15 avqust 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Salatın Əhmədli dünyaya əsl azərbaycanlını təqdim edir
Salatın Əhmədli dünyaya əsl azərbaycanlını təqdim edir +
15.05.2018, 20:00

Mərhum müəllimimiz Azad Nəbiyev universitet auditoriyası zalında məni ayağa qaldırıb dedi ki, “yay vaxtı rayonunuza gedəndə, yaşlı adamların dilindən bayatıları, el məsəllərini toplayıb gətirərsən”.  Gülümsədim. Azad müəllim bunun səbəbini soruşanda söylədim ki, “mənim yaşadığım Sabirabad rayonu bu cəhətdən elə də zəngin deyil”. Mərhum müəllim əsəbləşərək bildirdi ki, sizin rayon özündə Şamaxının, Qərbi Azərbaycanın, eləcə də qədim Muğanın adətlərinin toplumunu daşıyır”. Yayda rayona gedəndə xeyli bayatı topladım. Bu mənə zövq verdi. Həm də yaşlı insanlarlardan qədimliyi əxz etdim. Bu mənə yüksək zövq verdi.


Bu günlərdə Təbrizdən olan Facebook dostumla inboxda yazışırdım. Mənə bizim bayatılardan deməyə başladı. Zarafatla dedi ki, bunlar İran bayatılarıdır. Pis oldum. Qayıtdım ki, bu, bizim təmiz Azərbaycan bayatılarıdır. Əksəriyyətini ilk dəfə eşitsəm də, ancaq ruhundan, düzülüşündən, yanğısından, dövrün sosial anlayışından bilinirdi ki, xalis Azərbaycan bayatılarıdır. Sonra gülüş işarələri göndərdi ki, “əsəbləşmə, bu həqiqətən də sizin bayatılardır”. Soruşdum ki, bunları hardan bilirsən? Dedi ki, burada “Analar köç edəndə” adlı kitab dərc edilib. Kitabın müəllifi Salatın Əhmədlidir. Kitabın üz qabığının fotosunu da göstərdi. Çox sevindim. Azərbaycan bayatılarının tərcümə edilərək xarici ölkədə dərc olunması məni çox sevindirdi.


Bir var ki, müəllifin öz əsəri xaricdə dərc edilir. Bir də var ki, xalqının qan yaddaşına dair nümunələr xaricdə təbliğ olunur. Belə təşəbbüs üçün də vətənpərvər olmaq lazımdır. Tariximizə dair kitabların xaricdə nəşri və yayılması aydın məsələdir. Ancaq bayatılar o xalqın qədimliyindən, nəinki qədimliyindən həm də yüksək ədəbi zənginliyə malik olmasından xəbər verir.


Təbrizli dostum deyirdi ki, kitab o qədər anlaşıqlı dildə tərcümə edilib və bayatılar elə anlaşıqlı dildə tərtib edilib ki, həm oxumaq, həm də tez əzbərləyib yadda saxlamaq mümkündür. Buna görə Salatın Əhmədliyə təşəkkür düşür. Salatın Əhmədli folklora bağlı insandır. Onun yaradıcılığının əsas hissəsi qədimdən qaynaqlanır. Hiss olunur ki, torpağına bağlıdır, onun qan yaddaşı ilə nəfəs alır. Hazırda incəsənət və mədəniyyət nümayəndələri arasında belə bir sual üzərində tez-tez mübahisələr düşür: Azərbaycan insanını dünyaya necə təqdim etməli? Avropa təfəkkürlü, yəni tam qoca qitəyə uyğun insan, yoxsa özü kimi? Bu suala yapon rejissoru Akira Kurosava çoxdan cavab verib. O, “ Yeddi samuray” filmində yaponu palçıqlı halda göstərib. Necə var elə. Kurosava bilirdi ki, dünyaya əsl yaponun necə olması, nə ilə nəfəs alması, nə düşünməsi, mental dəyərləri lazımdır. Onsuz da Avropa hər gün avropalaşmış insan görür və bundan bezir. Məhz ona görə də Salatın Əhmədli bu fəlsəfəni çoxdan anlayıb. Dünyaya əsil azərbaycanlı lazımdır. Qədimdə palçıq kərpicli evlərdə yaşayan, əkinçiliklə, maldarlıqla məşğul olan azərbaycanlı. Onun qədim bayatıları bizə tanışdır. Əcnəbi üçünsə maraqlıdır, yenidir. Bayatıları, nağılları, rəvayətləri, el məsəlləri olan xalq. Belə zəngin xalqı dünyaya çıxarmaq daha maraqlıdır, nəinki avropalaşmış insanı. Dünya adamları muğamı ona görə sevir ki, fərqlidir. Mayasında bəşəri çağırışlar mövcuddur. Dünya yeni nağılları oxuyur. Çünki qayəsində zülmə qalib xeyirxahlıq var. Dünya çoxdan yadırğamış xeyirxahlığı qaytarmaq istəyir, onun həsrəti ilə yaşayır. Salatın Əhmədli Azərbaycan bayatılarını xarici dillərə tərcümə etməklə bizim keçmişimizi təqdim etdi. O bayatılar başdan-başa tarixdir.  O bayatılar dünya üçün maraqlıdır. Qayəsi saflıqla yoğrulub. O bayatılarda həm də tariximizin çoxsaylı səhifələri yer alıb.


Hazırkı dövrdə erməni diasporunun dırnaqarası xidmətləri sayəsində Azərbaycanın nağılları, bayatıları tamam başqa adlar altında dərc edilir. Əlbəttə ki, düşmən təkcə bizim torpaqları işğal etməyib. Eyni zamanda maddi-mədəniyyət abidələrimizi də özünküləşdirir. Məsələn, ötən ay dünya sərgilərindən birində Qarabağ xalçaları erməni xalçaları adı altında nümayiş etdirildi. Tariximizə aid kitabların müxtəlif xarici dillərə tərcüməsi öz yerində. Ancaq folklor nümunələrimizin də tərcümə edilərək xarici ölkələrdə tanıdılması günün vacib məsələlərindən biridir. İnanırıq ki, Salatın Əhmədli bayatılarımızı digər dillərə də tərcümə etdirəcək. Bu işdə ona yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.

Azər Qismət


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
NATO Rusiya qırıcı təyyarəsini ələ keçirib
15.08.2018, 22:43

NATO Rusiya qırıcı təyyarəsini ələ keçirib

Alimlər Kainatda qalaktik səhra kəşf etdilər
15.08.2018, 22:30

Alimlər Kainatda qalaktik səhra kəşf etdilər

Şiddətli istilər 48 can aldı
15.08.2018, 22:16

Şiddətli istilər 48 can aldı

Sosial şəbəkələrdə xanımları aldadan dələduz - FOTO
15.08.2018, 22:02

Sosial şəbəkələrdə xanımları aldadan dələduz - FOTO

“Konvensiyanın ratifikasiyası tezliklə başa çatacaq” - Elmar Məmmədyarov
15.08.2018, 21:49

“Konvensiyanın ratifikasiyası tezliklə başa çatacaq” - Elmar Məmmədyarov

Merkeldən Türkiyəyə dəstək
15.08.2018, 21:36

Merkeldən Türkiyəyə dəstək

İtaliyada fövqəladə vəziyyət elan edildi
15.08.2018, 21:22

İtaliyada fövqəladə vəziyyət elan edildi

22 məktəbli çayda batdı
15.08.2018, 21:11

22 məktəbli çayda batdı

Bakıda yaşayış binasında yanğın: Sakinlər təxliyyə edilib
15.08.2018, 20:54

Bakıda yaşayış binasında yanğın: Sakinlər təxliyyə edilib

Üç ayda 205 nəfər dövlət qulluğunda işə başlayıb
15.08.2018, 20:40

Üç ayda 205 nəfər dövlət qulluğunda işə başlayıb

Millimiz İsveçə qalib gəldi
15.08.2018, 20:27

Millimiz İsveçə qalib gəldi

Əfqanıstandakı partlayışda ölü sayı 48-ə çatdı
15.08.2018, 20:13

Əfqanıstandakı partlayışda ölü sayı 48-ə çatdı

Güclü leysanın tütün sahələrinə ziyanı
15.08.2018, 20:01

Güclü leysanın tütün sahələrinə ziyanı

Almaniya hökuməti "üçüncü cinsi" qanuniləşdirib
15.08.2018, 19:47

Almaniya hökuməti "üçüncü cinsi" qanuniləşdirib

Azərbaycanlı Sankt-Peterburqda onu körpüdə “sıxan” sürücünü döydü
15.08.2018, 19:35

Azərbaycanlı Sankt-Peterburqda onu körpüdə “sıxan” sürücünü döydü

Beyləqanda 4 otaqlı ev əşyaları ilə birgə yanıb
15.08.2018, 19:31

Beyləqanda 4 otaqlı ev əşyaları ilə birgə yanıb

Danimarka Almaniya ilə sərhəddə hasar tikmək niyyətindədir
15.08.2018, 19:23

Danimarka Almaniya ilə sərhəddə hasar tikmək niyyətindədir

Bakıda kollektiv intihar cəhdinin qarşısı alındı
15.08.2018, 19:11

Bakıda kollektiv intihar cəhdinin qarşısı alındı

Goranboyda yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var
15.08.2018, 18:55

Goranboyda yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var

Sahibkarlardan rüşvət tələb edən şəxslər yaxalandı
15.08.2018, 18:42

Sahibkarlardan rüşvət tələb edən şəxslər yaxalandı

Bakının bu rayonlarında qaz olmayacaq
15.08.2018, 18:37

Bakının bu rayonlarında qaz olmayacaq

Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyi qeyd ediləcək
15.08.2018, 18:29

Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyi qeyd ediləcək

Babək prospektinin yenidən qurulmasına 20 milyon manat ayrıldı
15.08.2018, 18:14

Babək prospektinin yenidən qurulmasına 20 milyon manat ayrıldı

Ermənistanda yüksək rütbəli hərbçi işdən qovuldu
15.08.2018, 18:07

Ermənistanda yüksək rütbəli hərbçi işdən qovuldu

Gürcüstanla sərhəd rayonlara vaksin göndərilib 
15.08.2018, 17:55

Gürcüstanla sərhəd rayonlara vaksin göndərilib 

39906 nəfər tələbə adını qazandı
15.08.2018, 17:47

39906 nəfər tələbə adını qazandı

Nazirlik: Bəzi təhsil müəssisələrində işə gəlməyən əməkdaşlara maaş ödənilir
15.08.2018, 17:39

Nazirlik: Bəzi təhsil müəssisələrində işə gəlməyən əməkdaşlara maaş ödənilir

“Rəis dedi ki, şərait yarat, Fədayə Etibarla görüşsün”- “Qoca”nın qaçışına görə tutulanların cinayət işi
15.08.2018, 17:25

“Rəis dedi ki, şərait yarat, Fədayə Etibarla görüşsün”- “Qoca”nın qaçışına görə tutulanların cinayət işi

Xaçmazda maşın qaçıran şəxs qəza törətdi
15.08.2018, 17:19

Xaçmazda maşın qaçıran şəxs qəza törətdi

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
15.08.2018, 17:09

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Kabildə növbəti terror: 25 ölü, 35 yaralı
15.08.2018, 17:09

Kabildə növbəti terror: 25 ölü, 35 yaralı

İtkin düşən 68 yaşlı kişinin meyiti tapıldı
15.08.2018, 17:02

İtkin düşən 68 yaşlı kişinin meyiti tapıldı

Ruhani Xəzərlə bağlı müqavilənin İrana xeyrindən DANIŞDI
15.08.2018, 16:58

Ruhani Xəzərlə bağlı müqavilənin İrana xeyrindən DANIŞDI

Ali məktəblərə qəbulun nəticələri AÇIQLANDI
15.08.2018, 16:36

Ali məktəblərə qəbulun nəticələri AÇIQLANDI

Abşeronda piyada ölümünə səbəb olan sürücü saxlanıldı
15.08.2018, 16:21

Abşeronda piyada ölümünə səbəb olan sürücü saxlanıldı

ARXİV