20 aprel 2018, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Yandırın çıraqları...
Yandırın çıraqları...
04.04.2018, 20:01

Firuzə Nadir


Qabilin unudulmaz xatirəsinə

 

Qabilədəbiyyatımızın parlaq simalarından idi. O, poeziya, ədəbiyyat üçün doğulmuşdu. Sözün əsl mənasında, söz adamı idi. Və həm də azad fikirli, saf qəlbli, kövrək, ürəyi ovcunun içində olan insan idi. Urəyi kimi şerləri, mahnıları, deyimləri, zarafatları da həyat eşqi ilə dolu idi. “Qarışqa yuvasını belə tapdalamayan”,“Dostun sədasına uça-uça gələn”, “saxta nəzakət”dən uzaq qaçan, yeri səhv düşəndə də inciməyən, Vətəninə, dövlətinə, dostuna-qardaşına, oxucusuna, ən əsası, özünə sədaqət simvolu kimi tanınan Qabilin kiçik şeiri də, böyük əsəri də əsl çağırış idi – insanlığa çağırış. Və düşündürürdü, çünki mayasında Qabil ürəyindən su içən işıq vardı. Yaradıcılığı ilə şəxsiyyəti həmahəng, əməlləri ilə sözü bir olan və bununla öyünən Qabil “Qobustan qayaları” deyirdi özünə. Və bu deyimində də yanılmayıb...


Qabil Allahverdi oğlu İmamverdiyev 1926-cı il avqustun 12-dә Bakıda, sadə ailədə doğulub. İndiki Pedaqoji Universitetdә tәhsil alıb. Moskvada Qorki adına Әdәbiyyat İnstitutunun ədәbiyyat kursunu bitirib. Yardımlıda muәllim kimi işə başlayıb. Sonra “Azәrbaycan müәllimi”, “Әdәbiyyat vә incәsәnәt”, “Kommunist” qәzetlәri, “Azәrbaycan” jurnalı, Azәrbaycan Dovlәt Televiziya vә Radio Verilişlәri Komitәsində işləyib. Amma əsas işi sözə şərəf vermək idi.


İlk şeiri 18 yaşında çap olunub. Sağlığında fəxrlə deyirdi ki, poeziyamızın nəhəngləri Bəxtiyar Vahabzadə və Nəbi Xəzri ilə eyni gündə ədəbiyyata gəlmişik, ilk şeirimiz eyni gündə eyni qəzetdə çap olunub. “Qabil Nikbin”, “Qabil” tәxәlluslәri ilә yazan şair Azərbaycan şeirinə yaraşan ölümsüz nümunələr yaradıb. Kim inanmır ki, Bakı haqqında şeiri yüz illər sonra da eyni məhəbbətlə oxunmayacaq? Çünki bu şerdə Azərbaycanı, Bakını elə yüksək mərtəbədən vəsf edib ki!.. Onu hər zaman sevdirən, aktuallığını heç zaman itirməyən bir şeiri də var: 1969-cu ildə yazılan “Səhv düşəndə yerimiz” şeiri...

 


Duman dağı dolanar,

Qiyamət olar.

Duman yola sallanar,

Müsibət olar.

Müsibət oluruq biz,

Səhv düşəndə yerimiz.

 

…Küt bıçaq parıldayıb

Xırçıltı salıb.

Qılınc qında pas atıb

Qında korşalıb...

Heyf... korşalırıq biz,

Səhv düşəndə yerimiz.

 

Poeziyamızın qaynar təbiətli, coşğunluqla yazıb-yaradan, düşünüb-daşındıran, həm də güldürən, əsərləri ilə elə sağlığında ikən klassikləşən ustad Qabil öz yerini də yaxşı görürdü ədəbiyyatımızda. Əslində, bu, şairin sələflərinə və özünə verdiyi qiymət idi:

 

Nizami kəşf etdiyi

Beş qitəni,

Beş cahanı,

Beş ümmanı yazdı.

Nəsimi bütövlüyü,

Əqidəni, iradəni,

Qanlı

Sübutu yazdı.

Füzuli üfiqləri yandıran ahü-naləmizi yazdı...

Qabil də yeri səhv düşənləri yazdı...

 

Qabilin şeirləri xalqımızın ictimai-siyasi həyatının bədii salnaməsidir. O, müasiri olduğu mühüm ictimai-siyasi hadisələrin heç birinə biganə qalmayıb, mütləq vətəndaş mövqeyini bildirib. 20 Yanvarda "Mən göz yaşlarına dözə bilmirəm" deyib. Ürək ağrısı ilə “Şəhid anası”na təsəlli verib, igid Azərbaycan əsgərinə ədəbiyyatımızın ən gözəl şeirini yazıb. Yaradıcılığının şah әsәri sayılan “Nәsimi” mәnzum romanı 1976-cı ildә Azәrbaycan SSR Dovlәt Mükafatına layiq görülüb. Bu əsəri “onun ölməzliyinin əbədi pasportu” adlandıranlar yanılmayıblar. Şairin Azәrbaycan vә rus dillәrindә 100-dәn cox kitabı çap edilib: “Səhər açılır”, “Mənim mavi Xəzərim”, “Küləkli havalarda”, “Qoy danışsın təbiət”, “Vətəndaş sərnişinlər”...

Çox dəyərli mükafatları var Qabilin. Əməkdar İncəsənət xadimi idi. Müstəqil Azərbaycanın “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenlərini özü üçün böyük şərəf, qürur hesab edirdi. Dövlətimin Qabilə diqqət və qayğısı isə, həm də sözə, sənətə, ədəbiyyata hörmət və ehtiramın təcəssümü idi. Ulu öndər Heydər Əliyevin şairə səmimi münasibəti vardı. Bu münasibətdən həddən ziyadə qürur duyurdu Qabil. Azərbaycanın “Şöhrət” ordenini də bu qüdrətli dövlət başçısından almışdı. Qabilin şux, baməzə söhbətləri, mənalı zarafatları dövlət başçısından tutmuş sadə vətəndaşa qədər hər kəsin könlünə sirayət edirdi... 


Qabil 1944-cü ildə aprel ayının 3-də “Gəl baharım” şeri ilə qoşulmuşdu söz adamlarının sırasına. 63 il sonra, 2007-ci il elə aprelin 3-dən 4-nə keçən gecə də 81 yaşında bu dünyaya əlvida dedi. “Taleyin işinə qarışmaq olmaz, Möhləti ömürdən soruşmaq olmaz” deyən şair Qabil Allahın ona yazdığı ömrü dopdolu, mənalı, şərəflə yaşadı. Xalq şairi Fikrət Qoca onu“ötən əsrin şair-əfsanələrindən sonuncusu” kimi xarakterizə etmişdi. Xalq yazıçısı Anar “Qabil itkisi yarpaq itkisi deyil, Azərbaycan ədəbiyyatı sarayından düşən qızıl bir kərpicdir” demişdi...

“Mənim təbiətən sadəliyim, təmiz ömür yaşamağım, yazılarım, yazı-pozum mənə həmişə səadət gətirib” deyəndə də haqlı idi. Çünki Azərbaycan ədəbiyyatının şair Qabili kimi tanındı, sevildi. Artıq Azərbaycan ədəbiyyatının Qabil səhifəsi tarixə çevrilsə də, bu səhifə həmişə açıqdır. O, zəngin söz xəzinəsi, gözəl əsərləri ilə hər zaman da bu dünyanın adamı olaraq qalacaq. Xatirəsini anmaq istəyənlər isə kitablarını vərəqləyəcək, bir də məzarını ziyarət edəcəklər. Məzarı isə Fəxri Xiyabandadır. Burada isə ancaq seçilmişlərə yer var. Qabil də Tanrının seçdiklərindən idi. Şairin ruhuna isə elə öz misraları ilə rahatlıq diləyirik:

Əbədiyyət soyuqdur,

O, üşüdür adamı.

Yandırın çıraqları,

Ruhlar isinsin barı...


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azarkeşlər futbolçunun boğazını kəsdilər
20.04.2018, 00:16

Azarkeşlər futbolçunun boğazını kəsdilər

Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var
20.04.2018, 00:03

Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var

Məşhur aktyor Ermənistana səfər edəcəyi ilə bağlı xəbərləri inkar etdi
19.04.2018, 23:58

Məşhur aktyor Ermənistana səfər edəcəyi ilə bağlı xəbərləri inkar etdi

Azərbaycanın bu bölgəsi silkələndi: Əhali təşviş içində   
19.04.2018, 23:37

Azərbaycanın bu bölgəsi silkələndi: Əhali təşviş içində  

Neftin qiyməti 100 dolları ötəcəkmi? - PROQNOZ
19.04.2018, 23:26

Neftin qiyməti 100 dolları ötəcəkmi? - PROQNOZ

İlon Mask planetləri axtarmaq üçün kosmosa peyk göndərdi
19.04.2018, 23:15

İlon Mask planetləri axtarmaq üçün kosmosa peyk göndərdi

Şenol Günəşin başı yarıldı - Derbi yarımçıq qaldı 
19.04.2018, 23:13

Şenol Günəşin başı yarıldı - Derbi yarımçıq qaldı 

Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi
19.04.2018, 22:57

Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi

İraq Suriyanı bombaladı
19.04.2018, 22:45

İraq Suriyanı bombaladı

Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır - Paşinyan ordunu ifşa etdi
19.04.2018, 22:34

Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır - Paşinyan ordunu ifşa etdi

Almaniyada azərbaycanlı iş adamının bank hesabına səhvən 128 milyon avro köçürdülər -  Amma görün,  o, nə etdi...
19.04.2018, 22:20

Almaniyada azərbaycanlı iş adamının bank hesabına səhvən 128 milyon avro köçürdülər -  Amma görün,  o, nə etdi...

Nüfuzlu elmi mükafatın builki laureatlarının adları açıqlanıb
19.04.2018, 21:58

Nüfuzlu elmi mükafatın builki laureatlarının adları açıqlanıb

Bakıda ən yaxşı tələbələrə Moskva merinin təqaüdü təyin edilib
19.04.2018, 21:51

Bakıda ən yaxşı tələbələrə Moskva merinin təqaüdü təyin edilib

Azərbaycanın ali məktəblərində gürcü dili mərkəzi yaradıla bilər
19.04.2018, 21:42

Azərbaycanın ali məktəblərində gürcü dili mərkəzi yaradıla bilər

Azərbaycanlı məşqçilər dünya reytinqində irəlilədi
19.04.2018, 21:26

Azərbaycanlı məşqçilər dünya reytinqində irəlilədi

"Vüqar Həşimov mənə heç-heçə təklif etmişdi" - Şəhriyar Məmmədyarov
19.04.2018, 21:20

"Vüqar Həşimov mənə heç-heçə təklif etmişdi" - Şəhriyar Məmmədyarov

Bakıda tozun miqdarı normadan 26 faiz yuxarıdır- NAZİRLİK
19.04.2018, 20:50

Bakıda tozun miqdarı normadan 26 faiz yuxarıdır- NAZİRLİK

Avropa Komissiyasının rəhbəri Azərbaycan prezidentini təbrik etdi
19.04.2018, 20:25

Avropa Komissiyasının rəhbəri Azərbaycan prezidentini təbrik etdi

Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir 
19.04.2018, 20:18

Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir 

Keçmiş MTN generalının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib
19.04.2018, 20:07

Keçmiş MTN generalının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib

Beynəlxalq Sərgilər Bürosunun missiyasının Bakıya səfəri YEKUNLAŞDI
19.04.2018, 20:07

Beynəlxalq Sərgilər Bürosunun missiyasının Bakıya səfəri YEKUNLAŞDI

““Expo 2025”-ə ev sahibliyi etmək Azərbaycana 765 min avroya başa gələcək”
19.04.2018, 19:49

““Expo 2025”-ə ev sahibliyi etmək Azərbaycana 765 min avroya başa gələcək”

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir
19.04.2018, 18:57

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

19.04.2018, 18:47

"Xalqımız son 15  ildə görülən işlərə öz yüksək qiymətini verdi"

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib
19.04.2018, 18:44

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır
19.04.2018, 18:39

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO
19.04.2018, 18:32

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb
19.04.2018, 18:18

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb

Kubada Kastro erası başa çatdı
19.04.2018, 18:07

Kubada Kastro erası başa çatdı

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı
19.04.2018, 17:53

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü
19.04.2018, 17:49

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü

Vikipediya-da “Başlıbel faciəsi” haqqında məqalə yaradılıb
19.04.2018, 17:34

Vikipediya-da “Başlıbel faciəsi” haqqında məqalə yaradılıb

Azərbaycanda 66 tibb işçisi məsuliyyətə cəlb edilib
19.04.2018, 17:31

Azərbaycanda 66 tibb işçisi məsuliyyətə cəlb edilib

Erməni əsilli milyarder həbs olundu
19.04.2018, 17:27

Erməni əsilli milyarder həbs olundu

Gürcüstan Prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK
19.04.2018, 17:12

Gürcüstan Prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(11.7%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(5.88%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(0%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.5%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(2.94%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(8.82%)