17 dekabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Yandırın çıraqları...
Yandırın çıraqları...
04.04.2018, 20:01

Firuzə Nadir


Qabilin unudulmaz xatirəsinə

 

Qabilədəbiyyatımızın parlaq simalarından idi. O, poeziya, ədəbiyyat üçün doğulmuşdu. Sözün əsl mənasında, söz adamı idi. Və həm də azad fikirli, saf qəlbli, kövrək, ürəyi ovcunun içində olan insan idi. Urəyi kimi şerləri, mahnıları, deyimləri, zarafatları da həyat eşqi ilə dolu idi. “Qarışqa yuvasını belə tapdalamayan”,“Dostun sədasına uça-uça gələn”, “saxta nəzakət”dən uzaq qaçan, yeri səhv düşəndə də inciməyən, Vətəninə, dövlətinə, dostuna-qardaşına, oxucusuna, ən əsası, özünə sədaqət simvolu kimi tanınan Qabilin kiçik şeiri də, böyük əsəri də əsl çağırış idi – insanlığa çağırış. Və düşündürürdü, çünki mayasında Qabil ürəyindən su içən işıq vardı. Yaradıcılığı ilə şəxsiyyəti həmahəng, əməlləri ilə sözü bir olan və bununla öyünən Qabil “Qobustan qayaları” deyirdi özünə. Və bu deyimində də yanılmayıb...


Qabil Allahverdi oğlu İmamverdiyev 1926-cı il avqustun 12-dә Bakıda, sadə ailədə doğulub. İndiki Pedaqoji Universitetdә tәhsil alıb. Moskvada Qorki adına Әdәbiyyat İnstitutunun ədәbiyyat kursunu bitirib. Yardımlıda muәllim kimi işə başlayıb. Sonra “Azәrbaycan müәllimi”, “Әdәbiyyat vә incәsәnәt”, “Kommunist” qәzetlәri, “Azәrbaycan” jurnalı, Azәrbaycan Dovlәt Televiziya vә Radio Verilişlәri Komitәsində işləyib. Amma əsas işi sözə şərəf vermək idi.


İlk şeiri 18 yaşında çap olunub. Sağlığında fəxrlə deyirdi ki, poeziyamızın nəhəngləri Bəxtiyar Vahabzadə və Nəbi Xəzri ilə eyni gündə ədəbiyyata gəlmişik, ilk şeirimiz eyni gündə eyni qəzetdə çap olunub. “Qabil Nikbin”, “Qabil” tәxәlluslәri ilә yazan şair Azərbaycan şeirinə yaraşan ölümsüz nümunələr yaradıb. Kim inanmır ki, Bakı haqqında şeiri yüz illər sonra da eyni məhəbbətlə oxunmayacaq? Çünki bu şerdə Azərbaycanı, Bakını elə yüksək mərtəbədən vəsf edib ki!.. Onu hər zaman sevdirən, aktuallığını heç zaman itirməyən bir şeiri də var: 1969-cu ildə yazılan “Səhv düşəndə yerimiz” şeiri...

 


Duman dağı dolanar,

Qiyamət olar.

Duman yola sallanar,

Müsibət olar.

Müsibət oluruq biz,

Səhv düşəndə yerimiz.

 

…Küt bıçaq parıldayıb

Xırçıltı salıb.

Qılınc qında pas atıb

Qında korşalıb...

Heyf... korşalırıq biz,

Səhv düşəndə yerimiz.

 

Poeziyamızın qaynar təbiətli, coşğunluqla yazıb-yaradan, düşünüb-daşındıran, həm də güldürən, əsərləri ilə elə sağlığında ikən klassikləşən ustad Qabil öz yerini də yaxşı görürdü ədəbiyyatımızda. Əslində, bu, şairin sələflərinə və özünə verdiyi qiymət idi:

 

Nizami kəşf etdiyi

Beş qitəni,

Beş cahanı,

Beş ümmanı yazdı.

Nəsimi bütövlüyü,

Əqidəni, iradəni,

Qanlı

Sübutu yazdı.

Füzuli üfiqləri yandıran ahü-naləmizi yazdı...

Qabil də yeri səhv düşənləri yazdı...

 

Qabilin şeirləri xalqımızın ictimai-siyasi həyatının bədii salnaməsidir. O, müasiri olduğu mühüm ictimai-siyasi hadisələrin heç birinə biganə qalmayıb, mütləq vətəndaş mövqeyini bildirib. 20 Yanvarda "Mən göz yaşlarına dözə bilmirəm" deyib. Ürək ağrısı ilə “Şəhid anası”na təsəlli verib, igid Azərbaycan əsgərinə ədəbiyyatımızın ən gözəl şeirini yazıb. Yaradıcılığının şah әsәri sayılan “Nәsimi” mәnzum romanı 1976-cı ildә Azәrbaycan SSR Dovlәt Mükafatına layiq görülüb. Bu əsəri “onun ölməzliyinin əbədi pasportu” adlandıranlar yanılmayıblar. Şairin Azәrbaycan vә rus dillәrindә 100-dәn cox kitabı çap edilib: “Səhər açılır”, “Mənim mavi Xəzərim”, “Küləkli havalarda”, “Qoy danışsın təbiət”, “Vətəndaş sərnişinlər”...

Çox dəyərli mükafatları var Qabilin. Əməkdar İncəsənət xadimi idi. Müstəqil Azərbaycanın “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenlərini özü üçün böyük şərəf, qürur hesab edirdi. Dövlətimin Qabilə diqqət və qayğısı isə, həm də sözə, sənətə, ədəbiyyata hörmət və ehtiramın təcəssümü idi. Ulu öndər Heydər Əliyevin şairə səmimi münasibəti vardı. Bu münasibətdən həddən ziyadə qürur duyurdu Qabil. Azərbaycanın “Şöhrət” ordenini də bu qüdrətli dövlət başçısından almışdı. Qabilin şux, baməzə söhbətləri, mənalı zarafatları dövlət başçısından tutmuş sadə vətəndaşa qədər hər kəsin könlünə sirayət edirdi... 


Qabil 1944-cü ildə aprel ayının 3-də “Gəl baharım” şeri ilə qoşulmuşdu söz adamlarının sırasına. 63 il sonra, 2007-ci il elə aprelin 3-dən 4-nə keçən gecə də 81 yaşında bu dünyaya əlvida dedi. “Taleyin işinə qarışmaq olmaz, Möhləti ömürdən soruşmaq olmaz” deyən şair Qabil Allahın ona yazdığı ömrü dopdolu, mənalı, şərəflə yaşadı. Xalq şairi Fikrət Qoca onu“ötən əsrin şair-əfsanələrindən sonuncusu” kimi xarakterizə etmişdi. Xalq yazıçısı Anar “Qabil itkisi yarpaq itkisi deyil, Azərbaycan ədəbiyyatı sarayından düşən qızıl bir kərpicdir” demişdi...

“Mənim təbiətən sadəliyim, təmiz ömür yaşamağım, yazılarım, yazı-pozum mənə həmişə səadət gətirib” deyəndə də haqlı idi. Çünki Azərbaycan ədəbiyyatının şair Qabili kimi tanındı, sevildi. Artıq Azərbaycan ədəbiyyatının Qabil səhifəsi tarixə çevrilsə də, bu səhifə həmişə açıqdır. O, zəngin söz xəzinəsi, gözəl əsərləri ilə hər zaman da bu dünyanın adamı olaraq qalacaq. Xatirəsini anmaq istəyənlər isə kitablarını vərəqləyəcək, bir də məzarını ziyarət edəcəklər. Məzarı isə Fəxri Xiyabandadır. Burada isə ancaq seçilmişlərə yer var. Qabil də Tanrının seçdiklərindən idi. Şairin ruhuna isə elə öz misraları ilə rahatlıq diləyirik:

Əbədiyyət soyuqdur,

O, üşüdür adamı.

Yandırın çıraqları,

Ruhlar isinsin barı...


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qubadlıdan olan köçkünlərin mal-qarasına baytarlıq baxışı keçirilib
17.12.2018, 13:29

Qubadlıdan olan köçkünlərin mal-qarasına baytarlıq baxışı keçirilib

Azərbaycana külliq miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR   
17.12.2018, 13:27

Azərbaycana külliq miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR  

Bəzi restoranlar insan ölümünə səbəb olur – RƏSMİ
17.12.2018, 13:21

Bəzi restoranlar insan ölümünə səbəb olur – RƏSMİ

“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir
17.12.2018, 13:20

“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir

Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları
17.12.2018, 13:16

Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları

Sabahın hava proqnozu - Yağış, qar... - XƏBƏRDARLIQ   
17.12.2018, 13:03

Sabahın hava proqnozu - Yağış, qar... - XƏBƏRDARLIQ  

İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi
17.12.2018, 12:55

İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi

Rufiz Qonaqov Şimali Kiprin Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri ilə görüşüb
17.12.2018, 12:53

Rufiz Qonaqov Şimali Kiprin Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri ilə görüşüb

Qarabağ söhbəti - Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən” - LAYİHƏ
17.12.2018, 12:35

Qarabağ söhbəti - Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən” - LAYİHƏ

Bakıya AVRO-6 standartlı yeni avtobuslar gətirildi
17.12.2018, 12:32

Bakıya AVRO-6 standartlı yeni avtobuslar gətirildi

UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə
17.12.2018, 12:28

UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə

Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır
17.12.2018, 12:19

Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır

Qarabağda erməni əsgər yaralandı
17.12.2018, 12:11

Qarabağda erməni əsgər yaralandı

“Büdcəmizdə neftin qiymətinin 60 dollar götürülməsi riskdir” - EKSPERT   
17.12.2018, 11:51

Büdcəmizdə neftin qiymətinin 60 dollar götürülməsi riskdir” - EKSPERT  

Təbiətə 8900 manat ziyan vuran şəxs cəzalandırıldı
17.12.2018, 11:45

Təbiətə 8900 manat ziyan vuran şəxs cəzalandırıldı

Yanvardan maşın bazarında bahalaşma sürətlənəcək - SƏBƏB
17.12.2018, 11:45

Yanvardan maşın bazarında bahalaşma sürətlənəcək - SƏBƏB

Bakıda orta məktəbin qarşısında 43 yaşlı kişi ürəyindən bıçaqlandı
17.12.2018, 11:40

Bakıda orta məktəbin qarşısında 43 yaşlı kişi ürəyindən bıçaqlandı

İnam Kərimov İmişlidə vətəndaşlarla görüşəcək
17.12.2018, 11:34

İnam Kərimov İmişlidə vətəndaşlarla görüşəcək

Dini Komitənin sədri həyəcan təbili çaldı 
17.12.2018, 11:33

Dini Komitənin sədri həyəcan təbili çaldı 

Azərbaycanda dini icmaların sayı...
17.12.2018, 11:30

Azərbaycanda dini icmaların sayı...

Prezident hərbçilərə yeni mənzillərin verilmə mərasimində 
17.12.2018, 11:21

Prezident hərbçilərə yeni mənzillərin verilmə mərasimində 

Azərbaycan Beynəlxalq Forumda təmsil olundu -  FOTOLAR
17.12.2018, 11:17

Azərbaycan Beynəlxalq Forumda təmsil olundu -  FOTOLAR

“Sədərək”də 14 minə yaxın partlayıcı vasitə müsadirə olundu
17.12.2018, 11:13

“Sədərək”də 14 minə yaxın partlayıcı vasitə müsadirə olundu

Zakir Həsənov “Açıq qapı günü” keçirməyi əmr etdi   
17.12.2018, 11:12

Zakir Həsənov “Açıq qapı günü” keçirməyi əmr etdi  

Aptekdən 6300 manatdan çox pul oğurlayan tutuldu
17.12.2018, 11:05

Aptekdən 6300 manatdan çox pul oğurlayan tutuldu

BP-nin vitse prezidenti Bakı Ali Neft Məktəbində olub
17.12.2018, 10:45

BP-nin vitse prezidenti Bakı Ali Neft Məktəbində olub

Agentlik küçə və prospektlərdə maarifləndirmə xarakterli lövhələr vurdu - FOTO
17.12.2018, 10:23

Agentlik küçə və prospektlərdə maarifləndirmə xarakterli lövhələr vurdu - FOTO

Şura 2018-ci ildə də mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələri maliyyələşdirib
17.12.2018, 10:11

Şura 2018-ci ildə də mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələri maliyyələşdirib

“Azərbaycanda xəstəliklər iki əsas səbəbə görə sürətlə artır” - Tanınmış loğman həyəcan təbili çaldı   
17.12.2018, 10:03

“Azərbaycanda xəstəliklər iki əsas səbəbə görə sürətlə artır” - Tanınmış loğman həyəcan təbili çaldı  

Bağlanan 10 bankın daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI   
17.12.2018, 09:42

Bağlanan 10 bankın daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI  

“Əlli beş”ə ürək sözüm
17.12.2018, 09:13

“Əlli beş”ə ürək sözüm

DYP-dən yararsız avtomobillərlə yük daşıyanlara XƏBƏRDARLIQ   
17.12.2018, 09:02

DYP-dən yararsız avtomobillərlə yük daşıyanlara XƏBƏRDARLIQ  

“İmzasına hörmət edən jurnalist…” - Mirşahinlə Ehsan Zahidovun qrup yoldaşı DANIŞDI - FOTOLAR
17.12.2018, 08:51

“İmzasına hörmət edən jurnalist…” - Mirşahinlə Ehsan Zahidovun qrup yoldaşı DANIŞDI - FOTOLAR

2018-ci ilin “Kainat gözəli” seçildi - FOTO   
17.12.2018, 08:38

2018-ci ilin “Kainat gözəli” seçildi - FOTO  

Manat yeni həftəyə bu məzənnə ilə başladı
17.12.2018, 08:17

Manat yeni həftəyə bu məzənnə ilə başladı

ABŞ-da alimlik dərəcəsi alan ilk azərbaycanlı xanım
17.12.2018, 08:12

ABŞ-da alimlik dərəcəsi alan ilk azərbaycanlı xanım

Qayınata ehtiyatsızlıqdan kürəkənini vurdu
17.12.2018, 01:00

Qayınata ehtiyatsızlıqdan kürəkənini vurdu

Aparıcını “Maşın” şoudan uzaqlaşdırdılar
17.12.2018, 00:35

Aparıcını “Maşın” şoudan uzaqlaşdırdılar

Bir sutkada 998 qaçqın ailəsi Suriyaya qayıtdı
17.12.2018, 00:17

Bir sutkada 998 qaçqın ailəsi Suriyaya qayıtdı

Azərbaycanlılar iki yeniyetmənin ölümünə görə ayağa qalxdı   
17.12.2018, 00:03

Azərbaycanlılar iki yeniyetmənin ölümünə görə ayağa qalxdı  

Cənubi Qafqazın ilk qadın prezidentinin andiçməsindən maraqlı anlar - VİDEO
16.12.2018, 23:45

Cənubi Qafqazın ilk qadın prezidentinin andiçməsindən maraqlı anlar - VİDEO

Daşqınlar Türkiyənin iki vilayətini cənginə aldı
16.12.2018, 23:28

Daşqınlar Türkiyənin iki vilayətini cənginə aldı

Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti ilə müzakirə apardı
16.12.2018, 23:12

Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti ilə müzakirə apardı

“Qalatasaray”ın mağazasına hücum
16.12.2018, 22:49

“Qalatasaray”ın mağazasına hücum

Ağcabədidə minik maşını traktora çırpıldı: 1 ölü
16.12.2018, 22:36

Ağcabədidə minik maşını traktora çırpıldı: 1 ölü

ABŞ kilsə zəngini 100 ildən sonra Filippinə qaytardı
16.12.2018, 22:22

ABŞ kilsə zəngini 100 ildən sonra Filippinə qaytardı

Maral  ovlayan brakonyerlərlə bağlı təhqiqat başladı
16.12.2018, 22:04

Maral  ovlayan brakonyerlərlə bağlı təhqiqat başladı

ABŞ koalisiyası Suriyanı bombaladı
16.12.2018, 21:54

ABŞ koalisiyası Suriyanı bombaladı

“Qarabağ”dan minimal hesablı qələbə
16.12.2018, 21:37

“Qarabağ”dan minimal hesablı qələbə

Bakıda qayda pozan sürücü özünü və polis əməkdaşını YANDIRDI
16.12.2018, 21:20

Bakıda qayda pozan sürücü özünü və polis əməkdaşını YANDIRDI

ARXİV