21 mart 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Din xadimləri, ilahiyyatçılar URVATSIZLAŞIB
Din xadimləri, ilahiyyatçılar URVATSIZLAŞIB
05.04.2018, 10:32

Zaman-zaman müxtəlif məzhəb və təriqətlərin dini liderləri həmin məzhəbə qulluq edən insanlar tərəfindən xüsusi rəğbətlə qarşılanıb. Elə vaxt olub ki, iki təbəqə, iki bölgə arasında yarana biləcək qanlı toqquşmanı dini lider bir kəlmə ilə yekunlaşdırıb. Bunun əksi olan hadisələr də təbii ki, az baş verməyib. Mahiyyət odur ki, müsəlman ölkələrinin əksəriyyətində olduğu kimi, Azərbaycanda da dini lider xüsusi nüfuz sahibi olub.

 

Lakin  XXI əsr cəmiyyətində din adamlarının nüfuzu sual altındadır. Əksəriyyət onların sözlərinə, fikirlərinə etinasız yanaşır. Səbəb isə din xadimlərinin XXI əsrin tələblərinə cavab verməyən və reallıqdan uzaq açıqlamalarıdır.

 

Vaxtikən Azərbaycan mühitində böyük nüfuz sahibi olan din xadimlərinin varlığından bəhs etmək mümkün olsa da, indi vəziyyət tamamilə başqadır.

 

İlahiyyatçı  Elşad Miri Modern.az saytına açıqlamasında bildirib ki, hər kəs ətrafına uyğun olaraq bir fikir formalaşdırır və elə zənn edir ki, bu gün  filankəslərə qarşı münasibət belədir:

 

“Əgər tutaq ki, hazırda şeyxülislama münasibət mənfidirsə, keçmişdə də mənfi olub. Sadəcə olaraq indi başqalarına yönələn insanlar var ki, onun sözlərinə daha çox önəm verirlər, nəinki, şeyxülislama. Digər tərəfdən bu gün Azərbaycanda  şeyxülislamın dinlə bağlı hansı çıxışları var? Yaxud hansı xütbəsi var ki, kimsə də onun sözünə etibar etsin və ya etməsin.

 

Din adamları ilə ilahiyyatçılar fərqli anlayışlardır. Hər kəs din adamı ola bilər, amma ilahiyyatçı yox. Bu gün təəssüf ki, ilahiyyatçılar din adamları kimi təqdim olunur.

 

Bu aspektdən yanaşanda hazırda insanlar daha çox özləri düşünməyə başlayır, sosial medianın səbəb olduğu araşdırmalara meyllik olur, kimdənsə asılı olmaqdansa, Quran kitabın özünə müraciət etməyə çalışırlar. Hər hansı məsələ varsa, onunla əlaqəli kitabda əks olunan şəkillərə, yaxud videolara baxır. Bu baxımdan təbii ki, din adamlarının sözlərinə münasibətdə əvvəlki effekt yoxdur. Əvvəllər cənnət-cəhənnəm deyib, insanları qorxudurdular. Amma reallıq odur ki, bu gün hansısa məsələ ilə bağlı fikirlər səslənərsə, ona dərhal reaksiya verilir. Buna görə də istər-istəməz artıq din adamlarının  düşüncələrinə etinasız yanaşma halları mövcuddur”.

 

İlahiyyatçı  qeyd edib ki, dinə münasibətin dəyişməsində də bir neçə məsələ var:

 

“Məsələn, mənim çevrəmdəki insanlar artıq dinə ikitərəfli  yanaşırlar. Biri var, insanların uydurduqları din. Həmin şəxslər məsxərəyə qoyulan din forması ortaya qoyurlar.

 

Digər qismin isə ağılla, şüurla gəldikləri din anlayışı olur. Yəni onlar görürlər ki, dində həqiqətən filan məsələ ola bilməz. Araşdırıb və ya bilənlərdən soruşub həqiqət bildiklərinə çatırlar. Çünki həqiqət dinə, elmə, fəlsəfəyə görə ayrı ola bilməz. Həqiqət birdir. İnsanın ürəyi, ağlı, vicdanı da həmin həqiqət üzərindədir.

 

Digər formada isə, həmin din xadimləri insanları özlərindən asılı vəziyyətə salaraq onlardan bəhrələnməyə çalışırlar. O cümlədən din hər kəsin fərdi şəkildə anlayıb, araşdırıb yaşaya biləcəyi məfhum ikən, bu gün ancaq din xadimlərindən asılı vəziyyətə gəlib, onların dedikləri ilə oturub-durma anlayışının inkişaf etdiyinin şahidi oluruq”.

 

Elşad Miri  deyib ki, ilahiyyatçıların nüfuzu olmasa yaxşıdır:

 

“Yəni bu gün nüfuz hər hansı din xadimlərinin hərəkətləri ilə ölçüləcəksə, buna heç ehtiyac da yoxdur. Nüfuz insanın  sözün əsl mənasında insan olmasıdır. Nüfuz düzgün ədəb-ərkanla, əxlaqla, başqalarına qarşı davranışlarla bağlı olmalıdır. Yoxsa kiminsə nüfuzu ona verilən ordenlə, vəzifə ilə ölçülməməlidir. İnsanlıq hər şeydən öncə gəlir”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Əli Həsənov: “Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək”
21.03.2019, 16:10

Əli Həsənov: “Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək”

Tokayev Qazaxıstan prezidenti kimi ilk səfərini Rusiyaya edəcək
21.03.2019, 15:50

Tokayev Qazaxıstan prezidenti kimi ilk səfərini Rusiyaya edəcək

Azərbaycan səyahət etmək üçün ən yaxşı ölkələr siyahısına daxil edilib
21.03.2019, 15:28

Azərbaycan səyahət etmək üçün ən yaxşı ölkələr siyahısına daxil edilib

Bakı-Sumqayıt magistralında yol qəzası
21.03.2019, 15:15

Bakı-Sumqayıt magistralında yol qəzası

Gələn aydan ailələrə uşaqpulu veriləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
21.03.2019, 14:53

Gələn aydan ailələrə uşaqpulu veriləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA

Qəzetləri məğlub edən saytlar sosial şəbəkələrlə mübarizə apara biləcəkmi?
21.03.2019, 14:22

Qəzetləri məğlub edən saytlar sosial şəbəkələrlə mübarizə apara biləcəkmi?

Azərbaycan “Dostluq naminə futbol”da təmsil olunacaq
21.03.2019, 13:37

Azərbaycan “Dostluq naminə futbol”da təmsil olunacaq

Avtovağzallarda gücləndirilmiş iş rejiminin müddəti uzadıldı
21.03.2019, 13:28

Avtovağzallarda gücləndirilmiş iş rejiminin müddəti uzadıldı

Sabahın HAVASI: Çiskinli yağış yağacağı ehtimalı var
21.03.2019, 13:26

Sabahın HAVASI: Çiskinli yağış yağacağı ehtimalı var

Əfqanıstanda PARTLAYIŞ: 6 ölü, 23 yaralı
21.03.2019, 13:00

Əfqanıstanda PARTLAYIŞ: 6 ölü, 23 yaralı

Azercell daha bir uğura imza atdı
21.03.2019, 12:34

Azercell daha bir uğura imza atdı

Qaradağda 2 otaqlı evdə YANĞIN
21.03.2019, 12:17

Qaradağda 2 otaqlı evdə YANĞIN

Mehriban Əliyeva Dariqa Nazarbayevanı təbrik edib
21.03.2019, 11:26

Mehriban Əliyeva Dariqa Nazarbayevanı təbrik edib

Polis həyətində çətənə əkəni saxladı
21.03.2019, 11:25

Polis həyətində çətənə əkəni saxladı

Bakı Novruzu belə qeyd edir - FOTOLAR
21.03.2019, 11:15

Bakı Novruzu belə qeyd edir - FOTOLAR

İrana gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 83,8 faiz artıb - RƏSMİ
21.03.2019, 11:04

İrana gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 83,8 faiz artıb - RƏSMİ

Bu təqdirdə Azərbaycan Cənub-Cənub əməkdaşlığına daha fəal töhfə verə biləcək
21.03.2019, 10:50

Bu təqdirdə Azərbaycan Cənub-Cənub əməkdaşlığına daha fəal töhfə verə biləcək

Amerikada soydaşlarımızı bir araya gətirməyi bacaran azərbaycanlı - FOTOLAR
21.03.2019, 10:43

Amerikada soydaşlarımızı bir araya gətirməyi bacaran azərbaycanlı - FOTOLAR

Bakıda sərnişin avtobusu yandı
21.03.2019, 10:33

Bakıda sərnişin avtobusu yandı

“Bosniya qəssabı”nın cəzası ömürlük həbslə əvəz olundu
21.03.2019, 10:21

“Bosniya qəssabı”nın cəzası ömürlük həbslə əvəz olundu

Ermənilər atəşkəsi 30 dəfə pozdu
21.03.2019, 10:00

Ermənilər atəşkəsi 30 dəfə pozdu

Azərbaycanda dövlət hesabına dərmanla təmin olunan xəstələrin SAYI
21.03.2019, 09:35

Azərbaycanda dövlət hesabına dərmanla təmin olunan xəstələrin SAYI

Azərbaycana yaz fəsli gəldi   
21.03.2019, 01:58

Azərbaycana yaz fəsli gəldi  

Bu gün Avropa Çempionatının seçmə mərhələsi başlayır - TƏQVİM  
21.03.2019, 01:45

Bu gün Avropa Çempionatının seçmə mərhələsi başlayır - TƏQVİM  

Millimizin baş məşqçisi: “İstəyirik ki, rəqibə xoş olmayan sürpriz edək”
21.03.2019, 01:36

Millimizin baş məşqçisi: “İstəyirik ki, rəqibə xoş olmayan sürpriz edək”

Göyçayda faciə - gənc bədbəxt hadisənin qurbanı oldu   
21.03.2019, 01:24

Göyçayda faciə - gənc bədbəxt hadisənin qurbanı oldu  

Samuxda ər arvadını bıçaqladı
21.03.2019, 00:11

Samuxda ər arvadını bıçaqladı

Kral əyləncəyə 23 milyard dollar ayırdı
20.03.2019, 23:46

Kral əyləncəyə 23 milyard dollar ayırdı

Vergilər Nazirliyinin “Veysəloğlu”nu cərimələdiyi təsdiqləndi    
20.03.2019, 23:38

Vergilər Nazirliyinin “Veysəloğlu”nu cərimələdiyi təsdiqləndi  

Qazaxıstanın mərkəzi küçələrə Nursultan Nazarbayevin adı verilib
20.03.2019, 23:28

Qazaxıstanın mərkəzi küçələrə Nursultan Nazarbayevin adı verilib

FED baza faiz dərəcəsini dəyişmədi
20.03.2019, 23:10

FED baza faiz dərəcəsini dəyişmədi

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir
20.03.2019, 22:27

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir

Türkiyədə terror təşkilatının azərbaycanlı üzvü saxlanıldı
20.03.2019, 22:07

Türkiyədə terror təşkilatının azərbaycanlı üzvü saxlanıldı

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək   
20.03.2019, 21:50

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək  

Rus turistlərdən film kimi cinayət
20.03.2019, 21:29

Rus turistlərdən film kimi cinayət

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı
20.03.2019, 21:10

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb
20.03.2019, 21:01

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO
20.03.2019, 20:49

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı
20.03.2019, 20:32

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO
20.03.2019, 20:18

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı
20.03.2019, 20:03

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü
20.03.2019, 19:45

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü

“Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu” mövzusunda müzakirələr aparılıb
20.03.2019, 18:22

Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu mövzusunda müzakirələr aparılıb

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb
20.03.2019, 18:18

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı
20.03.2019, 17:11

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi
20.03.2019, 16:19

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi
20.03.2019, 16:12

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi
20.03.2019, 15:36

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək
20.03.2019, 15:10

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu
20.03.2019, 14:43

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu

ARXİV