19 avqust 2018, Bazar
Ana Səhifə - REPORTAJ - Məhv edilmiş 8 ailə: “Qardaşımın ailəsinin qətlə yetirildiyini bilə-bilə 26 ildir onları gözləyirəm” - Xocalı DƏHŞƏTİ
Məhv edilmiş 8 ailə: “Qardaşımın ailəsinin qətlə yetirildiyini bilə-bilə 26 ildir onları gözləyirəm” - Xocalı DƏHŞƏTİ
13.02.2018, 09:13

Bir neçə gündən sonra ermənilərin Xocalıda törətdiyi soyqırımının 26-cı ili tamam olacaq.

 Emənistanın insanlığa qarşı törətdiyi bu cinayət zamanı 8 ailə yer üzündən silinib.

Modern.az saytı soyqırımının növbəti ildönümü ərəfəsində Xocalıda son nəfərinədək qətlə yetirilmiş 8 ailənin yaxınları ilə əlaqə saxlamağa çalışıb.  

“Qətl edilmiş 8 ailə”dən ilki - Vaqif Məmmədovun ailəsindən bəhs edirik. Dəhşətli qətliam gecəsi Vaqif Məmmədov, həyat yoldaşı Afilə Məmmədova, oğlanları Azər, Ceyhun Niyaməddin Məmmədovlar hamılıqla məhv ediliblər.

Üstündən 26 il keçməsinə baxmayaraq, Vaqif Məmmədovun bacısı Ofeliya Məmmədova qardaşının ailəsi ilə bağlı düşüncələrini ürək ağrısı ilə bölüşüb.

 

Dəmir parçasından düzəldilən “silahlar”...

 

“1992-ci ilin Xocalı faciəsi zamanı yer üzündən silinən 8 ailədən biri də qardaşımın ailəsidir. O dəhşətli gecədə qardaşım Vaqif  Məmmədov və ailəsi hamılıqlı vəhşiliyin qurbanı oldu. Qardaşımın yoldaşı Afilə xanım Xocalıda müəllimə işləyirdi. Böyük oğlunun 20, ortancıl oğlunun 18, kiçik oğlunun isə 14 yaşı vardı. 
1992-ci ilin 25 fevralından 26-na keçən gecə hamı canını qurtarmaq üçün meşəyə qaçırdı. Başqa çıxış yolumuz da yox idi.

Qardaşım meşədə olan dəmirləri yığıb onlardan özünümüdafiə üçün nəsə düzəldirdi və Xocalı camaatına verirdi. Çünki o vaxt əliyalın əhalidə silah yox idi”.

 

 “Qanımız belə donmuşdu...

 

Ofeliya xanım deyir ki, bu gün də Xocalının adı gələndə qəlbi sızıldayır:


“O gecəni heç unutmadıq, unuda bilməyəcəyik! Yadımdadır, həmin o qanlı gecədə erməni tankları üstümüzə elə gəlirdi ki, hamımız canımızı götürüb meşəyə qaçmalı olduq. O qarlı, şaxtalı gecədə bir qız köynəklə ayaqyalın qaçmışdı. Onun ayaqlarından qan süzülürdü. İnanın, artıq elə bir vəziyyət yaranmışdı ki, insanların bədənindəki qanı donmuşdu. Xocalı sakinlərinin hamısı şəhərdən çıxa bilməmişdi. Amma bir çoxumuz meşəyə qaçmalı olmuşduq. Ermənilər tarixən qaniçən millət olub. O dəhşətli gecədə meşələrə üz tutmasaydıq, sağ adam tapmaq olmayacaqdı”. 



“Xoş xəbər ala bilmədim...”

 

Ofeliya xanım deyir ki, faciə gecəsi 2 qardaşını itirib:

“Həmin gecə qardaşlarımın hər ikisi ailəsi ilə birlikdə meşədə idi. Mən də meşəyə qaçmışdım. O qanlı hadisədə qardaşım Vaqifi və ailəsini Marıs adında bir qadın  görmüşdü. O mənə dedi ki, Vaqif qayalığa çıxanda ürəyi dayandı. Heç demə həmin vaxt 2 oğlu yanında idi. Balaca oğlu Niyaməddin isə dayısıgillə gəlirdi. Xocalıdan çıxanda dayısı da, həyat yoldaşı da rəhmətə getdi. Niyaməddinin əlindən tutub dedim ki, gəl bizimlə gedək. Elə bu vaxt aləm bir-birinə dəydi. Hərə bir tərəfə qaçdı. Həmin gün qardaşım oğlunu orada itirdim. Hər yeri axtardım, amma tapa bilmədim. Qardaşımgil ailəliklə məhv oldular”.

 
““Oqtay sənin qardaşın deyil” deyəndə...

 
Üç il bundan qabaq “Qırmızı Xaç Komitəsi”ndən bir nəfər gəlib ağız suyumdan analiz götürdü.  Xocalı faciəsində qardaşım Vaqif ailəsi ilə birgə məhv olsa da, digər qardaşım Oqtay ikin düşüb. Bir həftədən sonra zəng edib dedilər ki, “Oqtay sizin qardaşınız ola bilməz”. Elə əsəbləşdim ki... Yaramız heç sağalmayıb. Bunlar doğma qardaşımı məndən uzaqlaşdırmaq istəyirlər.

“Siz nə danışırsız?! Həm Vaqif, həm də Oqtay mənim qardaşımdır. Bunu bütün Xocalı bilir. Sən gəlib analiz götürüb mənə deyirsən ki, həyat yoldaşı ilə danışmalıyam, sən bacısı deyilsən”-dedim. Oqtay qardaşımla meşədə  olanda əlindən tutdum ki, “gəl qaçaq”. O əliyalın ermənilərə müqavimət göstərməyə çalışdı. Mənimlə gəlmədi”. 



“O günü unutmaq olarmı?!”


Soqyqırımının şahidi danışdıqca dərindən ah çəkərək, indiki fevralın o vaxtkına bənzəmədiyini deyir:

“İndi də fevral ayını yaşayırıq. Bu fevral o fevrala bənzəmir. İndi hər yer işıqlıdır. O vaxtın fevralı qarlı-şaxtalı idi. Soyuq adamın sümüyünə qədər işləyirdi. Ağacların budaqları belə donmuşdu. Buzlu torpaqda addımlamaq olmurdu. Camaat ayaqyalın, başıaçıq meşəyə qaçmışdı. Biz çox zülmlər çəkmişik, çox acılar yaşamışıq.

Bir dəfə “Lider” TV-də çalışan aparıcı Etibar Hüseynov verilişlərin birində “Xocalı faciəsi günü ağlamaq doğru deyil. Ermənilər bizə baxır. Deyək-gülək” dedi. Necə yəni deyək-gülək?! Biz bu faciənin iştirakçılarıyıq, şahidləriyik. O faciəni unutmaq olarmı?!”.

Qardaşını axtaran bacı

 

Ofeliya Məmmədova Xocalıya şəhər statusu verilməsini qəbul etmir:

“Xocalı ta qədimdən kənd olub. Sonradan camaatı yığıb Xocalıya şəhər statusu verdilər. Heç Xocalını şəhər kimi qəbul etmədim. Faciədən sonra Vaqifi və ailəsini çox axtardım. O vaxt  dedilər ki, Qazaxda Alik adlı bir nəfər sənə kömək edə bilər. Dərhal ora getdim ki, bəlkə qardaşımı, ailəsini tapa bilərəm. Amma bir xoş xəbərlə qayıda bilmədim. Ən acınacaqlı durum odur ki, heç birinin məzarı yoxdur. Hamısı meşədə qurda-quşa yem oldu.

Bir bacı üçün bundan böyük dərd nə ola bilər. Qardaşım bütün ailə üzvləri ilə bir gecədə yox oldu. Heç olmasa ondan bir yadigar övladı qalsaydı, özümü onunla ovundura bilərdim. O gündən indiyə qədər sanki bir boşluqdayam. Qardaşımın ailəsinin bütün üzvləırinin qətlə yetirildiyini bilsəm də, ümidimi kəsə bilmirəm. Hələ də gözlərim yollarda, qulağım səsdədi. Bilə-bilə ki, ermənilər onları qətlə yetirib, ancaq ümidimi itirə bilmirəm. Bəzən məni başa düşmədikləri üçün ətrafımdakı insanları qınayıram, bəzən düz hərəkət etmədiyim üçün özümü qınayıram. Bimirəm, inanın, heç nə bilmirəm, heç nə anlamıram, anlamaq istəmirəm. İnanın, qardaşlarımı, ailə üzvlərini nə vaxtsa görmək ümididir məni yaşadan. Buna yaşamaq demək mümkünsə, yoxsa çoxdan ölmüşdüm... 

Qeyd: 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni hərbi birləşmələri Rusiyanın 366-cı motoatıcı alayının köməyi ilə Xocalı şəhərini işğal edərək, burada yaşayan dinc əhaliyə - azərbaycanlılara qarşı soyqırımı törədib.

XX əsrin faciəsi olan Xocalı soyqırımı nəticəsində 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca və qarı olmaqla, 613 Xocalı sakini qətlə yetirilib, 8 ailə tamamilə məhv edilib, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq valideynlərindən birini itirib. Düşmən gülləsindən 76-sı uşaq olmaqla, 487 nəfər yaralanıb. 1275 nəfər əsir və girov götürülüb. Girov götürülənlərdən 150 nəfərinin, o cümlədən 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil.


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanın ilk Xalq şairi Mirvarid Dilbazir - Qadınlar arasında
19.08.2018, 13:17

Azərbaycanın ilk Xalq şairi Mirvarid Dilbazir - Qadınlar arasında

Türkiyə sahillərində güclü zəlzələ
19.08.2018, 13:03

Türkiyə sahillərində güclü zəlzələ

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi bu tarixdə tam hazır olacaq – “Son işlər gedir”
19.08.2018, 12:42

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi bu tarixdə tam hazır olacaq – “Son işlər gedir”

Qazaxa gedərkən itkin düşən qadın tapılıb
19.08.2018, 12:19

Qazaxa gedərkən itkin düşən qadın tapılıb

Siqaret çəkən valideynlər övladlarını bu cür məhv edirlər
19.08.2018, 12:08

Siqaret çəkən valideynlər övladlarını bu cür məhv edirlər

Azərbaycan və Çin üçüncü ölkələrdə birgə müəssisələr yarada bilərlər
19.08.2018, 11:39

Azərbaycan və Çin üçüncü ölkələrdə birgə müəssisələr yarada bilərlər

Azərbaycan nefti 73 dolları ötdü
19.08.2018, 11:25

Azərbaycan nefti 73 dolları ötdü

Elçibəyin oğlu əsəbləşdi: “Atamın adından saxta profil açıb....”
19.08.2018, 11:10

Elçibəyin oğlu əsəbləşdi: “Atamın adından saxta profil açıb....”

Messi tarixi qola imza atdı
19.08.2018, 10:48

Messi tarixi qola imza atdı

Lənkəran sakini sinəsinə dəryaz batması nəticəsində ölüb
19.08.2018, 10:33

Lənkəran sakini sinəsinə dəryaz batması nəticəsində ölüb

İndoneziyada güclü zəlzələ olub
19.08.2018, 10:14

İndoneziyada güclü zəlzələ olub

Ronaldu “Yuventus”da ilk oyununda rəqibin burnunu sındırdı
19.08.2018, 10:00

Ronaldu “Yuventus”da ilk oyununda rəqibin burnunu sındırdı

Məmmədyarov supertunirə qələbə ilə başladı
19.08.2018, 09:49

Məmmədyarov supertunirə qələbə ilə başladı

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəs rejimini 87 dəfə pozub
19.08.2018, 09:33

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəs rejimini 87 dəfə pozub

İranda ölkəyə gələn xarici turistlərin pasportlarına möhür vurulmayacaq
19.08.2018, 09:20

İranda ölkəyə gələn xarici turistlərin pasportlarına möhür vurulmayacaq

Cəbrayılda görüşənədək...   
19.08.2018, 09:15

Cəbrayılda görüşənədək...  

ABŞ İrana görə İraqı sanksiyalarla təhdid edir
19.08.2018, 00:47

ABŞ İrana görə İraqı sanksiyalarla təhdid edir

Gəncədə xəstəxanada yanğın
19.08.2018, 00:31

Gəncədə xəstəxanada yanğın

Nazir icra başçısı ilə uşaqlar üçün günərzi qayğı mərkəzində
19.08.2018, 00:13

Nazir icra başçısı ilə uşaqlar üçün günərzi qayğı mərkəzində

“Qarabağ”ın oyununu avstriyalı hakimlər idarə edəcək
18.08.2018, 23:57

“Qarabağ”ın oyununu avstriyalı hakimlər idarə edəcək

“Şollerin arxivi” bədii filmi daha bir uğur qazandı   
18.08.2018, 23:47

“Şollerin arxivi” bədii filmi daha bir uğur qazandı  

Bu dairələrdə hərəkət qaydası dəyişdirilir
18.08.2018, 23:43

Bu dairələrdə hərəkət qaydası dəyişdirilir

Fəhlə işləyən gənc faciəli şəkildə öldü
18.08.2018, 23:27

Fəhlə işləyən gənc faciəli şəkildə öldü

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşdı
18.08.2018, 23:09

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşdı

Altı ayın içərisində babası və iki əmisini itirən tələbə dənizdə boğuldu
18.08.2018, 22:57

Altı ayın içərisində babası və iki əmisini itirən tələbə dənizdə boğuldu

Qurbanov Rəşad Sadıqovu oyuna buraxmamasından danışdı
18.08.2018, 22:39

Qurbanov Rəşad Sadıqovu oyuna buraxmamasından danışdı

Cəbrayılın işğalının acı gerçəkləri - “Kaş gözlərim kor olaydı…” təqdim olundu
18.08.2018, 22:26

Cəbrayılın işğalının acı gerçəkləri - “Kaş gözlərim kor olaydı…” təqdim olundu

Prezident BMT Baş katibinə başsağlığı verdi
18.08.2018, 22:23

Prezident BMT Baş katibinə başsağlığı verdi

Zaqatalada qara pomidor yetişdirildi - VİDEO
18.08.2018, 22:06

Zaqatalada qara pomidor yetişdirildi - VİDEO

İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğanı təbrik edib
18.08.2018, 21:51

İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğanı təbrik edib

Putin Almaniyaya gedib
18.08.2018, 21:30

Putin Almaniyaya gedib

Şəhriyar Məmmədyarov ABŞ-da superturnirə qatılacaq
18.08.2018, 21:12

Şəhriyar Məmmədyarov ABŞ-da superturnirə qatılacaq

“Qarabağ” çempionata qələbə ilə başladı
18.08.2018, 20:54

“Qarabağ” çempionata qələbə ilə başladı

Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsi YEKUNLAŞDI: NƏTİCƏLƏR ...
18.08.2018, 20:43

Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsi YEKUNLAŞDI: NƏTİCƏLƏR ...

Ərdoğan yenidən AKP sədri oldu
18.08.2018, 20:30

Ərdoğan yenidən AKP sədri oldu

ARXİV