16 dekabr 2018, Bazar
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Sabir Sarvan: “Yanıqlı-yanıqlı baxır kişilər, Çoxunun arvadı gözündən düşüb”
Sabir Sarvan: “Yanıqlı-yanıqlı baxır kişilər, Çoxunun arvadı gözündən düşüb”
10.03.2018, 11:48

Martın 14-də Sabir Sarvanın vəfatının ildönümü qeyd olunacaq.

Sabir Sarvan 40 illik ədəbi fəaliyyətində, bir-birindən rəngarəng poetik nümunələr ərsəyə gətirib, cəmiyyətdə çox məşhur olmasa da, yaradıcı şəxslər arasında sayılıb-seçilən şair olub. S.Sarvan Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) Sumqayıt filialında çalışıb, bu filialın qurulmasında fəal iştirak edib.  

Sabir Sabir Sarvan 1956-cı ildə Ağsu rayonunun Pirhəsənli kəndində anadan olub. O, “Gördüyüm göy üzü, baxdığım işıq”, “Çıx qaranlıqdan, “Gəldi qürub”, “Özümü sözə çevirdim” adlı şeir kitablarının müəllifidir.

Şair 2017-ci il martın 14-də vəfat edib.


Modern.az saytı Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Sumqayıt bölməsinin sabiq sədri, tanınmış şair  Sabir Sarvanın şeirlərini təqdim edir.


YAŞIDIM BİNA

 

Sumqayıtda

                yaşıdım olan bir bina var,

Binəsi mən doğulan ili

qazılıb,

Alnının ortasına

               1956 yazılıb.

Dər - divarında rüzgarın izləri,

Gecələr par - par yanır

pəncərə gözləri.

Harda olsam,

Harda yaşasam da yenə

O bina alın yazısından

               bir köynək daha yaxındır mənə.

İki yol ayrıcında,

daş qüruruyla dayanıb

               yaşıdım,

Elə bil arşın udub.

Bənnalar onun kərpiclərini

atıb - tutanda,

Anam da məni qucağında atıb - tutub.

Sumqayıtda

              yaşıdım olan bir bina var,

üst mərtəbələri insan yuvası,

altında mağazalar,

             
bir də bir ovçu dükanı,

                   balaca.

İntihar fikrinə düşsəm,

                   silahı o dükandan alacam.

Sumqayıtda

                    yaşıdım olan bir bina var,

Orta boylu,

qaraqabaq bir binadı.

Yer qaçmasa ayağının altından,

Olmasa özgə bir qəza - filan

bizdən tüstülü xatirələr

danışmaq sarıdan ümidim

təkcə onadı. 

 

ÇALDIRAN AĞRISI

 

Necəsən, dərdimi deyəm,

Dağ ərisin, daş yerisin.

Vay o günə, dəli başla,

Üstünə qardaş yerisin.

 

Heç yana çatmasın əlin,

Alışsın ağzında dilin,

O tərəfdən Sultan Səlim,

Burdan Qızılbaş yerisin.

 

Açılsın əllərin göyə,

Allah da durmasın yiyə.

«Zalım qardaş»  deyə - deyə

Diyirlənsin, baş yerisin.

 

Oyan gürzünə tarixin,

Çaxıl gözünə tarixin,

Tüpür üzünə tarixin,

Qoyma bu vərdiş yerisin.


GEDİRSƏN

 

Gözəllərin bir yolu var,

O yolu tutub gedirsən.

Huşumu başımdan alıb,

Gözümdə bitib gedirsən.

 

Alışır yaxında nə var,

Bilmirəm ahımda nə var,

Oyadıb ruhumda nə var,

Könlümə yatıb gedirsən.

 

Papağı yandırdım günə,

Gəlmədin imana, dinə.

Qırmızı geyinib yenə

Qanıma batıb gedirsən.

 

  QARABAĞLI  UŞAQ

 

Səhər al qanla  açılır,

Quşlar göydən

                         ölü düşür.

Alışmır güllə səsinə

Budaq qorxur,

                     gülü düşür.

Saçı dağılıb alnına,

Sıyrım - sıyrım olub dizi.

Gözlərinin qabağında

Anasının qanlı üzü,

Qaçır qarabağlı uşaq.

 

Dərd gələndə tək - tək gələr,

Dərd gələndə qoşa gəlməz.

Bir bu qədər xata, bəla

Ağıla gələr, başa gəlməz,

                      sanı yoxmu?!

Aşağıdan yer qalxıb,

Yuxarıdan göy enib,

Qışqırığı boğazına,

Gözləri haqqa dirənib,

                    sonu yoxmu?! -

Qaçır qarabağlı uşaq.

 

Axarı sınmış ömürlər,

Zülümdən bezar könüllər,

Ağ alnında qara qada,

Hara qaçsın bu dünyadan?!

Ayaqları heydən düşüb,

Şişib

      alnının damarı,

İnsanlar ee...y,

                      sizə sarı,

  Qaçır qarabağlı uşaq.


HARA APARIRSAN

 

Günəş güzgüsünü əlindən salıb,

Çiçəklər rəngini rəngindən alıb.

Şəhərə çıxmısan, daş heykəllər də

Arxanca boylana - boylana qalıb, -

Hara aparırsan

bu gözəlliyi?

 

Heyrətdən bir kəlmə danışan da yox,

Bu qəfil sükutla barışan da yox,

Kəsib qabağını soruşan da yox:

- Hara aparırsan

bu gözəlliyi?

 

Şəhərə aydınlıq üzündən düşüb,

Sığallı xanımlar nazından düşüb,

Yanıqlı - yanıqlı baxır kişilər,

Çoxunun arvadı gözündən düşüb,-

Hara aparırsan

bu gözəlliyi?

 

Bu sevda başımdan sovuşan deyil,

Bu gözlər üzündən yığışan deyil,

Onsuz da heç yana sığışan deyil, -

Hara aparırsan

bu gözəlliyi?

 

QAN

 

Qana bələyirlər bizim elləri,

Qan deyir torpağı,

Daşı Vətənin.

Üzündə - gözündə qəm yuvalanıb,

Çəkir qovğaları başı Vətənin.

 

Şeytan ocağına, şər ocağına

Bəlli yelpiklərin küləyi gəlir.

Susuram,

sinəmi deşir ürəyim.

Dinirəm,

ağzımdan qan iyi gəlir.

 

Bu yurd

            neçə dəfə qana çəkilib,

Quruyan dəniztək sinib özünə.

Axtarsan

           Vətənin sərhədlərini,

  Düş tarix boyunca qanın izinə.

 

Torpağı bölündü yağlı tikə tək

Bu millət içindən sındı beləcə.

Hər gedən

           gecədə bir itiyi var,

 

Hər gələn

                səhərı qandı beləcə.

 

Gərək qan bağlaya şairin sözü,

Şair əllərini qandan gen tutub.

Gör hansı zamandı,

   gör hansı vaxtdı

Mən qana çapıram,

      məni qan tutub.

 

 ***

 

Gör hansı fəsildə durub gəlmisən,

Üşüyən budaqlar gün axtaranda.

Quşların hamısı köçüb gedəndə,

Sərçələr soyuqda dən axtaranda.

 

Buyur, gəl içəri, qapıda durma,

Keçən çoxdan keçib, özünü yorma.

Mən belə oluram, sən fikir vermə,

Bir çətin söhbətə yön axtaranda.

 

Ürəyim  sonuncu yarpaqtək əsir,

Nə həsrət istəyir, nə sevgi gəzir.

İllərlə yolunda durdum müntəzir,

Bəs niyə gəlmədin mən axtaranda?!

 

DÜŞMAN

 

Vaxtında ölmədim, indi də gecdi,

Hər nədi bu ömrü yaşayam gərək.

Çox da ki gözlərim doyub dünyadan,

Çox da ki soyuyub sinəmdə ürək.

 

Qarışıb rəngləri, dünyanı daha,

Təkcə ağ - qaraya bölmək çətindi.

Ömrüm uzun çəkdi, düşman qazandım,

Düşman qazandınsa, ölmək çətindi.

 

Qoymaz gecələri çimir etməyə,

Bəlkə də o məndən sayıqdır ancaq.

Bir gözüm yuxuya getsə də mənim,

Bir gözüm həmişə oyaq qalacaq.

 

Qalmışıq göz - gözə, səngər - səngərə,

Belə qalasıyıq son günə kimi.

Düşmanlı adamın çıxır ağzından,

Sonuncu nəfəsi son güllə kimi.

 

Vaxtında ölmədim, indi də gecdi,

Hər nədi bu ömrü yaşayam gərək.

Çox da ki gözlərim doyub dünyadan,

Çox da ki soyuyub sinəmdə ürək.


BİR DƏ GÖRDÜN

 

Sən mənim acı dilimdə

Bal kimi qərar tutmusan.

Lalə tək yanan qəlbimdə

Xal kimi qərar tutmusan.

 

Həsrətin çağlar içində,

Sabirin ağlar içində,

Çəkdiyin dağlar içində,

Göl kimi qərar tutmusan.

 

Sevən sevdiyindən  dönməz,

Xəyalları Yerə enməz,

Qarşımda bitməz - tükənməz,

Yol kimi qərar tutmusan.

 

Birdəfəlik canı istə,

Dolanırsan bu həvəsdə,

Bir də gördün qəbrim üstə,

Gül kimi qərar tutmusan.


ÇAĞIRIŞ

 

Bu şeir ötən əsrin 80-ci illərində  atom mü­­haribəsi təhlükəsinin artığı bir za­man­da yazılıb. Nə qədər ki, o  silah var mən bu şeiri aktual hesab edirəm.

 

Bu günlər söhbətimiz daha uzun,

           üzümüz daha məhzun,

                        başımız daha ayıq.

Bu günlər bir dərdin ayrı üzləritək

            yaşayırıq.

Hər şeyə doymadan

            baxır gözlərimiz.

Ağır daş kimi

            asılır dodağımızdan

                    sözlərimiz.

Bu günlər dünya böyük nəhr kimi

             qımıldanmada,

                   tərpənişdədir.

Analar təşvişdədir.

Gəlin anam soruşur məndən:

     - Adı nədi, bala, onun,

               atsalar qaçıb bir yanda

                gizlənmək olmaz?

Üzünə baxmıram.

Dua pıçıldayantək,

           özümçün qorxmuram,

                            deyir.

 

Bərəkətli əlləri qoynunda,

            ürəyinin içini yeyir.

Ürəyinin içini yeyir analar,

Evlərimizdə beşik,

qəlbimizdə əbədi ümid var.

Böyük evimiz

             qarpız kimi diyirlənməmiş

                            mavi bir dərədən,

Dayanıb baxmayaq,

yağışa baxantək pəncərədən.

Gecikən atdan salınır.

Dünən keçmişdir,

Bu günün haqqı

             bu gün alınır.

Heçlik qalın toz kimi

             sinəmizə enməmiş,

Ölüm

       minməmiş yəhərli atına

Özgə işləri atıb,

  əl - ələ tutub

yığışmaq gərək

İNSAN təbəssümlü

             bir bayrağın altına.


***

 

Sənə məktub yazam təzə görüşçün,

Köhnə araçıya iş düşə yenə.

Dayanaq göz - gözə, nəfəs - nəfəsə,

O fürsət əlimə kaş düşə yenə.

 

Duyam ki, varınam, yoxunam sənin,

Hər gecə masmavi yuxunam sənin,

Bilmədən qəlbinə toxunam sənin,

Ovcuma mirvari yaş düşə yenə.

 

Gizlin baxışlardan yamanlıq sezək,

Söz üstə söz qoyan dillərdən bezək,

Fikirli dolanaq, uzaqdan gəzək,

Qəfil aralığa qış düşə yenə.

 

Mən sonra inandım bir həqiqətə,

Cəsarət yetirir ilk məhəbbətə.

Elə istəmirəm bu nağıl bitə,

Göylərdən başıma daş düşə yenə.

 

BAHARA ALDANAN ŞAİR

Rəsul Rzanın xatirəsinə

 

Aparırdıq bahara aldanıb

            gedən şairi,

Göynəyirdi yanaqlarımızda

            gözümüzdən çıxmayan

            iki damla yaşın yeri.

Su üzündə

            yarpaq gedən kimi

            gedirdi, gedirdi çiynimizdə -

Təzəcə qopmuşdu budağından.

Buğlanan

            yorğan torpağın,

            nəfəsini duyub gedirdi.

Könül verib sevdiyi

            böyük dərdləri

            qoyub gedirdi.

(Böyük ürəklər

Böyük dərdləri sevir

            hər şeydən öncə)

 

Gedirdi,

             Gedirdi beləcə,

bu bir,

              bu iki,

              bu da...

Sonuncu addım.

...Evdə şəklinə baxdım

             ölənə oxşamırdı

             şəkildən baxan adam.

 

FƏXRİYYƏ

   

Zamanı  gələndə,

            göylərdən gələr

Ruhuma ruzudu mənim yazdığım.

Bir azca saralıb - solan qürubdu,

Bir az dan üzüdü mənim yazdığım.

 

Nur kimi təzədi -

            vədələr bilməz

Tənqiddən - təftişdən hədələr bilməz.

Yüz eynək dəyişsin, gədələr bilməz

Paşa,

            xan sözüdü mənim yazdığım.

 

Nə olsun,

           dolaşmır dildə - ağızda,

Gözləyib cücəni sayaq payızda.

Mürəkəb ha deyil bəyaz kağızda,

Qarda qan izidi

                   mənim  yazdığım.

 

QAYITMIR


Hüseyn Əfəndinin xatirəsinə

 

Durub ha çağırım gündə yüz kərə,

Qara torpaqlarda yatan qayıtmır.

Bə sənin yenrinə mənmi utanım? -

Utan, azğın fələk, utan, qayıtmır.

 

 Bu «yarpaq tökümü» başlandı nədən,

Gəlir ayrılıqlar, dostlardı gedən.

Qara sevdalarmı bizi qəhr edən? -

Bəllidi, bu yolu tutan qayıtmır.

 

Nə yaman gətirdi il bəlaları,

Uçurub aşırdı sel qalaları.

Səni istəyəndə gül balaların

Kim qıyıb deyəcək: - atan qayıtmır.

 

Hanı qəlbi şüşə, baxışları şən,

Mənimlə çörək yox, ürək bölüşən.

Qor kimi dünyanın gözünə düşən,

Nur kimi gözümdən itən qayıtmır.

 

Bilməzsən  ürəyim nə haray çəkdi,

Dinib - dilləndikcə dilim vay çəkdi,

Təni torpaq aldı, ruhu göy çəkdi,

Belə mərtəbəyə yetən qayıtmır.


RAHAT YAT

 

Rahat

        yat,

Qapandı gözlərin

        bir ovuc torpaq deyə.

Qovuşdun artıq

        ulduzlu gecələrdə duyduğun

                              qədimliyə.

Qolların quru budaqdır indi

Yaddaşın ağ

                    varaq.

Rahat

        yat,

Heç vaxt bu qədər

        sənin olmayıb torpaq.

Gəldin,

        varıydı,

Getdin,

        davam edir həyat.

Beşikdəsənmiş kimi

Rahat uyu,

                           rahat.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub
16.12.2018, 13:16

Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub

Sabahın HAVASI: Qar yağacaq
16.12.2018, 12:58

Sabahın HAVASI: Qar yağacaq

Gürcüstanın yeni prezidenti bu gün and içəcək
16.12.2018, 12:35

Gürcüstanın yeni prezidenti bu gün and içəcək

Ramil Usubov rəisi sərəncama göndərdi
16.12.2018, 12:13

Ramil Usubov rəisi sərəncama göndərdi

Azərbaycan kişiləri EVLƏNƏNDƏ ən çox ruslara, ukraynkalara üstünlük verir - RƏSMİ
16.12.2018, 12:03

Azərbaycan kişiləri EVLƏNƏNDƏ ən çox ruslara, ukraynkalara üstünlük verir - RƏSMİ

Qəhrəmanı dəlidən?...   
16.12.2018, 11:56

Qəhrəmanı dəlidən?...  

Oğul anasını küçənin ortasında bıçaqlayıb -  BƏRDƏDƏ - FOTOLAR
16.12.2018, 11:55

Oğul anasını küçənin ortasında bıçaqlayıb -  BƏRDƏDƏ - FOTOLAR

Sehirli barmaqların ABŞ möcüzəsi   
16.12.2018, 11:41

Sehirli barmaqların ABŞ möcüzəsi  

Çində 5,7 bal gücündə zəlzələ
16.12.2018, 11:30

Çində 5,7 bal gücündə zəlzələ

İndoneziyada vulkan püskürdü
16.12.2018, 11:05

İndoneziyada vulkan püskürdü

Avropa İttifaqından Türkiyəyə ÇAĞIRIŞ
16.12.2018, 10:39

Avropa İttifaqından Türkiyəyə ÇAĞIRIŞ

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
16.12.2018, 10:26

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Bakıda tikinti bumu mənzillərin qiymətini UCUZLAŞDIRACAQ
16.12.2018, 10:12

Bakıda tikinti bumu mənzillərin qiymətini UCUZLAŞDIRACAQ

Cəlilabadda evdə yanğın
16.12.2018, 10:10

Cəlilabadda evdə yanğın

Bizimkilər - “Discovery Azerbaijan”ın xanım redaktoru: “Ən böyük arzum ANS-çi olmaq idi” - FOTOLAR
16.12.2018, 09:56

Bizimkilər - “Discovery Azerbaijan”ın xanım redaktoru: “Ən böyük arzum ANS-çi olmaq idi” - FOTOLAR

Salyanda qəzada 1 nəfər öldü
16.12.2018, 09:25

Salyanda qəzada 1 nəfər öldü

Şabranda 4 otaqlı evdə yanğın oldu
16.12.2018, 09:09

Şabranda 4 otaqlı evdə yanğın oldu

Çaylarda suyun səviyyəsi ARTDI
16.12.2018, 09:01

Çaylarda suyun səviyyəsi ARTDI

Baş nazir Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyır ...
16.12.2018, 00:51

Baş nazir Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyır ...

Yaponiyadan rekord büdcə: 891 milyard dollar
16.12.2018, 00:38

Yaponiyadan rekord büdcə: 891 milyard dollar

Sabiq nazir Lukaşenkonun Qarabağla bağlı açıqlamalarını şərh etdi - VİDEO
16.12.2018, 00:18

Sabiq nazir Lukaşenkonun Qarabağla bağlı açıqlamalarını şərh etdi - VİDEO

Fəhlə qum dolu maşının altında qaldı
15.12.2018, 23:53

Fəhlə qum dolu maşının altında qaldı

Daxili işlər naziri istefa verdi
15.12.2018, 23:44

Daxili işlər naziri istefa verdi

Türkiyə daha 13 terrorçunu məhv etdi
15.12.2018, 23:21

Türkiyə daha 13 terrorçunu məhv etdi

“Paşinyan zəng vurdu, dedim ki, heç vaxt səni...” - Lukaşenko
15.12.2018, 23:09

“Paşinyan zəng vurdu, dedim ki, heç vaxt səni...” - Lukaşenko

Daha bir məşhur üçün "Maşın" əldən getdi
15.12.2018, 22:46

Daha bir məşhur üçün "Maşın" əldən getdi

“Türkiyə bu məsələnin üstündən keçməyəcək” - Mövlud Çavuşoğlu
15.12.2018, 22:34

“Türkiyə bu məsələnin üstündən keçməyəcək” - Mövlud Çavuşoğlu

“Neftçi” “Sumqayıt”a uduzdu
15.12.2018, 22:14

“Neftçi” “Sumqayıt”a uduzdu

“Beşiktaş” Pepe ilə yollarını ayırdı
15.12.2018, 21:56

“Beşiktaş” Pepe ilə yollarını ayırdı

“Ruhani diplomatiyası” - Allahşükür Paşazadənin Vazgen və Qareginlə danışıqlarının SSRİ-dən başlanan TARİXİ
15.12.2018, 21:48

“Ruhani diplomatiyası” - Allahşükür Paşazadənin Vazgen və Qareginlə danışıqlarının SSRİ-dən başlanan TARİXİ

Fransada qarşıdurma: Daha 107 etirazçı saxlanıldı
15.12.2018, 21:37

Fransada qarşıdurma: Daha 107 etirazçı saxlanıldı

Qarabağda iki erməni əsgəri ağır yaralandı
15.12.2018, 21:27

Qarabağda iki erməni əsgəri ağır yaralandı

Tanımış prodüser-rejissor Minarə Əskərova yenidən beyin əməlliyatı olunmalıdır
15.12.2018, 21:13

Tanımış prodüser-rejissor Minarə Əskərova yenidən beyin əməlliyatı olunmalıdır

Başına 1,5 milyon mükafat qoyulan terrorçu saxlanıldı
15.12.2018, 20:57

Başına 1,5 milyon mükafat qoyulan terrorçu saxlanıldı

Leyla Əliyeva “Cırtdan nağıllar aləmində” adlı ailəvi meqa-şouda - FOTOLAR
15.12.2018, 20:39

Leyla Əliyeva “Cırtdan nağıllar aləmində” adlı ailəvi meqa-şouda - FOTOLAR

Ukraynada təyyarə qəzası
15.12.2018, 20:26

Ukraynada təyyarə qəzası

Dünyanın ən etibarlı avtomobillərinin adı açıqlandı
15.12.2018, 20:15

Dünyanın ən etibarlı avtomobillərinin adı açıqlandı

Mübarizə qarşı çıxan nadan və cahillər - Millət vəkili
15.12.2018, 20:02

Mübarizə qarşı çıxan nadan və cahillər - Millət vəkili

Heydər Əliyev Fondu internat uşaqları üçün əyləncə təşkil edib
15.12.2018, 18:56

Heydər Əliyev Fondu internat uşaqları üçün əyləncə təşkil edib

Faiq Ələkbərlinin “Azərbaycan Türk fəlsəfi və ictimai fikir tarixi” kitabı çap olundu   
15.12.2018, 18:39

Faiq Ələkbərlinin “Azərbaycan Türk fəlsəfi və ictimai fikir tarixi” kitabı çap olundu  

Tramp ABŞ-ı 1,9 trilyon ziyana salıb
15.12.2018, 18:00

Tramp ABŞ-ı 1,9 trilyon ziyana salıb

11 yaşlı Tramp soyadından imtina etmək istəyir
15.12.2018, 17:56

11 yaşlı Tramp soyadından imtina etmək istəyir

İran qonşu ölkələrlə idxal rüsumlarını ləğv edə bilər
15.12.2018, 17:49

İran qonşu ölkələrlə idxal rüsumlarını ləğv edə bilər

Oqtay Əsədov Salome Zurabişvilinin inauqurasiyasında iştirak edəcək
15.12.2018, 17:34

Oqtay Əsədov Salome Zurabişvilinin inauqurasiyasında iştirak edəcək

Gürcüstanda 65 yaşlı azərbaycanlı qadın başı kəsilərək qətlə yetirilib
15.12.2018, 17:17

Gürcüstanda 65 yaşlı azərbaycanlı qadın başı kəsilərək qətlə yetirilib

Rusiya Aralıq dənizi hövzəsini təyyarələr və gəmilər üçün bağladı
15.12.2018, 17:05

Rusiya Aralıq dənizi hövzəsini təyyarələr və gəmilər üçün bağladı

Avstriya Azərbaycanlıları Cəmiyyəti Mehdi Hüseynzadəni andı - FOTOLAR
15.12.2018, 16:50

Avstriya Azərbaycanlıları Cəmiyyəti Mehdi Hüseynzadəni andı - FOTOLAR

Dələduzluğa görə axtarışda olan şəxs saxlanılıb
15.12.2018, 16:41

Dələduzluğa görə axtarışda olan şəxs saxlanılıb

İlham Əliyev Bəhreynin Kralını təbrik edib
15.12.2018, 16:40

İlham Əliyev Bəhreynin Kralını təbrik edib

"Formula 1" Azərbaycan Qran Prisi ən yaxşı yarışlardan biri seçilib
15.12.2018, 16:34

"Formula 1" Azərbaycan Qran Prisi ən yaxşı yarışlardan biri seçilib

ARXİV