21 sentyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - “O, Marsda insan koloniyası yaratmaq istəyir” – İbrahim Nəbioğlu İlon Maskdan danışır
“O, Marsda insan koloniyası yaratmaq istəyir” – İbrahim Nəbioğlu İlon Maskdan danışır
14.03.2018, 15:51

Modern.az Kulis.az-a istinadən İbrahim Nəbioğlu ilə onun təcümə etdiyi “İlon Mask: Tesla, Space X və möhtəşəm gələcəyin izi ilə” kitabı haqda müsahibəni təqdim edir.

 

- Yəqin ki, kitabı tərcümə etmədən əvvəl, İlon Mask haqqında araşdırma apardınız..

 

- İlon Maskı 2006-cı ildən izləyirəm, onun haqqında əlimə nə keçsə oxuyur, dəftərimdə qeydlər aparır, bir çox materialları arxivləyib, mühafizə edirdim. Maskın PayPal şirkətini astronomik qiymətə satandan sonra əldə etdiyi 200 milyon dollara yaxın pulu 3 yeni şirkət qurub onlara yatırması məni heyrətə gətirmişdi. Zamanla anladım ki, bu şirkətlər - elektromobil istehsal edən Tesla Motors, kosmik raketlər istehsal edib, onları kainatın ənginliklərinə buraxan SpaceX və Günəş batareyaları ilə elektromobillər üçün akummulyatorlar quraşdıran SolarSity 21-ci ilin çöhrəsini dəyişən nəhəng qurumlar olacaqlar.

 

Son illər əsasən SpaceX şirkətinin raket istehsalı və kosmik uçuşları ilə maraqlanıram. Bu ilin fevral ayının 6-da SpaceX-in kosmosa dünyanın ən böyük raketi olan Falcon Heavy-ni göndərməsi bəşəriyyət qarşısında yeni üfüqlər açdı. O gün ən az İlon Mask qədər həyəcanlı idim, özümü o raketin içində, sanki Marsa uçar kimi hiss edirdim. 

 

- Sizcə, İlon Mask dahidir, yoxsa müasir zəmanənin dəlisidir?

 

- Bu sualı ilk verən siz deyilsiniz. Onu birinci dəfə soruşan elə Maskın özüdür. Zatən kitab da onun bu sualı ilə başlayır: “Sizcə mən dəliyəmmi?”. Heç şübhəsiz ki, Mask bir dahidir, onu “seçilmiş insan”, “başqa planetdən gəlmiş bir elçi” də adlandırırlar. Lakin Mask hər şeydən əvvəl mükəmməl təhsil almış bir mühəndis və proqramçıdır. O, həm də istedadlı kommersantdır, hədəflərini yüksək tutan bir iş adamıdır. Bu komponentləri birləşdirib üstünə qeyri-adi işləmək qabiliyyəti ilə “fotoqrafik” yaddaşını gəlincə qarşımıza bənzərinə az rast gəlinən bir dahi çıxır. 

Maska “dəli” deyənlər də var. Qazandığı pullar ona və 5 oğluna illər boyu şad-xürrəm həyat verə biləcək qədər çox idi. Amma o, qazandıqlarını son qəpiyinə qədər yeni elmi-ticari təşəbbüslərinə xərclədi. Və bu gün 27 milyard dollarlıq sərvəti ilə dünyanın ən tanınmış iş adamı, mühəndisi və macərapərəstdir. Bəlkə də “dəli” olmasaydı sərvətini, gücünü və enerjisini insanı “planetlərarası növ”ə çevirmək kimi ilk baxışda fantasmaqorik səslənən bir ideyaya sərf etməzdi.  

 

- İlon Maskdan “Siz raketləri yaratmağı necə öyrəndiniz?” soruşduqda, o, sadə bir cavab vermişdi: “Mən kitab oxuyuram”. Marsı müstəmləkəyə çevirmək istəyən xəyalpərəstin bu cavabını, “məqsədlərinizə çatmaq istəyirsinizsə kitab oxuyun” mesajı kimi qiymətləndirmək olar və ya yaşıdları ilə dostluq əlaqələri qurmaqda çətinlik çəkən “iri ön dişlərinə görə sinif yoldaşları kinayə ilə ona siçan ləqəbi verdikləri” yeniyetmənin özünə qapanıb kitablarla təsəlli tapmasıdırmı?

 

- Bəli, Mask həqiqətən də ensiklopedik biliyə və nəhəng bir mütaliəyə sahibdir. Maskın kitab və oxuma sevgisini düşünəndə Mark Tvenin “Kitablar başqa yerlərdə olmaq istəyən insanlar üçündür” sözlərini xatırlayıram. Zənnimcə, o kitabı təsəlli tapmaq üçün deyil, xəyallarını arxasınca gedə bilmək üçün oxuyur. Əks təqdirdə gündə 10 saat kitab oxumaq da nə deməkdir? - Təsəvvür etmək belə çətindir. Kitabın “Tərcüməçidən” bölümündə gətirdiyim sitatdakı kimi “Xəyal gücü bizi var olmayan dünyalara aparır, amma o da olmasa heç bir yerə gedə bilmərik”. Maskın bütün gücü də onun xəyal gücünün genişliyindədir yəqin ki. 

Ona “Marsı müstəmləkəyə çevirmək istəyən xəyalpərəst” deyirsiniz, amma məncə, bu, belə deyil. Doğrudur, yaxın illərdə Ayda, bir az irəli perspektivdə isə Marsda hərbi bazalar (ilk etapda ancaq texnika və silah) yerləşdirmək uğrunda mübarizə güclənəcək. Ancaq bu militarist siyasət özəl şirkətlər tərəfindən deyil, dövlətlər tərəfindən həyata keçirilə bilər. Maskın hədəfi Marsda insan koloniyası quraraq, oranı məskunlaşdırmaq və bununla da Yer kürəsinin başına gələcək fəlakətlər sonrası insanın kökünün kəsilməsinin qarşısını almaqdır.

 

- İlon Mask qazandığı uğurlarla keçmişdəki uğursuzluqlarını qisasını alır?

 

- Mask Cənubi Afrika Respublikasında doğulub, uşaqlığı Aparteid illərinə təsadüf edib. Lakin ehtiyac içində yaşamayıb, ailədaxili bəzi təzyiqlərlə üzləşib, içinə qapanmış uşaq olub. O, 14-15 yaşlarından Amerikaya köçmək həvəsinə düşüb. Yaxşı təhsil alıb, çox gənc yaşda milyoner və yenə də çox gənc yaşda milyarder olub. Onun kimdənsə, nədənsə qisas almaq kimi uğursuzluqları olmayıb. Sadəcə olaraq iş həyatına atılanda böyük maneələrlə qarşılaşıb və əzmi, hədəfləri doğru seçməsi, risk etməkdən qorxmaması sayəsində fantastik bir sıçrayışla Silikon Vadisinin elitasına daxil olub və kimsənin gözləmədiyi bir şəkildə böyük uğurlar qazanıb. 

SpaseX-in ilk illərində ilk raketlərinin sınaqlarında, habelə Tesla elektromobillərinin bazara çıxmasında ciddi problemlərlə üzləşsə də onlar bu sahələr üçün xarakterikdirlər. İfrat dərəcədə iddialı olması, sərt xarakteri, spesifik iş əxlaqı Maskı başqalarından fərqləndirir. Lakin bunlar olmasaydı nə adlarını çəkdiyimiz nəhəng layihələr olardı, nə də 21-ci əsrin ən fantastik Kosmik İnternet layihəsi.

 

- Eşli Vensin “İlon Mask : Tesla, Space X və möhtəşəm gələcəyin izi ilə” kitabını tərcümə etmək fikri nə zaman yarandı?

 

- Bu kitabı mənə kiçik qızım keçən il doğum günümdə hədiyyə etdi. Ertəsi gün İstanbuldan Bakıya uçurdum və təyyarədə kitabı oxumağa başladım. Təəssüratlarımı dostum, tanınmış dilçi-alim, “Altun Kitab” nəşriyyatının sahibi Rafiq İsmayılovla bölüşdüm. Rafiq müəllim mənim Maska olan marağımı bilir və “Ayna”dakı yazılarımı da oxumuşdu. Düşündük ki, nə üçün dünyada bir çox dillərə tərcümə olunan və bestsellərə çevrilən bu son dərəcə maraqlı kitab bizim dilimizdə olmasın, nə üçün bizim gənclər də Mask kimi inanılmaz xəyallar qurub, onların arxasınca getməsinlər. Söhbət etdiyimiz günün axşamı mən tərcüməyə başladım. Bu kitabın ərsəyə gəlməsindəki başqa bir vacib xüsus dilimizdə bu qəbildən olan kitabların yox dərəcədə az olmasıdır. Elmi, irfanı, oxumağı ancaq belə təbliğ etmək olar.

 

- Kitabın tərcüməsi nə qədər vaxt aldı?

 

- Dostlarım “may ayına qədər bitirsən böyük işdir” deyirdilər. Ancaq mən tərcüməni yanvar ayının sonunda bitirdim. Gündə 12-14 saat çalışdım, özümü hər şeydən məhrum etmişdim, gecəm-gündüzüm həyatımda ilk dəfə girdiyim tərcümə işinin məsuliyyəti idi. Bundan sonra yenə kitab tərcümə edərəmmi, bilmirəm. Ancaq açığını deyim ki, bu böyük zəhmətin qarşılığında verilən pullar gülüncdür. Doğrusu, həyatını tərcümə ilə qazanan professionallara fədakar əməklərinə görə “halal olsun” deyirəm.

Bizim kitabda orijinal nəşrdən bəzi fərqliliklər var, məsələn, Maskın ən son uğurları və Kosmik İnternet haqda məlumatlar var. İndi, bu gün, bu dəqiqə çox mutluyam, inanıram ki, gənclərimiz üçün faydalı bir iş görmüşük. “Bəşəriyyətə format atmış” bu eksentrik adamın kitabı oxucunu maraqlı bir futurustik səyahətə çıxaracaq.

 

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda daha bir ilk: bacı-qardaş dünya çempionu oldu
21.09.2018, 19:35

Bakıda daha bir ilk: bacı-qardaş dünya çempionu oldu

Avropa Liqasında ilk turun ən yaxşıları  - Foto
21.09.2018, 19:24

Avropa Liqasında ilk turun ən yaxşıları - Foto

Mərkəzi Bank dolların məzənnəsi barədə
21.09.2018, 19:14

Mərkəzi Bank dolların məzənnəsi barədə

Rihanna Barbadosun səfiri oldu
21.09.2018, 19:04

Rihanna Barbadosun səfiri oldu

Türkiyə prezidenti ABŞ-a gedir
21.09.2018, 18:53

Türkiyə prezidenti ABŞ-a gedir

Mars ekspedisiyasının bütün üzvləri əzabla öləcəklər - HESABAT
21.09.2018, 18:42

Mars ekspedisiyasının bütün üzvləri əzabla öləcəklər - HESABAT

Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ
21.09.2018, 18:33

Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb
21.09.2018, 18:22

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib
21.09.2018, 18:13

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO
21.09.2018, 18:01

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı   
21.09.2018, 17:53

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı  

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub
21.09.2018, 17:45

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB
21.09.2018, 17:33

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   
21.09.2018, 17:30

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
21.09.2018, 17:23

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 
21.09.2018, 17:20

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 
21.09.2018, 17:18

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb
21.09.2018, 17:13

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək
21.09.2018, 17:12

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ    
21.09.2018, 16:50

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ  

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi
21.09.2018, 16:42

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 
21.09.2018, 16:27

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir
21.09.2018, 16:24

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO
21.09.2018, 16:22

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO
21.09.2018, 16:18

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ
21.09.2018, 15:53

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?
21.09.2018, 15:50

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi
21.09.2018, 15:46

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi
21.09.2018, 15:44

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi

517 milyon manat sığorta toplanıb
21.09.2018, 15:41

517 milyon manat sığorta toplanıb

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı
21.09.2018, 15:40

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  
21.09.2018, 15:37

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  

Bütün ermənilər orada idi
21.09.2018, 15:33

Bütün ermənilər orada idi

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR
21.09.2018, 15:30

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI
21.09.2018, 15:25

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI

ARXİV