16 dekabr 2018, Bazar
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Din xadimləri, ilahiyyatçılar URVATSIZLAŞIB
Din xadimləri, ilahiyyatçılar URVATSIZLAŞIB
05.04.2018, 10:32

Zaman-zaman müxtəlif məzhəb və təriqətlərin dini liderləri həmin məzhəbə qulluq edən insanlar tərəfindən xüsusi rəğbətlə qarşılanıb. Elə vaxt olub ki, iki təbəqə, iki bölgə arasında yarana biləcək qanlı toqquşmanı dini lider bir kəlmə ilə yekunlaşdırıb. Bunun əksi olan hadisələr də təbii ki, az baş verməyib. Mahiyyət odur ki, müsəlman ölkələrinin əksəriyyətində olduğu kimi, Azərbaycanda da dini lider xüsusi nüfuz sahibi olub.

 

Lakin  XXI əsr cəmiyyətində din adamlarının nüfuzu sual altındadır. Əksəriyyət onların sözlərinə, fikirlərinə etinasız yanaşır. Səbəb isə din xadimlərinin XXI əsrin tələblərinə cavab verməyən və reallıqdan uzaq açıqlamalarıdır.

 

Vaxtikən Azərbaycan mühitində böyük nüfuz sahibi olan din xadimlərinin varlığından bəhs etmək mümkün olsa da, indi vəziyyət tamamilə başqadır.

 

İlahiyyatçı  Elşad Miri Modern.az saytına açıqlamasında bildirib ki, hər kəs ətrafına uyğun olaraq bir fikir formalaşdırır və elə zənn edir ki, bu gün  filankəslərə qarşı münasibət belədir:

 

“Əgər tutaq ki, hazırda şeyxülislama münasibət mənfidirsə, keçmişdə də mənfi olub. Sadəcə olaraq indi başqalarına yönələn insanlar var ki, onun sözlərinə daha çox önəm verirlər, nəinki, şeyxülislama. Digər tərəfdən bu gün Azərbaycanda  şeyxülislamın dinlə bağlı hansı çıxışları var? Yaxud hansı xütbəsi var ki, kimsə də onun sözünə etibar etsin və ya etməsin.

 

Din adamları ilə ilahiyyatçılar fərqli anlayışlardır. Hər kəs din adamı ola bilər, amma ilahiyyatçı yox. Bu gün təəssüf ki, ilahiyyatçılar din adamları kimi təqdim olunur.

 

Bu aspektdən yanaşanda hazırda insanlar daha çox özləri düşünməyə başlayır, sosial medianın səbəb olduğu araşdırmalara meyllik olur, kimdənsə asılı olmaqdansa, Quran kitabın özünə müraciət etməyə çalışırlar. Hər hansı məsələ varsa, onunla əlaqəli kitabda əks olunan şəkillərə, yaxud videolara baxır. Bu baxımdan təbii ki, din adamlarının sözlərinə münasibətdə əvvəlki effekt yoxdur. Əvvəllər cənnət-cəhənnəm deyib, insanları qorxudurdular. Amma reallıq odur ki, bu gün hansısa məsələ ilə bağlı fikirlər səslənərsə, ona dərhal reaksiya verilir. Buna görə də istər-istəməz artıq din adamlarının  düşüncələrinə etinasız yanaşma halları mövcuddur”.

 

İlahiyyatçı  qeyd edib ki, dinə münasibətin dəyişməsində də bir neçə məsələ var:

 

“Məsələn, mənim çevrəmdəki insanlar artıq dinə ikitərəfli  yanaşırlar. Biri var, insanların uydurduqları din. Həmin şəxslər məsxərəyə qoyulan din forması ortaya qoyurlar.

 

Digər qismin isə ağılla, şüurla gəldikləri din anlayışı olur. Yəni onlar görürlər ki, dində həqiqətən filan məsələ ola bilməz. Araşdırıb və ya bilənlərdən soruşub həqiqət bildiklərinə çatırlar. Çünki həqiqət dinə, elmə, fəlsəfəyə görə ayrı ola bilməz. Həqiqət birdir. İnsanın ürəyi, ağlı, vicdanı da həmin həqiqət üzərindədir.

 

Digər formada isə, həmin din xadimləri insanları özlərindən asılı vəziyyətə salaraq onlardan bəhrələnməyə çalışırlar. O cümlədən din hər kəsin fərdi şəkildə anlayıb, araşdırıb yaşaya biləcəyi məfhum ikən, bu gün ancaq din xadimlərindən asılı vəziyyətə gəlib, onların dedikləri ilə oturub-durma anlayışının inkişaf etdiyinin şahidi oluruq”.

 

Elşad Miri  deyib ki, ilahiyyatçıların nüfuzu olmasa yaxşıdır:

 

“Yəni bu gün nüfuz hər hansı din xadimlərinin hərəkətləri ilə ölçüləcəksə, buna heç ehtiyac da yoxdur. Nüfuz insanın  sözün əsl mənasında insan olmasıdır. Nüfuz düzgün ədəb-ərkanla, əxlaqla, başqalarına qarşı davranışlarla bağlı olmalıdır. Yoxsa kiminsə nüfuzu ona verilən ordenlə, vəzifə ilə ölçülməməlidir. İnsanlıq hər şeydən öncə gəlir”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Qəbələ” “Sabah”ı məğlub etdi
16.12.2018, 18:12

“Qəbələ” “Sabah”ı məğlub etdi

 Zurabişvili: “Qafqazda sülh və sabitliyin bərqərar olmasına ehtiyac var”
16.12.2018, 18:10

 Zurabişvili: “Qafqazda sülh və sabitliyin bərqərar olmasına ehtiyac var”

Afrində terror aktı: 5 ölü, 20 yaralı
16.12.2018, 17:27

Afrində terror aktı: 5 ölü, 20 yaralı

Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılarla görüş keçirilib -  FOTOLAR
16.12.2018, 17:10

Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılarla görüş keçirilib -  FOTOLAR

Azərbaycanda istehsal olunan müdafiə təyinatlı məmulatların həcmi 33 dəfə artıb
16.12.2018, 16:47

Azərbaycanda istehsal olunan müdafiə təyinatlı məmulatların həcmi 33 dəfə artıb

Gürcüstanın ilk qadın prezidenti and içib
16.12.2018, 16:33

Gürcüstanın ilk qadın prezidenti and içib

İndoneziyada 5,9 bal gücündə zəlzələ
16.12.2018, 16:07

İndoneziyada 5,9 bal gücündə zəlzələ

Meriya parklanma yerlərini niyə təhvil vermir?...
16.12.2018, 15:49

Meriya parklanma yerlərini niyə təhvil vermir?...

Rəssam Hitler - Fürerin çəkdiyi PORTRET   
16.12.2018, 15:11

Rəssam Hitler - Fürerin çəkdiyi PORTRET  

Müşfiq Ələsgərlinin oğurlanmış velosipedi tapıldı - FOTO   
16.12.2018, 15:08

Müşfiq Ələsgərlinin oğurlanmış velosipedi tapıldı - FOTO  

Türkiyədə şəkər komasına düşmüş azərbaycanlının öldürüldüyü məlum olub
16.12.2018, 15:00

Türkiyədə şəkər komasına düşmüş azərbaycanlının öldürüldüyü məlum olub

İsveçrədə avtobus qəzası: 1 ölü, 40 yaralı
16.12.2018, 14:07

İsveçrədə avtobus qəzası: 1 ölü, 40 yaralı

Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub
16.12.2018, 13:16

Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub

Sabahın HAVASI: Qar yağacaq
16.12.2018, 12:58

Sabahın HAVASI: Qar yağacaq

Gürcüstanın yeni prezidenti bu gün and içəcək
16.12.2018, 12:35

Gürcüstanın yeni prezidenti bu gün and içəcək

Ramil Usubov rəisi sərəncama göndərdi
16.12.2018, 12:13

Ramil Usubov rəisi sərəncama göndərdi

Azərbaycanlı kişilər evlənəndə ən çox rus və ukraynalı qızlara üstünlük verirlər
16.12.2018, 12:03

Azərbaycanlı kişilər evlənəndə ən çox rus və ukraynalı qızlara üstünlük verirlər

Qəhrəmanı dəlidən?...   
16.12.2018, 11:56

Qəhrəmanı dəlidən?...  

Oğul anasını küçənin ortasında bıçaqlayıb -  BƏRDƏDƏ - FOTOLAR
16.12.2018, 11:55

Oğul anasını küçənin ortasında bıçaqlayıb -  BƏRDƏDƏ - FOTOLAR

Sehirli barmaqların ABŞ möcüzəsi   
16.12.2018, 11:41

Sehirli barmaqların ABŞ möcüzəsi  

Çində 5,7 bal gücündə zəlzələ
16.12.2018, 11:30

Çində 5,7 bal gücündə zəlzələ

İndoneziyada vulkan püskürdü
16.12.2018, 11:05

İndoneziyada vulkan püskürdü

Avropa İttifaqından Türkiyəyə ÇAĞIRIŞ
16.12.2018, 10:39

Avropa İttifaqından Türkiyəyə ÇAĞIRIŞ

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
16.12.2018, 10:26

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Bakıda tikinti bumu mənzillərin qiymətini UCUZLAŞDIRACAQ
16.12.2018, 10:12

Bakıda tikinti bumu mənzillərin qiymətini UCUZLAŞDIRACAQ

Cəlilabadda evdə yanğın
16.12.2018, 10:10

Cəlilabadda evdə yanğın

Bizimkilər - “Discovery Azerbaijan”ın xanım redaktoru: “Ən böyük arzum ANS-çi olmaq idi” - FOTOLAR
16.12.2018, 09:56

Bizimkilər - “Discovery Azerbaijan”ın xanım redaktoru: “Ən böyük arzum ANS-çi olmaq idi” - FOTOLAR

Salyanda qəzada 1 nəfər öldü
16.12.2018, 09:25

Salyanda qəzada 1 nəfər öldü

Şabranda 4 otaqlı evdə yanğın oldu
16.12.2018, 09:09

Şabranda 4 otaqlı evdə yanğın oldu

Çaylarda suyun səviyyəsi ARTDI
16.12.2018, 09:01

Çaylarda suyun səviyyəsi ARTDI

Baş nazir Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyır ...
16.12.2018, 00:51

Baş nazir Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyır ...

Yaponiyadan rekord büdcə: 891 milyard dollar
16.12.2018, 00:38

Yaponiyadan rekord büdcə: 891 milyard dollar

Sabiq nazir Lukaşenkonun Qarabağla bağlı açıqlamalarını şərh etdi - VİDEO
16.12.2018, 00:18

Sabiq nazir Lukaşenkonun Qarabağla bağlı açıqlamalarını şərh etdi - VİDEO

Fəhlə qum dolu maşının altında qaldı
15.12.2018, 23:53

Fəhlə qum dolu maşının altında qaldı

Daxili işlər naziri istefa verdi
15.12.2018, 23:44

Daxili işlər naziri istefa verdi

Türkiyə daha 13 terrorçunu məhv etdi
15.12.2018, 23:21

Türkiyə daha 13 terrorçunu məhv etdi

“Paşinyan zəng vurdu, dedim ki, heç vaxt səni...” - Lukaşenko
15.12.2018, 23:09

“Paşinyan zəng vurdu, dedim ki, heç vaxt səni...” - Lukaşenko

Daha bir məşhur üçün "Maşın" əldən getdi
15.12.2018, 22:46

Daha bir məşhur üçün "Maşın" əldən getdi

“Türkiyə bu məsələnin üstündən keçməyəcək” - Mövlud Çavuşoğlu
15.12.2018, 22:34

“Türkiyə bu məsələnin üstündən keçməyəcək” - Mövlud Çavuşoğlu

“Neftçi” “Sumqayıt”a uduzdu
15.12.2018, 22:14

“Neftçi” “Sumqayıt”a uduzdu

“Beşiktaş” Pepe ilə yollarını ayırdı
15.12.2018, 21:56

“Beşiktaş” Pepe ilə yollarını ayırdı

“Ruhani diplomatiyası” - Allahşükür Paşazadənin Vazgen və Qareginlə danışıqlarının SSRİ-dən başlanan TARİXİ
15.12.2018, 21:48

“Ruhani diplomatiyası” - Allahşükür Paşazadənin Vazgen və Qareginlə danışıqlarının SSRİ-dən başlanan TARİXİ

Fransada qarşıdurma: Daha 107 etirazçı saxlanıldı
15.12.2018, 21:37

Fransada qarşıdurma: Daha 107 etirazçı saxlanıldı

Qarabağda iki erməni əsgəri ağır yaralandı
15.12.2018, 21:27

Qarabağda iki erməni əsgəri ağır yaralandı

Tanımış prodüser-rejissor Minarə Əskərova yenidən beyin əməlliyatı olunmalıdır
15.12.2018, 21:13

Tanımış prodüser-rejissor Minarə Əskərova yenidən beyin əməlliyatı olunmalıdır

Başına 1,5 milyon mükafat qoyulan terrorçu saxlanıldı
15.12.2018, 20:57

Başına 1,5 milyon mükafat qoyulan terrorçu saxlanıldı

Leyla Əliyeva “Cırtdan nağıllar aləmində” adlı ailəvi meqa-şouda - FOTOLAR
15.12.2018, 20:39

Leyla Əliyeva “Cırtdan nağıllar aləmində” adlı ailəvi meqa-şouda - FOTOLAR

Ukraynada təyyarə qəzası
15.12.2018, 20:26

Ukraynada təyyarə qəzası

Dünyanın ən etibarlı avtomobillərinin adı açıqlandı
15.12.2018, 20:15

Dünyanın ən etibarlı avtomobillərinin adı açıqlandı

Mübarizə qarşı çıxan nadan və cahillər - Millət vəkili
15.12.2018, 20:02

Mübarizə qarşı çıxan nadan və cahillər - Millət vəkili

ARXİV