20 aprel 2018, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Cümhuriyyətin milli yadigarı-Bakı Dövlət Universiteti – 100 ilin astanasında  
Cümhuriyyətin milli yadigarı-Bakı Dövlət Universiteti – 100 ilin astanasında  
05.03.2018, 23:25

 

Modern.az BDU-nun Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının dosenti Könül Niftəliyevanın universitetin tarixi ilə bağlı yazısını təqdim edir:

 

 Xalqın, millətin tarixi yaddaşı deyilən bir anlayış var. Bu anlayış öz mahiyyətində hər bir xalqın həyatında tarixən baş vermis və özünün tale yüklü olması ilə yaddaşlara çökən hadisələri nəzərdə tutur. Belə hadisə və faktlar haçansa, hansı ictimai-ideoloji mühitin diqtəsi ilə unudulsa da, tarix onu yenidən yaşatmaq üçün öz missiyasını görməli olur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay ömür sürdü, imperiya siyasətinin qurbanı oldu, sovet ideologiyasının qadağaları altında sıxıldı, uzun müddət haqqında danışmağa qoymadılar. Amma Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 aylıq dövründə elə işlər gördü ki, nəinki tarixin, habelə millətin yaddaşına  çökdü. Belə müqəddəs faktlardan biri Azərbaycanda universitetin yaradılması hadisəsidir. M.Ə.Rəsulzadə Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin 21 avqust 1919-cu il tarixli iclasında universitetin açılması haqqında müxtəlif rəyləri şərh edir və göstərirdi ki, belə bir elm-tədris müəssisəsi üçün professor heyətinin əsası da hazırdır. Onun fikrincə, əlbəttə “yaxşı olardı ki, bu elm və mədəniyyət mənbəyi türkcə olaydı”.  M.Ə.Rəsulzadə göstərirdi ki, “bu universitet tezliklə mütləq türkcə olacaq. Ancaq indiki şəraitdə bütün maneələri dəf edib darülfünu açmaq lazımdır.” O, universitetin və orada tədrisin təşkili sahəsində Rusiya, Yaponiya, Türkiyə təcrübəsini misal gətirərək çətinliklərdən qorxmamağa çağırırdı. Bu çağırış və cumhuriyyətin fəallığı ilə ilk müstəqil dövlıtimizin milli universiteti yarandı.

İllər ötdü və xalqımız ağır məşəqqətlərdən keçib öz müstəqilliyini yenidən qazandı. Yenidən qazandı və Xalq Cümhuriyyətinin 70 il qadağan edilmiş üçrəngli bayrağını ilk dəfə Naxçıvanda Dövlət bayrağı kimi qaldıran Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev bu müstəqil dövlətin bütün atributlarını, arxitektonikasını qurandan sonra dedi: ˝Müstəqilliyimiz dönməzdir, əbədidir˝. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev bu dövlətin həmin bayrağını ən böyük beynəlxalq təşkilatlarda, bu ölkənin sözünü dediyi mötəbər yığıncaqlarda söz kürsüsünün önünə çıxardı və fəaliyyətinin bütün istiqamətlərində qürur hissilə Xalq Cümhuriyyətinin qiymətini verdi. Həmin qiymətlər silsiləsində Prezidentimizin bu yaxınlarda dediyi bir fikri tarixi cümhuriyyəti yenidən elmi, ictimai, siyasi düşüncəyə qaytardı: ˝Biz bu il müstəqilliyimizin yüz illiyini qeyd edəcəyik. Yüz il bundan əvvəl müsəlman aləmində ilk dəfə olaraq demokratik respublika yaradılmışdır. Biz fəxr edirik ki, bu respublikanı Azərbaycan xalqı yaradıb və bir daha bütün dünyaya nümayiş etdirib ki, Azərbaycan xalqı böyük xalqdır, istedadlı xalqdır, azad xalqdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması və iki il ərzində fəaliyyəti tarixi hadisə idi. Azərbaycan o ölkələrdəndir ki, hələ yüz il bundan əvvəl ən ülvi demokratik dəyərləri nəinki bəyan edib, öz praktik fəaliyyətində onları təmin edib. Bu günkü Azərbaycan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisidir.˝ Dövlət başçımızın cümhuriyyətə bu qiymətini yüzlərlə fakt şərtləndirir. Və bu faktlar içərisində biri də mövcuddur ki, həmin fakt xalqın, millətin taleyində yarandığı gündən misilsiz rol oynamaqdadır. Bu, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bütov bir millətə yadigarı olan Bakı Dövlət Universitetidir. Bu universitetin adı gələndə Ulu Öndərimizin sözlərini xatırlamalı oluruq: ˝Bakı Dövlət Universiteti Azərbaycan xalqının milli sərvətidir. O, yarandığı gündən Azərbaycanda elmi inkişaf etdirən mərkəzə çevrilmişdir. Ölkəmizdə yaranan elmi-tədqiqat  institutlarının əksəriyyəti, elm ocaqlarının hamısı öz başlanğıcını Bakı Dövlət Universitetindən götürmüşdür. Bakı Dövlət Universiteti elm və təhsil məbədi olmaqla yanaşı, hər zaman Azərbaycan dilinin inkişafında, milli şüurun, vətənpərvərlik ruhunun inkişafında böyük xidmətlər göstərmiş bir məktəb rolunu oynamışdır˝.

 

Bakı Dövlət Universiteti əslində, elə bu məqsədlə yaradılmışdı. 1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Parlamenti müstəqillik mücahidi M. Ə. Rəsulzadənin başçılığı ilə universiteti təsis edəndə bu xalqın, bu millətin sabahını nəzərdə tutmuşdu. Azərbaycanın XX əsr boyu keşməkeşli tarixi universitet missiyasının real gerçəkliyini yaddaşlara yazdı. ˝Azərbaycan dövlətçiliyinin etibarlı sosial dayağı olan Bakı Dövlət Universiteti˝ (akademik Abel Məhərrəmov) öz inkişafının müasir mərhələsində böyük uğurlara imza atmışdır.

 

Müstəqil Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyev bu müqəddəs məbədin müasir fəaliyyətini belə qiymətləndirir: ˝Bakı Dövlət Universiteti yüksək ixtisaslı milli kadrların hazırlanması, yeni-yeni elmi istiqamətlərin formalaşdırılması, dünya təhsil məkanına inteqrasiya, eləcə də mədəni-mənəvi dəyərlərimizin yaradılması yolunda boynuna düşən vəzifələri ləyaqətlə yerinə yetirir. Universitet bu gün dövlət idarəçiliyi, iqtisadiyyat, elm, təhsil və mədəniyyətin müxtəlif sahələrində çalışan çoxsaylı məzunları ilə müstəqil Azərbaycanın inkişafına yeni töhfələr verir˝. Prezident bu bir neçə sətirlik fikirlərində Bakı Dövlət Universitetinin fəaliyyətini ümumiləşdirmişdir. Həqiqətən, Bakı Dövlət Universiteti bu gün üzərinə düşən vəzifələri ləyaqətlə yerinə yetirir.  Qeyd olunmalı ən vacibi isə odur ki, müasir universitet öz şərəfli tarixinin uğurlu davamı yönündə çalışır. Belə bir yol isə istiqamətini həmişə öz rəhbərliyindən, bu rəhbərliyin Vətənə, millətə, elmə, təhsilə, dünyaya inteqrasiya ideallarına bağlılığından alır.

          Universitetin ˝akt zalı˝ adlandırdığımız böyük salonunun girişində-geniş foyedə diqqəti çəkən bir lövhə var. Bu lövhə Bakı Dövlət Universitetinə yaranış tarixindən bu günədək rəhbərlik etmiş rektorların və universitetimizin fəxri doktoru dərəcəsini almış bir çox dövlət, elm və ictimai xadimin, habelə görkəmli xarici dövlət xadimlərinin şəkillərini əks etdirir. Lövhədə 24 rektorun şəkili var. Və həmin o 24 rektorun hər biri universitetimizə ləyaqətlə başçılıq etmiş, hətta bəziləri (T.A. Şahbazi, B.C.Həsənbəyov) 1930-cu illərin sovet repressiyasının qurbanları olmuşdur. Ancaq universitetimizin bəxti bir də onda gətirmişdir ki, ona rektorluq etmiş böyük elm, təhsil, mədəniyyət xadimlərinin hər biri xalqın, min-min universitet məzununun qəlbində əbədi yuva qurmuşdur. Bu gün bu böyük və müqəddəs məbədə rəhbərlik edən Abel Məhərrəmov sələflərinin ləyaqətli davamçısı kimi Bakı Dövlət Universitetini bütün istiqamətlərdən yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdırmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin xüsusi qayğısı universitetin yüksək inkişafını təmin edir. Prezidentin 2009-cu il 24 noyabr tarixli sərəncamına əsasən BDU-nun 90 illiyinin qeyd olunması mərasimində İlham Əliyev öz çıxışında bu böyük elm və təhsil müəssisənin inkişaf tariximizdəki yerini yüksək qiymətləndirdi və sanki universitetin portretini cızdı: “Bakı Dövlət Universitetinin çox gözəl və böyuk tarixi vardır. 1919-cu ildə təsis edilmiş universitet 90 il ərzində Azərbaycanın hərtərəfli inkişafında çox mühüm rol oynamışdır. Bakı Dövlət Universiteti Azərbaycan müstəqilliyini əldə edəndən bir il sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamenti tərəfindən təsis edilmişdir. Bu, çox düşünülmüş və uzaqgörən bir addım idi. O vaxt ölkəmiz çox gənc idi. Buna baxmayaraq, əhalinin maarifləndirilməsi, Azərbaycanda savadsızlığın aradan qaldırılması və intellektual potensialın gücləndirilməsi üçün universitetin yaradılması çox mühüm hadisə olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iki il yaşadı, onun ümrü uzun olmadı, iki ildən sonra süqut etdi. Ancaq Bakı Dövlət Universiteti yaşadı. Düzdür, o, zamanın müəyyən ideoloji çərçivələri daxilində fəaliyyət göstərmişdir. Ancaq buna baxmayaraq,  Bakı Dövlət Universiteti Azərbaycanın inkişafı, elmi potensialın gücləndirilməsi üçün mox mühüm rol oynamışdır. Bu rol bu gün də davam edir. Çox sevindirici haldır ki, Bakı Dövlət Universiteti bütün bu illər ərzində Azərbaycanda təhsil sahəsində öz aparıcı rolunu qoruyub saxlaya bilmişdir və bu gün də bu rol daha da güclənir. Bu, bir daha onu göstərir ki, universitetin çox zəngin ənənləri, çox böyük potensialı, professor-müıllim heyətinin təcrübəsi, tələbələrin oxuması və təhsilə verdikləri önəm vardır”.

 

Başa düşürəm, bir qəzet məqaləsi üçün bu sitat böyük görünə bilər. Lakin o da var ki, Prezidentin çıxışındakı bu məqam Bakı Dövlət Universitetinin tarixi inkişaf  yolunu çox dəqiq ifadə edir. Və burada universitetin müasir inkişafı ilə bağlı fikirlər bir daha qürur doğurur.

 

İndi Bakı Dövlət Universitetinin 100 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı Prezident sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrasına başlanıb. Universitet Elmi Şurası bu sərəncamla bağlı tədbirlər planı hazırlayıb və təsdiq edib. Xalqımızın qürur mənbəyi olan Universitetimizin  bu gün dünya universitetləri sistemində özünün layiqli yeri var. Bakı Dövlət Universiteti son 15 ildə dünyanın 100-dən çox adlı-sanlı universiteti ilə qarşılıqlı yaradıcılıq məqsədi daşıyan memorandum-niyyət protokolu imzalanmışdır. Bu qarşılıqlı münasibətlər sayəsində həmin universitetlərin təmsil olunduğu ölkələrin bir çoxunda BDU-nun diplomu tanınır. Xarici universitetlərlə bu münasibətlər elmin, təhsilin inkişafı ilə bərabər, ölkəmizin beynəlxalq aləmdə tanınması prosesinə də təkan verir.

 

Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, Bakı Dövlət Universitetinin tarixi inkişafı həm də ona rəhbərlik etmiş və etməkdə olan rektorların xalq, dövlət, vətən qarşısında öhdəliklərinə necə əməl etməsindən çox asılıdır. BDU rektorlarının tarixən hamısının yüksək vətəndaşlıq ləyaqəti, elmi səviyyəsi olmuşdur. Ümumilli Liderimiz Heydər Əliyevin 11 yanvar 1999-cu il tarixli sərəncamı ilə Bakı Dövlər Universitetinə rektor təyin edilmiş Abel Məhərrəmovun böyük təşkilatçılıq qabiliyyəti, elmi nüfuzu sayəsində universitetimizin beynəlxalq səviyyədə qəbul olunması prosesi özünün yüksək zirvəsinə çatmışdır. A.Məhərrəmov AMEA-nın və Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür. Ayrıca qeyd edək ki, Azərbaycan elmi mühitində A.Məhərrəmov Rusiya Elmlər Akademiyasının yeganə həqiqi üzvüdür.

 

Abel müəllim Əməkdar Elm xadimidir. Prezidentimiz İlham Əliyevin sərəncamı ilə ˝Şöhrət˝ordeni ilə təltib edilib. O, bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbəri və üzvü kimi də böyük nüfuza malikdir. Bütün bunlar təkcə rektorun şəxsi uğurları kimi deyil, həm də Azərbaycanın elmi potensialının gücünü beynəlxalq müstəviyə çıxaran faktlardır.

 

İndi ötən hər gün Bakı Dövlət Universitetinin yüz illik yubileyini bizə yaxınlaşdırır. Bu gün təkcə bu möhtəşəm universitetin 22 minlik kollektivi deyil, bütün Azərbaycan xalqı, Vətənə, millətə bağlı, elmə, təhsilə, inkişafımıza bağlı hər kəs öz əməli və düşüncələri ilə bu yubileyə hazırlaşır. Şərqdə ilk demokratik dövlət kimi tarixdə öz izini qoyub getmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin milli yadigarı olan Bakı Dövlət Universitetinin 100 illik  yubileyinin xalqımız, dövlətimiz tərəfindən ləyaqətlə qarşılanacağı faktı hər gün özünü göstərməkdədir.

 

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
ABŞ Senatı NASA-nın yeni direktorunu təsdiqlədi
20.04.2018, 08:55

ABŞ Senatı NASA-nın yeni direktorunu təsdiqlədi

Həkim səhvinin qurbanı olan məşhur aktrisa - Münəvvər Kələntərli deputat olmaq istəyirmiş - FOTOLAR
20.04.2018, 08:35

Həkim səhvinin qurbanı olan məşhur aktrisa - Münəvvər Kələntərli deputat olmaq istəyirmiş - FOTOLAR

Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
20.04.2018, 08:28

Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Azarkeşlər futbolçunun boğazını kəsdilər
20.04.2018, 00:16

Azarkeşlər futbolçunun boğazını kəsdilər

Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var
20.04.2018, 00:03

Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var

Məşhur aktyor Ermənistana səfər edəcəyi ilə bağlı xəbərləri inkar etdi
19.04.2018, 23:58

Məşhur aktyor Ermənistana səfər edəcəyi ilə bağlı xəbərləri inkar etdi

Azərbaycanın bu bölgəsi silkələndi: Əhali təşviş içində   
19.04.2018, 23:37

Azərbaycanın bu bölgəsi silkələndi: Əhali təşviş içində  

Neftin qiyməti 100 dolları ötəcəkmi? - PROQNOZ
19.04.2018, 23:26

Neftin qiyməti 100 dolları ötəcəkmi? - PROQNOZ

İlon Mask planetləri axtarmaq üçün kosmosa peyk göndərdi
19.04.2018, 23:15

İlon Mask planetləri axtarmaq üçün kosmosa peyk göndərdi

Şenol Günəşin başı yarıldı - Derbi yarımçıq qaldı 
19.04.2018, 23:13

Şenol Günəşin başı yarıldı - Derbi yarımçıq qaldı 

Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi
19.04.2018, 22:57

Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi

İraq Suriyanı bombaladı
19.04.2018, 22:45

İraq Suriyanı bombaladı

Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır - Paşinyan ordunu ifşa etdi
19.04.2018, 22:34

Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır - Paşinyan ordunu ifşa etdi

Almaniyada azərbaycanlı iş adamının bank hesabına səhvən 128 milyon avro köçürdülər - Amma görün, o nə etdi...
19.04.2018, 22:20

Almaniyada azərbaycanlı iş adamının bank hesabına səhvən 128 milyon avro köçürdülər - Amma görün, o nə etdi...

Nüfuzlu elmi mükafatın builki laureatlarının adları açıqlanıb
19.04.2018, 21:58

Nüfuzlu elmi mükafatın builki laureatlarının adları açıqlanıb

Bakıda ən yaxşı tələbələrə Moskva merinin təqaüdü təyin edilib
19.04.2018, 21:51

Bakıda ən yaxşı tələbələrə Moskva merinin təqaüdü təyin edilib

Azərbaycanın ali məktəblərində gürcü dili mərkəzi yaradıla bilər
19.04.2018, 21:42

Azərbaycanın ali məktəblərində gürcü dili mərkəzi yaradıla bilər

Azərbaycanlı məşqçilər dünya reytinqində irəlilədi
19.04.2018, 21:26

Azərbaycanlı məşqçilər dünya reytinqində irəlilədi

"Vüqar Həşimov mənə heç-heçə təklif etmişdi" - Şəhriyar Məmmədyarov
19.04.2018, 21:20

"Vüqar Həşimov mənə heç-heçə təklif etmişdi" - Şəhriyar Məmmədyarov

Bakıda tozun miqdarı normadan 26 faiz yuxarıdır- NAZİRLİK
19.04.2018, 20:50

Bakıda tozun miqdarı normadan 26 faiz yuxarıdır- NAZİRLİK

Avropa Komissiyasının rəhbəri Azərbaycan prezidentini təbrik etdi
19.04.2018, 20:25

Avropa Komissiyasının rəhbəri Azərbaycan prezidentini təbrik etdi

Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir 
19.04.2018, 20:18

Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir 

Keçmiş MTN generalının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib
19.04.2018, 20:07

Keçmiş MTN generalının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib

Beynəlxalq Sərgilər Bürosunun missiyasının Bakıya səfəri YEKUNLAŞDI
19.04.2018, 20:07

Beynəlxalq Sərgilər Bürosunun missiyasının Bakıya səfəri YEKUNLAŞDI

““Expo 2025”-ə ev sahibliyi etmək Azərbaycana 765 min avroya başa gələcək”
19.04.2018, 19:49

““Expo 2025”-ə ev sahibliyi etmək Azərbaycana 765 min avroya başa gələcək”

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir
19.04.2018, 18:57

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

19.04.2018, 18:47

"Xalqımız son 15  ildə görülən işlərə öz yüksək qiymətini verdi"

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib
19.04.2018, 18:44

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır
19.04.2018, 18:39

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO
19.04.2018, 18:32

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb
19.04.2018, 18:18

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb

Kubada Kastro erası başa çatdı
19.04.2018, 18:07

Kubada Kastro erası başa çatdı

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir
19.04.2018, 18:00

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı
19.04.2018, 17:53

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü
19.04.2018, 17:49

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(11.1%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(5.55%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(0%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(72.2%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(2.77%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(8.33%)