi şiddətə məruz qaldığı bildirilir. Ancaq yeni bir araşdırmaya görə isə bu buzdağının sadəcə görünən tərəfidir.

 

Araşdırmaçı Storr  cinsi şiddətə məruz qalan kişilərin hekayələrini dinləyib. 53 ərəb ölkəsindən 38-də olduğu kimi, Uqandada da “gey”lik şübhəsiylə həbs olunan və təcavüzə məruz qalan kişilərin  ailələri, dostları tərəfindən təcrid edilmə qorxularıyla səssiz qaldıqları bildirilir. Patriarxal cəmiyyətlərdə təcavüzə məruz qaldığı öyənilən kişilər, toplumdan təcrid olunma təhlükəsi ilə üz-üzə qalır.

 

Storr, Makerere Universitetinin “Refugees Law” Proyektinin dəstəyi ilə bəzi qurbanlarla görüşmə fürsəti tapdığını və proyekt sayəsində Uqandada 200 minə qədər qaçqın nüfuzunda olan və təcavüzə uğrayan kişi qaçqınların həmrəylik içinə girməyə başladıqları bildirib.

 

Səssizlik patriarxal sistəmə xidmət edir

 

Stemplenin araşdırması kişiyə yönələn cinsi təcavüzü müharibənin tamamlayıcısı olaraq göstərir. Eyni zamanda beynalxalq yardım təşkilatlarının kişilərə edilən cinsi şiddətə önəm vermədiyi məsələsi qabardılır.

Araşdırmaya görə, savaş zamanı cinsi şiddət mövzusunda çalışması olan 4076 sivil toplumun sadəcə 3%-i təcavüzə uğrayan kişilər mövzusuna toxunur.

 

İnsan hüquqları ilə bağlı beynəlxalq sənədlərdə də kişiyə yönələn cinsi şiddət mövzusu aktual deyil.

 

Stemple: “Kişi təcavüzünü görməzdən gəlmək yalnızca kişiləri unutmaq mənasına gəlmir, eyni zamanda qadını “zəif” anlayışı ilə bərabərləşdirərək onlara da  zərər verir”.-deyə bildirir.

 

Fiziki güc baxımından bir kişi bir qadından önəmli dərəcədə  güclüdür. Amma bütün kişilərin bütün qadınlardan güclü olduğu fikri yanlışdır.Təcavüz sadəcə fiziki güc işlədərək edilmir. Birinə şiddət edərkən psixoloji basqı fiziki güc qədər önəmlidir. Fiziki olaraq özünü müdafiə edə bilən biri, psixoloji cəhətdən heç də hər zaman bunu edə bilmir.

 

Bir neçə il əvvələ qədər kişilərə edilən təcavüzlər konstitusiyalara daxil edilməmişdi və bunun üçün cəza nəzərdə tutulmamışdı. Hətta insanlar kişilərin bundan sadəcə zövq alacağını düşünürdülər.

 

Daha gənc yaşlarında təcavüzə uğrayan oğlanlarla daha yaşlı kişilərin təcavüzə uğramasından sonra görülən nəticə fərqli olur. Aşağıdakı siyahı cinsi təcavüzdən yaxa qurtaran kişilərin ortaq özəlliklərini əks etdirir:

 

Qayğı, depressiya, qorxu ya da travma sonrası stress

Təcavüzlə əlaqədar insanlardan və tünlük yerlərdən qaçmaq

Cinsi həyatla bağlı narahatlıq və suallar

Gələcək həyatla bağlı qorxular

Öz bədəni üzərində nəzarətə sahibi ola bilməmək kimi düşüncələr

Yuxu rejiminin pozulması

Münasibətləri və dostluqları bitirmək

 

Dünyada hər 6 kişidən 1-i təcavüzə məruz qalsa da, Azərbaycanda belə hallar nadir olaraq görülür. Maraqlı fakt budur ki, İran və BƏƏ İslam ölkələri olsalar da kişilərin təcavüzə uğradığı yerlər siyahısında bu dövlətlərin adları da yer alır.

 

Azərbaycanda təcavüzə daha çox qadınlar uğrayır. Statistika qadınların 60%-nin öz ailələri tərəfindən zorakılığa məruz qaldığını, onların sağlamlıqlarına xələl yetirildiyini göstərir, əksər hallarda isə zorakılığın baş verməsi faktı gizli saxlanılır. Dünyada 42% qadın cinsi və fiziki zorakılığa məruz qalaraq zədə və travma alır:

 

"Zorakılığa məruz qalan 16 faiz qadında döl düşməsi, vaxtından əvvəl uşaqların doğulması baş verir. Azərbaycanda zorakılığa məruz qalmış qadınlar zorakılıq hallarını gizlətməyə çalışırlar. Qadınlar məruz qaldıqları zorakılıqla bağlı heç kimin məlumat almasını istəmirlər. Sorğu-tədqiqatlarının nəticələrinə görə, 15-19 yaşlı qızların 87,9 faizi qeyd edir ki, ailə sirrini başqalarına danışmaq düzgün deyil".

 

Hüquqşünas Vüqar Səfərli Modern.az-a deyib ki, Azərbaycanda kişilər  demək olar ki, təcavüzə  uğramır.

 

“Kişilərin təcavüzə uğraması ilə bağlı ölkəmizdə statistika varsa belə say olduqca azlıq təşkil edəcək. Azərbaycan müsəlmanların üstünlük təşkil etdiyi ölkədir. Bizim mentalitetimiz var. Bəzi ölkələrə nisbətdə belə şeylər cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmur. Ona görə bizdə belə bir statistikanın olmasına inanmıram”.


Nəzrin RÜSTƏMOVA
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Rusiya ilə ABŞ arasında yeni QALMAQAL
20.02.2018, 13:27

Rusiya ilə ABŞ arasında yeni QALMAQAL

Arif Babayev: “Qocalmaqdan niyə qorxmalıyam ki...” - Ad günü MÜSAHİBƏSİ  
20.02.2018, 13:25

Arif Babayev: “Qocalmaqdan niyə qorxmalıyam ki...” - Ad günü MÜSAHİBƏSİ  

Azərbaycanlı məmur Türkiyədə media qurumu alır   
20.02.2018, 13:17

Azərbaycanlı məmur Türkiyədə media qurumu alır  

Belçikada Xocalı soyqırımı tədbiri keçiriləcək   
20.02.2018, 13:10

Belçikada Xocalı soyqırımı tədbiri keçiriləcək  

İŞİD Əfqanıstana köçür
20.02.2018, 13:05

İŞİD Əfqanıstana köçür

Suriyada İran bazaları - Tehran İsrailə zərbə endirməyə HAZIRLAŞIR
20.02.2018, 12:55

Suriyada İran bazaları - Tehran İsrailə zərbə endirməyə HAZIRLAŞIR

Zakir Həsənov Belarusa gedir
20.02.2018, 12:52

Zakir Həsənov Belarusa gedir

İran
20.02.2018, 12:29

İran "qaynayır" - Ölənlərin sayı 5-ə çatdı, 300 saxlanılan var

Seçim turlarının müddəti uzadıldı
20.02.2018, 12:28

Seçim turlarının müddəti uzadıldı

Sabahın hava PROQNOZU
20.02.2018, 12:28

Sabahın hava PROQNOZU

Nazirlik: “Dünənki sərəncamlarla 33,6 min nəfərin təqaüdü artıb”
20.02.2018, 12:22

Nazirlik: “Dünənki sərəncamlarla 33,6 min nəfərin təqaüdü artıb”

Türkiyəli məmurlar rezin qayıqda Avropaya qaçdılar
20.02.2018, 12:19

Türkiyəli məmurlar rezin qayıqda Avropaya qaçdılar

Milli Məclis borcların silinməsi məsələsini gündəmə çıxarır
20.02.2018, 12:10

Milli Məclis borcların silinməsi məsələsini gündəmə çıxarır

Heydər Əliyev Mərkəzində  “Dəb ikonası” adlı seminar keçiriləcək
20.02.2018, 11:57

Heydər Əliyev Mərkəzində  “Dəb ikonası” adlı seminar keçiriləcək

Nazir müavini borcların silinməsindən DANIŞDI
20.02.2018, 11:55

Nazir müavini borcların silinməsindən DANIŞDI

Afrində məhv edilən terrorçuların sayı 1715-ə çatıb
20.02.2018, 11:52

Afrində məhv edilən terrorçuların sayı 1715-ə çatıb

Azərbaycanın ucqar kəndindən Koreyaya oxumağa gedən TƏLƏBƏ: “Daha böyük hədəf seçmişdim”
20.02.2018, 11:51

Azərbaycanın ucqar kəndindən Koreyaya oxumağa gedən TƏLƏBƏ: “Daha böyük hədəf seçmişdim”

Ombudsmanla bağlı dəyişikliklik Milli Məclisin iclasına tövsiyə olundu
20.02.2018, 11:38

Ombudsmanla bağlı dəyişikliklik Milli Məclisin iclasına tövsiyə olundu

170 “FETÖ” üzvü haqda həbs qərarı verildi
20.02.2018, 11:37

170 “FETÖ” üzvü haqda həbs qərarı verildi

Jerar Depardye bu dəfə Əlcəzairə köçür
20.02.2018, 11:30

Jerar Depardye bu dəfə Əlcəzairə köçür

Bakıda “Kalaşnikov” avtomatı saxlayan şəxs tutuldu   
20.02.2018, 11:29

Bakıda “Kalaşnikov” avtomatı saxlayan şəxs tutuldu  

Baba Rzayev “Azərişıq”a seçki dairələri ilə bağlı tapşırıq verdi
20.02.2018, 11:24

Baba Rzayev “Azərişıq”a seçki dairələri ilə bağlı tapşırıq verdi

Qarabağda müharibə başlasa... – Rusiyalı analitikdən AÇIQLAMA
20.02.2018, 11:24

Qarabağda müharibə başlasa... – Rusiyalı analitikdən AÇIQLAMA

30 min insanın müavinəti artırılıb
20.02.2018, 11:17

30 min insanın müavinəti artırılıb

Qazaxıstan rəsmən latın qrafikalı əlifbaya keçdi
20.02.2018, 11:06

Qazaxıstan rəsmən latın qrafikalı əlifbaya keçdi

Arzu Rəhimova iki müavin təyin edildi
20.02.2018, 10:58

Arzu Rəhimova iki müavin təyin edildi

Azərbaycandan İrana keçmək istəyən 6 qanunsuz miqrant saxlanıldı - FOTOLAR
20.02.2018, 10:50

Azərbaycandan İrana keçmək istəyən 6 qanunsuz miqrant saxlanıldı - FOTOLAR

Gəlişi doğru, müjdəsi yalançı çərşənbə
20.02.2018, 10:50

Gəlişi doğru, müjdəsi yalançı çərşənbə

Azərbaycana birdəfəyə 4-5 bala verən qoyun cinsi gətirilib - FOTO
20.02.2018, 10:44

Azərbaycana birdəfəyə 4-5 bala verən qoyun cinsi gətirilib - FOTO

Professor Buludxan Xəlilov: “Bizdə əsər təqdimatı çox zaman tostlar üzərində qurulur” - MÜSAHİBƏ
20.02.2018, 10:35

Professor Buludxan Xəlilov: “Bizdə əsər təqdimatı çox zaman tostlar üzərində qurulur” - MÜSAHİBƏ

Bakı Ali Neft Məktəbinin daha bir tələvəsi qrant layihəsini uğurla icra edib
20.02.2018, 10:32

Bakı Ali Neft Məktəbinin daha bir tələvəsi qrant layihəsini uğurla icra edib

“Dəmirbank”ın əmanətçiləri üçün RİSK
20.02.2018, 10:28

“Dəmirbank”ın əmanətçiləri üçün RİSK

Prezident borcların silinməsini təklif edib - LAYİHƏ
20.02.2018, 09:54

Prezident borcların silinməsini təklif edib - LAYİHƏ

Tələbələrin nəzərinə: Biznes ideya müsabiqəsi başlayır
20.02.2018, 09:53

Tələbələrin nəzərinə: Biznes ideya müsabiqəsi başlayır

Qızıl olan nədir: susmaqmı, kommunikasiyamı?
20.02.2018, 09:53

Qızıl olan nədir: susmaqmı, kommunikasiyamı?

ARXİV